သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ျမန္မာလက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡေၾကာင့္ လူအမ်ားအျပား ေသဆံုးဖြယ္ရွိ - ကုလ လူ႔အခြင့္အေရး အႀကီးအကဲ


ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္နာမင္းႀကီး Michelle Bachelet. (ဇြန္ ၁၇၊ ၂၀၂၀)

(Zawgyi / Unicode)

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ စစ္တပ္က အာဏာသိမ္းမႈကို ဆန္႔က်င္တဲ့ လက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡေတြဟာ ႏုိင္ငံတဝန္းမွာ အရွိန္အဟုန္ျမႇင့္ ပ်ံ႕ႏွံ႔လာေနၿပီး အဲဒီအတြက္ လူအေျမာက္အျမား ေသေက်ပ်က္စီးႏုိင္တယ္လို႔ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္နာမင္းႀကီး Michelle Bachelet က သတိေပး ေျပာလိုက္ပါတယ္။ ဗြီအိုေအ သတင္းေထာက္ Lisa Schlein ဆြစ္ဇာလန္ႏုိင္ငံ ဂ်ီနီဗာၿမိဳ႕ကေန သတင္းေပးပို႔ထားတာကို ကိုရန္ႏုိင္က တင္ျပေပးထားပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ဒီမုိကေရစီနည္းအရ ေရြးေကာက္တင္ေျမႇာက္လိုက္တဲ့ အရပ္သားအစိုးရကို ျဖဳတ္ခ်ၿပီး စစ္တပ္က အာဏာသိမ္းတဲ့အေပၚ လူမႈအဖဲြ႔အစည္းေတြက ဆန္႔က်င္ခဲ့ၾကတဲ့ေနာက္ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ ဆက္တိုက္ အရွိန္ျမင့္ ျဖစ္လာေနပါတယ္။

ျမန္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြဟာ ပဋိပကၡေတြကို အရွိန္ေလ်ာ့က်ေအာင္ လုပ္တဲ့အစား အဓိကက်တဲ့ ေနရာေတြမွာ စစ္အင္အားေတြကို ပိုၿပီးေတာ့ တုိးခ်ဲ႕လာေနတယ္လို႔ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ မဟာမင္းႀကီး Michelle Bachelet က ေျပာပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ တုိင္းရင္းသားနဲ႔ လူနည္းစု ဘာသာဝင္ေတြ ေနထုိင္ၾကတဲ့ ကယားျပည္နယ္၊ ခ်င္းျပည္နယ္နဲ႔ ကခ်င္ျပည္နယ္ေတြမွာ အဓိကျဖစ္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာစစ္ေကာင္စီတပ္ေတြဟာ လက္နက္ကိုင္တပ္ဖဲြ႔ေတြအျပင္ အရပ္သားေတြ၊ အရပ္သားေတြ ပိုင္ဆုိင္တဲ့ အိုးအိမ္အေဆာက္အအုံ ပစၥည္းေတြနဲ႔ ခရစ္ယာန္ဘုရားေက်ာင္းေတြကို ေလေၾကာင္းပစ္ခတ္မႈ အပါအဝင္ လက္နက္ႀကီးေတြနဲ႔ပါ ပစ္ခတ္တုိက္ခုိက္ေနတယ္လို႔ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ မဟာမင္းႀကီးရဲ႕ ေျပာခြင့္ရ Ravia Shamdasani က ေျပာလိုက္ပါတယ္။

“ခုိင္လုံတဲ့ သတင္းေပးပို႔ခ်က္ အစီရင္ခံစာေတြအရ ျမန္မာစစ္တပ္ဟာ အရပ္သားေတြကို လူသားဒုိင္းသဖြယ္ အသုံးျပဳေနၿပီး အရပ္သားေတြရဲ႕ ေနအိမ္ေတြ၊ ဘုရားေက်ာင္းေတြကို လက္နက္ႀကီးေတြနဲ႔ ဗုံးႀကဲတုိက္ခုိက္တာေတြ လုပ္ေနပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ျမန္မာစစ္တပ္ဟာ လူသားခ်င္းစာနာမႈ အကူအညီေပးသူေတြကို တုိက္ခုိက္တာေတြ အပါအဝင္ လူသားခ်င္းစာနာမႈ အကူအညီေတြကို ပိတ္ပင္တားဆီး ေနပါတယ္။ ကယားျပည္နယ္ တခုတည္းမွာတင္ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၃ ပတ္အတြင္း သူတုိ႔ရဲ႕ အိုးအိမ္ေတြကို စြန္႔ခြာထြက္ေျပးေနသူဦးေရဟာ ၁၀၈,၀၀၀ ေက်ာ္သြားၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီထဲက အေတာ္မ်ားမ်ားက ေတာေတာင္ေတြထဲကို ထြက္ေျပးသြားၾကတာျဖစ္ၿပီး အစားအစာ၊ ေရ၊ မိလႅာစနစ္၊ ေဆးဝါးနဲ႔ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈေတြ မရွိပါဘူး။”

ဒါ့အျပင္ ျမန္မာစစ္တပ္ဟာ တုိက္ပဲြေတြအတြင္းမွာ ထိခုိက္ပ်က္စီးသြားတဲ့ ေဆး႐ုံေတြ၊ ေက်ာင္းေတြနဲ႔ ဘာသာေရးအဖဲြ႔အစည္း ေနရာေတြကို သိမ္းယူ ပစ္ခတ္တုိက္ခုိက္မႈေတြ လုပ္ခဲ့တာေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ခုိင္လုံတဲ့ အစီရင္ခံစာ သတင္းေပးပို႔ခ်က္ေတြကို လူ႔အခြင့္အေရး မဟာမင္းႀကီး႐ုံးက ရရွိထားတယ္လို႔ Shamdasani က ေျပာပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ေဖေဖာ္ဝါရီ ၁ ရက္ေန႔က စစ္တပ္က အာဏာသိမ္းမႈကို ဆန္႔က်င္တဲ့ ဆႏၵျပပဲြေတြ ျဖစ္ခဲ့ခ်ိန္ကစၿပီး အခုခ်ိိ္န္အထိ စစ္ေကာင္စီတပ္ေတြရဲ႕ အၾကမ္းဖက္ ပစ္ခတ္မႈေတြေၾကာင့္ ေသဆုံးသူဟာ ၈၆၀ ေက်ာ္သြားၿပီ ျဖစ္တယ္လို႔ သူကေျပာပါတယ္။

“တခ်ိန္တည္းမွာပဲ တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူေတြ၊ သတင္းေထာက္ေတြနဲ႔ စစ္တပ္ကို အတုိက္အခံ လုပ္သူေတြကို ဖမ္းဆီးတာေတြ ႏုိင္ငံတဝန္းမွာ ဆက္လုပ္ေနၿပီး ခုိင္လုံတဲ့ သတင္းအရင္းအျမစ္ေတြ အရေတာ့ လူေပါင္း ၄,၈၀၀ ေက်ာ္ ဥပေဒမဲ့ ဆက္ၿပီးေတာ့ ဖမ္းဆီးခံထားရတုန္းပဲ ျဖစ္တယ္လို႔ ေဖာ္ျပေနပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ဖမ္းဆီးထားတဲ့သူေတြ ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္တာေတြနဲ႔ တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူေတြရဲ႕ မိသားစုဝင္ေတြကို အျပစ္ေပး အေရးယူတာေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္နာမင္းႀကီး အေနနဲ႔ အလြန္ပဲ စိုးရိမ္ပူပန္မိပါတယ္။”

ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရးအသင္း (AAPP) ရဲ႕ အခုေနာက္ဆုံး ထုတ္ျပန္ခ်က္အရေတာ့ ေဖေဖာ္ဝါရီ ၁ ရက္ေန႔ စစ္တပ္အာဏာသိမ္းခ်ိန္ကစၿပီး စုစုေပါင္း ဖမ္းဆီးခံရသူဟာ ၆,၀၀၀ ေက်ာ္ရွိၿပီး အခုခ်ိန္ထိ ဆက္လက္ဖမ္းခံရသူကေတာ့ ၄,၈၄၈ ေယာက္ထက္မနည္း ရွိတယ္လို႔ ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။

ျမန္မာစစ္တပ္အေနနဲ႔ အရပ္သားေတြကို ကာကြယ္ဖို႔အတြက္ တာဝန္ရွိတယ္လို႔ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ကုလမဟာမင္းႀကီး Michelle Bachelet က ေျပာလိုက္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အရပ္သားေတြနဲ႔ အရပ္သားေတြပိုင္ဆုိင္တဲ့ အုိးအိမ္ အေဆာက္အအုံ ပစၥည္းေတြအေပၚမွာ မယုံႏုိင္ေလာက္ေအာင္ လက္နက္ႀကီးေတြ အသုံးျပဳၿပီး တုိက္ခုိက္ေနတာေတြကို ရပ္တန္႔ဖို႔ ႏုိင္ငံတကာ အသုိင္းအဝုိင္း အေနနဲ႔ ေတာင္းဆုိရမွာျဖစ္ၿပီး ျမန္မာစစ္ေကာင္စီတပ္ေတြ အေနနဲ႔ သူတုိ႔ရဲ႕ လုပ္ရပ္ေတြအတြက္ တာဝန္ယူရမွာ ျဖစ္တယ္လို႔လည္း ေျပာလိုက္ပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ ၄ လေက်ာ္ ကာလအတြင္းမွာပဲ မခုိင္မာတဲ့ ဒီမုိကေရစီႏုိင္ငံ အျဖစ္ကေန လူ႔အခြင့္အေရး ေဘးဒုကၡကပ္ဆုိးႀကီး ဆုိက္တဲ့ ႏုိင္ငံတခု ျဖစ္လာေနတယ္လို႔လည္း သူကေျပာပါတယ္။ အခုလို ျမန္မာႏုိင္ငံမွာျဖစ္ေနတဲ့ ပဋိပကၡ ျပႆနာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ျမန္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြမွာ တာဝန္ရွိၿပီး အဲဒီအတြက္ တာဝန္ယူရမွာ ျဖစ္တယ္လို႔လည္း သူကေျပာလိုက္ပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

-----------------------

(Unicode)

မြန်မာလက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခကြောင့် လူအများအပြား သေဆုံးဖွယ်ရှိ - ကုလ လူ့အခွင့်အရေး အကြီးအကဲ

မြန်မာနိုင်ငံမှာ စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်တဲ့ လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခတွေဟာ နိုင်ငံတဝန်းမှာ အရှိန်အဟုန်မြှင့် ပျံ့နှံ့လာနေပြီး အဲဒီအတွက် လူအမြောက်အမြား သေကျေပျက်စီးနိုင်တယ်လို့ ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေး ကော်မရှင်နာမင်းကြီး Michele Bachelet က သတိပေး ပြောလိုက်ပါတယ်။ ဗွီအိုအေ သတင်းထောက် Lisa Schlein ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ ဂျီနီဗာမြို့ကနေ သတင်းပေးပို့ထားတာကို ကိုရန်နိုင်က တင်ပြပေးထားပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံမှာ ဒီမိုကရေစီနည်းအရ ရွေးကောက်တင်မြှောက်လိုက်တဲ့ အရပ်သားအစိုးရကို ဖြုတ်ချပြီး စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းတဲ့အပေါ် လူမှုအဖွဲ့အစည်းတွေက ဆန့်ကျင်ခဲ့ကြတဲ့နောက် အကြမ်းဖက်မှုတွေ လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုတွေ ဆက်တိုက် အရှိန်မြင့် ဖြစ်လာနေပါတယ်။

မြန်မာစစ်ခေါင်းဆောင်တွေဟာ ပဋိပက္ခတွေကို အရှိန်လျော့ကျအောင် လုပ်တဲ့အစား အဓိကကျတဲ့ နေရာတွေမှာ စစ်အင်အားတွေကို ပိုပြီးတော့ တိုးချဲ့လာနေတယ်လို့ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂ မဟာမင်းကြီး Michele Bachelet က ပြောပါတယ်။ အထူးသဖြင့် တိုင်းရင်းသားနဲ့ လူနည်းစု ဘာသာဝင်တွေ နေထိုင်ကြတဲ့ ကယားပြည်နယ်၊ ချင်းပြည်နယ်နဲ့ ကချင်ပြည်နယ်တွေမှာ အဓိကဖြစ်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။

မြန်မာစစ်ကောင်စီတပ်တွေဟာ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့တွေအပြင် အရပ်သားတွေ၊ အရပ်သားတွေ ပိုင်ဆိုင်တဲ့ အိုးအိမ်အဆောက်အအုံ ပစ္စည်းတွေနဲ့ ခရစ်ယာန်ဘုရားကျောင်းတွေကို လေကြောင်းပစ်ခတ်မှု အပါအဝင် လက်နက်ကြီးတွေနဲ့ပါ ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်နေတယ်လို့ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂ မဟာမင်းကြီးရဲ့ ပြောခွင့်ရ Ravia Shamdasani က ပြောလိုက်ပါတယ်။

“ခိုင်လုံတဲ့ သတင်းပေးပို့ချက် အစီရင်ခံစာတွေအရ မြန်မာစစ်တပ်ဟာ အရပ်သားတွေကို လူသားဒိုင်းသဖွယ် အသုံးပြုနေပြီး အရပ်သားတွေရဲ့ နေအိမ်တွေ၊ ဘုရားကျောင်းတွေကို လက်နက်ကြီးတွေနဲ့ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်တာတွေ လုပ်နေပါတယ်။ ဒါ့အပြင် မြန်မာစစ်တပ်ဟာ လူသားချင်းစာနာမှု အကူအညီပေးသူတွေကို တိုက်ခိုက်တာတွေ အပါအဝင် လူသားချင်းစာနာမှု အကူအညီတွေကို ပိတ်ပင်တားဆီး နေပါတယ်။ ကယားပြည်နယ် တခုတည်းမှာတင် ပြီးခဲ့တဲ့ ၃ ပတ်အတွင်း သူတို့ရဲ့ အိုးအိမ်တွေကို စွန့်ခွာထွက်ပြေးနေသူဦးရေဟာ ၁၀၈,၀၀၀ ကျော်သွားပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီထဲက အတော်များများက တောတောင်တွေထဲကို ထွက်ပြေးသွားကြတာဖြစ်ပြီး အစားအစာ၊ ရေ၊ မိလ္လာစနစ်၊ ဆေးဝါးနဲ့ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုတွေ မရှိပါဘူး။”

ဒါ့အပြင် မြန်မာစစ်တပ်ဟာ တိုက်ပွဲတွေအတွင်းမှာ ထိခိုက်ပျက်စီးသွားတဲ့ ဆေးရုံတွေ၊ ကျောင်းတွေနဲ့ ဘာသာရေးအဖွဲ့အစည်း နေရာတွေကို သိမ်းယူ ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုတွေ လုပ်ခဲ့တာတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ခိုင်လုံတဲ့ အစီရင်ခံစာ သတင်းပေးပို့ချက်တွေကို လူ့အခွင့်အရေး မဟာမင်းကြီးရုံးက ရရှိထားတယ်လို့ Shamdasani က ပြောပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့က စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်တဲ့ ဆန္ဒပြပွဲတွေ ဖြစ်ခဲ့ချိန်ကစပြီး အခုချိန်အထိ စစ်ကောင်စီတပ်တွေရဲ့ အကြမ်းဖက် ပစ်ခတ်မှုတွေကြောင့် သေဆုံးသူဟာ ၈၆၀ ကျော်သွားပြီ ဖြစ်တယ်လို့ သူကပြောပါတယ်။

“တချိန်တည်းမှာပဲ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူတွေ၊ သတင်းထောက်တွေနဲ့ စစ်တပ်ကို အတိုက်အခံ လုပ်သူတွေကို ဖမ်းဆီးတာတွေ နိုင်ငံတဝန်းမှာ ဆက်လုပ်နေပြီး ခိုင်လုံတဲ့ သတင်းအရင်းအမြစ်တွေ အရတော့ လူပေါင်း ၄,၈၀၀ ကျော် ဥပဒေမဲ့ ဆက်ပြီးတော့ ဖမ်းဆီးခံထားရတုန်းပဲ ဖြစ်တယ်လို့ ဖော်ပြနေပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ဖမ်းဆီးထားတဲ့သူတွေ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်တာတွေနဲ့ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူတွေရဲ့ မိသားစုဝင်တွေကို အပြစ်ပေး အရေးယူတာတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ လူ့အခွင့်အရေး ကော်မရှင်နာမင်းကြီး အနေနဲ့ အလွန်ပဲ စိုးရိမ်ပူပန်မိပါတယ်။”

နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့်ရှောက်ရေးအသင်း (AAPP) ရဲ့ အခုနောက်ဆုံး ထုတ်ပြန်ချက်အရတော့ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့ စစ်တပ်အာဏာသိမ်းချိန်ကစပြီး စုစုပေါင်း ဖမ်းဆီးခံရသူဟာ ၆,၀၀၀ ကျော်ရှိပြီး အခုချိန်ထိ ဆက်လက်ဖမ်းခံရသူကတော့ ၄,၈၄၈ ယောက်ထက်မနည်း ရှိတယ်လို့ ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

မြန်မာစစ်တပ်အနေနဲ့ အရပ်သားတွေကို ကာကွယ်ဖို့အတွက် တာဝန်ရှိတယ်လို့ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ ကုလမဟာမင်းကြီး Michele Bachelet က ပြောလိုက်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် အရပ်သားတွေနဲ့ အရပ်သားတွေပိုင်ဆိုင်တဲ့ အိုးအိမ် အဆောက်အအုံ ပစ္စည်းတွေအပေါ်မှာ မယုံနိုင်လောက်အောင် လက်နက်ကြီးတွေ အသုံးပြုပြီး တိုက်ခိုက်နေတာတွေကို ရပ်တန့်ဖို့ နိုင်ငံတကာ အသိုင်းအဝိုင်း အနေနဲ့ တောင်းဆိုရမှာဖြစ်ပြီး မြန်မာစစ်ကောင်စီတပ်တွေ အနေနဲ့ သူတို့ရဲ့ လုပ်ရပ်တွေအတွက် တာဝန်ယူရမှာ ဖြစ်တယ်လို့လည်း ပြောလိုက်ပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံဟာ ၄ လကျော် ကာလအတွင်းမှာပဲ မခိုင်မာတဲ့ ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံ အဖြစ်ကနေ လူ့အခွင့်အရေး ဘေးဒုက္ခကပ်ဆိုးကြီး ဆိုက်တဲ့ နိုင်ငံတခု ဖြစ်လာနေတယ်လို့လည်း သူကပြောပါတယ်။ အခုလို မြန်မာနိုင်ငံမှာဖြစ်နေတဲ့ ပဋိပက္ခ ပြဿနာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး မြန်မာစစ်ခေါင်းဆောင်တွေမှာ တာဝန်ရှိပြီး အဲဒီအတွက် တာဝန်ယူရမှာ ဖြစ်တယ်လို့လည်း သူကပြောလိုက်ပါတယ်။

၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ သမၼတေရြးေကာက္ပြဲ ျပည္နယ္အသီးသီးအလိုက္ရလဒ္မ်ား

XS
SM
MD
LG