သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျမန္မာစစ္တပ္ ရခုိင္စုံစမ္းေရးအစီရင္ခံစာ လူ႔အခြင့္အေရးအဖဲြ႔ေတြ ေ၀ဖန္


ရခုိင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပုိင္းမွာ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ က်ဳးလြန္ခဲ့တယ္လုိ႔ စြပ္စဲြခံေနရတဲ့ ျမန္္မာစစ္တပ္ရဲ႕ စုံစမ္းစစ္ေဆးေရး အဖဲြ႔က ေတြ႔ရွိခ်က္ေတြကုိ ထုတ္ျပန္ခဲ့ေပမဲ့၊ လူ႔အခြင့္အေရး အဖဲြ႔ေတြကေတာ့ ယုံၾကည္လက္ခံႏုိင္မႈ ကင္းမဲ့ေနေၾကာင္း ေျပာဆုိလုိက္ၾကပါတယ္။ ဒီအတြက္ ရခုိင္ျပည္နယ္က ႐ုိဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြကုိ တိတိက်က် သိႏုိင္ဖုိ႔ ႏုိင္ငံတကာက လြတ္လပ္တဲ့ စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြကုိ ခြင့္ျပဳဖုိ႔လည္း ထပ္မံေတာင္းဆုိခဲ့ၾကတာပါ။ ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕ ထုတ္ျပန္ခ်က္အေပၚ လူ႔အခြင့္အေရး အဖဲြ႔ေတြရဲ႕ တုန္႔ျပန္ခ်က္ေတြကုိေတာ့ နန္းေလာင္၀္ကတင္ျပေပးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

တပ္မေတာ္ စစ္ေဆးေရးအရာရွိခ်ဳပ္ ဒုတိယဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေအးဝင္း ဦးေဆာင္တဲ့ စုံစမ္းေရးအဖဲြ႔ရဲ႕ ၿပီးခဲ့တဲ့လကစလုိ႔ တလနီးပါးၾကာ စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြမွာ စစ္တပ္က ဥပေဒနဲ႔အညီ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ေၾကာင္းနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြကုိ အစြန္းေရာက္ အဖဲြ႔ေတြက က်ဳးလြန္ခဲ့ေၾကာင္း လူေပါင္း ၃ ေထာင္ေက်ာ္ကုိ ေမးျမန္းခ်က္ေတြကုိ ကုိးကားၿပီး ေဖာ္ျပခဲ့ေပမဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး အဖဲြ႔ေတြကေတာ့ ေတြ႔ရွိခ်က္ေတြကုိ လက္ခံဖုိ႔ ခက္ခဲေၾကာင္း ေျပာဆုိခဲ့ၾကတာပါ။ ႏုိင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားမႈ အဖဲြ႔တခုျဖစ္တဲ့ Human Rights Watch အဖဲြ႔ အာရွေရးရာ လက္ေထာက္ ညႊန္ၾကားေရးမႈး Phil Robertson ကေတာ့ စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြဟာ လုံေလာက္မႈ မရွိဘူးလုိ႔ ေျပာပါတယ္။

“ဒီအစီရင္ခံစာကိုၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ျမန္မာစစ္တပ္ထဲက အေရးပါတဲ့လူေတြကိုရည္ရြယ္ၿပီး ႏိုင္ငံတကာက ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔မႈေတြ ေရွ႔ဆက္တိုး ခ်မွတ္ႏုိင္ေအာင္ တြန္းအားေပး လုပ္ေဆာင္ဖိ႔ုလုိၿပီဆိုတာ လက္ေတြ႔ ျမင္လိုက္ရၿပီလို႔ က်ေနာ္ထင္ပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ဒီအစီရင္ခံစာထဲမွာ ဘယ္လို သက္ေသအေထာက္အထားမ်ိဳးကိုမွ ေဖာ္ျပခ်င္တဲ့ သေဘာဆႏၵေတြမပါပါဘူး။ တခုခုမွားေကာင္းမွားေနၿပီဆိုတာမ်ိဳး သတိထားလုပ္ကိုင္ဖို႔ ဆႏၵလည္း မရွိပါဘူး။ ဒီအစီရင္ခံစာက ျဖစ္ပ်က္ခဲ့သမွ် အရာရာတိုင္းကို ျငင္းဆိုရုံ သက္သက္ပဲျဖစ္ပါတယ္။”

ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕ စုံစမ္းစစ္ေဆးေရး အစီရင္ခံစာမွာေတာ့ ၾသဂုတ္လ ၂၅ ရက္ေန႔က ရခုိင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပုိင္းမွာ လုံၿခံဳေရး ကင္းစခန္း ၃၀ ေလာက္ကုိ စီးနင္းတုိက္ခုိက္ခဲ့တဲ့ ARSA အစြန္းေရာက္ အဖဲြ႔ရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြကုိ အေလးထားေဖာ္ျပထားသလုိ၊ ေသြးထုိးလံႈ႕ေဆာ္မႈေတြ ရွိခဲ့ေၾကာင္းလည္း ေတြ႔ဆုံေမးျမန္းသူေတြကုိ ကုိးကားေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕ အစီရင္ခံစာဟာ တာ၀န္ခံဖုိ႔ ျငင္းဆန္ေနတာကုိ ျပသရာေရာက္ေၾကာင္းလည္း လူ႔အခြင့္အေရး အဖဲြ႔ေတြက ေ၀ဖန္ခဲ့ၾကတာပါ။ ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕ တနလၤာေန႔က ထုတ္ျပန္ခ်က္ ထြက္ေပၚလာၿပီးၿပီးခ်င္းဆုိသလုိ ေၾကညာခ်က္ထုတ္ျပန္ တုံ႔ျပန္ခဲ့တဲ့ Amnesty International အဖြဲ႔က ျမန္မာ့အေရးသုေတသီ Laura Haigh ကေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈ စြပ္စဲြခ်က္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ အမ်ားယုံၾကည္ လက္ခံႏုိင္ေအာင္ ေျဖရွင္းဖုိ႔ကေတာ့ ႏုိင္ငံတကာက လြတ္လပ္တဲ့ စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြကုိ လက္ခံဖုိ႔ လုိတယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္။

“ထိတ္လန္႔စရာ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈရွိတယ္လို႔ စြပ္စြဲခံထားရတဲ့ စစ္တပ္နဲ႔ လုံၿခဳံေရးတပ္ေတြက စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြလုပ္ၿပီး သက္ေသအေထာက္အထားေတြ မေတြ႔ရဘူးဆိုတာဟာ အဓိပါယ္မရွိပါဘူး။ ဒါဟာ သီးျခားလြတ္လပ္တဲ့ အစီရင္ခံစာလုံး၀ မဟုတ္ပါဘူး။ ဘက္လိုက္မႈမရွိဘူး ဆိုတာလည္း မျဖစ္ႏုိင္ပါဘူး။ ေနာက္ၿပီး လုံၿခဳံေရးတပ္သားေတြကို စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈ လုပ္ခိုင္းလို႔လည္း မရပါဘူး။ ဘယ္လို တာ၀န္ယူမႈမ်ိဳးကိုမွလည္း လုပ္မွာမဟုတ္သာ ေသခ်ာပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ကုလသမဂၢ အခ်က္အလက္ ရွာေဖြေရးအဖြဲ႔နဲ႔ သီးျခားလြတ္လပ္တဲ့ေစာင့္ၾကည့္စစ္ေဆးသူေတြ ျမန္မာနုိ္င္ငံရဲ့ ဘယ္ေဒသကိုမဆုိ သြားေရာက္ခြင့္ျပဳဖို႔လိုပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ရခုိင္ျပည္နယ္ထဲ ၀င္ေရာက္ခြင့္ျပဳမွသာ က်မတို႔အဖြဲ႔အေနနဲ႔ စစ္တပ္ရဲ႕ အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြကို ျပည့္ျပည့္၀၀ ေဖာ္ထုတ္ႏုိင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာစစ္တပ္က လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္ေနတာဟာ ရိုဟင္ဂ်ာေတြကို သာမကပါဘူး။ အျခားတုိင္းရင္းသားေတြျဖစ္တ့ဲ ကခ်င္တို႔ ရွမ္းတို႔ တေအာင္းတို႔လည္း ပါ၀င္ေနပါတယ္။ ဒါေတြကုိ က်ဴးလြန္ေနေပမယ့္ ျမန္မာစစ္တပ္က ျပစ္ဒဏ္က ကင္းလြတ္ေနတာပါ။ သူတို႔ေတြကို စုံစမ္းစစ္ေဆးၿပီး တရားဥပေဒအတုိင္း အေရးယူရပါလိမ့္မယ္။”

ျမန္မာအစုိးရကေတာ့ ရခုိင္ျပည္နယ္က အက်ပ္အတည္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ႏိုင္ငံတကာက စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြဟာ အေထာက္အကူ မျဖစ္ႏုိင္ေၾကာင္း ေျပာဆုိၿပီး ျငင္းဆန္ထားတာပါ။ ရခုိင္ျပည္နယ္အေရး ႏုိင္ငံတကာ အကူအညီနဲ႔ ေျဖရွင္းဖုိ႔ ႀကိဳးစားေနေၾကာင္းလည္း ျမန္မာအစုိးရက ေျပာဆုိထားေပမဲ့ ႏုိင္ငံတကာ အသုိင္းအ၀န္းၾကား စုိးရိမ္မႈေတြလည္း ဆက္လက္ ထြက္ေပၚေနဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဖိလစ္ပုိင္ႏုိင္ငံက အာဆီယံ အစည္းအေ၀းပဲြ အတြင္းမွာလည္း ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္နဲ႔ ႏုိင္ငံတကာ ေခါင္းေဆာင္ေတြကပါ ရခုိင္ျပည္နယ္အေရး၊ ႏုိင္ငံေတာ္အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ ေတြ႔ဆုံ ေဆြးေႏြးရာမွာ အေလးထား ေျပာဆုိခဲ့ၾကတာပါ။ အာဆီယံ ညီလာခံအတြင္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ သီးသန္႔ေတြ႔ဆုံခဲ့တဲ့ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး Rex Tillerson ဟာလည္း၊ ဗုဒၶဟူးေန႔မွာ ေနျပည္ေတာ္ကုိ သြားေရာက္ၿပီး ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္ အပါအ၀င္ တာ၀န္ရွိသူေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆုံၿပီး ရခုိင္အေရး အေလးေပး ေဆြးေႏြးမယ္လုိ႔လည္း ေမွ်ာ္လင့္ထားၾကပါတယ္။

XS
SM
MD
LG