သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ဒီမိုကေရစီေဖၚေဆာင္မႈ ျမန္မာ့ေခါင္းေဆာင္ပိုင္းပ်က္ကြက္ ကုလအထူးကုိယ္စားလွယ္ ေထာက္ျပ


 ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး အထူးကိုယ္စားလွယ္ Yanghee Lee နဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢအခ်က္အလက္ရွာေဖြေရး ဥကၠဌ Marzuki Darusman တို႔ပူးတဲြ သတင္းစာရွင္းလင္းပဲြ- နယူးေရာက္ ကုလသမဂၢဌာနခ်ဳပ္ (ေအာက္တိုဘာလ ၂၄၊ ၂၀၁၈)

ျမန္မာႏုိင္ငံကို ဒီမိုကေရစီလမ္းေၾကာင္းအတိုင္း သြားေအာင္ ဦးေဆာင္ဖို႔ ျမန္မာ့ေခါင္းေဆာင္ပိုင္းက ပ်က္ကြက္ေနသလို ရိုဟင္ဂ်ာေတြ အေပၚ ရက္စက္တဲ့ လူ႔အခြင့္ေရးခ်ိဳးေဖါက္မႈေတြ က်ဴးလြန္ခဲ့တယ္ဆိုတဲ့ စြပ္စြဲခ်က္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး လက္မခံပဲ ျငင္းဆိုေနတာ အတြက္ စိတ္ပ်က္ရေၾကာင္း ျမန္မာဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး အထူးကိုယ္စားလွယ္ Yanghee Lee က ေျပာၾကားလိုက္သလို ကုလရဲ့ ျမန္မာအခ်က္အလက္ရွာေဖြေရး အဖြဲ႔ ေခါင္းေဆာင္ Marzuki Darusman လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ေတြနဲ႔ ေဆြးေႏြးညွိႏႈိင္းမႈေတြ တိုးတက္မႈ မရွိရင္ ႏိုင္ငံတြင္း ရက္စက္တဲ့ လူ႔အခြင့္ေရး ခ်ဳိးေဖါက္မႈေတြ ဆက္ရွိေနႏုိင္တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

ကုလသမဂၢမွာ ျပဳလုုပ္တဲ့ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အျပည့္အစံုကို ေဒၚခင္မ်ိဳးသက္က ေျပာျပေပးမွာပါ။

နယူးေရာက္မွာ က်င္းပေနတဲ့ ၇၃ ႀကိမ္ေျမာက္ ကုလသမဂၢ အေထြေထြညီလာခံမွာ ျမန္မာဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး အထူးကိုယ္စားလွယ္ Ms Yanghee Lee နဲ႔ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္ေရးေကာင္စီရဲ့ ျမန္မာဆိုင္ရာ အခ်က္အလက္ရွာေဖြေရး အဖြဲ႔ ေခါင္းေဆာင္ Marzuki Darusman တု႔ိက အဂၤါေန႔မွာ တင္ျပခဲ့တာေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဗုဒၶဟူးေန႔ မွာ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲျပဳလုပ္ခဲ့တာပါ။

ျမန္မာႏုိင္ငံကို ဒီမိုကေရစီလမ္းေၾကာင္းအတိုင္း သြားေအာင္ ဦးေဆာင္ဖို႔ ျမန္မာ့ေခါင္းေဆာင္ပိုင္းက ပ်က္ကြက္ေနၿပီး တရားဥပေဒ စိုးမိုးမႈ ရွိေအာင္လည္း မလုပ္ေဆာင္ႏိုင္ဘူးလို႔ Ms Yanghee Lee က ေဝဖန္လိုက္ပါတယ္။

“ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္တက္လာတဲ့ အခါ အရင္ကထက္စာရင္ အေတာ္ေျပာင္းလဲသြားမယ္လုိ႔ က်မကေရာ ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအဝို္င္း ကပါ ေမွ်ာ္လင့္္ထား ၾကတာပါ။ ဒါေပမယ့္ သိပ္ေျပာင္းလဲလာတာ မေတြ႔ရပါဘူး။ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ျပည္သူအားလံုးအတြက္ လူ႔အခြင့္ေရးနဲ႔ လြတ္လပ္မႈေတြ ညီတူညီမွ် ခံစားခြင့္ရွိတဲ့ ဒီမိုကေရစီ အျပည့္အဝရွိတဲ့ ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံ ျဖစ္လာေအာင္ ထူေထာင္ဖို႔ စိတ္မဝင္စားဘူးဆိုတာကို အစိုးရပိုင္းက ပိုၿပီး ျပသလာတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ တရားဥပေဒစိုးမိုးမႈနဲ႔ မွ်တမႈလည္း မရွိပါဘူး။ တရားဥပေဒစိုးမုိးေရးကို စံထားရမွာျဖစ္ေၾကာင္း ႏိုင္ငံေတာ္ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္က ထပ္တလဲလဲ ေျပာေနေပမယ့္ လက္ေတြ႔မွာ ဒါကို တကယ္က်င့္သံုးတာ မေတြ႔ရပါဘူး။ တကယ္လို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးသာ တကယ္ရွိခဲ့မယ္ ဆိုရင္ ဘယ္အဆင့္အတန္းက လူမဆို မွ်တတဲ့ တရားစီရင္မႈကို ခံယူႏိုင္မွာျဖစ္ၿပီး က်ဴးလြန္သူေတြ ျပစ္ဒဏ္မခံရတာမ်ိဳး ရွိေနမွာ မဟုတ္သလို ဖိႏွိပ္တဲ့ ဥပေဒေတြကလည္း မရွိႏိုင္ပါဘူး။”

ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒက စစ္တပ္ကို အာဏာအေတာ္ႀကီးေပးထားေပမယ့္ အရပ္သား အစိုးရအေနနဲ႔ လုပ္ႏိုင္တာေတြ အမ်ားႀကီး ရွိေနေၾကာင္းနဲ႔ NLD အရပ္သားအစိုးရက ဒါကို အသံုးခ်ဖို႔ မလုပ္ဖူးလို႔လည္း ေဝဖန္ပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းကေန တဖက္ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏုိင္ငံဘက္ကို သိန္းနဲ႔ ခ်ီတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာေတြ ထြက္ေျပးခိုလႈံရတာ နဲ႔ ျမန္မာစစ္တပ္နဲ႔ လံုၿခံဳေရးတပ္ေတြက လူ႔အခြင့္ေရး ခ်ိဳးေဖါက္မႈေတြ ဆိုးဆုိးဝါးဝါး က်ဴးလြန္ခဲ့တာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္ေရးေကာင္စီက ျမန္မာဆိုင္ရာ အခ်က္အလက္ ရွာေဖြေရးအဖြဲ႔ရဲ့ အႀကံေပးခ်က္အတိုင္း သီးျခားလြတ္လပ္တဲ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရး အဖြဲ႔သစ္တခု ထူေထာင္ဖုိ႔ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ခဲ့တာအတြက္ ႀကိဳဆိုေၾကာင္းလည္း မစၥ Yanghee Lee ကေျပာပါတယ္။

ရိုဟင္ဂ်ာေတြ အေပၚစစ္တပ္နဲ႔ လံုၿခံဳေရးတပ္ေတြရဲ့ က်ဴးလြန္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ႏိုင္ငံတကာရဲ့ စြပ္စြဲခ်က္ေတြ အေပၚ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ လက္မခံတာဟာ သူ႔ကိုယ္တုိင္က လက္မခံတာလား စစ္တပ္နဲ႔ အဆင္ေျပေအာင္ လုပ္တဲ့ သေဘာလားလို႔ သတင္းေထာက္တေယာက္က ေမးတဲ့ အခါမွာေတာ့

“သူကိုယ္တိုင္က လက္မခံတာလို႔ ထင္ပါတယ္။ အသိအမွတ္မျပဳဖုိ႔ လမ္းကို သူေရြးပါတယ္။ က်မ သူနဲ႔ေတြ႔တုန္းက ရခိုင္ျပည္နယ္ကို သြားၾကည့္ဖုိ႔ လိုေနၿပီလို႔ သူ႔ကိုေျပာခဲ့ပါတယ္။ က်မမွာ ရွိတဲ့ ဓါတ္ပံုေတြကိုပါ ျပခ်င္ပါတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သူက သူသြားမွာ မဟုတ္ေၾကာင္းနဲ႔ သူ႔ဝန္ႀကီးေတြ ဘာေတြ လုပ္ေနတယ္ ဆိုတာ သူသိပါတယ္တဲ့။ သူတုိ႔ဟာ သူတုိ႔ အလုပ္ကို သူတုိ႔ေကာင္းေကာင္း လုပ္ေနၾကပါတယ္လုိ႔ပဲ ေျဖပါတယ္။”

ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ လူမ်ိဳးတုန္းသတ္ျဖတ္မႈနဲ႔ လူသားမ်ိဳးႏြယ္ေတြ အေပၚ က်ဴးလြန္မႈေတြ အျပင္ ရွမ္းနဲ႔ ကခ်င္ျပည္နယ္ေတြမွာ လူသားေတြ အေပၚ က်ဴးလြန္မႈေတြဟာ ႏုိင္ငံတကာ ဥပေဒအရ ႀကီးေလးတဲ့ အပစ္ျဖစ္ေပမယ့္ ျမန္မာအစိုးရက အျပစ္မရွိေၾကာင္း ဆက္ျငင္းေနတာေၾကာင့္ က်ဴးလြန္သူေတြ အေရးယူမခံရပဲ လြတ္ေနတယ္လုိ႔ လည္း ေျပာပါတယ္။

ကုလဆိုင္ရာ ျမန္မာ သံအမတ္ႀကီး ဦးေဟာက္ဒိုစြမ္းကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံဆုိင္ရာ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင္ေရးကိုယ္စားလွယ္ရဲ့ စြပ္စြဲခ်က္ေတြဟာ အတည္မျပဳႏိုင္တဲ့ အခ်က္လက္ေတြ ေပၚမူတည္ၿပီး ျမန္မာအေပၚ အဆိုးျမင္ေနသလို က်ိဳးေၾကာင္း ခိုင္လံုမႈ မရွိပဲ စြပ္စြဲေနတယ္လို႔ တုန္႔ျပန္ခဲ့တာပါ။ ဒါ့အျပင္ လူ႔အခြင့္ေရးေကာင္စီက ဖြဲ႔စည္းေပးခဲ့တဲ့ ျမန္မာဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ အခ်က္လက္ရွာအဖြဲ႔က တင္သြင္းတဲ့ စာမ်က္ႏွာ ၄၄၄ မ်က္ႏွာပါ အစီရင္ခံစာကို ျမန္မာအာဏာပိုင္ေတြက လက္မခံပါဘူး။

အခုလို လက္မခံ ျငင္းပယ္ေနတာဟာ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္း နဂိုကမွ ရႈပ္ေထြးေနတဲ့ ျပႆနာကို ေျဖရွင္းဖုိ႔ ပိုခက္ခဲေစတယ္လို႔ ကုလအခ်က္လက္ရွာ အဖြဲ႔ေခါင္းေဆာင္ Marzuki Darusman ကေျပာပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ တပ္မေတာ္နဲ႔ လံုၿခံဳေရးတပ္ေတြက genocide လူမ်ိဳးတုန္း သတ္ျဖတ္မႈ ေျမာက္တဲ့ လုပ္ရပ္ ၄ ခု ဒါမွမဟုတ္ ၅ ခုေလာက္ က်ဴးလြန္တာကို အစီရင္ခံစာမွာ ေဖၚျပခဲ့တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အခု ျပႆနာရဲ့ အဓိကအခ်က္က လူ႔အခြင့္ေရးဆိုင္ရာ ကပ္ဆိုက္တာ ျဖစ္ၿပီး ဒါကို မေျဖရွင္းႏုိင္ရင္ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ ဆက္ျဖစ္ေနမယ္လုိ႔ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲမွာ ေျပာပါတယ္။

“အခု ျပႆနာရဲ့ ေက်ာရိုးကေတာ့ လူ႔အခြင့္ေရးဆိုင္ရာ ကပ္ဆုိက္မႈပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာအစိုးရက လက္နက္ကိုင္ တိုင္းရင္းသားအဖြဲ႔ေတြနဲ႔ ဖက္ဒရယ္စံနစ္ရယ္၊ တပ္မေတာ္ထဲကို လက္နက္ကိုင္တုိင္းရင္းသားအဖြဲ႔ေတြ ပူးေပါင္းဖုိ႔နဲ႔ သဘာဝ သယံဇာတေတြ ခြဲေဝေရး ဆိုင္ရာေတြကို ေဆြးေႏြးခ်င္ ေနပါတယ္။ ဒီ ၃ ခ်က္ဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံထဲက ထိပ္တုိက္ရင္ဆိုင္မႈေတြ ျဖစ္ပြါးရတဲ့ အေျခခံအခ်က္ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ပထမတခုက ဖက္ဒရယ္စံနစ္ပါ။ ေနာက္တခုက တပ္မေတာ္ထဲ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ေတြေပါင္းစည္းေရးနဲ႔ သယံဇာတ ခြဲေဝေရးျဖစ္ၿပီး အခုထိ တိုးတက္မႈ တခုမွ မရွိေသးပါဘူး။ ဒီလို တိုးတက္မႈ မရေသးသမွ် အေျခေနဟာ အရင္အတိုင္းပဲ ဆက္သြားေနမွာပါ။ အဲဒီလို သြားေနရင္ ေနာက္တခါ ထပ္ၿပီး အၾကမ္းဖက္သတ္ျဖတ္မႈေတြ ျဖစ္ေနအံုးမွာပါပဲ။”

မစၥတာ Darusman ဟာ ကုလသမဂၢ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီက အဖြဲ႔ဝင္ ၉ ႏုိင္ငံ စလံုးရဲ့ ေတာင္းဆိုခ်က္အရ သူတုိ႔အဖြဲ႔ရဲ့ ေတြ႔ရွိခ်က္ အစီရင္ခံစာကို ဗုဒၶဟူးေန႔ ေန႔လည္မွာ ဆက္ၿပီးတင္ျပခဲ့တာပါ။

လက္ရွိမွာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္မွာ ခိုလႈံေနတဲ့ သိန္းနဲ႔ ခ်ီတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာေတြ ေနရပ္ျပန္ေရးအတြက္ ျမန္မာနဲ႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ အျပင္ အာဆီယံနဲ႔ ကုလသမဂၢကပါ ႀကိဳးပမ္းေနၾကေပမယ့္ သူတုိ႔ေတြ ဌာေနျပန္ေရးအတြက္ အဆင္သင့္မျဖစ္ေသးဘူးလို႔လည္း မစၥ Yanghee Lee က သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲမွာ ေျပာခဲ့ပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG