သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

FFM ဥကၠဌ ျမန္မာ့အေရးတင္ျပခ်က္ လုံျခံဳေရးေကာင္စီမွာ တုန္႔ျပန္


ဗုဒၶဟူးေန႔က လံုၿခံဳေရးေကာင္စီမွာ ျပဳလုပ္တဲ့ ျမန္မာ့အေရးေဆြးေႏြးပဲြ

လံုၿခံဳေရးေကာင္စီမွာ ျမန္မာႏို္င္ငံဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢအခ်က္အလက္ရွာေဖြေရးအဖဲြ႕ ေခါင္းေဆာင္ Marzuki Darusman တင္ျပသြားၿပီးတဲ့ေနာက္ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီ အၿမဲတမ္းအဖဲြ႔၀င္ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ သံအမတ္ႀကီးေတြကလည္း သူတို႔ႏိုင္ငံ သေဘာထား အသီးသီးကို တင္ျပၾကပါတယ္။ ေဒၚလွလွသန္းက ေကာက္ႏုတ္ၿပီး စုစည္းတင္ျပမွာပါ။

ျမန္မာႏို္င္ငံမွာ အဓိက ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္အေရးနဲ႕ ပတ္သက္လို႔စံုစမ္းစစ္ေဆးဖို႔ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီက တာ၀န္ေပးခဲ့တဲ့ ကုလသမဂၢသီးျခား အခ်က္အလက္ရွာေဖြေရးအဖဲြ႔ FFM ဥကၠဌ Marzuki Darusman အေနနဲ႕ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီမွာ ေအာက္တိုဘာလ ၂၄ ရက္ေန႔က တင္ျပေဆြးေႏြးဖို႔ မဲခဲြဆံုးျဖတ္ရာမွာ ေထာက္ခံတဲ့ႏိုင္ငံ ၉ ႏိုင္ငံ၊ ကန္႕ကြက္တဲ့ႏိုင္ငံ ၃ ႏိုင္ငံနဲ႕ ၾကားေနတဲ့ ႏိုင္ငံ ၃ ႏိုင္ငံတို႔ရွိတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ Mr. Darusman ရဲ႕ အစီရင္ခံတင္ျပခ်က္ကို တုန္႔ျပန္ရာမွာလည္း အခုလုိ သံုးမ်ဳိးကြဲတာ ေတြ႕ရပါတယ္။

ေဆြးေႏြးဖို႔ ေထာက္ခံတဲ့ ႏိုင္ငံေတြထဲမွာ ပါ၀င္တဲ့ အေမရိကန္ရဲ႕ ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ အေမရိကန္သံအမတ္ႀကီး Nikki Haley က ရိုဟင္ဂ်ာအေရးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး လံုၿခံဳေရးေကာင္စီမွာ မေဆြးေႏြးသင့္ဘူးလို႔ ကန္႔ကြက္ၾကတဲ့ ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ သေဘာထားကို အခုလို တုန္႔ျပန္လိုက္ပါတယ္။

“ ဒါဟာလက္ညွဳိးထိုး စြပ္စဲြတာ မဟုတ္ပါဘူး။ လက္ေတြ႕ျဖစ္ပ်က္တာကို လက္ခံဖို႔ပါပဲ။ ဒါမွလည္း ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူေတြကို အေရးယူအျပစ္ေပးႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေဆြးေႏြးပဲြမလုပ္ဖို႔ ဆင္ေျခေပးခဲ့ၾကတဲ့ ႏိုင္ငံေတြ ေျပာခဲ့ၾကတာရွိပါတယ္။ သူတို႔က လံုၿခံဳေရးေကာင္စီဟာ ဒီရက္စက္တဲ့ ျဖစ္ရပ္ေတြကို ေဆြးေႏြးမယ့္ ေနရာမဟုတ္ဘူးလို႔ ဆိုၾကပါတယ္။ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီနဲ႕ ဆိုင္တာက ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႕ လံုၿခံဳေရးလို႕ ဆိုၾကပါတယ္။ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႕ မဆိုင္ဘူးလို႔ ေျပာပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ လူ ၇ သိန္းေက်ာ္ နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္ ထြက္ေျပးခဲ့ၾကရတဲ့ ကိစၥဟာ ႏိုင္ငံတကာၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႕ လံုၿခံဳေရးကိစၥ မဆိုင္ဘူးလို႔ ေျပာလို႔ မရပါဘူး။ ဒီျပႆနာကို ရင္ဆိုင္ခဲ့ရတဲ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံကိုပဲ ေမးၾကည့္ႏိုင္ပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ ဒီျပႆနာဟာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ တႏိုင္ငံတည္းသာမက ေဒသႏၱရ ျပႆနာျဖစ္သလို က်မတို႔ အားလံုးနဲ႕ ဆိုင္တဲ့ ျပႆနာျဖစ္ပါတယ္။”

ၿဗိတိန္သံအမတ္ႀကီး Karen Pierce ကလည္း ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္အေရး ေျဖရွင္းႏိုင္ဖို႔ အခုလို အႀကံေပးခဲ့ပါတယ္။

“အစီရင္ခံစာအရ ျမန္မာစစ္တပ္က အထူးသျဖင့္ ကခ်င္နဲ႕ ရွမ္းျပည္နယ္ေတြမွာ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြကို က်ဴးလြန္ေနတယ္ဆိုတာ ရွင္းပါတယ္။ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူေတြကို အေရးယူႏို္င္ဖို႕အတြက္ အေရးႀကီးပါတယ္။ ဒုကၡေရာက္ခဲ့ၾကတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာေတြနဲ႕ အျခားလူေတြအတြက္ တရားဥပေဒက အကာအကြယ္ေပးသင့္ပါတယ္။ အေျခခံအားျဖင့္ေတာ့ ျမန္မာစစ္တပ္အေနနဲ႕ ဒီျပစ္မႈေတြကို ထပ္ခါတလဲလဲ က်ဴးလြန္ေနတာကို ဟန္႕တားဖို႔လိုအပ္ပါတယ္။”

လံုၿခံဳေရးေကာင္စီမွာ FFM ဥကၠဌ တင္ျပေဆြးေႏြးဖို႔ ကန္႕ကြက္တဲ့ သံုးႏိုင္ငံေတြကေတာ့ တရုတ္၊ ရုရွားနဲ႕ ဘိုလီဗီးယားတို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ရုရွားသံအမတ္ႀကီးက အခုလို ရွာေဖြေရးအဖဲြ႔ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီမွာ တင္ျပေဆြးေႏြးဖို႔ တခ်ဳိ႕ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ ႀကိဳးပမ္းခ်က္ဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ၿခိမ္းေျခာက္ရာေရာက္တယ္လို႔ စကားျပန္ကတဆင့္ အခုလိုေျပာခဲ့ပါတယ္။

“ဒီအစည္းအေဝးဟာ ႐ိုဟင္ဂ်ာျပႆနာကို ေျဖရွင္းေရးအတြက္ ဘယ္လိုမွ အေထာက္အကူမျဖစ္ဘူးဆိုတာ ဒီကေန႔ အစည္းအေဝးၿပီးတဲ့ေနာက္ ဘယ္သူမွ ထင္ေယာင္ဝိုးတဝါးျဖစ္မေနသင့္ပါဘူး။ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာပိုင္ ႏိုင္ငံတခုကို ေျဗာင္က်က် ဖိအားေပးဖို႔နဲ႔ အရင္က ကိုလိုနီလုပ္အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့တဲ့ႏုိင္ငံနဲ႔ သူ႔ရဲ႕မဟာမိတ္ေတြက လုပ္ခ်င္တဲ့အတိုင္း လုပ္ႏိုင္ဖို႔ ႐ိုဟင္ဂ်ာျပႆနာ ဟာ အေၾကာင္းျပခ်က္တခု သက္သက္ပဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလမ္းေၾကာင္းမွာ ေနာက္ထပ္ျဖစ္လာႏုိ္င္ေျခ အဆင့္ကေတာ့ ျမန္မာ ဆန္႔က်င္ေရး ဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈေတြ ခ်မွတ္တာကေနတဆင့္ ဖိအားေပးဖို႔နဲ႔ လံုုျခံဳေရးေကာင္စီက ေနာက္ဆက္တြဲဆံုးျဖတ္ခ်က္ ခ်မွတ္တာေတြ လုပ္ဖို႔ပဲျဖစ္မွာပါ။ ဒီလိုလမ္းေၾကာင္းမ်ဳိးကို က်ေနာ္တို႔ အခုိုင္အမာ ပယ္ခ်ပါတယ္။”

ကန္႕ကြက္ခဲ့တဲ့ ေနာက္တႏိုင္ငံျဖစ္တဲ့ တရုတ္ႏိုင္ငံ ရဲ႕သံအမတ္ႀကီးကလည္း စကားျပန္ကတဆင့္ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီမွာ အခုလို ေဆြးေႏြးတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ၀မ္းနည္းတယ္လို႔ ေျပာခဲ့ပါတယ္။

“ျမန္မာႏုိင္္ငံဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢအခ်က္အလက္ ရွာေဖြေရးအဖြဲ႔က တင္ျပဖို႔အတြက္ လံုျခံဳေရးေကာင္စီက အစည္းအေဝး ေခၚယူတဲ့အေပၚ တ႐ုတ္္ႏုိင္ငံအေနနဲ႔ စိတ္မေကာင္းပါဘူး။ ဒီလိုလုပ္ရပ္မ်ဳိးဟာ ေကာင္စီရဲ႕ညီၫြတ္မႈကို ထိခိုက္ေစပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ရခုိင္ျပည္နယ္အေရးကိစၥေတြကို ပူးတြဲေျဖရွင္းေရး အဖြဲ႔ဝင္ႏုိင္ငံေတြအၾကား ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ဖို႔ အေထာက္အကူ ျဖစ္ေစမွာလည္းမဟုတ္ပါဘူး။”

ဒါအျပင္ တရုတ္သံအမတ္ႀကီးက ရိုဟင္ဂ်ာပဋိပကၡဟာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နဲ႔ ျမန္မာနဲ႕သာ အဓိကသက္ဆိုင္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ျပည္တြင္းေရးကို ၀င္မစြက္ဖက္သင့္ဘူးလို႔ ေျပာခဲ့ၿပီး ရိုဟင္ဂ်ာေတြ ဌာေနျပန္ႏိုင္ေရးအတြက္ ညွဳိႏႈိင္းလုပ္ေဆာင္ေနတာေတြကိုလည္း ေထာက္ျပခဲ့ၿပီး တရုတ္ဘက္ကလည္း အကူအညီေတြေပးေနတယ္လို႔ ေထာက္ျပသြားပါတယ္။

လံုၿခံဳေရးေကာင္စီရဲ႕ အဖဲြ႔၀င္ႏိုင္ငံေတြ မဟုတ္ေပမယ့္လို႔လည္း လက္ရွိအေရးမွာပါ၀င္ပတ္သက္ေနတဲ့ ျမန္မာနဲ႕ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံတို႔က သက္ဆိုင္ရာ သံအမတ္ႀကီးေတြကလည္း သေဘာထားအျမင္ေတြကို တင္ျပခြင့္ရခဲ့ပါတယ္။

ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္သံအမတ္ႀကီး Masud Bin Momen ကေတာ့ သူ႔ႏိုင္ငံအေနနဲ႕ အဓိကဦးစားေပးတဲ့ ကိစၥဟာ ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြ ေနရပ္ရင္း ေဘးကင္းစြာ ဂုဏ္သိကၡာရွိရွိ ျပန္ႏုိင္ေရးျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

“တိုးပြားလာေနတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာလူဦးေရ ၁.၁ သန္းထိရွိေနခ်ိန္မွာ ေနရပ္ျပန္ပို႔ေရးလုပ္ငန္းစဥ္ကို ေႏွာင့္ေႏွးေစၿပီး ဒီအက်ပ္အတည္းကို ေရရွည္ျဖစ္ေအာင္ လုပ္ျခင္းအားျဖင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အတြက္ ဘယ္လိုအက်ဳိးစီးပြားမွ မရွိပါဘူး။ ျမန္မာ အာဏာပိုင္ေတြက အတည္ျပဳထားၿပီးျဖစ္တဲ့ လူအေရအတြက္အနည္းငယ္ကို ျဖစ္ႏုိင္သမွ် အေစာဆံုးျပန္ပို႔ေရးစတင္ဖုိ႔ က်ေန္ာတို႔ သေဘာတူထားပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔အစိုးရႏွစ္ရပ္အၾကား ခ်ဳပ္ဆိုထားတဲ့ သေဘာတူညီခ်က္ပါ အခ်က္တိုင္းကိုရဖိုအတြက္ အေသးစိတ္ အျပင္းအထန္ ေစ့စပ္ညႇိႏိႈင္းခဲ့ရတာပါ။ ျမန္မာႏုိင္ငံဘက္အေနနဲ႔ အဲဒီသေဘာတူညီခ်က္ေတြအတိုင္း လုိက္နာ လုပ္ေဆာင္တာကို က်ေနာ္တို႔ျမင္ေတြ႔ခ်င္ပါတယ္။”

ၿပီးခဲ့တဲ့လကက်င္းပတဲ့ ကုလသမဂၢအေထြေထြညီလာခံအတြင္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ Shiekh Hasina ေျပာထားတဲ့ အခ်က္္ သံုးခ်က္ကိုလည္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္သံအမတ္ႀကီးက ျပန္ၿပီး ေထာက္ျပေျပာဆိုသြားပါတယ္။ ပထမအခ်က္က ျမန္မာႏုိ္င္ငံအေနနဲ႔ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ ခြဲျခားျပဳမူတဲ့ ဥပေဒေတြ၊ မူဝါဒေတြနဲ႔ လုပ္ေဆာင္ပံုေတြကို ပယ္ဖ်က္ၿပီး အိုးအိမ္စြန္႔ထြက္ေျပးရတဲ့ အဓိက အေၾကာင္းရင္းေတြကို အခ်ိန္နဲ႔တေျပးညီ စစ္မွန္စြာ ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းဖို႔၊ ဒုတိယအခ်က္က ယံုၾကည္မႈတည္ေဆာက္ၿပီး အေထာက္အကူျဖစ္ေစမယ့္ဝန္းက်င္ကို ဖန္တည္းဖို႔နဲ႔ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြအားလံုးအတြက္ အကာအကြယ္၊ အခြင့္အေရးနဲ႔ ႏုိင္ငံသား ျဖစ္ေရးလမ္းေၾကာင္းတို႔ကို အာမခံခ်က္ေပးဖို႔၊ တတိယအခ်က္က ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီရဲ႕ အခ်က္အလက္ရွာေဖြ ေရးအဖြဲ႔က အဆိုျပဳထားတဲ့အတိုင္း တာဝန္ခံမႈရွိၿပီး တရားဥပေဒနဲ႔အညီျဖစ္ေအာင္ လုပ္ျခင္းအားျဖင့္ ႐ိုဟင္ဂ်ာ အမ်ားအျပားကို သတ္ျဖတ္တာ တားဆီးဖို႔ ကို ဘဂၤလားေဒ့ရွ္သံအမတ္ႀကီးက ျပန္ေျပာသြားပါတယ္။

လံုၿခံဳေရးေကာင္စီမွာ အဖဲြ႕၀င္ႏိုင္ငံတို႔ တင္ျပေဆြးေႏြးခဲ့ၾကတဲ့အနက္ တူညီတဲ့အခ်က္ေတြထဲမွာေတာ့ ရိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ ၇ သိန္းေက်ာ္ ေဘးကင္းစြာေနရပ္ရင္းျပန္ႏိုင္ေရး၊ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ လူမဆန္စြာ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူေတြကို စံုစမ္းစစ္ေဆးၿပီး ICC ႏိုင္ငံတကာ ခံုရံုးနည္းလမ္းေတြကတဆင့္ အေရးယူႏိုင္ေရး၊ ကိုဖီအာနန္ေကာ္မရွင္ရဲ႕ အႀကံေပးခ်က္မ်ား ကိုအေကာင္အထည္ေဖၚေရး၊ ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ အထူးကိုယ္စားလွယ္ Christine Schraner Burgener ေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြကို အားေပးေထာက္ခံေရး၊ ရိုဟင္ဂ်ာ ပဋိပကၡရဲ႕ အဓိကျဖစ္ရျခင္း အေၾကာင္းအရင္းေတြကို ရွာေဖြေျဖရွင္း စတဲ့အခ်က္ေတြကို အႀကံေပးထားတာ ေတြ႕ရပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္


ကုလလံုၿခံဳေရးေကာင္စီက ျမန္မာ့အေရးေဆြးေႏြးပြဲ
please wait

No media source currently available

0:00 0:07:22 0:00
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG