သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ရခုိင္ျပည္နယ္မွာ ဒုကၡသည္ေတြ ျပန္လည္လက္ခံေရး ျမန္မာအစုိးရျပင္ဆင္


ရခုိင္ျပည္နယ္က ဒုကၡသည္ေတြ အိမ္နီးခ်င္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံကုိ ဆက္လက္ထြက္ေျပးေနဆဲ ျဖစ္တာေၾကာင့္၊ ေနရပ္ျပန္ေရး အစီအစဥ္အေပၚ ကုလသမဂၢနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာ အသုိင္းအ၀န္းက စုိးရိမ္ေနခ်ိန္မွာပဲ၊ ဒုကၡသည္ေတြကုိ မၾကာခင္ စတင္လက္ခံႏုိင္ဖုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္ေၾကာင္း ျမန္မာအစုိးရ တာ၀န္ရွိသူတဦးက ေျပာဆုိလုိက္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း အၾကမ္းဖက္မႈေတြ ႀကံဳခဲ့ရတဲ့ ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္းမွာ ခက္ခဲတဲ့ အေျခအေနေတြေၾကာင့္ အိမ္နီးခ်င္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကုိ ဆက္လက္ထြက္ေျပးလုိသူေတြလည္း ရွိေနဆဲပါ။ အျပည့္အစုံကုိေတာ့ ဆက္သြယ္စုံစမ္းထားတဲ့ မဆုမြန္ ဆက္ေျပာျပပါမယ္။

ရခုိင္ျပည္နယ္ကေန သီတင္းတပတ္ကုိ လူေပါင္း ၁၅၀၀ ႏႈန္းေလာက္နဲ႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္ကုိ ဆက္လက္ ထြက္ေျပးေနဆဲ ျဖစ္တာေၾကာင့္၊ ဒုကၡသည္ေတြ ေနရပ္ျပန္ဖုိ႔ လတ္တေလာမွာ ျဖစ္ႏုိင္ပါ့မလားလုိ႔႔ ကုလသမဂၢက သံသယရွိေနေပမဲ့ ျမန္မာအစုိးရကေတာ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နဲ႔ ညိွႏႈိင္းၿပီး ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရး အျမန္ဆုံး ေဆာင္ရြက္ဖုိ႔ စီစဥ္ေနေၾကာင္း ေျပာဆုိခဲ့တာပါ။ ဒုကၡသည္ေတြကုိ အေစာဆုံး ၂ လအတြင္း ျပန္လည္လက္ခံႏုိင္ဖုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္ထားေၾကာင္းလည္း ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္း လူသားခ်င္းစာနာမႈ အကူအညီ အေထာက္အပံ႔ေပးေရး၊ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရး၊ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရး စီမံကိန္း UEHRD ေကာ္မတီဒုတိယဥကၠ႒ျဖစ္သူ လူမႈဝန္ထမ္းကယ္ဆယ္ေရးနဲ႔ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရး ဝန္ႀကီးေဒါက္တာဝင္းျမတ္ေအးက ေျပာပါတယ္။

“၂ ႏိုင္ငံ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ လုပ္ထားတယ္။ စာခ်ဳပ္အတိုင္းကေတာ့ ၂၃ ရက္ ၁၁ လက စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္တယ္၊ အဲဒါေၾကာင့္ ၂ လအတြင္းမွာ ျပန္လည္ လက္ခံမွာဆိုေတာ့ ၂၂ ဇန္န၀ါရီကေနစၿပီးေတာ့ လက္ခံလို႔ရၿပီေပါ့ေနာ္ ။ အခု ဘာလုပ္ေနသလဲဆိုေတာ့ အဆင္သင့္ျဖစ္ဖို႔အတြက္ကို ေဆာင္ရြက္ေနတယ္။ အဆင္သင့္က ဘာေတြျဖစ္မလဲဆိုတဲ့အခါက်ေတာ့ Reception Site လက္ခံေရးစခန္းကို ပထမဦးဆံုးလုပ္ေနတယ္ အဲဒါလည္း ၿပီးမွာပဲ ဒီအေတာအတြင္းမွာ အခ်ိန္မီၿပီးမယ္ ဒါကေတာ့ လက္ခံေရးစခန္း။ အဲဒီမွာ အၾကာႀကီးထားတာလည္း မဟုတ္ဘူး။ ၁ ရက္သို႔မဟုတ္ ၂ ရက္ေပါ့ေနာ္ ။ ၿပီးေတာ့ လွဖိုးေခါင္ဆိုတဲ့ ၾကားစခန္းရွိတယ္ ၊ Drop in center လို႔ပဲသံုးတယ္ Temporary place လို႔သံုးတယ္။ အဲဒါလည္း အၾကာၾကီး ထားမွာမဟုတ္ဘူး။ ဒါကေတာ့ ေတာင္ၿပိဳလက္၀ဲ နဲ႔ ငါးခူရဘက္က ၀င္မယ္။ ေရလမ္း ဆိုရင္ ငါးခူရ၊ ကုန္းလမ္းဆိုရင္ ေတာင္ၿပိဳလက္၀ဲ။ အဲလို၀င္မယ့္ေနရာေတြနဲ႔ အနီးဆံုးမွာ ျပန္ေဆာက္ဖို႔ဆိုၿပီးေတာ့ စီစဥ္ေနတယ္။”

ႏွစ္ႏိုင္ငံအစိုးရေတြက စီစဥ္ေနေပမဲ့ ရခိုင္ျပည္နယ္က လက္ရွိအေျခအေနဟာ ဒုကၡသည္ေတြ ေဘးကင္းလံုျခံဳစြာနဲ႔ ေရရွည္တည္တံ့မယ့္ ေနရပ္ျပန္ႏုိင္မယ့္ အေျခအေနမ်ဳိး မဟုတ္ေသးတဲ့အတြက္ ဒုကၡသည္ေတြ ဆက္ၿပီး ထြက္ေျပးေနၾကတုန္းပဲလို႔လဲ UNHCR ဒုတိယ မဟာမင္းႀကီးကေျပာပါတယ္။

ဒီအေပၚ ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္း ေနထိုင္ေနၾကဆဲ ရိုဟင္ဂ်ာမူဆလင္ေတြအတြက္ အဓိက ကေတာ့ လံုျခံဳေရး၊ ေနာက္ သြားလာေရးနဲ႔ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈအပါအဝင္ ေနထိုင္လုပ္ကိုင္စားေသာက္ဖို႔ အရမ္းအခက္အခဲျဖစ္လာေနတဲ့အတြက္ အခုလို ဆက္ထြက္ခြာေနၾကတာလို႔ ရခုိင္ျပည္နယ္ ေမာင္ေတာေဒသခံ ၿမိဳ႕သူၾကီးေက်းရြာသား ႐ိုဟင္ဂ်ာ မူဆလင္တဦးျဖစ္တဲ့ ကိုလွထြန္းက အခုလိုေျပာျပပါတယ္။

“လူေတြက ဒီဘက္မွာ အသြားအလာေတြလည္း အခုအထိ ကန္႔သတ္ထားတယ္။ ၿပီးေတာ့ အလုပ္အကိုင္လည္း မရွိၾကဘူး လူေတြမွာ စား၀တ္ေနေရးလည္း ေတာ္ေတာ္ေလးကို ဒုကၡေရာက္ေနရတယ္။ ၿပီးရင္ က်န္းမာေရးပိုင္း အစစအရာရာေပါ့ ဘာတခုမွ အဆင္ေျပတာမဟုတ္ဘူး ေနာက္ၿပီး NVC ကိစၥတခုနဲ႔ အစိုးရကလည္း အဲဒါကို အတင္းအဓမၼ လုပ္ေနတယ္။ လူေတြကလည္း အဲဒီ့ကဒ္ကို မယူခ်င္ဘူး။ လက္မခံခ်င္ဘူး။ ဆိုေတာ့ ဒီမွာ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ နည္းၿပီးေတာ့ ဟိုဘက္ကိုပဲသြားဖို႔ ဆံုးျဖတ္ေနၾကတာ။ ဒီတပတ္ ၂ ပတ္အတြင္းက်ေတာ့ နည္းနည္းေအးေနတယ္ ဒီဘက္မွာ။ အရင္တုန္းကေတာ့ ဖမ္းတာပဲ ဟာဘီရြာကလူေတြ ေနာက္ တရြာက အေယာက္ ၂၀ေက်ာ္ ေက်ာ္ ဖမ္းတယ္။ ဖမ္းတယ္ဆိုတာက အမႈစစ္တာက ARSA နဲ႔႔ ပတ္သက္တယ္ ဆက္ႏြယ္မႈ ရွိတယ္ဆိုၿပီးေတာ့။ အသြားလာေတြက ကန္႔သတ္ထားတုန္းပဲ။ အလုပ္အကိုင္ေတြက အရင္လို မရွိၾကဘူး ၿပီးေတာ့ ရြာေတြကလည္း သိပ္က်န္တာမဟုတ္ဘူး ဒီမွာ စုစုေပါင္း ၁၅ ရြာေလာက္ပဲရွိတာ ။ဆိုေတာ့ လူေတြမွာ အလုပ္အကိုင္လည္းမရွိၾကဘူး ၿပီးေတာ့ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မရွိၾကဘူးေပါ့။ ေဆးရံုလည္း အခက္အခဲရွိတယ္ ၿပီးေတာ့ ပုဂၢလိက ေဆးရံုလည္း မရွိဘူး၊ ဆရာ၀န္ေတြလည္းမရွိဘူး။ ဆိုေတာ့ အဲဒီလို က်န္းမာေရးနဲ႔ ပတ္သက္လာရင္ အရပ္ကုကိုပဲ အားကိုးေနရတယ္။”

ျမန္မာအစိုးရဘက္က ျပန္လည္လက္ခံေနရာခ်ထားေရးစီစဥ္ေပးေနေပမဲ့လို႔ အခုလို ရိုဟင္ဂ်ာမူဆလင္ေတြ ဆက္လက္ထြက္ေျပးေနၾကဆဲ အေျခအေနအေပၚ ဒုကၡသည္ေတြ ျပန္လည္လက္ခံေရး အဓိက ဦးေဆာင္စီစဥ္ေနသူတဦးျဖစ္တဲ့ ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီး ေဒါက္တာဝင္းျမတ္ေအးက အၾကမ္းဖက္မႈေတြ မရွိေတာ့သလို ျမန္မာဘက္ျခမ္းကေန တြန္းထုတ္ေနတာလည္း မရွိပါဘူးလို႔ အခုလိုေျပာပါတယ္။

“ဒီမွာ ဘာမွ မျဖစ္ဘူး ဒီဘက္မွာ နည္းသြားေတာ့ ဟိုဘက္မွာလည္းေရာက္ေနတယ္ဆိုၿပီးေတာ့ အဲလိုပဲ ဆက္ျဖစ္ေနသလား အဲဒီသေဘာမ်ိဳးေပါ့ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ဒီဘက္မွာလည္း စားနပ္ရိကၡာေတြ အကုန္လံုး အျပည့္အစံုေပးေနတာပဲေလ အဲဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ အေၾကာင္းတခုခု ဘာျဖစ္ေနတာလဲေပါ့ေနာ္ သူတို႔ကို ဘယ္လုိမ်ိဳး ဆြဲေခၚေနတာလား။ တြန္းလႊတ္တာေတာ့ မရွိဘူး ဒီဘက္က တြန္းတာ မရွိဘူး Push တာမရွိဘူး။ Pull မ်ားျဖစ္သလားေပါ့ ဟိုဘက္ကေရာ ဘာအတြက္ကို ဘယ္လိုလုပ္ေနသလဲဆိုတာေတာ့မသိဘူး ဒါေပမယ့္ အခုရက္ပိုင္းေတြကေတာ့ ေတာ္ေတာ္နည္းသြားပါၿပီ ျပန္ထြက္တာေလ။”

ျပန္လည္လက္ခံေနရာခ်ထားေရး ႏွစ္လအတြင္း စတင္ဖုိ႔ ႏွစ္ႏုိင္ငံအၾကား ႏုိ၀င္ဘာလ ၂၃ ရက္ေန႔က ႏွစ္ႏုိင္ငံ သေဘာတူထားခဲ့တာျဖစ္ၿပီး လာမယ့္ ဇန္နဝါရီလ ေနာက္ဆံုးပတ္အတြင္းမွာေတာ့ ဒုကၡသည္ေတြကို တရားဝင္လက္ခံႏုိင္ေျခရွိတယ္လို႔ ျမန္မာအစိုးရဘက္ကေတာ့ ေျပာဆိုထားပါတယ္။ အခုလို ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္ျခမ္းက မူဆလင္ေတြကို ျပန္လည္လက္ခံဖို႔ျပင္ဆင္ေနသလို ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္းမွာပဲ ေဘးလြတ္ရာကို ထြက္ေျပးသြားရတဲ့ ရခိုင္တုိင္းရင္းသားေတြအပါအဝင္ ဟိႏိၵဴဘာသာဝင္ေတြနဲ႔ ၿမိဳ သက္ ခမီ စတဲ့ အျခားဌာနတုိင္းရင္းသားေတြအတြက္လည္း ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရး ေက်းလက္အိမ္ယာစီမံကိန္းေတြ တည္ေဆာက္ေပးႏုိင္ေရး စီစဥ္ေပးေနတဲ့အေၾကာင္း လူကယ္ျပန္ဝန္ႀကီးက ေျပာပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG