သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

Donald Trump နဲ႔ တူရကီသမၼတတို႔ ဘာေဆြးေႏြးၾကမလဲ


သမၼတ ေဒၚနယ္ထရမ့္နဲ႔ တူရကီ သမၼတ Erdogan

Donald Trump နဲ႔ တူရကီသမၼတတို႔ ဘာေဆြးေႏြးၾကမလဲ

(Zawgyi/Unicode)

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုနဲ႔ တူရကီ ႏွစ္ႏုိင္ငံအၾကား ဆက္ဆံေရး မေျပမလည္ ျဖစ္ေနခ်ိန္မွာ တူရကီ သမၼတ Erdogan ဟာ သမၼတ ေဒၚနယ္ထရမ့္နဲ႔ ေတြ႔ဖို႔ ၀ါရွင္တန္ဒီစီကို ဒီ တစ္ပတ္ထဲ လာေရာက္ဖို႔ ရွိေနပါတယ္။ ေခါင္းေဆာင္ႏွစ္ဦး ေတြ႔ဆုံပြဲဟာ မူ၀ါဒအေတာ္ မ်ားမ်ားမွာ သေဘာထားကြဲလြဲေနတာေတြေၾကာင့္ မေျပမလည္ျဖစ္ေနတဲ့ ဆက္ဆံေရးကို ျပန္လည္ တိုးတက္ေကာင္းမြန္ေအာင္ လုပ္ႏုိင္ဖို႔ အခြင့္ေကာင္း ျဖစ္လာႏုိင္ေၾကာင္း VOA သတင္းေထာက္ Dorian Jones သတင္းေပးပို႔ထားတာကို ကိုရဲမင္းထြန္းက ေျပာျပေပးပါမယ္။

ၿမိဳ႕ေတာ္ ၀ါရွင္တန္ဒီစီမွာ အေမရိကန္နဲ႔ တူရကီ ေခါင္းေဆာင္ႏွစ္ဦး ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးၾကတဲ့အခါ ဆီးရီးယား ေျမာက္ပိုင္းက ကာ့ဒ္ေတြေပၚ တူရကီႏုိင္ငံက ထုိးစစ္ဆင္တိုက္ခိုက္ေနတဲ့ကိစၥကို ဦးစားေပး ေဆြးေႏြးၾကမွာပါ။ တူရကီက အဲဒီ ကာ့ဒ္ လက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႔ေတြကို အၾကမ္းဖက္ သမားေတြလို႔ ေၾကညာထားေပမဲ့လည္း အေမရိကန္ေတြအတြက္ေတာ့ သူတို႔တစ္ေတြဟာ အစၥလာမစ္ စစ္ေသြးၾကြ IS ေတြကို အတူတကြ ႏွိမ္နင္းခဲ့တဲ့ မဟာမိတ္ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။။

တူရကီရဲ႕ ကာ့ဒ္ေတြအေပၚ ထုိးစစ္ကို မႏွစ္ျမိဳ႕တာေၾကာင့္ အေမရိကန္ ကြန္ဂရက္စ္က တူရကီကို ဒဏ္ခတ္မႈေတြ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ လုပ္မလို႔ ၿခိမ္းေျခာက္ေနပါျပီ။ တစ္ခ်ိဳ႕ ဒဏ္ခတ္မႈေတြဟာ တူရကီ သမၼတအေပၚ ပုဂၢိဳလ္ေရးအရ တိုက္ရုိက္ ခ်မွတ္မွာပါ။ ဒါေၾကာင့္ ဒီ တစ္ပတ္ သမၼတ ႏွစ္ဦးရဲ႕ ေတြဆုံပြဲဟာ ေနတိုး မဟာမိတ္ ႏွစ္ႏုိင္ငံအၾကား အင္မတန္ အေရးၾကီးတဲ့ ေတြ႔ဆုံပြဲ ျဖစ္လာပါတယ္။ ဥေရာပ ေကာက္စီ ႏုိ္င္ငံျခား ဆက္ဆံေရးဌာနက Asli Aydintasbas က အခုလို ေျပာပါတယ္။

“ႏွစ္ႏိုင္ငံၾကား ျပႆနာေတြက အမ်ားသား။ ႏွစ္ႏုိင္ငံ ဆက္ဆံေရး ဒီ အခ်ိန္ေလာက္ ဆိုးခဲ့တာ တစ္ခါမွ မရိွေသးဖူးဘူး။ အခု ေလာေလာဆယ္ တူရကီက ဆီရီးယားႏိုင္ငံထဲ ၀င္ၿပီး ထိုးစစ္ဆင္ေနတာနဲ႔ အေမရိကန္က ဒီ ထုိးစစ္ကို ကန္႔ကြက္ေနတဲ့ကိစၥ ရွိတာေပါ့။ တိုက္ပြဲနယ္ေျမေတြမွာ မျငိမ္မသက္မႈေတြ ဆိုးဆိုး၀ါး၀ါး ဆက္တိုက္ ျဖစ္ေနတာပါ။

အခုလို ႏွစ္ႏုိင္ငံ ဆက္ဆံေရး တင္းမာလာေနေပမဲ့ သမၼတ ႏွစ္ဦးအၾကားမွာေတာ့ ေကာင္းေကာင္းမြန္မြန္ လက္တြဲ အလုပ္လုပ္သြားႏုိင္မယ့္ ဆက္ဆံေရး တည္ေဆာက္ေနခ်င္ၾကပုံရေနပါတယ္။ သမၼတ ႏွစ္ဦးၾကား ပုဂၢိဳလ္ေရးအရ လုိက္ဖက္ညီညြတ္မႈ ရွိေနတာကလည္း ဆက္ဆံေရး ေကာင္းဖို႔ အခြင့္အေရးတစ္ခုလို႔ တူရကီဘက္က ယူဆထားပါတယ္။ အဲဒီလို ျမင္တဲ့အထဲ တူရကီသမၼတရဲ႕ အၾကံေပး Mesut Casin တစ္ေယာက္လည္း ပါ၀င္ပါတယ္။

“သမိုင္း ၀င္ ထိပ္သီး ေဆြးေႏြးပြဲက ႏွစ္ဖက္လုံးအတြက္ အက်ိဳးရွိမွာပါ။ ကၽြန္ေတာ္က အေကာင္းဘက္ကပဲ ျမင္မိပါတယ္။ ႏွစ္ဖက္အၾကား ျပႆနာ ေျပလည္ေရး ေျဖရွင္းခ်က္နဲ႔ လုပ္ထုံးလုပ္နည္း အသစ္ေတြ ရၾကပါလိမ့္မယ္။”

ဒါေပမဲ့ တစ္ခ်ိဳ႕ ေလ့လာသုံးသပ္သူေတြကေတာ့ သမၼတ ထရမ့္အေပၚ သိပ္ကို မွီခို အားထားလြန္းၿပီး ႏွစ္ႏိုင္ငံၾကားက ျပႆနာေတြ ေျဖရွင္းဖို႔ လုပ္ေနတာဟာ တူရကီအတြက္ သိပ္ စြန္႔စားရာ ေရာက္တယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။

“တူရကီဘက္က မဟာ ဗ်ဴဟာေျမာက္ အမွားၾကီး တစ္ခုက ႏွစ္ႏိုင္ငံဆက္ဆံေရး တစ္ခုလုံးကို သမၼတ ထရမ့္ဆိုတဲ့ လူတစ္ဦး တစ္ေယာက္ တည္းအေပၚမွာ မွီျပီး တည္ေဆာက္ဖို႔ လုပ္ေနတာပါ။ သူ႔ရဲ႕ တြစ္တာ ေရးသားခ်က္ေတြအေပၚ မွီခိုေနတာပါ။ ဒါဟာ သိပ္ စြန္႕စားရာ က်တယ္ လို႔ ကၽြန္ေတာ္ ျမင္ပါတယ္။ ရာစုႏွစ္ခ်ီ သက္တမ္းရွိတဲ့ ဆက္ဆံေရးအေပၚ ေျခာက္လုံးပူး က်ည္တစ္ေတာင့္နဲ႔ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ပစ္ကစားတဲ့ Russia roulette ကစားေနသလိုပါပဲ။

တူရကီ သမၼတ Erdogan ကေတာ့ အေမရိကန္ တိုက္ေလယာဥ္ေတြ တူရကီကို မေရာင္းခ်ဘဲ ပိတ္ပင္ထားတာကို ရုပ္သိမ္းေပးေစလိုပါတယ္။ ရုရွားလုပ္ S 400 ေ၀ဟင္ပစ္ ဒုံးက်ည္ေတြ တူရကီ ၀ယ္ကတည္းက တိုက္ေလယာဥ္ ေရာင္းခ်မႈကို ထရမ့္ အစုိးရက ပိတ္ပင္ ခဲ့တာပါ။ အေမရိကန္က တူရကီနဲ႔ ရုရွား ဆက္ဆံေရး နက္ရွိဳင္းလာတာကို သတိထားလာေနပါတယ္။ တူရကီဘက္ကေတာ့ ထရမ့္နဲ႔ ဒီ တစ္ပတ္ ေတြ႔ဆုံပြဲဟာ ရုရွားတို႔ လိုခ်င္တဲ့ ဆက္ဆံေရး ပုံစံဘက္ကို ေျပာင္းသြားမွာ မဟုတ္ဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။

သမၼတ အၾကံေပး Mersut Casin က အခုလို ဆက္ေျပာပါတယ္။

“ဒီလို ျခိိမ္းေျခာက္မႈေတြ အမ်ားၾကီး ဆက္ရွိေနရင္ တူရကီတို႔အေနနဲ႔ အလုပ္ျဖစ္တဲ့ မဟာမိတ္ ဆက္ဆံေရးမ်ိဳး အေမရိကန္တို႔နဲ႔ ဆက္မရွိေန ႏုိ္င္ဘူးေလ။ ဒါဟာ ႏွစ္ဖက္လုံးအတြက္လည္း အက်ိဳး မရွိဘူး။ ဒီလို ျဖစ္ေနတာကို တစ္ျခား ရွဳေထာင့္ တစ္ခုကေနၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ေအာင္ပြဲ ခံမယ့္သူက ဘယ္သူျဖစ္မလဲ။ တရုတ္နဲ႔ ရုရွားတို႔ပဲ ျဖစ္မွာေပါ့။”

အခုပဲ ဆီရီးယားမွာ ရုရွားနဲ႔ တူရကီတပ္ေတြ လက္တြဲေနၾကျပီ ျဖစ္ပါတယ္။ တူရကီ သမၼတ Erdogan ကို မ်က္ႏွာခ်ိဳေသြးေနတဲ့ တစ္ခ်ိန္ တည္းမွာပဲ ရုရွား သမၼတ Vladimir Putin ဟာ Erdogan ရဲ႕ ၀ါရွင္တန္ ခရီးစဥ္ကိုလည္း အနီးကပ္ ေစာင့္ၾကည့္ေနဖြယ္ ရွိေနေၾကာင္းပါ။

Donald Trump နဲ႔ တူရကီသမၼတတို႔ ဘာေဆြးေႏြးၾကမလဲ
please wait

No media source currently available

0:00 0:04:27 0:00
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္


..............

Donald Trump နဲ့ တူရကီသမ္မတတို့ ဘာဆွေးနွေးကြမလဲ

(Unicode)

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနဲ့ တူရကီ နှစ်နိုင်ငံအကြား ဆက်ဆံရေး မပြေမလည် ဖြစ်နေချိန်မှာ တူရကီ သမ္မတ Erdogan ဟာ သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်နဲ့ တွေ့ဖို့ ဝါရှင်တန်ဒီစီကို ဒီ တစ်ပတ်ထဲ လာရောက်ဖို့ ရှိနေပါတယ်။ ခေါင်းဆောင်နှစ်ဦး တွေ့ဆုံပွဲဟာ မူဝါဒအတော် များများမှာ သဘောထားကွဲလွဲနေတာတွေကြောင့် မပြေမလည်ဖြစ်နေတဲ့ ဆက်ဆံရေးကို ပြန်လည် တိုးတက်ကောင်းမွန်အောင် လုပ်နိုင်ဖို့ အခွင့်ကောင်း ဖြစ်လာနိုင်ကြောင်း VOA သတင်းထောက်Dorian Jones သတင်းပေးပို့ထားတာကို ကိုရဲမင်းထွန်းက ပြောပြပေးပါမယ်။

မြို့တော် ဝါရှင်တန်ဒီစီမှာ အမေရိကန်နဲ့ တူရကီ ခေါင်းဆောင်နှစ်ဦး တွေ့ဆုံဆွေးနွေးကြတဲ့အခါ ဆီးရီးယား မြောက်ပိုင်းက ကာ့ဒ်တွေပေါ် တူရကီနိုင်ငံက ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်နေတဲ့ကိစ္စကို ဦးစားပေး ဆွေးနွေးကြမှာပါ။ တူရကီက အဲဒီ ကာ့ဒ် လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့တွေကို အကြမ်းဖက် သမားတွေလို့ ကြေညာထားပေမဲ့လည်း အမေရိကန်တွေအတွက်တော့ သူတို့တစ်တွေဟာ အစ္စလာမစ် စစ်သွေးကြွ IS တွေကို အတူတကွ နှိမ်နင်းခဲ့တဲ့ မဟာမိတ်တွေ ဖြစ်ပါတယ်။။

တူရကီရဲ့ ကာ့ဒ်တွေအပေါ် ထိုးစစ်ကို မနှစ်မြို့တာကြောင့် အမေရိကန် ကွန်ဂရက်စ်က တူရကီကို ဒဏ်ခတ်မှုတွေ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် လုပ်မလို့ ခြိမ်းခြောက်နေပါပြီ။ တစ်ချို့ ဒဏ်ခတ်မှုတွေဟာ တူရကီ သမ္မတအပေါ် ပုဂ္ဂိုလ်ရေးအရ တိုက်ရိုက် ချမှတ်မှာပါ။ ဒါကြောင့် ဒီ တစ်ပတ် သမ္မတ နှစ်ဦးရဲ့ တွေဆုံပွဲဟာ နေတိုး မဟာမိတ် နှစ်နိုင်ငံအကြား အင်မတန် အရေးကြီးတဲ့ တွေ့ဆုံပွဲ ဖြစ်လာပါတယ်။ ဥရောပ ကောက်စီ နိုင်ငံခြား ဆက်ဆံရေးဌာနက Asli Aydintasbas က အခုလို ပြောပါတယ်။

“နှစ်နိုင်ငံကြား ပြဿနာတွေက အများသား။ နှစ်နိုင်ငံ ဆက်ဆံရေး ဒီ အချိန်လောက် ဆိုးခဲ့တာ တစ်ခါမှ မရှိသေးဖူးဘူး။ အခု လောလောဆယ် တူရကီက ဆီရီးယားနိုင်ငံထဲ ဝင်ပြီး ထိုးစစ်ဆင်နေတာနဲ့ အမေရိကန်က ဒီ ထိုးစစ်ကို ကန့်ကွက်နေတဲ့ကိစ္စ ရှိတာပေါ့။ တိုက်ပွဲနယ်မြေတွေမှာ မငြိမ်မသက်မှုတွေ ဆိုးဆိုးဝါးဝါး ဆက်တိုက် ဖြစ်နေတာပါ။

အခုလို နှစ်နိုင်ငံ ဆက်ဆံရေး တင်းမာလာနေပေမဲ့ သမ္မတ နှစ်ဦးအကြားမှာတော့ ကောင်းကောင်းမွန်မွန် လက်တွဲ အလုပ်လုပ်သွားနိုင်မယ့် ဆက်ဆံရေး တည်ဆောက်နေချင်ကြပုံရနေပါတယ်။ သမ္မတ နှစ်ဦးကြား ပုဂ္ဂိုလ်ရေးအရ လိုက်ဖက်ညီညွတ်မှု ရှိနေတာကလည်း ဆက်ဆံရေး ကောင်းဖို့ အခွင့်အရေးတစ်ခုလို့ တူရကီဘက်က ယူဆထားပါတယ်။ အဲဒီလို မြင်တဲ့အထဲ တူရကီသမ္မတရဲ့ အကြံပေး Mesut Casin တစ်ယောက်လည်း ပါဝင်ပါတယ်။

“သမိုင်း ဝင် ထိပ်သီး ဆွေးနွေးပွဲက နှစ်ဖက်လုံးအတွက် အကျိုးရှိမှာပါ။ ကျွန်တော်က အကောင်းဘက်ကပဲ မြင်မိပါတယ်။ နှစ်ဖက်အကြား ပြဿနာ ပြေလည်ရေး ဖြေရှင်းချက်နဲ့ လုပ်ထုံးလုပ်နည်း အသစ်တွေ ရကြပါလိမ့်မယ်။”

ဒါပေမဲ့ တစ်ချို့ လေ့လာသုံးသပ်သူတွေကတော့ သမ္မတ ထရမ့်အပေါ် သိပ်ကို မှီခို အားထားလွန်းပြီး နှစ်နိုင်ငံကြားက ပြဿနာတွေ ဖြေရှင်းဖို့ လုပ်နေတာဟာ တူရကီအတွက် သိပ် စွန့်စားရာ ရောက်တယ်လို့ မြင်ပါတယ်။

“တူရကီဘက်က မဟာ ဗျူဟာမြောက် အမှားကြီး တစ်ခုက နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး တစ်ခုလုံးကို သမ္မတ ထရမ့်ဆိုတဲ့ လူတစ်ဦး တစ်ယောက် တည်းအပေါ်မှာ မှီပြီး တည်ဆောက်ဖို့ လုပ်နေတာပါ။ သူ့ရဲ့ တွစ်တာ ရေးသားချက်တွေအပေါ် မှီခိုနေတာပါ။ ဒါဟာ သိပ် စွန့်စားရာ ကျတယ် လို့ ကျွန်တော် မြင်ပါတယ်။ ရာစုနှစ်ချီ သက်တမ်းရှိတဲ့ ဆက်ဆံရေးအပေါ် ခြောက်လုံးပူး ကျည်တစ်တောင့်နဲ့ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ပစ်ကစားတဲ့ Russia roulette ကစားနေသလိုပါပဲ။

တူရကီ သမ္မတ Erdogan ကတော့ အမေရိကန် တိုက်လေယာဉ်တွေ တူရကီကို မရောင်းချဘဲ ပိတ်ပင်ထားတာကို ရုပ်သိမ်းပေးစေလိုပါတယ်။ ရုရှားလုပ် S 400 ဝေဟင်ပစ် ဒုံးကျည်တွေ တူရကီ ဝယ်ကတည်းက တိုက်လေယာဉ် ရောင်းချမှုကို ထရမ့် အစိုးရက ပိတ်ပင် ခဲ့တာပါ။ အမေရိကန်က တူရကီနဲ့ ရုရှား ဆက်ဆံရေး နက်ရှိုင်းလာတာကို သတိထားလာနေပါတယ်။ တူရကီဘက်ကတော့ ထရမ့်နဲ့ ဒီ တစ်ပတ် တွေ့ဆုံပွဲဟာ ရုရှားတို့ လိုချင်တဲ့ ဆက်ဆံရေး ပုံစံဘက်ကို ပြောင်းသွားမှာ မဟုတ်ဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

သမ္မတ အကြံပေး Mersut Casin က အခုလို ဆက်ပြောပါတယ်။

“ဒီလို ခြိမ်းခြောက်မှုတွေ အများကြီး ဆက်ရှိနေရင် တူရကီတို့အနေနဲ့ အလုပ်ဖြစ်တဲ့ မဟာမိတ် ဆက်ဆံရေးမျိုး အမေရိကန်တို့နဲ့ ဆက်မရှိနေ နိုင်ဘူးလေ။ ဒါဟာ နှစ်ဖက်လုံးအတွက်လည်း အကျိုး မရှိဘူး။ ဒီလို ဖြစ်နေတာကို တစ်ခြား ရှုထောင့် တစ်ခုကနေကြည့်မယ်ဆိုရင် အောင်ပွဲ ခံမယ့်သူက ဘယ်သူဖြစ်မလဲ။ တရုတ်နဲ့ ရုရှားတို့ပဲ ဖြစ်မှာပေါ့။”

အခုပဲ ဆီရီးယားမှာ ရုရှားနဲ့ တူရကီတပ်တွေ လက်တွဲနေကြပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ တူရကီ သမ္မတ Erdogan ကို မျက်နှာချိုသွေးနေတဲ့ တစ်ချိန် တည်းမှာပဲ ရုရှား သမ္မတ Vladimir Putin ဟာ Erdogan ရဲ့ ဝါရှင်တန် ခရီးစဉ်ကိုလည်း အနီးကပ် စောင့်ကြည့်နေဖွယ် ရှိနေကြောင်းပါ။

XS
SM
MD
LG