သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ရုိဟင္ဂ်ာပဋိပကၡအေရး ႏုိင္ငံတကာ တရားစီရင္ေရးနဲ႔ ျမန္မာပူးေပါင္းဖုိ႔ ကုလတုိက္တြန္း


ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး မဟာမင္းႀကီး Michelle Bachelet (စက္တင္ဘာ ၁၀ ရက္၊ ၂၀၁၈)

(Zawgyi/Unicode)

ရိုဟင္ဂ်ာ ပဋိပကၡတြင္း ျပစ္မႈ က်ဴးလြန္သူေတြကို အျပစ္ေပး အေရးယူႏုိင္ေရး ႏုိင္ငံတကာ တရားစီရင္ေရး လုပ္ငန္းစဥ္ေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ဖို႔ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး မဟာမင္းႀကီးက ျမန္မာ အစိုးရကို တိုက္တြန္းလုိက္သလို ျမန္မာအစိုးရ ဖြဲ႔တဲ႔ ရခုိင္ စံုစမ္းေရး ေကာ္မရွင္ရဲ႕ ေတြ႔ရွိခ်က္ေတြကို လူသိရွင္ၾကား မထုတ္ျပန္တာဟာ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈရဲ႕ မွန္ကန္ေျဖာင့္မတ္မႈကို သံသယ ျဖစ္ေစတယ္လို႔လည္း ေထာက္ျပလုိက္ပါတယ္။ ဆြစ္ဇာလန္ ႏုိင္ငံ ဂ်ီနီဗာမွာ က်င္းပတဲ႔ ၄၄ ႀကိမ္ေျမာက္ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာင္စီရဲ႕ ရိုဟင္ဂ်ာေတြရဲ႕ အခြင့္အေရး အေျခအေန ေဆြးေႏြးပြဲကို မ သိဂၤ ီထိုက္ ေကာက္ႏုတ္ တင္ျပေပးပါမယ္။

ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္းက ရိုဟင္ဂ်ာေတြရဲ႕ အခြင့္အေရး အေျခအေန တိုးတက္မလာဘူးလို႔ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး မဟာမင္းႀကီး Michelle Bachelet က စၿပီး ေျပာခဲ႔တာပါ။

ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာင္စီမွာ ရိုဟင္ဂ်ာ အခြင့္အေရး အေျခအေနနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အဂၤါေန႔ ေဆြးေႏြးဖု႔ိ ရွိေနခ်ိန္မွာဘဲ ရခိုင္ျပည္နယ္ ဂူတားျပင္မွာ လူအစုလိုက္ အၿပံဳလုိက္ ျမွဳပ္ႏွံထားတဲ႔ အမႈမွာ စစ္တပ္ အရာရွိႀကီး တဦး၊ အရာရွိ တဦးနဲ႔ တျခား အဆင့္ စစ္သည္တို႔ကိုု စစ္ခံုရံုးကေန ျပစ္ဒဏ္ ခ်ထားပါတယ္လို႔ ျမန္မာ စစ္တပ္က သတင္းထုတ္ျပန္ခဲ႔ပါတယ္။ က်ဴးလြန္တဲ႔ျပစ္မႈ၊ က်သင့္တဲ႔ ျပစ္ဒဏ္နဲ႔ ဘယ္သူေတြက က်ဴးလြန္လဲ ဆိုတာကိုေတာ့ ေဖာ္ျပမထားပါဘူး။

ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး မဟာမင္းႀကီး Bachelet ကေတာ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈ ေတြ႔ရွိခ်က္ေတြကို လူသိရွင္ၾကား ထုတ္ျပန္ဖို႔ ျမန္မာ အစိုးရကို တုိက္တြန္းပါတယ္။

“ျမန္မာ အစိုးရက ဖြဲ႔စည္း ေဆာင္ရြက္တဲ႔ လြတ္လပ္ေသာစံုစမ္းစစ္ေဆးေရး ေကာ္မရွင္ ICOE က ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားဆိုင္ရာ အစီရင္ခံစာကို အစိုးရထံ တင္ထားၿပီး ျဖစ္ေပမယ့္ အစိုးရဘက္က မထုတ္ျပန္တာေၾကာင့္ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးရဲ႕ ယံုၾကည္စိတ္ခ်ရမႈ အေပၚမွာ သံသယ ျဖစ္ေစပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အစိုးရဘက္က ဒီအစီရင္ခံစာကို ထုတ္ျပန္ဖို႔ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး မဟာမင္းႀကီးက တိုက္တြန္းသြားတာပါ။”

ျမန္မာ အစိုးရက ရုိဟင္ဂ်ာ ဆိုတဲ႔ အသံုးအႏႈန္းကို လက္မခံပါဘူး။ ဂ်ီနီဗာ အေျခစိုက္ ကုလသမဂၢရံုး အတြက္ ျမန္မာ အၿမဲတမ္းကိုယ္စားလွယ္ ဦးေက်ာ္မိုးထြန္းကေတာ့ ရခိုင္ေျမာက္ပိုင္း ပဋိပကၡအတြင္း စံုစမ္းေတြ႔ရွိခ်က္ေတြကို လူသိရွင္ၾကား မထုတ္ျပန္ရတဲ႔ အေၾကာင္းရင္းကိုေတာ့ ေခ်ပ မသြားပါဘူး။ ဒါေပမယ့္လည္း ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူေတြကို စံုစမ္း ေဖာ္ထုတ္ အေရးယူ ေဆာင္ရြက္လိုတဲ႔ စိတ္ဆႏၵေရာ ေဆာင္ရြက္ႏုိင္တဲ႔ အစြမ္းအစေရာ ရွိတယ္လို႔ ေျပာဆိုသြားပါတယ္။

“ႏုိင္ငံရဲ႕ ျပည္တြင္း တရားစီရင္ေရး စနစ္ကို ေလးစားရမယ္၊ ဒီႏွစ္ ဇန္န၀ါရီလက တင္သြင္းတဲ႔ ICOE အစီရင္ခံစာ အရ ရာဇ၀တ္မႈမ်ား စံုစမ္းစစ္ေဆး အေရးယူေရး အဖြဲ႔ကို ဖြဲ႔စည္းထားၿပီး ျဖစ္သလို တပ္မေတာ္ဘက္ကလည္း စံုစမ္းစစ္ေဆးေရး လုပ္ေနတယ္လို႔ ေျပာဆိုသြားပါတယ္။

ရိုဟင္ဂ်ာ ပဋိပကၡမွာ တာ၀န္ရွိသူေတြကို ေဖာ္ထုတ္ အျပစ္ေပး အေရးယူႏုိင္ေရး အတြက္ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာင္စီဘက္က ဆက္ၿပီး ေဆာင္ရြက္သြားမယ့္ အစီအစဥ္ေတြကို ဥေရာပ သမဂၢ EU ဘက္က ေမးျမန္းခဲ႔တာမွာေတာ့ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး မဟာမင္းႀကီးက

“ICJ ၊ ICC တို႔က တာ၀န္ယူမႈ တာ၀န္ခံမႈ ရွိေရး ေဆာင္ရြက္ေနၾကသလို ကုလသမဂၢ စံုစမ္းေရး ယႏၱယား IIMM ကလည္း သက္ေသ အေထာက္အထားေတြကို စုေဆာင္းေနတာေၾကာင့္ ႏုိင္ငံတကာရဲ႕ ခိုင္မာအားေကာင္းတဲ႔ ေဆာင္ရြက္မႈေတြ ရွိေနၿပီ ျဖစ္ၿပီး ျမန္မာဘက္က ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ဖို႔ တိုက္တြန္းသြားပါတယ္။

ေနာက္ အစၥလာမၼစ္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရး အဖြဲ႔ OIC ဘက္ကေတာ့

“ရိုဟင္ဂ်ာေတြ အေပၚ ပစ္မွတ္ထား အၾကမ္းဖက္ လုပ္ရပ္ေတြကို ျမန္မာဘက္က ခ်က္ခ်င္းရပ္ဖို႔၊ လြတ္လပ္စြာ ကူးလူး သြားလာခြင့္ျပဳဖို႔၊ ႏုိင္ငံတကာ တရားရံုး ICJ က ခ်မွတ္ထားတဲ႔ ၾကားျဖတ္စီမံခ်က္ေတြကို ျမန္မာဘက္က အျပည့္အ၀ လုိက္နာဖို႔၊ ႏုိင္ငံတကာ တရားစီရင္ေရးမွာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ဖို႔ ေတာင္းဆိုသြားပါတယ္။

ရခုိင္ျပည္နယ္ထဲမွာ လက္ရွိ တိုက္ပြဲေတြေၾကာင့္ ဘဂၤလားေဒရွ္႕ဘက္မွာ ခိုလံႈေနသူေတြ ေဘးကင္းလံုၿခံဳမႈ၊ ဂုဏ္သိကၡာရွိရွိ ဆႏၵအေလ်ာက္ ဌာေနျပန္ေရး ပိုၿပီး အခက္ေတြ႔သြားေစတယ္လို႔လည္း ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး မဟာမင္းႀကီးက ေထာက္ျပပါတယ္။ ဂ်ီနီဗာအေျခစိုက္ ကုလသမဂၢ ဆိုင္ရာ ျမန္မာ အၿမဲတမ္း ကိုယ္စားလွယ္ သံအမတ္ႀကီး ဦးေက်ာ္မိုးထြန္းကေတာ့ ဘဂၤလားေဒရွ္႕ဘက္က ဒုကၡသည္ ရာနဲ႔ခ်ီၿပီး သူ႔တို႔ သေဘာနဲ႔ သူတို႔ ျပန္လာေနတယ္လို႔ ေျပာဆိုသြားပါတယ္။ ဒါ႔အျပင္ လက္ရွိ ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္း အင္တာနက္ ပိတ္ပင္ထားတာဟာဆိုရင္ တိုင္းရင္းသားေတြၾကား မုန္းတီးမႈ လံႈ႕ေဆာ္တာေတြကို တားဆီးႏုိင္ဖို႔ ျဖစ္တယ္၊ ေနာက္ ဗံုးေထာင္ ေဖာက္ခြဲတာေတြ၊ အေ၀းထိန္း စနစ္နဲ႔ ေျမျမဳပ္မိုင္းေတြ အသံုးျပဳတာေတြ တားဆီးဖို႔ ေဆာင္ရြက္တာလို႔ သံအမတ္ႀကီး ဦးေက်ာ္မိုးထြန္းက ေျပာဆိုသြားပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္


...............

ရိုဟင်ဂျာပဋိပက္ခအရေး နိုင်ငံတကာ တရားစီရင်ရေးနဲ့ မြန်မာပူးပေါင်းဖို့ ကုလတိုက်တွန်း

(Unicode)

ရိုဟင်ဂျာ ပဋိပက္ခတွင်း ပြစ်မှု ကျူးလွန်သူတွေကို အပြစ်ပေး အရေးယူနိုင်ရေး နိုင်ငံတကာ တရားစီရင်ရေး လုပ်ငန်းစဉ်တွေနဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ဖို့ ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေး မဟာမင်းကြီးက မြန်မာ အစိုးရကို တိုက်တွန်းလိုက်သလို မြန်မာအစိုးရ ဖွဲ့တဲ့ ရခိုင် စုံစမ်းရေး ကော်မရှင်ရဲ့ တွေ့ရှိချက်တွေကို လူသိရှင်ကြား မထုတ်ပြန်တာဟာ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုရဲ့ မှန်ကန်ဖြောင့်မတ်မှုကို သံသယ ဖြစ်စေတယ်လို့လည်း ထောက်ပြလိုက်ပါတယ်။ ဆွစ်ဇာလန် နိုင်ငံ ဂျီနီဗာမှာ ကျင်းပတဲ့ ၄၄ ကြိမ်မြောက် ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေး ကောင်စီရဲ့ ရိုဟင်ဂျာတွေရဲ့ အခွင့်အရေး အခြေအနေ ဆွေးနွေးပွဲကို မ သိင်္ဂ ီထိုက် ကောက်နုတ် တင်ပြပေးပါမယ်။

ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်းက ရိုဟင်ဂျာတွေရဲ့ အခွင့်အရေး အခြေအနေ တိုးတက်မလာဘူးလို့ ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေး မဟာမင်းကြီး Michelle Bachelet က စပြီး ပြောခဲ့တာပါ။

ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေး ကောင်စီမှာ ရိုဟင်ဂျာ အခွင့်အရေး အခြေအနေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အင်္ဂါနေ့ ဆွေးနွေးဖု့ိ ရှိနေချိန်မှာဘဲ ရခိုင်ပြည်နယ် ဂူတားပြင်မှာ လူအစုလိုက် အပြုံလိုက် မြှုပ်နှံထားတဲ့ အမှုမှာ စစ်တပ် အရာရှိကြီး တဦး၊ အရာရှိ တဦးနဲ့ တခြား အဆင့် စစ်သည်တို့ကို စစ်ခုံရုံးကနေ ပြစ်ဒဏ် ချထားပါတယ်လို့ မြန်မာ စစ်တပ်က သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။ ကျူးလွန်တဲ့ပြစ်မှု၊ ကျသင့်တဲ့ ပြစ်ဒဏ်နဲ့ ဘယ်သူတွေက ကျူးလွန်လဲ ဆိုတာကိုတော့ ဖော်ပြမထားပါဘူး။

ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေး မဟာမင်းကြီး Bachelet ကတော့ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု တွေ့ရှိချက်တွေကို လူသိရှင်ကြား ထုတ်ပြန်ဖို့ မြန်မာ အစိုးရကို တိုက်တွန်းပါတယ်။

“မြန်မာ အစိုးရက ဖွဲ့စည်း ဆောင်ရွက်တဲ့ လွတ်လပ်သောစုံစမ်းစစ်ဆေးရေး ကော်မရှင် ICOE က ၂၀၁၇ ခုနှစ် အကြမ်းဖက်မှုများဆိုင်ရာ အစီရင်ခံစာကို အစိုးရထံ တင်ထားပြီး ဖြစ်ပေမယ့် အစိုးရဘက်က မထုတ်ပြန်တာကြောင့် စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးရဲ့ ယုံကြည်စိတ်ချရမှု အပေါ်မှာ သံသယ ဖြစ်စေပါတယ်။ ဒါကြောင့် အစိုးရဘက်က ဒီအစီရင်ခံစာကို ထုတ်ပြန်ဖို့ ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေး မဟာမင်းကြီးက တိုက်တွန်းသွားတာပါ။”

မြန်မာ အစိုးရက ရိုဟင်ဂျာ ဆိုတဲ့ အသုံးအနှုန်းကို လက်မခံပါဘူး။ ဂျီနီဗာ အခြေစိုက် ကုလသမဂ္ဂရုံး အတွက် မြန်မာ အမြဲတမ်းကိုယ်စားလှယ် ဦးကျော်မိုးထွန်းကတော့ ရခိုင်မြောက်ပိုင်း ပဋိပက္ခအတွင်း စုံစမ်းတွေ့ရှိချက်တွေကို လူသိရှင်ကြား မထုတ်ပြန်ရတဲ့ အကြောင်းရင်းကိုတော့ ချေပ မသွားပါဘူး။ ဒါပေမယ့်လည်း ပြစ်မှုကျူးလွန်သူတွေကို စုံစမ်း ဖော်ထုတ် အရေးယူ ဆောင်ရွက်လိုတဲ့ စိတ်ဆန္ဒရော ဆောင်ရွက်နိုင်တဲ့ အစွမ်းအစရော ရှိတယ်လို့ ပြောဆိုသွားပါတယ်။

“နိုင်ငံရဲ့ ပြည်တွင်း တရားစီရင်ရေး စနစ်ကို လေးစားရမယ်၊ ဒီနှစ် ဇန်နဝါရီလက တင်သွင်းတဲ့ ICOE အစီရင်ခံစာ အရ ရာဇဝတ်မှုများ စုံစမ်းစစ်ဆေး အရေးယူရေး အဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းထားပြီး ဖြစ်သလို တပ်မတော်ဘက်ကလည်း စုံစမ်းစစ်ဆေးရေး လုပ်နေတယ်လို့ ပြောဆိုသွားပါတယ်။

ရိုဟင်ဂျာ ပဋိပက္ခမှာ တာဝန်ရှိသူတွေကို ဖော်ထုတ် အပြစ်ပေး အရေးယူနိုင်ရေး အတွက် ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေး ကောင်စီဘက်က ဆက်ပြီး ဆောင်ရွက်သွားမယ့် အစီအစဉ်တွေကို ဥရောပ သမဂ္ဂ EU ဘက်က မေးမြန်းခဲ့တာမှာတော့ ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေး မဟာမင်းကြီးက

“ICJ ၊ ICC တို့က တာဝန်ယူမှု တာဝန်ခံမှု ရှိရေး ဆောင်ရွက်နေကြသလို ကုလသမဂ္ဂ စုံစမ်းရေး ယန္တယား IIMM ကလည်း သက်သေ အထောက်အထားတွေကို စုဆောင်းနေတာကြောင့် နိုင်ငံတကာရဲ့ ခိုင်မာအားကောင်းတဲ့ ဆောင်ရွက်မှုတွေ ရှိနေပြီ ဖြစ်ပြီး မြန်မာဘက်က ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ဖို့ တိုက်တွန်းသွားပါတယ်။

နောက် အစ္စလာမ္မစ် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး အဖွဲ့ OIC ဘက်ကတော့

“ရိုဟင်ဂျာတွေ အပေါ် ပစ်မှတ်ထား အကြမ်းဖက် လုပ်ရပ်တွေကို မြန်မာဘက်က ချက်ချင်းရပ်ဖို့၊ လွတ်လပ်စွာ ကူးလူး သွားလာခွင့်ပြုဖို့၊ နိုင်ငံတကာ တရားရုံး ICJ က ချမှတ်ထားတဲ့ ကြားဖြတ်စီမံချက်တွေကို မြန်မာဘက်က အပြည့်အ၀ လိုက်နာဖို့၊ နိုင်ငံတကာ တရားစီရင်ရေးမှာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ဖို့ တောင်းဆိုသွားပါတယ်။

ရခိုင်ပြည်နယ်ထဲမှာ လက်ရှိ တိုက်ပွဲတွေကြောင့် ဘင်္ဂလားဒေရှ့်ဘက်မှာ ခိုလှုံနေသူတွေ ဘေးကင်းလုံခြုံမှု၊ ဂုဏ်သိက္ခာရှိရှိ ဆန္ဒအလျောက် ဌာနေပြန်ရေး ပိုပြီး အခက်တွေ့သွားစေတယ်လို့လည်း ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေး မဟာမင်းကြီးက ထောက်ပြပါတယ်။ ဂျီနီဗာအခြေစိုက် ကုလသမဂ္ဂ ဆိုင်ရာ မြန်မာ အမြဲတမ်း ကိုယ်စားလှယ် သံအမတ်ကြီး ဦးကျော်မိုးထွန်းကတော့ ဘင်္ဂလားဒေရှ့်ဘက်က ဒုက္ခသည် ရာနဲ့ချီပြီး သူ့တို့ သဘောနဲ့ သူတို့ ပြန်လာနေတယ်လို့ ပြောဆိုသွားပါတယ်။ ဒါ့အပြင် လက်ရှိ ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်း အင်တာနက် ပိတ်ပင်ထားတာဟာဆိုရင် တိုင်းရင်းသားတွေကြား မုန်းတီးမှု လှုံ့ဆော်တာတွေကို တားဆီးနိုင်ဖို့ ဖြစ်တယ်၊ နောက် ဗုံးထောင် ဖောက်ခွဲတာတွေ၊ အဝေးထိန်း စနစ်နဲ့ မြေမြုပ်မိုင်းတွေ အသုံးပြုတာတွေ တားဆီးဖို့ ဆောင်ရွက်တာလို့ သံအမတ်ကြီး ဦးကျော်မိုးထွန်းက ပြောဆိုသွားပါတယ်။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG