သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေၾကာင့္ ရန္ကုန္ စက္ရံုလုပ္သားေတြ အခက္ၾကံဳ 


လိႈင္သာယာကေနၿပီးေတာ့ ေနရပ္ကိုုျပန္ေနၾကတဲ့ အလုပ္သမားမ်ား

(Zawgyi/Unicode)

စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေၾကညာထားတဲ့ လႈိင္သာယာ၊ ေ႐ႊျပည္သာ စတဲ့ၿမိဳ႕နယ္ေတြက စက္႐ုံအမ်ားစုက လစာမဲ့ခြင့္နဲ႔ အလုပ္ေတြပိတ္လိုက္တာေၾကာင့္ ေနထိုင္ေရး အခက္ေတြ႕လာတဲ့ အလုပ္သမားေတြဟာ ေနရပ္ကိုုျပန္ေနၾကရပါၿပီ။ တခ်ိဳ႕ တရုတ္စက္ရံုမွာ လုပ္တဲ့ အလုပ္သမားတခ်ိဳ႕ကေတာ့စက္ရုံပုိင္ရွင္ေတြရဲ႕ အဓမၼ အလုပ္ျပန္ဆင္းခုိင္းတာမ်ဳိးနဲ႔လည္း ရင္ဆုိင္ေနရတယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္။ အျပည့္အစုံကိုေတာ့ ဗြီအိုေအ သတင္းေထာက္ မေအးသႏၱာေက်ာ္ က ေျပာျပေပးမွာပါ။

စက္႐ုံ၊ အလုပ္ရုံ အမ်ားစုရွိတဲ့ လႈိင္သာယာနဲ႔ ေ႐ႊျပည္သာ အပါအဝင္ ရန္ကုန္တိုင္းၿမိဳ႕နယ္ တခ်ိဳ႕မွာ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေၾကညာၿပီးေနာက္ပိုင္း လမ္းပန္း ဆက္သြယ္ေရးအပါအဝင္ လုံၿခဳံေရးစိုးရိမ္ရတဲ့ အေျခအေနေတြေၾကာင့္ စက္႐ုံအမ်ားစုက အလုပ္သမားေတြကို လစာမဲ့ခြင့္ေပးၿပီး အလုပ္ကို ယာယီရပ္နား လိုက္ၾကပါတယ္။

လႈိင္သာယာ၊ ေ႐ႊျပည္သာမွာ ရွိတဲ့ သိန္းနဲ႔ခ်ီတဲ့ အေဆာင္ေန ေ႐ႊ႕ေျပာင္း အလုပ္သမားေတြဟာ ရန္ကုန္မွာ အလုပ္မရွိဘဲ ေနထိုင္ဖို႔ ခက္ခဲလာေၾကာင္း ျမန္မာႏိုင္ငံ အလုပ္သမား သမဂၢမ်ားကြန္ရက္က တရားလႊတ္ေတာ္ေရွ႕ေန ဦးေဌးက ေျပာပါတယ္။

“ လုပ္ခမေပးတဲ့ စက္႐ုံေတြ ေပၚလာၾကတယ္ ေငြေၾကးျပႆနာေတြ ျဖစ္ေတာ့၊ တခါ အလုပ္ဆင္းျပန္ေတာ့လည္း လမ္းပန္းေတြမွာ မလုံၿခဳံဘူး ပစ္တာခတ္တာေတြ မ်ားေတာ့။ အဲဒီေတာ့ ၁၄ ရက္ေန႔လည္းျဖစ္ေရာ ၁၅၊ ၁၆၊ ၁၇၊ ၁၈ တိုင္းနဲ႔ျပည္နယ္ကလာတဲ့ အလုပ္သမားေတြ အကုန္နီးပါး ျပန္ၾကတယ္။ လုပ္ငန္းေတြ ရပ္ဆိုင္းသြားတဲ့အတြက္ စားဝတ္ေနေရး ဒုကၡေရာက္သလို တဖက္ကလည္း အသက္ရွင္သန္ေရး အတြက္ပါ ဒုကၡေတြ ေရာက္တာ။”

နယ္ျပန္တဲ့ ခရီးစရိတ္က ေနရာေပၚမူတည္ၿပီး ကားေလးတစီးကို တသိန္းက ၂သိန္းေက်ာ္အထိ ရွိပါတယ္။ ေနရပ္မွာလည္း အလုပ္အတြက္ ေသခ်ာတဲ့ အာမခံခ်က္ မရွိေသးေၾကာင္း ဧရာဝတီတိုင္း ဘိုကေလးၿမိဳ႕ျပန္မယ့္ စက္႐ုံလုပ္သား ကိုျမင့္ၾကည္က ေျပာပါတယ္။

“ အဲဒါက က်ေနာ္တို႔က ဘယ္လိုလဲဆိုေတာ့ လက္လုပ္လက္စား သမားေတြဆိုေတာ့လည္း အလုပ္မရွိရင္ ရွိတဲ့ေနရာကို လိုက္ရမွာပဲ။ အခုဆိုရင္ ေျပာရမယ္ဆိုရင္ လယ္ယာေတြကလည္း မရွိေတာ့ဘူးေလ။ ျပန္သြားေတာ့ ႐ြာမွာလည္း ဘာအလုပ္မွမရွိေတာ့ ရွာလို႔ေဖြလို႔ကလည္း အဆင္မေျပ ၾကဘူးေပါ့။”

ဟသၤာတ ေနရပ္ကုိျပန္မယ့္ အထည္ခ်ဳပ္ စက္႐ုံလုပ္သား မမာလာစိုး ကလည္း

“ လစာက ပုံမွန္ daily ေၾကး ၄၈၀၀ ဆိုရင္ သမီးတို႔အတြက္က၊ အဲဒီ ၁၅၀၀၀၀ ကို ၁၅၀၀၀၀ မရဘူး ၁ သိန္းဝန္းက်င္ရမယ္ဆိုရင္ ျပန္ရမယ့္ အေနအထား ျဖစ္ေနတယ္ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ အေဆာင္စရိတ္ကပဲ မီတာခနဲ႔ အၿပီးအစီး အေဆာင္ခနဲ႔ဆိုရင္ ၉၀၀၀၀ ရွိတယ္၊ အဲဒါမို႔ အဆင္မေျပဘူး ျပန္ရမယ့္ အေနအထား ျဖစ္ေနတယ္။”

စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေကာင္စီ အာဏာယူၿပီး ျဖစ္လာတဲ့ ဆႏၵျပပြဲေတြမွာ စက္႐ုံလုပ္သားေတြလည္း ပါဝင္လာပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ လႈိင္သာယာက စက္႐ုံတခ်ိဳ႕ မီးေလာင္တဲ့ကိစၥမွာေတာ့ ေဒသခံေတြရဲ႕ ပတ္သက္မႈမရွိေၾကာင္း အလုပ္သမား သမဂၢေတြက တုံ႔ျပန္ထားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီကိစၥကို ဥပေဒနဲ႔အညီ စစ္ေဆးအေရးယူေပးဖို႔၊ ျမန္မာႏိုင္ငံထဲက တ႐ုတ္လုပ္ငန္းေတြနဲ႔ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသားေတြရဲ႕ လုံၿခဳံေရးကို အာမခံေပးဖို႔ တ႐ုတ္သံ႐ုံးက ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ထားပါတယ္။ တ႐ုတ္ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈဟာ ျမန္မာျပည္တြင္းမွာ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းေပါင္း ၄ သိန္းေက်ာ္ကို ဖန္တီးေပးထား တယ္လို႔လည္း အဲဒီမွာေရးသား ထားတာပါ။

လႈိင္သာယာမွာ စက္႐ုံမီးေလာင္တာေတြ ျဖစ္ေနခ်ိန္ တ႐ုတ္ပိုင္ စက္႐ုံေတြရွိတဲ့ ဒဂုံဆိပ္ကမ္း စက္မႈဇုန္ကိုလည္း လုံၿခဳံေရးအျပည့္ ခ်ထားလိုက္ပါတယ္။ ဆႏၵျပပြဲမွာပါတဲ့ အလုပ္သမားေတြကို အလုပ္ျဖဳတ္မယ္ဆိုၿပီး တ႐ုတ္လုပ္ငန္းရွင္ေတြက ၿခိမ္းေျခာက္လာသလို ဖိအားေပး အလုပ္ဆင္းခိုင္းတာေတြ ရွိေနပါတယ္။ အလုပ္သမား ေခါင္းေဆာင္ေတြ ဖမ္းဝရမ္းထုတ္ခံရၿပီး ဒီကိစၥမွာ အလုပ္ရွင္ေတြက အဓိကပါဝင္ ပတ္သက္ေနေၾကာင္း ဗမာႏိုင္ငံလုံးဆိုင္ရာ အလုပ္သမား သမဂၢမ်ား အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ ဗဟိုေကာ္မတီဝင္ သက္ထားေဆြက ဗြီအိုေအကို ေျပာပါတယ္။

“ အာဏာရွင္ေတြက ဒီစက္႐ုံမွာ အလုပ္သမားေခါင္းေဆာင္ ရွိတယ္၊ မရွိဘူးဆိုတာ သိမယ္လို႔ မထင္ဘူး။ ဒါဟာ အလုပ္ရွင္ေတြနဲ႔ ေပါင္းၿပီးလုပ္တာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ဒီအလုပ္သမားအဖြဲ႕အစည္းက ေခါင္းေဆာင္ေတြက ဒီလူေတြပါလို႔ေျပာလို႔ ဆိပ္ကမ္းမွာ ဝရမ္းေတြကပ္ၿပီး လိုက္ဖမ္းတဲ့ဟာမ်ိဳးေတြ ျဖစ္လာတယ္လို႔ ျမင္တယ္။ အဲဒီတ႐ုတ္ လုပ္ငန္းရွင္ေတြက ဒီၾကားထဲမွာ အလုပ္သမားေတြအေပၚ ပိုၿပီးေတာ့ ဖိအားေတြေပး ၿခိမ္းေျခာက္ေနတယ္လို႔ ညီမကျမင္တယ္၊ အဲဒီဝရမ္းထုတ္ခံ ရတဲ့အထဲမွာ ညီမကိုယ္တိုင္လည္း ပါတာကိုး။”

ရဲနဲ႔စစ္အာဏာပိုင္ေတြဟာ ရန္ကုန္တိုင္း၊ လႈိင္သာယာ စက္မႈဇုန္က အလုပ္သမား အဖြဲ႕အစည္းဝင္ေတြရဲ႕ အေဆာင္ေတြ၊ ေနအိမ္ေတြထဲ ဝင္ေရာက္ရွာေဖြၿပီး ၿခိမ္းေျခာက္တာ၊ ရပ္ေဝးေဒသကလာတဲ့ အမ်ိဳးသမီး အလုပ္သမေတြကို အဓိက ပစ္မွတ္ထား ၿခိမ္းေျခာက္တာရွိေနၿပီး ဒါေတြအားလုံးကို ရပ္တန႔္ေပးဖို႔၊ လြတ္လပ္စြာ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ခြင့္ေပးဖို႔ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ အလုပ္သမားေရးရာအဖြဲ႕ ILO က သတိေပး ေျပာၾကားထားပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္


.............

စစ်အုပ်ချုပ်ရေးကြောင့် ရန်ကုန် စက်ရုံလုပ်သားတွေ အခက်ကြုံ
(Unicode)

စစ်အုပ်ချုပ်ရေးကြေညာထားတဲ့ လှိုင်သာယာ၊ ရွှေပြည်သာ စတဲ့မြို့နယ်တွေက စက်ရုံအများစုက လစာမဲ့ခွင့်နဲ့ အလုပ်တွေပိတ်လိုက်တာကြောင့် နေထိုင်ရေး အခက်တွေ့လာတဲ့ အလုပ်သမားတွေဟာ နေရပ်ကိုပြန်နေကြရပါပြီ။ တချို့ တရုတ်စက်ရုံမှာ လုပ်တဲ့ အလုပ်သမားတချို့ကတော့စက်ရုံပိုင်ရှင်တွေရဲ့ အဓမ္မ အလုပ်ပြန်ဆင်းခိုင်းတာမျိုးနဲ့လည်း ရင်ဆိုင်နေရတယ်လို့ ပြောပါတယ်။ အပြည့်အစုံကိုတော့ ဗွီအိုအေ သတင်းထောက် မအေးသန္တာကျော် က ပြောပြပေးမှာပါ။

စက်ရုံ၊ အလုပ်ရုံ အများစုရှိတဲ့ လှိုင်သာယာနဲ့ ရွှေပြည်သာ အပါအဝင် ရန်ကုန်တိုင်းမြို့နယ် တချို့မှာ စစ်အုပ်ချုပ်ရေးကြေညာပြီးနောက်ပိုင်း လမ်းပန်း ဆက်သွယ်ရေးအပါအဝင် လုံခြုံရေးစိုးရိမ်ရတဲ့ အခြေအနေတွေကြောင့် စက်ရုံအများစုက အလုပ်သမားတွေကို လစာမဲ့ခွင့်ပေးပြီး အလုပ်ကို ယာယီရပ်နား လိုက်ကြပါတယ်။

လှိုင်သာယာ၊ ရွှေပြည်သာမှာ ရှိတဲ့ သိန်းနဲ့ချီတဲ့ အဆောင်နေ ရွှေ့ပြောင်း အလုပ်သမားတွေဟာ ရန်ကုန်မှာ အလုပ်မရှိဘဲ နေထိုင်ဖို့ ခက်ခဲလာကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံ အလုပ်သမား သမဂ္ဂများကွန်ရက်က တရားလွှတ်တော်ရှေ့နေ ဦးဌေးက ပြောပါတယ်။

“ လုပ်ခမပေးတဲ့ စက်ရုံတွေ ပေါ်လာကြတယ် ငွေကြေးပြဿနာတွေ ဖြစ်တော့၊ တခါ အလုပ်ဆင်းပြန်တော့လည်း လမ်းပန်းတွေမှာ မလုံခြုံဘူး ပစ်တာခတ်တာတွေ များတော့။ အဲဒီတော့ ၁၄ ရက်နေ့လည်းဖြစ်ရော ၁၅၊ ၁၆၊ ၁၇၊ ၁၈ တိုင်းနဲ့ပြည်နယ်ကလာတဲ့ အလုပ်သမားတွေ အကုန်နီးပါး ပြန်ကြတယ်။ လုပ်ငန်းတွေ ရပ်ဆိုင်းသွားတဲ့အတွက် စားဝတ်နေရေး ဒုက္ခရောက်သလို တဖက်ကလည်း အသက်ရှင်သန်ရေး အတွက်ပါ ဒုက္ခတွေ ရောက်တာ။”

နယ်ပြန်တဲ့ ခရီးစရိတ်က နေရာပေါ်မူတည်ပြီး ကားလေးတစီးကို တသိန်းက ၂သိန်းကျော်အထိ ရှိပါတယ်။ နေရပ်မှာလည်း အလုပ်အတွက် သေချာတဲ့ အာမခံချက် မရှိသေးကြောင်း ဧရာဝတီတိုင်း ဘိုကလေးမြို့ပြန်မယ့် စက်ရုံလုပ်သား ကိုမြင့်ကြည်က ပြောပါတယ်။

“ အဲဒါက ကျနော်တို့က ဘယ်လိုလဲဆိုတော့ လက်လုပ်လက်စား သမားတွေဆိုတော့လည်း အလုပ်မရှိရင် ရှိတဲ့နေရာကို လိုက်ရမှာပဲ။ အခုဆိုရင် ပြောရမယ်ဆိုရင် လယ်ယာတွေကလည်း မရှိတော့ဘူးလေ။ ပြန်သွားတော့ ရွာမှာလည်း ဘာအလုပ်မှမရှိတော့ ရှာလို့ဖွေလို့ကလည်း အဆင်မပြေ ကြဘူးပေါ့။”

ဟင်္သာတ နေရပ်ကိုပြန်မယ့် အထည်ချုပ် စက်ရုံလုပ်သား မမာလာစိုး ကလည်း

“ လစာက ပုံမှန် daily ကြေး ၄၈၀၀ ဆိုရင် သမီးတို့အတွက်က၊ အဲဒီ ၁၅၀၀၀၀ ကို ၁၅၀၀၀၀ မရဘူး ၁ သိန်းဝန်းကျင်ရမယ်ဆိုရင် ပြန်ရမယ့် အနေအထား ဖြစ်နေတယ် ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ အဆောင်စရိတ်ကပဲ မီတာခနဲ့ အပြီးအစီး အဆောင်ခနဲ့ဆိုရင် ၉၀၀၀၀ ရှိတယ်၊ အဲဒါမို့ အဆင်မပြေဘူး ပြန်ရမယ့် အနေအထား ဖြစ်နေတယ်။”

စစ်အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အာဏာယူပြီး ဖြစ်လာတဲ့ ဆန္ဒပြပွဲတွေမှာ စက်ရုံလုပ်သားတွေလည်း ပါဝင်လာပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ လှိုင်သာယာက စက်ရုံတချို့ မီးလောင်တဲ့ကိစ္စမှာတော့ ဒေသခံတွေရဲ့ ပတ်သက်မှုမရှိကြောင်း အလုပ်သမား သမဂ္ဂတွေက တုံ့ပြန်ထားပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒီကိစ္စကို ဥပဒေနဲ့အညီ စစ်ဆေးအရေးယူပေးဖို့၊ မြန်မာနိုင်ငံထဲက တရုတ်လုပ်ငန်းတွေနဲ့ တရုတ်နိုင်ငံသားတွေရဲ့ လုံခြုံရေးကို အာမခံပေးဖို့ တရုတ်သံရုံးက ကြေညာချက် ထုတ်ထားပါတယ်။ တရုတ်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဟာ မြန်မာပြည်တွင်းမှာ အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်းပေါင်း ၄ သိန်းကျော်ကို ဖန်တီးပေးထား တယ်လို့လည်း အဲဒီမှာရေးသား ထားတာပါ။

လှိုင်သာယာမှာ စက်ရုံမီးလောင်တာတွေ ဖြစ်နေချိန် တရုတ်ပိုင် စက်ရုံတွေရှိတဲ့ ဒဂုံဆိပ်ကမ်း စက်မှုဇုန်ကိုလည်း လုံခြုံရေးအပြည့် ချထားလိုက်ပါတယ်။ ဆန္ဒပြပွဲမှာပါတဲ့ အလုပ်သမားတွေကို အလုပ်ဖြုတ်မယ်ဆိုပြီး တရုတ်လုပ်ငန်းရှင်တွေက ခြိမ်းခြောက်လာသလို ဖိအားပေး အလုပ်ဆင်းခိုင်းတာတွေ ရှိနေပါတယ်။ အလုပ်သမား ခေါင်းဆောင်တွေ ဖမ်းဝရမ်းထုတ်ခံရပြီး ဒီကိစ္စမှာ အလုပ်ရှင်တွေက အဓိကပါဝင် ပတ်သက်နေကြောင်း ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ အလုပ်သမား သမဂ္ဂများ အဖွဲ့ချုပ် ဗဟိုကော်မတီဝင် သက်ထားဆွေက ဗွီအိုအေကို ပြောပါတယ်။

“ အာဏာရှင်တွေက ဒီစက်ရုံမှာ အလုပ်သမားခေါင်းဆောင် ရှိတယ်၊ မရှိဘူးဆိုတာ သိမယ်လို့ မထင်ဘူး။ ဒါဟာ အလုပ်ရှင်တွေနဲ့ ပေါင်းပြီးလုပ်တာ ဖြစ်တဲ့အတွက် ဒီအလုပ်သမားအဖွဲ့အစည်းက ခေါင်းဆောင်တွေက ဒီလူတွေပါလို့ပြောလို့ ဆိပ်ကမ်းမှာ ဝရမ်းတွေကပ်ပြီး လိုက်ဖမ်းတဲ့ဟာမျိုးတွေ ဖြစ်လာတယ်လို့ မြင်တယ်။ အဲဒီတရုတ် လုပ်ငန်းရှင်တွေက ဒီကြားထဲမှာ အလုပ်သမားတွေအပေါ် ပိုပြီးတော့ ဖိအားတွေပေး ခြိမ်းခြောက်နေတယ်လို့ ညီမကမြင်တယ်၊ အဲဒီဝရမ်းထုတ်ခံ ရတဲ့အထဲမှာ ညီမကိုယ်တိုင်လည်း ပါတာကိုး။”

ရဲနဲ့စစ်အာဏာပိုင်တွေဟာ ရန်ကုန်တိုင်း၊ လှိုင်သာယာ စက်မှုဇုန်က အလုပ်သမား အဖွဲ့အစည်းဝင်တွေရဲ့ အဆောင်တွေ၊ နေအိမ်တွေထဲ ဝင်ရောက်ရှာဖွေပြီး ခြိမ်းခြောက်တာ၊ ရပ်ဝေးဒေသကလာတဲ့ အမျိုးသမီး အလုပ်သမတွေကို အဓိက ပစ်မှတ်ထား ခြိမ်းခြောက်တာရှိနေပြီး ဒါတွေအားလုံးကို ရပ်တန့်ပေးဖို့၊ လွတ်လပ်စွာ ဆန္ဒထုတ်ဖော်ခွင့်ပေးဖို့ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အလုပ်သမားရေးရာအဖွဲ့ ILO က သတိပေး ပြောကြားထားပါတယ်။

၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ သမၼတေရြးေကာက္ပြဲ ျပည္နယ္အသီးသီးအလိုက္ရလဒ္မ်ား

XS
SM
MD
LG