သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ေရာက္ ဒုကၡသည္ ျပန္အေျခခ်ေနထိုင္ေရး ျမန္မာျပင္ဆင္


ရိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ေတြကို ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ တာ၀န္ရွိသူေတြ မွတ္ပံုတင္စားရင္းေကာက္ယူေနစဥ္။ ဓါတ္ပံု - REUTERS

ရခုိင္ေျမာက္ပိုင္း ပဋိပကၡေတြေၾကာင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံဘက္ကို ထြက္ေျပးသြားတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြ မၾကာခင္သီတင္းပတ္အတြင္းမွာပဲ ျမန္မာႏုိင္ငံကို ျပန္လာေရာက္ အေျခခ်ႏိုင္ေရး အဆင္သင့္ျဖစ္ေအာင္ ျပင္ဆင္ေနၾကၿပီလို႔ ျမန္မာအစိုးရတာဝန္ရွိသူေတြက ေျပာပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ျပန္ဝင္ေရာက္အေျခခ်ေနထုိင္မယ့္ဒုကၡသည္ေတြကေတာ့ သူတို႔ကို ႏုိင္ငံသားအခြင့္အေရး တန္းတူေပးဖို႔နဲ႔ သူတို႔အတြက္ လံုျခံဳေရး အာမခံခ်က္ေပးဖို႔အတြက္ ေတာင္းဆိုေနၾကပါတယ္။ ေနာက္ဆံုးအေျခအေနကို မဆုမြန္ ဆက္သြယ္ေမးျမန္း တင္ျပထားပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့၂၀၁၇ ၾသဂုတ္လက ျဖစ္ပြားတဲ့ ရခုိင္ေျမာက္ပိုင္း ဘူးသီးေတာင္ ေမာင္ေတာေဒသတြင္း အၾကမ္းဖက္တုိက္ခုိက္မႈေတြေၾကာင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္ကို တိမ္းေရွာင္သြားတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြ ေနရပ္ရင္းျပန္လာေရးနဲ႔သူတို႔ကို ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရးေတြကို ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏွစ္ႏိုင္ငံၾကား သေဘာတူညီခ်က္ေတြအတိုင္း အစိုးရတာဝန္ရွိသူေတြဘက္က ေဆာင္ရြက္ေနၾကၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ကေတာ့ ရခုိင္ျပည္နယ္ဆုိင္ရာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား အေကာင္အထည္ေဖာ္ေရးေကာ္မီ၊ ေနာက္ ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္း လူသားခ်င္းစာနာမႈ အကူအညီ အေထာက္အပံ႔ေပးေရး၊ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရးအတြက္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရး စီမံကိန္း UEHRD စတဲ့ေကာ္မတီေတြဖြဲ႔ၿပီး ေရရွည္စီမံကိန္းခ်ေဆာင္ရြက္ေနၾကတာပါ။

ဒီလိုရခုိင္ျပည္နယ္တြင္း ဒုကၡသည္ေတြ ျပန္လည္လက္ခံေနရာခ်ထားေရးနဲ႔ပတ္သက္လို႔ လုပ္ငန္းစဥ္ေတြမွာလည္း ႏုိင္ငံတကာ အလွဴရွင္ေတြရဲ႕ ကူညီပံ့ပိုးမႈေတြနဲ႔အတူ ကုလသမဂၢ UN အဖြဲ႔ေတြ ပူးေပါင္းပါဝင္ၿပီး ဒုကၡသည္ေတြ ျပန္လည္လက္ခံေရး နဲ႔ ေနရာခ်ထားေရးကိစၥေတြမွာလည္း ကူညီေဆာင္ရြက္ၾကဖို႔ UEHRD ေကာ္မတီ ဒုဥကၠ႒ လူမႈဝန္ထမ္းကယ္ဆယ္ေရးနဲ႔ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရးဝန္ၾကီးဌာန ဝန္ၾကီးနဲ႔ ကုလသမဂၢဌာေနညိွႏိႈင္းေရးမွဴးတို႔ ေဆြးေႏြးညွိႏိႈင္းေနၾကပါတယ္။

မၾကာခင္ ေနရပ္ရင္းကိုျပန္လာၾကမယ့္ ဒုကၡသည္ေတြအတြက္ ၾကိဳတင္ျပင္ဆင္ထားတဲ့ အေနအထားေတြကို ရခိုင္ေျမာက္ပိုင္းမွာ ကိုယ္တုိင္ကြင္းဆင္း ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ တြဲဖက္ရခိုင္ျပည္နယ္ဆုိင္ရာ အၾကံျပဳခ်က္မ်ားအေပၚ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ေရး ေကာ္မတီ -ျဖည့္တင္းေရးဌာနညႊန္ၾကားေရးမွဴး ေဒါက္တာေအာင္သူရိန္က အခုလိုရွင္းျပပါတယ္။

“ေတာက္ေလ်ာက္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ေနပါတယ္ ခင္ဗ်ာ။ ေတာက္ေလ်ာက္ အစည္းအေ၀းေတြလုပ္၊ ေတာက္ေလ်ာက္ေတြ႔ အားလံုး အပတ္တိုင္းနီးပါး ၀န္ႀကီးအဆင့္ေတြ၊ ဒု၀န္ႀကီးအဆင့္ေတြ အဲဒါေတြကအစ ဒီေျမျပင္ကြင္းဆင္းၿပီးေတာ့ စီစစ္ၿပီးေတာ့ေပါ့ေနာ္ ဒီအားသြန္ခြန္စိုက္ အခ်ိန္မီ ၿပီးေအာင္ေပါ့ေနာ္၊ အခ်ိန္မီ ၿပီးေအာင္ ေအာက္ကလူ အားလံုး ၀ိုင္းၿပီးေတာ့ စီစစ္ ၾကပ္မတ္ ၿပီးေတာ့ ေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္ ခင္ဗ်ာ။ က်ေနာ္တို႔ဘက္ကေတာ့ ဟို… တတ္ႏိုင္သေလာက္ အဆင္ေျပေအာင္ အားလံုး လုပ္ေပးေနပါတယ္။ ရိကၡာေတြကို ျပတ္လပ္မႈေတြ မရွိေအာင္ အထူးသျဖင့္ကေတာ့ အဲဒီ ဟို…. ျပန္လာတဲ့ ေနရာေတြရွိတယ္။ အခက္အခဲမျဖစ္ေအာင္၊ ေနာက္ လူသားျခင္းစာနာေထာက္ထားမႈ အကူအညီေတြ ေရာက္ေအာင္ ပို႔ေပးေနပါတယ္ ခင္ဗ်ာ။”

အခုလို အစိုးရတာဝန္ရွိသူေတြဘက္က ေနရပ္ရင္းျပန္လာမယ့္သူေတြအတြက္ အဆင္သင့္ျဖစ္ေအာင္ ၾကိဳတင္ျပင္ဆင္ေနၾကေပမဲ့လို႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္ တိမ္းေရွာင္သြားတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြဘက္ကေတာ့ စိုးရိမ္မႈေတြရွိေနၾကဆဲပါ။ ျမန္မာအစိုးရတာဝန္ရွိသူေတြအေနနဲ႔ ေနရပ္ျပန္လာမယ့္ဒုကၡသည္ေတြကို ႏုိင္ငံသားအခြင့္အေရးတန္းတူေပးဖို႔နဲ႔ သူတို႔အတြက္ လံုျခံဳေရးအစီအမံေတြ စနစ္တက် ခ်ထားေပးေစလိုပါတယ္လို႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံ Cox's Bazar က Kutupalong ဒုကၡသည္စခန္းေနဦးေမာင္ေမာင္က အခုလိုေျပာပါတယ္။

“ဒီမွာရွိတဲ့လူေတြဟာ ေလာေလာဆယ္ ျပန္ႏိုင္တဲ့လူေတြက မရွိပါဘူး ခင္ဗ်ာ။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ဒီမွာ အခု အဲဒီမွာ ရွိတဲ့ သူေတြကိုေတာ့ အခု ေနရာခ်မေပးႏိုင္ဘူး ဆိုလို႔ရွိရင္ က်ေနာ္တို႔ ဒီ ၂၀၁၂ ခုမွာ တခါ၊ ၂၀၁၆ ခုမွာ တခါ၊ အခု ၂၀၁၇ မွာ တခါ၊ သူတို႔ဟာ အခုေနာက္ထပ္တႀကိမ္ ဒီလို ၉၃ သေဘာတူညီခ်က္ အတိုင္း သြားမယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ ဒီလူေတြက ေလာေလာဆယ္ သြားႏိုင္တဲ့ေနရာ တေနရာမွမရွိပါဘူး။ ဒီမွာ ရွိတဲ့လူေတြက ေတာင္းဆိုခ်င္တာ၊ သေဘာကေတာ့ - ပထမပိုင္းမွာ က်ေနာ္တို႔ကို ရိုဟင္ဂ်ာ လူမ်ဳိးဆိုၿပီး သတ္မွတ္ၿပီးေတာ့ တျခားလူေတြအတုိင္း တန္းတူအခြင့္အေရးေပးရမယ္။ ေနာက္ထပ္ အဲ့ဒီမွာ ရွိတဲ့ ဒုကၡသည္ စခန္းေတြကို ပထမပိုင္းမွာ ေနရာခ်ၿပီးေတာ့ သူတို႔ကို ႏိုင္ငံသား စီစစ္ေရး သူတို႔ကို ႏိုင္ငံသားကဒ္ ပထမ ထုတ္ေပးရမယ္။ ေနာက္တခု ရွိတာ ဒီမွာ ရွိတဲ့လူေတြ သြားဖို႔အခ်ိန္က်ရင္ UN ကုလသမဂၢ ေပးတဲ့ လံုၿခံဳေရး တပ္ဖြဲ႔၀င္ေပါ့ အဲ့ဒါကို က်ေနာ္တို႔နဲ႔အတူ လိုက္ပါလို႔ရမယ္။ ႏိုင္ငံတကာ ေစာင့္ေရွာက္တဲ့အဖြဲ႔လည္း က်ေနာ္တို႔နဲ႔အတူ လိုက္ပါရမယ္။”

အေဆာက္အဦးေတြ ျပန္လည္တည္ေဆာက္ေပးၿပီး သူတုိ႔ရဲ႕ မူလေနရပ္ရင္းေတြမွာ ေနရာခ်ထားေပးဖို႔နဲ႔ မီးေလာင္ပ်က္စီးခဲ့ရတဲ့ ဆံုးရံႈးခဲ့ရတဲ့ ပစၥည္းေတြကို နစ္နာေၾကးေပးဖို႔နဲ႔ က်န္းမာေရး၊ ပညာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈေတြ စနစ္တက်စီစဥ္ေပးဖို႔ကိုလည္း Kutupalong ဒုကၡသည္ဦးေမာင္ေမာင္ကေျပာပါတယ္။

အခုလို ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္ကေနျပန္လာၾကမယ့္ ဒုကၡသည္ေတြအတြက္ ၾကိဳတင္ျပင္ဆင္ေနသလိုပဲ ရခုိင္ေျမာက္ပိုင္း ဘူးသီးေတာင္၊ ေမာင္ေတာေဒသေတြက ေဒသခံရခုိင္ျပည္သူေတြနဲ႔ ၿမိဳ ခမီ ကသည္းစတဲ့ ဌာေနတုိင္းရင္းသားေတြနဲ႔ ေနာက္ ေနရပ္မွာပဲ က်န္ခဲ့တဲ့ မူဆလင္ဒုကၡသည္ေတြအတြက္ လိုအပ္တဲ့ စားနပ္ရိကၡာနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာက လွဴဒါန္းထားတဲ့ လူသားခ်င္းစာနာမႈအကူအညီေတြကိုလည္း ပ့ံပိုးေပးေနၾကတယ္လို႔လည္း ညႊန္ၾကားေရးမွဴး ေဒါက္တာေအာင္သူရိန္ကေျပာပါတယ္။

“က်ေနာ္ကိုယ္တိုင္ကေပါ့ေနာ္ ဆင္းၿပီးေတာ့ အဲ့မွာ သြားၿပီး ရိကၡာေတြ သြားၿပီး ေထာက္ပံ့ခဲ့တာေတြရွိတယ္။ ဒါေတြက humanitarian assistance လုိအပ္မယ့္ေနတဲ့ ေနရာေတြကိုေပါ့ေနာ္။ ဒီဟာေတြကို assistance ေတြေရာက္ေအာင္ ဆိုၿပီးေတာ့ အထူးသျဖင့္ ရိကၡာေတြနဲ႔ ဟိုဟာ… gap မျဖစ္သြားေအာင္ေပါ့၊ အားလံုး ၀ိုင္းၿပီးေတာ့ အရွိန္အဟုန္ျမင့္ၿပီး ေဆာင္ရြက္ေနတာပါ။ အဲဒါေတြအားလံုးကေတာ့ UEHRD ေအာက္ကသြားေနတာ မဆုမြန္ေရ။ ဟို…ဥပမာ ေျပာရမယ္ဆိုရင္ က်ေနာ္တို႔ တခ်ဳိ႕ ဟိႏၵဴေတြရွိမယ္၊ ျပန္လာတယ္ သူ႔တို႔ေနရာ သူတို႔မေရာက္ေသးဘူး။ ယာယီစခန္းသေဘာမ်ဳိးနဲ႔ ခန ေနရာတာမ်ဳိးေတြရွိတယ္။ အဲ့ဒါမ်ဳိးေတြကအစေပါ့ေနာ္ က်ေနာ္တို႔ေတြ ဒီအခက္အခဲေတြမျဖစ္ေအာင္၊ ေနာက္တခါက်ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ၿမိဳတိုင္းရင္းသားေတြ အဲဒီလိုပဲ သူတို႔ေနရာ သူတို႔မေရာက္ေသးဘူး။ အခက္အခဲ မျဖစ္ေအာင္ ဆိုၿပီးေတာ့ ဒီလူသားျခင္းစာနာေထာက္ထားမႈ အကူအညီေတြ ေရာက္ေအာင္ ပို႔ေပးေနပါတယ္ ခင္ဗ်ာ။”

ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္း လူသားခ်င္းစာနာမႈ အကူအညီ အေထာက္အပံ႔ေပးေရး၊ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရးၾကိဳတင္ျပင္ဆင္တဲ့အေနနဲ႔ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးေတြကို ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္း စီမံကိန္းခ်ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ UEHRD တာဝန္ရွိသူေတြနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ သံအမတ္ႀကီးတို႔ ဇန္နဝါရီလ ၅ရက္ေန႔က ေတြ႔ဆံုခဲ့ၾကၿပီးလည္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံမွ ျပန္လည္ဝင္ေရာက္လာသူမ်ားအား ျပန္လည္လက္ခံေရးႏွင့္ ျပန္လည္ ေနရာခ်ထားေရး၊ IDP စခန္းမ်ားတြင္ ေနထိုင္သူေတြအတြက္ လူမႈေရးႏွင့္ ဥပေဒဆိုင္ရာ ကန္႔သတ္ ခ်က္မ်ား ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္ေရး၊ ႏိုင္ငံသားစိစစ္ေရးခံယူရန္ (NV) ကတ္ ထုတ္ေပးေရးကိစၥေတြကိုေဆြးေႏြးခဲ့ၾကတယ္လို႔လည္း အစိုးရ ျပန္ၾကားေရးဘက္က သတင္းထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG