သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ႏုိင္ငံျခားရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈအတြက္ ျမန္မာမွာ ဘာအခက္အခဲေတြ ရွိေနသလဲ


Equality Myanmar လူ႔အခြင့္ အေရးအဖြဲ႔ ဒါ႐ိုက္တာ ဦးေအာင္မ်ဳိးမင္းတက္ေရာက္ေဆြးေႏြး

ဆြစ္ဇာလန္ႏိုင္ငံ ဂ်နီဗာၿမဳိ႕ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီမွာ ႏိုဝင္ဘာ(၂၇)ရက္ေန႔က ျပဳလုပ္တဲ့ ေဆြးေႏြးပြဲကို “စီးပြားေရးလုပ္ငန္း ေတြမွာ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖါက္မႈ နည္းပါးေအာင္ ဘယ္လိုေစာင့္ၾကည့္ ကာကြယ္သင့္သလဲ” ဆိုတဲ့ေခါင္းစဥ္နဲ႔ က်င္းပခဲ့ၿပီး ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီး ျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြ ဖိတ္ေခၚေနတဲ့ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ဘယ္လိုစိန္ေခၚခ်က္ေတြ ႐ွိသလဲဆိုတာကို Equality Myanmar လူ႔အခြင့္ အေရးအဖြဲ႔ ဒါ႐ိုက္တာ ဦးေအာင္မ်ဳိးမင္းကလည္း တက္ေရာက္ေဟာေျပာ ေဆြးေႏြးခဲ့ပါတယ္။ ေဆြးေႏြးပြဲအေၾကာင္းအရာနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ကိုဥာဏ္ဝင္းေအာင္က ေမးျမန္းရာမွာ ဦးေအာင္မ်ဳိးမင္းက ခုလိုစရွင္းျပပါတယ္။

"ဦးေအာင္မ်ဳိးမင္း။ ။ အေၾကာင္းအရာကေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြ ဘယ္လို ဆက္စပ္ေနသလဲ၊ အရပ္ဘက္ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ အစိုးရနဲ႔ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ေတြ ဘယ္လိုပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ႏိုင္ၿပီးေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရးကို ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ႏိုင္မလဲ ဆိုတဲ့အေၾကာင္းအရာကို ေဆြးေႏြးတယ္။ ဒီေနရာမွာ လက္ရွိျမန္မာႏိုင္ငံအပါအ၀င္ စီးပြားေရး ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈေတြ ေခၚေနတာရွိတယ္။ ဒါေပမယ့္ စီးပြားေရးရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈေတြ လုပ္ေဆာင္တဲ့အခါမွာ တခါတေလ စီးပြားေရးဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈပဲၾကည့္ၿပီး လူ႔အခြင့္အေရးကို ထည့္သြင္းစဥ္းစားတာမရွိတ ဲ့အေျခအေန ၊ ဒါေတြကို ကာကြယ္တားဆီးဖို႔အတြက္ စဥ္းစားတာေတြရွိတယ္။ ေနာက္တခုက ဒီစီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ေတြနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးလို႔ သေဘာေပါက္ၿပီးေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားမႈေတြ လူ႔အခြင့္အေရးလုပ္ေဆာင္ေနတဲ့အဖြဲ႔ေတြကို အားေပးကူညီမႈလုပ္ေဆာင္ျခင္းကလည္း အက်ိဳးရွိႏိုင္တယ္။ ဒါက က်ေနာ္တို႔ ပိုမိုအားေကာင္းတဲ့ ကမာၻသစ္ကို ဒါမွ မဟုတ္ရင္လည္း ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈကို ဖန္တီးႏိုင္တယ္ဆိုတဲ့ အယူအဆနဲ႔ ေဆြးေႏြးတာ မ်ားပါတယ္ခင္ဗ်။

ကိုဥာဏ္ဝင္းေအာင္။ ။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ကုမၸဏီအမ်ားစုကို ၿခံဳၾကည့္ရင္ လူ႔အခြင့္အေရးပိုင္းနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းေပးေနတဲ့အေနအထားေတြေရာ ဦးေအာင္မ်ဳိးမင္းတို႔ ေလ့လာေတြ႔ရွိရသလား။

ဦးေအာင္မ်ဳိးမင္း။ ။ ဒီလိုကုမၸဏီေတြ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံတဲ့သူေတြအေနနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရး ေလးစားလိုက္နာရမယ့္ အနိမ့္ဆံုးစံခ်ိန္တခုကို ကုလသမဂၢမွာ ေဖာ္ေဆာင္ထားၿပီးသားျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ႏိုင္ငံတိုင္းမွာ ရွိတဲ့ ကုမၸဏီႀကီးေတြ မလိုက္နာၾကပါဘူး။

ကိုဥာဏ္ဝင္းေအာင္။ ။ အဲဒီေတာ့ ခုနက ဦးေအာင္မ်ဳိးမင္း ေျပာသြားတဲ့ အနိမ့္ဆံုးေစာင့္ေရွာက္ရမယ့္ စံခ်ိန္စံညႊန္းေတြဆိုတာ ဘယ္လိုဟာမ်ိဳးလဲခင္ဗ်။

ဦးေအာင္မ်ဳိးမင္း။ ။ ကုလသမဂၢမွာ သတ္မွတ္ထားတဲ့ အနိမ့္ဆံုးစီးပြားေရးဆိုင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ သေဘာတူဦခ်က္အခ်က္တခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။ minimum standard ပါ အဲဒီမွာ ဘာဆိုလိုထားသလဲဆိုေတာ့ စီးပြားေရး ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈလုပ္ေဆာင္တာက အခြင့္အေရးတရပ္ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ကိုယ့္အခြင့္အေရးလုပ္ေဆာင္မႈေၾကာင့္ ေဒသခံေတြ ရဲ႕ လူမႈေရး၊ က်န္းမာေရး ထိခိုက္တဲ့အရာမ်ိဳး အထူးသျဖင့္ အခုေျပာေနတဲ့ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ထိခိုက္မႈမျဖစ္ေအာင္ က်ေနာ္တို႔ Right to Information သတင္းရရွိခြင့္၊ Right to Participation ေဒသခံျပည္သူေတြပါ၀င္ခြင့္ Right to Remedy ေလ်ာ္ေၾကးရရွိခြင့္ ဒီ Frame work အတိုင္း လုပ္ေဆာင္ရမယ့္အရာေတြပါတယ္။ ေနာက္တခုက ကုမၸဏီႀကီးေတြမွာ တခ်ိဳ႕ေသာကိစၥမွာ ကေလးအလုပ္သမားအပါအ၀င္ အလုပ္သမားေတြအေပၚ အျမတ္ထုတ္တဲ့အရာမ်ိဳးမရွိတဲ့ Policy ေတြခ်မွတ္ရမယ္၊ ေနာက္တခါ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေစာ္ကားမႈမရွိေသာ ခြဲျခားမႈမရွိေသာ Policy ေတြခ်မွတ္ရမယ္ ဆိုတဲ့ ေယဘုယ်အခ်က္ေတြပါ၀င္ပါတယ္။

ကိုဥာဏ္ဝင္းေအာင္။ ။ ျမန္မာႏိုင္ငံက ျမန္မာစီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ကုမၸဏီေတြ ဒါမွမဟုတ္ ျပည္ပကလာတဲ့ ကုမၸဏီေတြကိုၾကည့္ရင္ လူ႔အခြင့္အေရးခိ်ဳးေဖာက္တဲ့ သာဓကေတြ ဘာေတြရွိေနပါသလဲ။

ဦးေအာင္မ်ဳိးမင္း။ ။ က်ေနာ္တို႔တိုင္းျပည္မွာေတာ့ လယ္ယာေျမ ျပႆနာကေတာ့ အၾကီးမားဆံုးျဖစ္မယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ေျမယာကို သိမ္းဆည္းၿပီး ေလ်ာ္ေၾကးမရရွိတဲ့ အခ်က္က ပထမဦးဆံုးႀကံဳေတြ႔ရတဲ့ အခက္အခဲျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ထပ္တခုကေတာ့ အထည္ခ်ဳပ္စက္ရံုလိုမ်ိဳးတျခားေသာ စားေသာက္ကုန္စက္ရံုေတြမွာ အေျခခံအလုပ္သမားလစာေတြနဲ႔ အေျခခံ အလုပ္သမားအခြင့္အေရး ၊ အပန္းေျဖအနားယူခြင့္အပါအ၀င္ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္ပိုင္ခြင့္ မရွိတဲ့ ျပႆနာပါ။ ဒါက ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို အထည္ခ်ဳပ္ စက္ရံုေတြမွာ ၾကံဳေတြ႔ေနရတယ္။ ေနာက္တခါ အလုပ္သမား သမဂၢ ဖြဲ႔စည္းခြင့္ရွိတယ္ဆိုေပမယ့္ တကယ္တမ္းက်ေနာ္တို႔ လုပ္ေဆာင္တဲ့အခ်ိန္မွာ အလုပ္သမား ဥပေဒအတိုင္း မကာကြယ္ပဲနဲ႔ ထုတ္ပစ္တာေတြ အျပစ္ေပးအေရးယူတာေတြ ရွိတာ က်ေနာ္တို႔ တိုင္းျပည္မွာ ၾကံဳေနရပါတယ္။ ေနာက္တခုကေတာ့ ကေလးအလုပ္သမားကိစၥပါ။

ကိုဥာဏ္ဝင္းေအာင္။ ။ဆိုတဲ့အခါက်ေတာ့စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ေတြနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးကိစၥၾကားမွာ အရပ္ဖက္လူမႈ႔အဖြဲ႔အစည္းေတြရဲ႕ အခန္းက႑နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ေရာ။

ဦးေအာင္မ်ဳိးမင္း။ ။ က်ေနာ္တို႔ေဆြးေႏြးပြဲမွာက အရပ္ဖက္လူမႈ႔အဖြဲ႔အစည္းေတြ အေနနဲ႔ကေရာစီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ေတြရဲ႕ အကူအညီနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ လုပ္ႏိုင္မလား ဆိုတဲ့ေမးခြန္းေတြရွိလာပါတယ္။ အမွန္ေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရး ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္တဲ့ စိတ္ထားမ်ိဳးရွိတဲ့ ကုမၸဏီေတြအေနနဲ႔ကေတာ့ အရပ္ဖက္လူမႈ႔အဖြဲ႔အစည္းေတြအားေကာင္းလာေအာင္ လုပ္ေဆာင္ေနတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက အရပ္ဖက္လူမႈ႔အဖြဲ႔အစည္းေတြCSO ေတြဆိုရင္ ျပႆနာရွာတဲ့လူေတြအျမင္နဲ႔ ျမင္ၿပီးေတာ့ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈေတြမရွိၾကဘူး။ ဒါေၾကာင့္ သံသယေတြ ေဖ်ာက္ဖို႔အတြက္ကေတာ့ အစိုးရနဲ႔ စီးပြားေရး ကုမၸဏီရွင္ေတြ ေတြ႕ဆံုတဲ့ ေနရာတိုင္းမွာ အရပ္ဖက္လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေတြက တရား၀င္ ပါ၀င္ခြင့္ရွိၿပီးေတာ့ အျမင္ဖလွယ္ခြင့္၊ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ႏိုင္တဲ့ အခြင့္အေရးေတြရွိသင့္တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

ကိုဥာဏ္ဝင္းေအာင္။ ။ အဲဒီေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္ခံေနရတာ ေတြကို အစိုးရ ကိုယ္တိုင္က ၀ိုင္း၀န္းၿပီးေတာ့ ကာကြယ္ဖို႔အတြက္ ဘယ္ေလာက္အထိ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈေတြရွိေနပါသလဲ။

ဦးေအာင္မ်ဳိးမင္း။ ။ ဒါမ်ိဳးလုပ္ေဆာင္ဖို႔အတြက္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ အစိုးရရဲ႕ ပူးေပါင္းပါ၀င္မႈက အေရးႀကီးပါတယ္။ ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈ ဥပေဒမွာ အျမတ္အစြန္းတခုတည္းမၾကည့္ပဲနဲ႔ သဘာ၀ သံယံဇာတအပါအ၀င္ အလုပ္သမား ေနာက္တခါ ေဒသခံလူထုရဲ႕ အခြင့္အေရးအေပၚမွာ ထိခိုက္ၿပီးေတာ့ အျမတ္ထုတ္တာ မျဖစ္ဖို႔အတြက္ ကာကြယ္ေပးေသာအခ်က္ေတြ ဥပေဒထဲမွာ ပါ၀င္ဖို႔အတြက္ လုပ္ေဆာင္ဖို႔အတြက္ လိုအပ္ပါတယ္ ဒါကို တိတိက်က် ေဖာ္ျပထားတာ မရွိေသးပါဘူး။ ေနာက္ထပ္တခုကေတာ့ ဒါမ်ိဳးျဖစ္လာရင္ တိုင္ၾကားႏိုင္မယ့္ လြတ္လပ္ေသာ ယႏၱယားမရွိေသးပါဘူး။

Equality Myanmar လူ႔အခြင့္ အေရးအဖြဲ႔ ဒါ႐ိုက္တာ ဦးေအာင္မ်ဳိးမင္းကို ကိုဥာဏ္ဝင္းေအာင္ဆက္သြယ္ေမးျမန္းခဲ့တာပါ။

ႏိုဝင္ဘာ(၂၇/၂၈) ႏွစ္ရက္ၾကာက်င္းပေနတဲ့ ဂ်နီဗာေဆြးေႏြးပြဲကို လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီ အဖြဲ႔ဝင္ႏိုင္ငံေတြ တက္ေရာက္ၾကသလို၊ Microsoft လို ကမၻာ့ကုမၸဏီႀကီးတခ်ဳိ႕က ကုိယ္စားလွယ္ေတြလည္း တက္ေရာက္ၿပီး၊ ႏိုင္ငံအသီးသီးက အရပ္ဖက္လူမႈအဖြဲ႔အစည္း ဦးေဆာင္သူေတြလည္း တက္ေရာက္ခဲ့ၾကပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG