သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ပုပ္ရဟန္းမင္းႀကီး Francis ဟာ မေန႔က ေနျပည္ေတာ္မွာ မိန္႔ၾကားခဲ့တဲ့ သူရဲ႕ အေရးပါတဲ့ မိန္႔ခြန္းထဲမွာ ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့ အသံုးအႏႈန္းကို ေခၚေ၀ၚသံုးစဲြခဲ့ျခင္း မရွိခဲ့တ ဲ့အေပၚ ႏိုင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရး အဖဲြ႔အစည္းေတြက စိတ္ပ်က္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း ပုပ္ရဟန္းမင္းႀကီး Francis ကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးနဲ႔ တိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးစု အခ်င္းခ်င္း ေလးစားအသိအမွတ္ျပဳဖို႔ တိုက္တြန္းေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ အင္ၾကင္းႏိုင္က ဆက္ၿပီးတင္ျပမွာပါ။

ေနျပည္ေတာ္မွာ မေန႔ အဂၤါေန႔က ႏိုင္ငံေတာ္ အတိုင္ပင္ခံ ပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ အတူ မိန္႔ခြန္းေျပာၾကားရာမွာ ပုပ္ရဟန္းမင္းႀကီး Francis က ဘာသာေရးနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရး စံတန္ဖိုးေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေယဘုယ်သေဘာပဲ မိန္႔ၾကားခဲ့တာပါ။

အဲဒီထဲမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံ ၿငိမ္းခ်မ္းေစဖုိ႔ အစိုးရရဲ႕ ေဆာင္႐ြက္မႈေတြကို သူ႔အေနန႔ဲ ႏွစ္သက္အားရတယ္လို႔လည္း ပုပ္ရဟန္းမင္းႀကီးက မိန္႔ၾကားခဲ့ပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ လူတုိင္းရဲ႕ လူ႔ဂုဏ္သိကၡာနဲ႔ အခြင့္အေရး၊ မတူကြဲျပားမႈေတြ အေပၚ ေလးစားမႈ အေျခခံတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးက အေရးႀကီးတယ္လို႔ ခုလို ေျပာၾကားသြားခဲ့ပါတယ္။

“ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အနာဂါတ္ဟာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္ရပါမယ္။ လူတုိင္းရဲ႕ လူ႔ဂုဏ္သိကၡာနဲ႔ အခြင့္အေရးေတြကို ေလးစားမႈ၊ တိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးစုတိုင္းနဲ႔ သူတို႔ရဲ႕ ဓေလ့ထံုးတမ္း အစဥ္အလာေတြကို ေလးစားမႈ၊ တရားဥပေဒကို ေလးစားလိုက္နာမႈ၊ ဘယ္သူ႔ကိုမွ ခ်န္လွပ္မထားဘဲ အမ်ားအက်ဳိးအတြက္ ပံ့ပိုးေပးႏိုင္ေအာင္ လူတဦးစီတိုင္း အဖဲြ႔တိုင္းကိုျမွင့္တင္ေပးတဲ့ ဒီမိုကေရစီစနစ္အေပၚ ေလးစားမႈ စတဲ့ေလးစားမႈေတြအေပၚ အေျခခံတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးမ်ဳိးျဖစ္ပါတယ္။”

၂၀၁၃ ခုႏွစ္က စၿပီး ပုပ္ရဟန္းမင္းႀကီးအျဖစ္ တင္ေျမွာက္ျခင္းခံရၿပီးေနာက္ ပုပ္ရဟန္းမင္းႀကီး Francis ဟာ ကမၻာေပၚမွာ ဖိႏွိပ္ခံ လူတန္းစားေတြအေရး ႏိုးၾကားမႈရွိေစဖို႔ ေဆာင္ရြက္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ၾသဂုတ္လက ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွာ ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕ နယ္ေျမရွင္းလင္းေရး လုပ္ရပ္ေၾကာင့္ မြတ္စလင္ဒုကၡသည္ ၆ သိန္းေက်ာ္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံကို ထြက္ေျပးခဲ့ရတဲ့ ျဖစ္ရပ္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ပုပ္ရဟန္းမင္းႀကီးက ရိုဟင္ဂ်ာ ညီအကိုေတြအတြက္ ႏွိပ္ကြက္ခံေနရမႈအေၾကာင္း ၀ိုင္း၀န္းဆုေတာင္းေပးဖို႔ ဗာတီကန္နန္းေတာ္မွာ မိန္႔ၾကားခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ ေနျပည္ေတာ္မွာ ေျပာၾကားတဲ့ အဓိက မိန္႔ခြန္းမွာေတာ့ ရိုဟင္ဂ်ာ ကိုထည့္သြင္းေခၚေ၀ၚျခင္း မျပဳခဲ့တဲ့အတြက္ လူ႔အခြင့္အေရးအဖဲြ႔ေတြက ေ၀ဖန္ခဲ့ၾကပါတယ္။ နယူးေယာက္အေျခစိုက္ HRW လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေရး အဖဲြ႕ႀကီးရဲ႕ အာရွေရးရာ တာ၀န္ခံ Brad Adams ကေတာ့-

“ ပုပ္ရဟန္းမင္းႀကီး တကယ္ပဲ ပ်က္ကြက္ခဲ့ပါတယ္။ လံုၿခံဳတဲ့ ေရာမၿမိဳ႕မွာ ရွိေနခ်ိန္တုန္းကရိုဟင္ဂ်ာေတြ အေၾကာင္း သူေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ျမန္မာစစ္တပ္၊ အစိုးရနဲ႔ လူထုကပါ အေသအခ်ာ ေစာင့္ၾကည့္ေနခ်ိန္ ျမန္မာႏိုင္ငံကို သူေရာက္ရွိခ်ိန္မွာ ေျပာဖို႔လိုအပ္တဲ့ အေၾကာင္းအရာကို ထုတ္ေဖၚေျပာဆိုဖို႔ ပုပ္ရဟန္းမင္းႀကီး ပ်က္ကြက္ခဲ့ပါတယ္။”

ရိုဟင္ဂ်ာ အသံုးအႏွဳန္းကို ထည့္မသံုးဖို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ ကက္သလစ္ ေခါင္းေဆာင္ေတြက အေျခအေန ပိုဆိုးမသြားေစဖို႔နဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္းရွိ ကက္သလစ္ဘာသာ၀င္ ၁.၃ သန္းတို႔ အႏၱရာယ္မက်ေရာက္ေစဖို႔ ပုပ္ရဟန္းမင္းႀကီးကို ခရီးစဥ္မတိုင္ခင္မွာ အႀကံေပးခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ပုပ္ရဟန္းမင္းႀကီးအေနနဲ႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၊ ျမန္မာ စစ္ေခါင္းေဆာင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္နဲ႔ သီးသန္႔ေတြ႕ဆံုခဲ့ရာမွာေတာ့ ရိုဟင္ဂ်ာအေရး ထည့္သြင္းေျပာၾကားႏိုင္ေျခ ရွိႏိုင္တဲ့အေၾကာင္း သံုးသပ္မႈေတြထြက္ေပၚခဲ့ေပမယ့္ Brad Adams ကေတာ့ အခုလိုေထာက္ျပပါတယ္။

“ ပုဂၢိဳလ္ေရး သီးသန္႔ေတြ႕ဆံုခ်ိန္မွာ ေျပာဆိုတဲ့စကားနဲ႔ အမ်ားျပည္သူကို မိန္႔ခြန္းေျပာၾကားခ်က္ဟာ တထပ္တည္း မရွိဘူးဆိုရင္ ေကာင္းတယ္လို႔ ေျပာလို႔မရပါဘူး။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရးကိစၥကို ျမွင့္တင္ဖို႔နဲ႔ ရိုဟင္ဂ်ာလို႔ ေခၚေ၀ၚသံုးစဲြဖို႔ ဆိုတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ကလူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈနဲ႔ ညွင္းပန္းနွိပ္စက္မႈ က်ဴးလြန္ သူေတြရဲ႕ အျပဳအမူ ေျပာင္းလဲဖို႔ျဖစ္ပါတယ္။ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္တုိ႔နဲ႔ သီးသန္႔ေတြ႕ဆံုခ်ိန္မွာ ပုပ္ရဟန္းမင္းႀကီးက ဒါနဲ႔ပတ္သက္လို႔ တစံုတရာအေလးေပး ေျပာဆိုခဲ့ရင္ေတာင္မွ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲဖို႔ ဖိအားေပးတာမ်ဳိး မသက္ေရာက္ပါဘူး။ တကယ္ကို ေျပာဖို႔လိုအပ္ေနတဲ့ အေၾကာင္းအရာကို လူအမ်ားေရွ႕ ထုတ္ေဖၚေျပာဆိုျခင္း မရွိခဲ့ဘူးဆိုရင္ သူရဲ႕ခရီးစဥ္ဟာ ရိုဟင္ဂ်ာေတြကိုေတာင္ ဒုကၡေရာက္ေစႏိုင္ပါတယ္။”

ဒါေပမယ့္လည္း ပုပ္ရဟန္းမင္းႀကီး Francis ဟာ ဒီကေန႔ ဗုဒၶဟူးေန႔မွာ ရန္ကုန္ က်ဳိကၠဆံကြင္းမွာ လူထု မစၦားတရားေတာ္ ၀တ္ျပဳဆုေတာင္းပဲြႀကီးရွိပါတယ္။ အဲဒီမွာ ရိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ေတြအေရး ထည့္သြင္းေျပာၾကားမယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ရွိမရွိ Brad Adams ကိုေမးၾကည့္ေတာ့.

“ သူေျပာေကာင္း ေျပာပါလိမ့္မယ္။ အဲဒီလိုသာ ေျပာလာမယ္ဆိုရင္ က်ေနာ္တို႔ တကယ့္ကို ၀မ္းသာအံံ့ံၾသမိမွာပါ။ ဒါေပမယ့္လည္း ဥပမာအေနနဲ႔ ေျပာရရင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႕ အတူ မိန္႔ခြန္းေျပာၾကခ်ိန္မွာေရာ၊ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီးနဲ႔ ေတြ႔ဆံုခ်ိန္မွာပါ ပုပ္ရဟန္းမင္းႀကီးက ဒီကိစၥကို သီးသန္႔ ထုတ္ေဖၚေျပာဆိုျခင္း မရွိပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ဒီကေန႔ လူထုနဲ႔ ေတြ႕ဆံုပဲြမွာ သူေျပာလိမ့္မယ္လို႔ က်ေနာ္ မထင္ပါဘူး။ အဲဒါၿပီးရင္ ပုပ္ရဟန္းမင္းႀကီးဟာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကို ဆက္လက္ထြက္ခြာမွာဆိုေတာ့ သူရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံခရီးစဥ္အတြင္း ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့ အေခၚအေ၀ၚကို သံုးစဲြလိမ့္မယ္လို႔ က်ေနာ္မျမင္ပါဘူး။ ဒါေပမယ္လို႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကို ေရာက္ရွိခ်ိန္မွာ ပုပ္ရဟန္းမင္းႀကီးအေနနဲ႔ ရိုဟင္ဂ်ာလို႔ ေခၚေ၀ၚသံုးစဲြလိမ့္မယ္လို႔ က်ေနာ္ထင္ပါတယ္။”

AI ေခၚ ႏိုင္ငံတကာ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ အဖဲြ႔ႀကီးရဲ႕ အေရွ႕ေတာင္အာရွနဲ႔ ပစိဖိတ္ဆိုင္ရာ ညြန္ၾကားေရးမွဴး Ming Yu Hah ကေတာ့ ပုပ္ရဟန္းမင္းႀကီးအေနနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ေျပာၾကားတဲ့ သူရဲ႕ ပထမဆံုးမိန္႔ခြန္းမွာ ရိုဟင္ဂ်ာလို႔ ေခၚေ၀ၚသံုးစဲြခဲ့ျခင္း မရွိတဲ့ အေပၚ စိတ္ပ်က္မိေပမယ့္လည္း တိုင္းရင္းသား လူမ်ဳိးစုအားလံုး အခ်င္းခ်င္းေလးစားဖို႔နဲ႔ လူမႈအသိုင္းအ၀ိုင္းအားလံုး ပါ၀င္ေရး ပုပ္ရဟန္းမင္းႀကီး Francis တိုက္တြန္းခဲ့တဲ့ အခ်က္ကို ႀကိဳဆိုေၾကာင္း ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG