သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ပုဂၢလိကေဆးရုံေတြမွာ ကုိဗစ္လူနာေတြ ျမန္မာအစုိးရ ကုသခြင့္ေပးေတာ့မည္


ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရွိ Quarantine Center တခုတြင္ ကိုဗစ္သံသယရွိလူနာစာရင္းကို စစ္ေဆးေနသည့္ PPE ဝတ္စံုဝတ္ ပရဟိတလုပ္သားတစ္ဦး။ (ေအာက္တုိဘာ ၁၊ ၂၀၂၀)

ကိုဗစ္ကပ္ေရာဂါကူးစက္မႈေတြ တိုးလာေနတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အစိုးရေဆး႐ုံေတြမွာ သာမက ပုဂၢလိက ေဆး႐ုံေတြမွာပါ လူနာေတြကို ကုသမႈေပးဖို႔ မၾကာခင္ ခြင့္ျပဳေတာ့မယ့္အေၾကာင္း မေမခက ေျပာျပပါမယ္။

ကပ္ေရာဂါ ကူးစက္သူ တိုးလာတာနဲ႔အမွ် ေဆး႐ုံတင္ ကုသရသူေတြလည္း တိုးလာေနတာေၾကာင့္ ပုဂၢလိက ေဆး႐ုံေတြမွာပါ က်န္းမာေရး ဝန္ေဆာင္မႈ ေပးႏိုင္ဖို႔ စီစဥ္ေနတာျဖစ္ပါတယ္။ ကနဦး အစီအစဥ္အေနနဲ႔ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕က ပန္းလႈိင္နဲ႔ အကယ္ဒမီ ေဆး႐ုံေတြကို ခြင့္ျပဳဖို႔ စီစဥ္ေနတယ္လို႔လည္း က်န္းမာေရးဝန္ႀကီးဌာန တာဝန္ရွိသူေတြက ေျပာပါတယ္။

ကိုဗစ္လူနာေတြကို ကုသေပးႏိုင္မယ့္ ပုဂၢလိကေဆး႐ုံေတြကို မၾကာေသးခင္ကပဲ ကြင္းဆင္းစစ္ေဆးၿပီး ခြင့္ျပဳခ်က္ေပးဖို႔ စီစဥ္ထားေၾကာင္းလည္း က်န္းမာေရးနဲ႔ အားကစားဝန္ႀကီးဌာန ေျပာခြင့္ရသူ ေဒါက္တာသန္းႏိုင္စိုးကေျပာပါတယ္။

“ ပထမဆုံးေဆးရံု တခု ၂ ခုကေတာ့ မီးစိမ္းရမယ့္အေနအထားျဖစ္ေနၿပီေပါ့ေနာ္။ ဒီကအဖြဲ႕ေတြလည္း ဆင္းစစ္ၿပီးသြားၿပီ ေပါ့ေနာ္။ အဓိကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ေဆး႐ုံႀကီးေတြမွာသုံးတဲ့ အဆင့္သတ္မွတ္ခ်က္ပါဘဲ။ လူနာေတြအတြက္ေပ့ါ facility ေပါ့ အထူးသျဖင့္ IPC ေကာင္းရမယ္။ ICU တို႔ဘာတို႔ ၾကည့္မယ့္သူရွိရမယ္။ HR ပိုင္းတို႔ criteria ေတြ သတ္မွတ္ထားတာေပါ့ ဘယ္လိုအဆင့္အတန္းရွိရမယ္တို႔ ။ အဓိကေတာ့ သူတို႔ဘက္က Proposal တင္တဲ့ ေဆးရံုေတြကို က်ေနာ္တို႔ဘက္က စစ္ေပးတယ္ေပါ့ေနာ္ ဒါေတြက မၾကာခင္မွာ ခြင့္ျပဳခ်က္ေတြလည္း ထြက္လာမယ္။”

ေရာဂါကူးစက္သူ လူနာေတြ တိုးလာေနတဲ့အတြက္ အစိုးရ ေဆး႐ုံေတြမွာ ဝန္ထုတ္ဝန္ပိုးျဖစ္လာေနတာကို ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္ဖို႔ ေရာဂါကူးစက္မႈေတြ အဓိက ႀကဳံေနရတဲ့ ရန္ကုန္တိုင္းနဲ႔ မႏၲေလးတိုင္းအတြင္းက ပုဂၢလိက ေဆး႐ုံေတြကို က်န္းမာေရးဝန္ႀကီးဌာနက ခြင့္ျပဳဖို႔ စီစဥ္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ခြင့္ျပဳခ်က္ရဖို႔အတြက္ ပုဂၢလိက ေဆး႐ုံေတြက ေလွ်ာက္ထားရမွာျဖစ္ၿပီး၊ ကိုဗစႅဴနာေတြကို ေစာင့္ၾကည့္ ကုသေပးႏိုင္မယ့္ လိုအပ္တဲ့ ေနရာထိုင္ခင္းနဲ႔ အစီအမံေတြကို ျပင္ဆင္ထားရမွာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ပုဂၢလိက ေဆး႐ုံေတြ အေနနဲ႔ က်န္းမာေရး ဝန္ေဆာင္မႈအတြက္ သင့္ေတာ္တဲ့ ေငြေၾကးပမာဏ ေကာက္ယူဖို႔နဲ႔ ဝန္ေဆာင္မႈေပးရမယ့္ ကိစၥေတြကို အေသးစိတ္ညႇိႏႈိင္းေနတယ္လို႔လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံ ပုဂၢလိကေဆး႐ုံအသင္း ဥကၠ႒ ေဒါက္တာထင္ေပၚကေျပာပါတယ္။

“FIXED cost နဲ႔ variable cost ၂ခုရွိတယ္။ FIXED cost ကေတာ့ ႏိုင္ငံေတာ္ကို တင္ျပရမယ္။ ဥပမာ ေဆးစစ္တဲ့ test လုပ္တယ္ အဲဒီေတာ့ ႏိုင္ငံေတာ္ကို charge လုပ္တဲ့နည္းနဲ႔ က်ေနာ္တို႔က တင္ျပရမယ္ ဒါက Fixed (ပုံေသ) cost ေလ။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ အခန္းေတြက သူတို႔ မေန႔ကရွိၿပီးသားပါ ။ ေဆးရံုတခုနဲ႔ တခုကေတာ့ သိပ္မတူဘူး အခန္းေတြကေတာ့ Fixed လုပ္လု႔ိရတယ္ေလ။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ၀န္ေဆာင္ခေတြက Fixed လုပ္လု႔ိရတယ္။ လူနာတေယာက္ခ်င္းရဲ႕ ေပးရမယ့္အေနအထားကေတာ့ မတူဘူး။ တခ်ိဳ႕က်ေတာ့ ဘာေရာဂါမွ မရွိပဲနဲ႔ ျဖစ္တာ။ နဂိုကတည္းက ဆီခ်ိဳေသြးတိုး ႏွလံုး ရွိသူေတြဆိုရင္ ဒီလူေတြက်ေတာ့ သူတို႔ ကို ကုေပးမယ့္ ေဆး၀ါးက ေစာေစာက ေရာဂါအခံမရွိသူနဲ႔ စာရင္ အမ်ားႀကီး မ်ားသြားလိမ့္မယ္။ အဲဒါေတြက ကြဲျပားမႈရွိတယ္ အနည္းအမ်ားရွိတယ္အဲဒါေၾကာင့္ variable cost ဆိုၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ သတ္မွတ္တယ္။ ဆိုေတာ့ variable cost ကေတာ့ က်သင့္သေလာပဲေပါ့။”

ကိုဗစ္လူနာေတြ ကုသေရးမွာ ပုဂၢလိက က်န္းမာေရးဝန္ေဆာင္မႈ လုပ္ငန္းေတြ ပါဝင္ခြင့္ရမွာ ျဖစ္ေပမဲ့ စိန္ေခၚမႈေတြလည္း ရွိေနတယ္လို႔ ေဒါက္တာထင္ေပၚက ေျပာပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ကေတာ့ ကပ္ေရာဂါကာလ ၾကာရွည္လာတာနဲ႔အမွ် က်န္းမာေရးဝန္ထမ္းေတြ လိုအပ္ခ်က္ ႀကီးမားလာေနတာေၾကာင့္ လိုအပ္တဲ့ ကြၽမ္းက်င္သူေတြရဖို႔ ခက္ခဲႏိုင္တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။


“HR ဆိုရင္လည္း ဆရာ၀န္ ၊ ဆရာမေတြရဲ႕ ပူးေပါင္းပါ၀င္မႈထက္ Volume ေပါ့ ပမာဏ လံုလံုေလာက္ေလာက္ရဖို႔ က်ေန္ာတို႔ ေတာ္ေတာ္ေလး စည္းရံုးရတယ္။ ကာယကံရွင္ ဆရာ၀န္၊ ဆရာမေတာ့ လုပ္မယ္ သို႔ေသာ္ သူ႔မိသားစုေတြက ကန္႔ကြက္တာေတြ ရွိတယ္ခင္ဗ်။ ဒီအခ်ိန္မွာ က်ေနာ္တို႔က Facility က်ေနာ္တို႔ ၀ယ္လို႔ရတယ္ ၊ လူ က်ေနာ္တို႔က ၀ယ္လို႔မရဘူး။ မေတာ္တဆ သူတို႔ ကူးစက္ခံရရင္ေရာ ဆိုတဲ့ဟာ က်ေနာ္တို႔က ထပ္စဥ္းစားရျပန္ေရာ ၊ ဆိုေတာ့ အဲဒါအတြက္လည္း က်ေနာ္တို႔က insurance ေတြ၀ယ္ေပးတယ္ သူတု႔ိေတြကို Commitment ေတြေပးရတယ္။ သမီးတို႔၊ သားတို႔ တကယ္ျဖစ္လာရင္ က်ေနာ္တို႔က အဆံုးအထိ ေဆးရံုမွာ တာ၀န္ယူကုေပးမယ္ဆိုတဲ့ ဒီ Commitment ေတြေပးရတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ pressure လည္းမ်ားပါတယ္။ ဒီ Challenges က အႀကီးဆံုး Challenges ပါ။”

ျမန္မာႏိုင္ငံအဝန္းက ပုဂၢလိကေဆး႐ုံ ၂၃၀ ေက်ာ္မွာ ကိုဗစ္လူနာကုသေရးဌာနအျဖစ္ လက္ခံကုသဖုိ႔ ပုဂၢလိကေဆး ႐ုံ စုစုေပါင္း ၅၂ ခုက က်န္းမာေရးဝန္ႀကီးဌာနနဲ႔ သေဘာတူထားၿပီး ကနဦးစမ္းသပ္တဲ့ အေနနဲ႔ ေဆး႐ုံ ၂ ခုကို ခြင့္ျပဳဖို႔ စီစဥ္ေနတာျဖစ္ေၾကာင္းလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံပုဂၢလိက ေဆး႐ုံအသင္းက ေျပာပါ တယ္။

က်န္းမာေရးနဲ႔ အားကစားဝန္ႀကီးဌာနရဲ႕ ဒီကေန႔ မြန္းလြဲပိုင္းအထိ ထုတ္ျပန္ခ်က္အရ ကိုဗစ္ကပ္ေရာဂါေၾကာင့္ ေသဆုံးသူ ၂ ေထာင္ေက်ာ္နဲ႔ ကူးစက္သူ ၉ ေသာင္းခြဲေက်ာ္ ရွိေနပါတယ္။

..............

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္


ကိုဗစ်ကပ်ရောဂါကူးစက်မှုတွေ တိုးလာနေတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံမှာ အစိုးရဆေးရုံတွေမှာ သာမက ပုဂ္ဂလိက ဆေးရုံတွေမှာပါ လူနာတွေကို ကုသမှုပေးဖို့ မကြာခင် ခွင့်ပြုတော့မယ့်အကြောင်း မမေခက ပြောပြပါမယ်။

ကပ်ရောဂါ ကူးစက်သူ တိုးလာတာနဲ့အမျှ ဆေးရုံတင် ကုသရသူတွေလည်း တိုးလာနေတာကြောင့် ပုဂ္ဂလိက ဆေးရုံတွေမှာပါ ကျန်းမာရေး ဝန်ဆောင်မှု ပေးနိုင်ဖို့ စီစဉ်နေတာဖြစ်ပါတယ်။ ကနဦး အစီအစဉ်အနေနဲ့ ရန်ကုန်မြို့က ပန်းလှိုင်နဲ့ အကယ်ဒမီ ဆေးရုံတွေကို ခွင့်ပြုဖို့ စီစဉ်နေတယ်လို့လည်း ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန တာဝန်ရှိသူတွေက ပြောပါတယ်။

ကိုဗစ်လူနာတွေကို ကုသပေးနိုင်မယ့် ပုဂ္ဂလိကဆေးရုံတွေကို မကြာသေးခင်ကပဲ ကွင်းဆင်းစစ်ဆေးပြီး ခွင့်ပြုချက်ပေးဖို့ စီစဉ်ထားကြောင်းလည်း ကျန်းမာရေးနဲ့ အားကစားဝန်ကြီးဌာန ပြောခွင့်ရသူ ဒေါက်တာသန်းနိုင်စိုးကပြောပါတယ်။

“ ပထမဆုံးဆေးရုံ တခု ၂ ခုကတော့ မီးစိမ်းရမယ့်အနေအထားဖြစ်နေပြီပေါ့နော်။ ဒီကအဖွဲ့တွေလည်း ဆင်းစစ်ပြီးသွားပြီ ပေါ့နော်။ အဓိကတော့ ကျနော်တို့ဆေးရုံကြီးတွေမှာသုံးတဲ့ အဆင့်သတ်မှတ်ချက်ပါဘဲ။ လူနာတွေအတွက်ပေ့ါ facility ပေါ့ အထူးသဖြင့် IPC ကောင်းရမယ်။ ICU တို့ဘာတို့ ကြည့်မယ့်သူရှိရမယ်။ HR ပိုင်းတို့ criteria တွေ သတ်မှတ်ထားတာပေါ့ ဘယ်လိုအဆင့်အတန်းရှိရမယ်တို့ ။ အဓိကတော့ သူတို့ဘက်က Proposal တင်တဲ့ ဆေးရုံတွေကို ကျနော်တို့ဘက်က စစ်ပေးတယ်ပေါ့နော် ဒါတွေက မကြာခင်မှာ ခွင့်ပြုချက်တွေလည်း ထွက်လာမယ်။”

ရောဂါကူးစက်သူ လူနာတွေ တိုးလာနေတဲ့အတွက် အစိုးရ ဆေးရုံတွေမှာ ဝန်ထုတ်ဝန်ပိုးဖြစ်လာနေတာကို လျှော့ချနိုင်ဖို့ ရောဂါကူးစက်မှုတွေ အဓိက ကြုံနေရတဲ့ ရန်ကုန်တိုင်းနဲ့ မန္တလေးတိုင်းအတွင်းက ပုဂ္ဂလိက ဆေးရုံတွေကို ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနက ခွင့်ပြုဖို့ စီစဉ်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ခွင့်ပြုချက်ရဖို့အတွက် ပုဂ္ဂလိက ဆေးရုံတွေက လျှောက်ထားရမှာဖြစ်ပြီး၊ ကိုဗစ္လူနာတွေကို စောင့်ကြည့် ကုသပေးနိုင်မယ့် လိုအပ်တဲ့ နေရာထိုင်ခင်းနဲ့ အစီအမံတွေကို ပြင်ဆင်ထားရမှာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ပုဂ္ဂလိက ဆေးရုံတွေ အနေနဲ့ ကျန်းမာရေး ဝန်ဆောင်မှုအတွက် သင့်တော်တဲ့ ငွေကြေးပမာဏ ကောက်ယူဖို့နဲ့ ဝန်ဆောင်မှုပေးရမယ့် ကိစ္စတွေကို အသေးစိတ်ညှိနှိုင်းနေတယ်လို့လည်း မြန်မာနိုင်ငံ ပုဂ္ဂလိကဆေးရုံအသင်း ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာထင်ပေါ်ကပြောပါတယ်။
“FIXED cost နဲ့ variable cost ၂ခုရှိတယ်။ FIXED cost ကတော့ နိုင်ငံတော်ကို တင်ပြရမယ်။ ဥပမာ ဆေးစစ်တဲ့ test လုပ်တယ် အဲဒီတော့ နိုင်ငံတော်ကို charge လုပ်တဲ့နည်းနဲ့ ကျနော်တို့က တင်ပြရမယ် ဒါက Fixed (ပုံသေ) cost လေ။ နောက်ပြီးတော့ အခန်းတွေက သူတို့ မနေ့ကရှိပြီးသားပါ ။ ဆေးရုံတခုနဲ့ တခုကတော့ သိပ်မတူဘူး အခန်းတွေကတော့ Fixed လုပ်လု့ိရတယ်လေ။ နောက်ပြီးတော့ ဝန်ဆောင်ခတွေက Fixed လုပ်လု့ိရတယ်။ လူနာတယောက်ချင်းရဲ့ ပေးရမယ့်အနေအထားကတော့ မတူဘူး။ တချို့ကျတော့ ဘာရောဂါမှ မရှိပဲနဲ့ ဖြစ်တာ။ နဂိုကတည်းက ဆီချိုသွေးတိုး နှလုံး ရှိသူတွေဆိုရင် ဒီလူတွေကျတော့ သူတို့ ကို ကုပေးမယ့် ဆေးဝါးက စောစောက ရောဂါအခံမရှိသူနဲ့ စာရင် အများကြီး များသွားလိမ့်မယ်။ အဲဒါတွေက ကွဲပြားမှုရှိတယ် အနည်းအများရှိတယ်အဲဒါကြောင့် variable cost ဆိုပြီးတော့ ကျနော်တို့ သတ်မှတ်တယ်။ ဆိုတော့ variable cost ကတော့ ကျသင့်သလောပဲပေါ့။”

ကိုဗစ်လူနာတွေ ကုသရေးမှာ ပုဂ္ဂလိက ကျန်းမာရေးဝန်ဆောင်မှု လုပ်ငန်းတွေ ပါဝင်ခွင့်ရမှာ ဖြစ်ပေမဲ့ စိန်ခေါ်မှုတွေလည်း ရှိနေတယ်လို့ ဒေါက်တာထင်ပေါ်က ပြောပါတယ်။ အထူးသဖြင့်ကတော့ ကပ်ရောဂါကာလ ကြာရှည်လာတာနဲ့အမျှ ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းတွေ လိုအပ်ချက် ကြီးမားလာနေတာကြောင့် လိုအပ်တဲ့ ကျွမ်းကျင်သူတွေရဖို့ ခက်ခဲနိုင်တယ်လို့ ပြောပါတယ်။


“HR ဆိုရင်လည်း ဆရာဝန် ၊ ဆရာမတွေရဲ့ ပူးပေါင်းပါဝင်မှုထက် Volume ပေါ့ ပမာဏ လုံလုံလောက်လောက်ရဖို့ ကျနေ်ာတို့ တော်တော်လေး စည်းရုံးရတယ်။ ကာယကံရှင် ဆရာဝန်၊ ဆရာမတော့ လုပ်မယ် သို့သော် သူ့မိသားစုတွေက ကန့်ကွက်တာတွေ ရှိတယ်ခင်ဗျ။ ဒီအချိန်မှာ ကျနော်တို့က Facility ကျနော်တို့ ဝယ်လို့ရတယ် ၊ လူ ကျနော်တို့က ဝယ်လို့မရဘူး။ မတော်တဆ သူတို့ ကူးစက်ခံရရင်ရော ဆိုတဲ့ဟာ ကျနော်တို့က ထပ်စဉ်းစားရပြန်ရော ၊ ဆိုတော့ အဲဒါအတွက်လည်း ကျနော်တို့က insurance တွေဝယ်ပေးတယ် သူတု့ိတွေကို Commitment တွေပေးရတယ်။ သမီးတို့၊ သားတို့ တကယ်ဖြစ်လာရင် ကျနော်တို့က အဆုံးအထိ ဆေးရုံမှာ တာဝန်ယူကုပေးမယ်ဆိုတဲ့ ဒီ Commitment တွေပေးရတဲ့အတွက်ကြောင့် pressure လည်းများပါတယ်။ ဒီ Challenges က အကြီးဆုံး Challenges ပါ။”

မြန်မာနိုင်ငံအဝန်းက ပုဂ္ဂလိကဆေးရုံ ၂၃၀ ကျော်မှာ ကိုဗစ်လူနာကုသရေးဌာနအဖြစ် လက်ခံကုသဖို့ ပုဂ္ဂလိကဆေး ရုံ စုစုပေါင်း ၅၂ ခုက ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနနဲ့ သဘောတူထားပြီး ကနဦးစမ်းသပ်တဲ့ အနေနဲ့ ဆေးရုံ ၂ ခုကို ခွင့်ပြုဖို့ စီစဉ်နေတာဖြစ်ကြောင်းလည်း မြန်မာနိုင်ငံပုဂ္ဂလိက ဆေးရုံအသင်းက ပြောပါ တယ်။
ကျန်းမာရေးနဲ့ အားကစားဝန်ကြီးဌာနရဲ့ ဒီကနေ့ မွန်းလွဲပိုင်းအထိ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ကိုဗစ်ကပ်ရောဂါကြောင့် သေဆုံးသူ ၂ ထောင်ကျော်နဲ့ ကူးစက်သူ ၉ သောင်းခွဲကျော် ရှိနေပါတယ်။

၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ သမၼတေရြးေကာက္ပြဲ ျပည္နယ္အသီးသီးအလိုက္ရလဒ္မ်ား

စိတ္၀င္စားဖြယ္ ...

XS
SM
MD
LG