သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

အခ်ိန္တိုအတြင္း ဒုကၡသည္ငါးသိန္းေက်ာ္ထြက္ေျပးမႈ စနစ္တက်လုပ္ေဆာင္ခ်က္ဟု AI စြပ္စဲြ


အခ်ိန္ကာလတိုတခုအတြင္း ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ ငါးသိန္းေက်ာ္ ရခိုင္ျပည္နယ္ထဲကေန ထြက္ေျပးေနရတာဟာ လူသားထုအေပၚ က်ဴးလြန္တဲ့ ရာဇ၀တ္ျပစ္မႈ ေျမာက္တဲ့အထိ ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕ စနစ္တက် စီစဥ္ေဆာင္ရြက္မႈေတြေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္လို႔ ႏုိင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႔တခုျဖစ္တဲ့ Amnesty International က ထပ္မံ ေျပာဆိုလိုက္ပါတယ္။ ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ အမွန္တကယ္ ျဖစ္ပ်က္ေနတဲ့ အေျခအေနေတြကို ဇြတ္ျငင္းပယ္ေနလို႔ မရသလို၊ ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအ၀ိုင္းအေနနဲ႔လည္း အထိေရာက္ဆံုး တံု႔ျပန္ ကိုင္တြယ္သင့္တယ္လို႔ ဒီအဖြဲ႔က ေျပာပါတယ္။ မခင္ျဖဴေထြးက အျပည့္စံု တင္ျပေပးပါမယ္။

ျပီးခဲ့တဲ့သီတင္း ၇ ပတ္အတြင္း ရခိုင္ျပည္နယ္မွာျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈေတြေၾကာင့္ အိမ္နီးခ်င္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏုိင္ငံဘက္ ထြက္ေျပး လာတဲ့ ဒုကၡသည္ဦးေရ ငါးသိန္း သံုးေသာင္းေက်ာ္ ရွိျပီး ေနာက္ထပ္ ထြက္ေျပးလာသူေတြလည္း ရွိေနတယ္လို႔ ကုလသမဂၢ အပါအ၀င္ ႏုိင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔ေတြက ေျပာေနတာပါ။ အခုလုိ အခ်ိန္တိုကာလတခုအတြင္း လူေတြ အလံုးအရင္း ထြက္ေျပးရ တာဟာ လူသားထုတခုလံုး အေပၚ က်ဴးလြန္တဲ့ ရာဇ၀တ္ျပစ္မႈေျမာက္တဲ့အထိ ျမန္မာအစိုးရ စနစ္တက် က်ဴးလြန္ေနတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္လုိ႔ လူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႔တခုျဖစ္တဲ့ Amnesty International က ေျပာပါတယ္။ ဒီလို က်ဴးလြန္ေနတာကို ေဖာ္ျပတဲ့ သက္ေသ အေထာက္အထားေတြ ခိုင္ခိုင္မာမာ ရွိေနတာေၾကာင့္ ျမန္မာစစ္တပ္နဲ႔ အစိုးရေတြ အေနနဲ႔ လက္ရွိ အေျခအေနမွန္ကို ဇြတ္ျငင္းေနလို႔ မရဘူးလို႔ Amnesty International က ျမန္မာ့အေရး သုေတသီ Laura Haigh က ေျပာပါတယ္။

“အရပ္သားအစိုးရနဲ႔ စစ္တပ္ အေနနဲ႔ အေျခအေနမွန္ကို ဖံုးကြယ္ျပီး ဇြတ္ျငင္းေနလို႔ မရပါဘူး။ သက္ေသ အေထာက္အထားေတြ အမ်ားၾကီး ရွိပါတယ္။ က်မတို႔ Amnesty International အဖြဲ႔တခုတည္းမွာတင္ မဟုတ္ပါဘူး။ တျခား အဖြဲ႔အစည္းေတြမွာလည္း သက္ေသအခ်က္အလက္ေတြ အမ်ားၾကီး ရွိပါတယ္။ အမွန္တရားဆိုတာ ထြက္လာမွာပါ။ ဒီလို လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္တဲ့ အေျခအေနေတြကို ရခိုင္ျပည္နယ္မွာတင္ မဟုတ္ပါဘူး။ ရွမ္း ကခ်င္ စတဲ့ ျပည္နယ္ေတြမွာလည္း ျဖစ္ေနတာကို က်မတို႔ သိထားျပီးသားပါ။ ဒါေတြကို က်မတို႔ ဆက္ျပီး မွတ္တမ္းတင္ သြားပါမယ္။ အျပစ္က်ဴးလြန္ သူေတြကို အေရးယူႏိုင္ဖို႔ပါ။ အစိုးရအေနနဲ႔ ဇြတ္ဆက္ျပီး ျငင္းေနရမယ့္အခ်ိန္ မဟုတ္ပါဘူး။ အရပ္သားအစိုးရကို က်မတို႔ ေတာင္းဆိုခ်င္တာက ကုလသမဂၢက ဖြဲ႔စည္းထားတဲ့ အခ်က္အလက္ ရွာေဖြေရးအဖြဲ႔ကို ျမန္မာျပည္ထဲ ၀င္ေရာက္ခြင့္ျပဳပါ။ ေဒသထဲမွာ ဘာေတြ တကယ္ျဖစ္ေနတယ္၊ ARSA အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႔နဲ႔ တျခားအဖြဲ႔အစည္းေတြကေရာ ဘာေတြ က်ဴးလြန္ခဲ့တယ္ ဆိုတာေတြကို ရွာေဖြ ေဖာ္ထုတ္ႏုိင္ဖို႔ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီျဖစ္ရပ္ေတြနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ အဓိက တာ၀န္ရွိတဲ့ ျမန္မာစစ္တပ္ အေနနဲ႔လည္း အၾကမ္းဖက္မႈေတြ ခ်က္ခ်င္းရပ္ျပီး ကုိယ္လုပ္တဲ့ လုပ္ရပ္အတြက္ တာ၀န္ယူဖို႔လိုပါတယ္။”

ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္းကေန ႐ိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ေတြ အစုလုိက္အျပဳလိုက္ ထြက္ေျပးရတဲ့ အေျခအေနေတြကို ေထာက္ျပျပီး ဒါဟာ လူမ်ိဳးတံုး သုတ္သင္ရွင္းလင္းရာ ေျမာက္ႏုိင္တယ္ဆိုျပီး ကုလသမဂၢကလည္း ေျပာဆိုထားတာပါ။

ကုလသမဂၢ အပါအ၀င္ ႏုိင္ငံတကာ အသိုင္းအ၀ုိင္း အေနနဲ႔ ရခိုင္အေရးနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ျပစ္တင္႐ႈတ္ခ်ေၾကာင္း စကားလံုးေတြနဲ႔ ေျပာေန႐ံုနဲ႔ မလံုေလာက္ဘဲ ထိေရာက္တဲ့ အေရးယူ ေဆာင္ရြက္မႈေတြ အျမန္ဆံုး လုပ္သြားဖို႔ လိုအပ္ေနတယ္လို႔လည္း Laura Haigh က ေျပာပါတယ္။

“ႏုိင္ငံတကာရဲ႕ ဖိအားေပး ေဆာင္ရြက္မႈက အင္မတန္ အေရးၾကီး ပါတယ္။ ႏုိင္ငံတကာ အသိုင္းအ၀ိုင္း အေနနဲ႔ ျပစ္တင္ရႈတ္ခ်တာ၊ ေ၀ဖန္တာေတြ က်မတုိ႔ အမ်ားၾကီး ၾကားခဲ့ရျပီးပါျပီ။ ဒါေပမဲ့ မျဖစ္မေန ရပ္တန္႔ဖို႔လိုေနတဲ့ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္း အၾကမ္းဖက္မႈေတြကေတာ့ ရပ္မသြားပါဘူး။ ခုခ်ိန္မွာ ေ၀ဖန္ေျပာ႐ံုနဲ႔ မလံုေလာက္ေတာ့ပါဘူး။ ဒီေနရာမွာ အေရးၾကီးတာက စစ္တပ္က အဓိက ထိန္းခ်ဳပ္လုပ္ေဆာင္ေနတာျဖစ္ျပီး၊ အရပ္သားအစိုးရအေပၚ တာ၀န္ခံမႈလည္း မရွိပါဘူး။ ဒီလို အေျခအေနေတြက အၾကိမ္မ်ားစြာ ထပ္ခါ ထပ္ခါ ျဖစ္ေနတာပါ။ ဒါေတြကို ရပ္တန္႔ဖုိ႔လိုပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ႏုိင္ငံတကာအသိုင္းအ၀ိုင္း အေနနဲ႔ ထိေရာက္တဲ့ အေရးယူမႈေတြ ခ်မွတ္ေဆာင္ရြက္ရမယ့္ အခ်ိန္ျဖစ္ပါတယ္။”

ဘယ္လို ထိေရာက္တဲ့ အေရးယူ ေဆာင္ရြက္မႈေတြကို ေျပာတာပါလဲ။

“က်မတို႔ Amnesty International အေနနဲ႔ ေတာင္းဆိုတာကေတာ့ - တကမၻာလံုး အတိုင္းအတာနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံကို လက္နက္တင္ပို႔ေရာင္းခ်မႈေတြ ပိတ္ပင္သြားဖို႔နဲ႔ အၾကီးတန္း စစ္ဘက္ေခါင္းေဆာင္ေတြ၊ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္ေနတဲ့ စစ္ဘက္ဆိုင္ရာ ပုဂၢိဳလ္ေတြ အေပၚ သီးျခားပစ္မွတ္ထားတဲ့ ဘ႑ာေရးဆိုင္ရာ ဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈေတြ ခ်မွတ္ဖို႔ပါ။ ႏုိင္ငံတကာအသိုင္းအ၀ုိင္း အေနနဲ႔ အခိုင္အမာ ဖိအားေပးႏုိင္တာ ေနာက္တခုကေတာ့ - ေရွ႕သီတင္းပတ္ထဲ ကုလသမဂၢ အေထြေထြ ညီလာခံမွာ ရခိုင္ အေရးကိစၥအပါအ၀င္ ျမန္မာ့အေရး ေဆြးေႏြးတဲ့အခါ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္တရပ္ ခ်မွတ္သြားဖို႔ပါ။ ရခိုင္ျပည္နယ္ အေျခအေန တခုတည္းမဟုတ္ပါဘူး။ ကခ်င္နဲ႔ ရွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္းမွာ အေျခအေနေတြက ပိုမိုဆိုးရြားလာေနျပီး၊ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္လည္း က်ဆင္းလာေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ျမန္မာအစိုးရအေပၚ သံတမန္ေရးအရ ဖိအားေတြ တိုးျမႇင့္ေပးသြားရပါလိမ့္မယ္။”

ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္း အေျခအေနေတြနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ သူတို႔ စုေစာင္းရရွိတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြ၊ စက္တလိုက္ျဂိဳဟ္တုကေန ႐ိုက္ယူထားတဲ့ ဓာတ္ပံုေတြ၊ ဗြီဒီယိုမွတ္တမ္းေတြ၊ ကိုယ္တိုင္ၾကံဳေတြ႔သူေတြရဲ႕ ေျပာျပခ်က္ေတြအရ ျမန္မာစစ္တပ္ဟာ ႐ိုဟင္ဂ်ာ မူစလင္ အမ်ိဳးသား၊ အမ်ိဳးသမီး၊ ကေလးငယ္ေတြအေပၚ စနစ္တက် အကြက္ခ် တိုက္ခိုက္ေနတာျဖစ္တယ္လုိ႔ Amnesty International အဖြဲ႔က ေျပာပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ ျမန္မာအစိုးရေရာ၊ ျမန္မာစစ္တပ္ကပါ ဒီစြပ္စြဲခ်က္ေတြ မမွန္ကန္ေၾကာင္း တစိုက္မက္မက္ ျငင္းဆန္ထားပါတယ္။ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္း နယ္ေျမရွင္းလင္းမႈေတြဟာ အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႔ ARSA ေခ်မႈန္းတဲ့ စစ္ဆင္ေရးသာ ျဖစ္ျပီး လုံၿခံဳေရးတပ္ဖဲြ႔၀င္ေတြ အေနနဲ႔ ဥပေဒနဲ႔အညီ ေဆာင္ရြက္ေနတာျဖစ္တယ္လုိ႔ ျမန္မာတာ၀န္ရွိသူေတြဘက္က တံု႔ျပန္ထားပါတယ္။

XS
SM
MD
LG