သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္ႏွင့္ ကန္ႏုိင္ငံေရးေရွ႕ခရီး


အေမရိကန္သမၼတအျဖစ္ ေရြးခ်ယ္ခံရတဲ့ Joe Biden နဲ႔ ဒုတိယသမၼတေလာင္း Kamala Harris. (ႏုိဝင္ဘာ ၇၊ ၂၀၂၀)

(Zawgyi / Unicode)

၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္၊ အေမရိကန္သမၼတေရြးေကာက္ပြဲမွာ ဒီမိုကရက္သမၼတေလာင္း Joe Biden ကို အႏိုင္ရသူအျဖစ္ အေမရိကန္ သတင္းမီဒီယာအသီးသီးက တြက္ခ်က္ ေဖာ္ျပလိုက္ၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ ၿမိဳ႕ေတာ္ ဝါရွင္တန္ဒီစီမွာေရာ ႏုိင္ငံတဝန္းမွာပါ Mr. Biden ကုိ ေထာက္ခံသူေတြ ေအာင္ပြဲခံေနၾကပါတယ္။ ဒီအေျခအေနေတြကို အန္ကယ္ ဦးေက်ာ္ဇံသာနဲ႔အတူ မသိဂႌထိုက္က တင္ျပေပးထားပါတယ္။

မသိဂႌထိုက္ - အန္ကယ္ေရ မဂၤလာပါ။ အခု ဒီမိုကရက္ Joe Biden ဟာ ေရြးေကာက္ခံသမၼတ ျဖစ္ၿပီဆိုၿပီး ေအာင္ပြဲခံေနၾကပါၿပီ။ ကမၻာ့ႏုိင္ငံအသီးသီးက ေခါင္းေဆာင္တခ်ိဳ႕ကလည္း ဂုဏ္ျပဳ ေျပာၾကားေနၾကပါၿပီ။ ဆိုေတာ့ Joe Biden က သမၼတျဖစ္ဖို႔ ေသခ်ာသြားပါၿပီလားရွင့္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ - “အခု မီဒီယာေတြက တြက္ခ်က္တာ မွန္ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆုိေတာ့ ေရြးေကာက္ခံ ကုိယ္စားလွယ္မဲ ၂၇၀ ရရမယ့္အထဲမွာ ၂၇၀ ေက်ာ္သြားၿပီဆုိေတာ့ အေတာ္ေလး ေသခ်ာသြားၿပီလို႔ ေျပာရမွာပါ။ ဒါေပမယ့္ ဒီဟာက တရားဝင္သမၼတအျဖစ္ က်မ္းသစၥာ က်ိန္ဆုိမွ သမၼတအစစ္ ျဖစ္လာမွာေပါ့။ အခုေတာ့ President-elect လုိ႔ ေျပာလို႔ရပါတယ္။ ဒီလို Joe Biden က သူႏုိင္ၿပီလုိ႔ မေျပာေသာ္လည္းပဲ ေအာင္ႏုိင္သူရဲ႕ စကားေပါ့ဗ်ာ၊ ႏုိင္ရင္ ေျပာရမယ့္စကားေတြ ေျပာပါတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ ျပန္လည္သင့္ျမတ္ၾကပါစုိ႔၊ စိတ္ဝမ္းကြဲတာေတြကို ေနာက္မွာ ထားခဲ့ၾကပါစုိ႔ ဆုိတဲ့ စကားကို ေျပာေနပါၿပီ။ Donald Trump ကေတာ့ ဒီကိစၥကုိ သူ တရားစြဲမယ္ဆုိတာ အခုိင္အမာေျပာပါတယ္၊ သူ႔ဘက္ကေတာ့။ သူ႔ရဲ႕ Campaign ကလူေတြကေတာ့ ဒါကုိ ဥပေဒအတုိင္း ျဖစ္ခဲ့ရဲ႕လားဆုိတာ သူတုိ႔ တရား႐ုံးမွာ တုိင္တန္းမယ္၊ ေလွ်ာက္လဲမယ္လို႔ ေျပာေနပါတယ္။ ဆုိေတာ့ ဒီၾကားထဲမွာေတာ့ ျပတ္ျပတ္သားသား ယတိျပတ္ သုံးႏႈန္းလို႔ေတာ့ မရဘူး။ ဒါေပမယ့္ သူဟာ သမၼတ ျဖစ္လာဖုိ႔ကေတာ့ အေတာ္ေလး ေသခ်ာေနၿပီလို႔ ေျပာရမွာျဖစ္ပါတယ္။ အခက္အခဲေတြေတာ့ ေတြ႔ရဦးမွာေပါ့ေလ ၾကားမွာ၊ အဖုအထစ္ေတြေတာ့ နည္းနည္း ရွိပါလိမ့္ဦးမယ္။”

မသိဂႌထုိက္ - ျပည္နယ္တခ်ဳိ႕မွာ မဲေရတြက္မႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ႏွစ္ဖက္ ေျပာၾကဆုိၾက ကိစၥေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ဆုိေတာ့ ခုန အန္ကယ္ေျပာသလုိပဲ သမၼတ Donald Trump ဘက္က ဥပေဒေၾကာင္းအရ လုပ္လာႏုိင္တဲ့ အေျခအေန ဘယ္လိုရွိပါသလဲ။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ - “မဲေရတြက္မႈနဲ႔ ဥပေဒေၾကာင္းအရ တရားစြဲတာကို နည္းနည္းခြဲၿပီး ေျပာရမယ္ဆုိရင္ တခ်ဳိ႕ေနရာေတြမွာ ေထာက္ခံတဲ့မဲ မဲကြာဟမႈက သိပ္မျပတ္သားဘူး။ ဥပမာ .၅ ရာခုိင္ႏႈန္းေတာင္မွ သီသီေလး ျဖစ္ေနတယ္ဆုိရင္ မဲေရတြက္ဖို႔ ေတာင္းခံႏုိင္တယ္။ အဲဒါ ျပန္ေရတြက္ဖို႔ ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ ဒါကေတာ့ ျဖစ္ႏုိင္တယ္။ ဥပေဒအရကေတာ့ မသမာမႈေတြ ျဖစ္ခဲ့တယ္ဆုိၿပီးေတာ့ ျပည္နယ္တရား႐ုံးတခ်ဳိ႕မွာ အရီဇိုးနားနဲ႔ ေဂ်ာ္ဂ်ီယာမွာ ေျပာၿပီးျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီမွာ ျပည္နယ္တရားသူႀကီးက ပယ္ခ်တယ္။ ‘ငါတုိ႔ အေထာက္အထား ဘာမွမေတြ႔ရဘူး’ ဆိုၿပီး ပယ္ခ်ထားတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ Donald Trump ဘက္က ဘယ္လိုတက္လာမလဲ မသိေသးဘူး။ ဒါေပမယ့္ ျပည္နယ္က ဒီလုိ ပယ္ခ်ထားေသာ္လည္းပဲ ျပည္ေထာင္စုတရား႐ုံးခ်ဳပ္က ျပည္နယ္ရဲ႕ ပယ္ခ်ထားတာကို သူတုိ႔က ေျပာင္းျပန္လွန္ၿပီး လက္ခံၿပီး စစ္ေဆးခ်င္တယ္။ အဲဒီကုိ ေရာက္တဲ့အခါမွာ ျပန္လည္စစ္ေဆးႏုိင္ပါတယ္။ အဲေတာ့ လူတခ်ဳိ႕က တြက္ထားၾကတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း Donald Trump ဟာ သူျဖစ္ေစခ်င္တဲ့ ျပည္ေထာင္စုတရား႐ုံးခ်ဳပ္ရဲ႕ တရားသူႀကီးအဖြဲ႔ဝင္ တဦးကို ျဖစ္ေအာင္ သူက ေရြးေကာက္ပြဲမတုိင္ခင္ အတင္းတြန္းၿပီး ျဖစ္ေစခဲ့တယ္လုိ႔ သုံးသပ္တာ ရွိပါတယ္။ ျပည္ေထာင္စုတရား႐ုံးကုိ ေရာက္လာတဲ့အခါမွာ တရား႐ုံးခ်ဳပ္ကုိ ေရာက္လာခဲ့အခါမွာ အဆုံးအျဖေတ္က တမ်ဳိးတမည္ ျဖစ္မလားဆုိတာလည္း တခ်ဳိ႕က တြက္ၾကပါတယ္။ အျပတ္ေျပာလို႔ မရေသးပါဘူး။ ဥပေဒေၾကာင္းနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ကေတာ့။ ဒါေပမယ့္ သူ႔ဘက္မွာ အေထာက္အထား နည္းေနတယ္ ဆုိတာကေတာ့ လူတုိင္းက ေျပာၾကပါတယ္။”

မသိဂႌထိုက္ - Joe Biden ေရြးေကာက္ခံရတာ ေသခ်ာသြားၿပီဆုိရင္ သမၼတ အေျပာင္းအလဲ လုပ္ငန္းစဥ္ကိုလည္း ရွင္းျပေပးပါဦး။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ - “အဲဒါ သိပ္႐ႈပ္ေထြးတဲ့ကိစၥပါ။ အခု ျပႆနာတက္ေနတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲကို မေျပာနဲ႔၊ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း အ႐ႈံးအႏုိင္ ျပတ္သားၿပီးေတာ့ ႐ႈံးတဲ့လူကလည္း ႐ႈံးေၾကာင္းဝန္ခံတဲ့ မိန္႔ခြန္းေတြ ဘာေတြ ေျပာၿပီးတဲ့ ျဖစ္ရပ္မ်ဳိးမွာေတာင္မွ အာဏာလႊဲေျပာင္းေရးကိစၥက ေတာ္ေတာ္႐ႈပ္ေထြးတဲ့ကိစၥ ျဖစ္ပါတယ္။ ဆုိေတာ့ အခုကိစၥမွာ ပိုမုိ႐ႈပ္ေထြးလိမ့္မယ္လို႔ လူတုိင္းခန္႔မွန္းၾကပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ သမၼတႏွစ္ဦး ရင္ဆုိင္ေတြ႔ၿပီးေတာ့ ေျပာၿပီးေတာ့ အာဏာလႊဲၾကမယ္ဆုိရင္ေတာ့ ေကာင္းတာေပါ့။ အခုဆုိ သူတုိ႔ႏွစ္ေယာက္ အဲဒီလို ေတြ႔မယ္လို႔ မထင္ၾကပါဘူး။ သူတို႔ၾကားမွာ တေယာက္နဲ႔တေယာက္ အထူးသျဖင့္ Donald Trump ဘက္က ေျပာထားတာ မ်ားေနေတာ့ ရင္ဆုိင္ေတြ႔ခ်င္မွ ေတြ႔ပါလိမ့္မယ္။ သူတုိ႔က ကိုယ္စားလွယ္လႊဲၿပီးေတာ့ အာဏာလႊဲေရးကိစၥ စီစဥ္ၾကလိမ့္မယ္လို႔ ေျပာၾကပါတယ္။ Joe Biden ဘက္ကေတာ့ အစကတည္းက သူတို႔ စီစဥ္ၿပီးသားပါ။ ငါတုိ႔ဘက္က ႏုိင္ခဲ့ရင္ ဘယ္လိုလုပ္မယ္ဆုိတာ သူ႔ရဲ႕ အႀကီးတန္း လက္ေထာက္တေယာက္ကုိ စီစဥ္ဖို႔ ခုိင္းထားတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ပထမဆုံးလုပ္မွာက အိမ္ျဖဴေတာ္ အရာရွိခ်ဳပ္ေပါ့။ White House ရဲ႕ Chief of Staff ရာထူးကုိ သူတို႔ေရြးခ်ယ္မယ္။ ကုိဗစ္ျဖစ္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ဘယ္လုိစီစဥ္မယ္ ဆုိတာကုိ အစီအစဥ္ကုိ သူက လုပ္လိမ့္မယ္ ထင္ပါတယ္။ အဓိကေတာ့ အာဏာလႊဲေျပာင္းေရး ကိစၥေတြမွာ လုပ္ရမွာပါ။”

မသိဂႌထိုက္ - တကယ္လို႔ အ႐ႈံးအႏုိင္ ျပတ္ျပတ္သားသား ျဖစ္လာခဲ့လို႔ Joe Biden အႏုိင္ရၿပီဆုိရင္ သူေရြးခ်ယ္ထားတဲ့ ဒုသမၼတေလာင္း Kamala Harris ဟာ လူျဖဴမဟုတ္တဲ့ အမ်ဳိးသမီး ပထမဆုံးေသာ ဒုတိယသမၼတ ျဖစ္လာမွာပါ အေမရိကန္သမုိင္းမွာ။ သူ ဒုတိယသမၼတဆုိၿပီး ျဖစ္လာတာကေရာ ဘယ္ေလာက္ အေထာက္အပံ့ ျဖစ္ႏုိင္မလဲ။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ - “အေထာက္အပံ့ အႀကီးအက်ယ္ ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ သူ႔ရဲ႕ထူးျခားခ်က္က ႏွစ္ခုရွိတယ္။ ပထမတခုက အမ်ိဳးသမီး ဒုတိယသမၼတ ပထမဆုံးရတဲ့ဟာ။ ေနာက္တခုက လူျဖဴမဟုတ္တဲ့ ဒုတိယသမၼတ။ လူျဖဴမဟုတ္တဲ့ အထဲမွာမွ သူက အာရွေသြးလည္းပါတယ္၊ အာဖရိကေသြးလည္းပါတယ္။ ဆုိေတာ့ သူက သိပ္ထူးျခားတဲ့ ဒုတိယသမၼတ ျဖစ္ပါတယ္။ Kamala Harris ဟာ တကယ္လို႔ ဒုတိယသမၼတ ျဖစ္လာမယ္ဆုိရင္။ ဒါေၾကာင့္ Modi က တေလာတုန္းကပဲ ၾကားလုိက္ပါတယ္၊ ႀကိဳဆုိၿပီးေတာ့ အိႏၵိယႏိုင္ငံနဲ႔ အေမရိကန္ရဲ႕ ခ်စ္ၾကည္ေရးဟာ ပိုၿပီးေတာ့ ခုိင္ၿမဲသြားမယ္၊ အိႏၵိယေသြး ပါတဲ့အတြက္ဆုိၿပီးေတာ့ သူက ဂုဏ္ျပဳေနတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ ဆုိေတာ့ ဒီအမ်ဳိးသမီးလက္ထက္မွာ အလားတူစြာပဲ အမ်ဳိးသမီးအေရး တက္ႂကြလႈပ္ရွားတဲ့လူေတြ၊ Social Justice လူမႈေရး တရားမွ်တမႈ လုိခ်င္တဲ့လူေတြ၊ ဒီတုိင္းျပည္မွာလည္း အဲဒီကိစၥေတြက အမ်ားႀကီးရွိေနေတာ့ အမ်ားႀကီးထိေရာက္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။”

မသိဂႌထိုက္ - တကယ္လို႔ အတည္ျဖစ္လာၿပီး ဒီမုိကရက္ Joe Biden အေနနဲ႔ သမၼတရာထူး လက္ခံရယူၿပီဆုိရင္ေရာ သူ႔ရဲ႕ သမၼတေရွ႕လုပ္ငန္းစဥ္ ေခ်ာေခ်ာေမြ႔ေမြ႔ ျဖစ္ပါ့မလား။ ဘယ္လုိအခ်က္ေတြ ေထာက္ထားဖုိ႔လုိပါလဲ။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ - “အခက္အခဲေတြ အမ်ားႀကီး ႀကံဳရမွာပါ။ ဒါ ခေရာင္းလမ္းေပါ့ဗ်ာ၊ ျဖတ္ရမယ့္ကိစၥ။ ပထမဦးဆုံးကိစၥကေတာ့ ကိုဗစ္ကိစၥကို ဘယ္လိုကုိင္တြယ္မလဲ ဆုိတာ သိပ္အေရးႀကီးတဲ့ကိစၥပါ။ ဒီကိစၥကို ကိုင္တြယ္တဲ့ တခ်ိန္တည္းမွာပဲ စီးပြားေရးကိုလည္း မထိခုိက္ေအာင္ စီစဥ္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီဟာကို ပစ္ပယ္ထားလို႔ မရဘူး။ သူ႔ Campaign မွာလည္း ဒါကို အၿမဲတမ္းေျပာခဲ့တယ္။ အဲဒီႏွစ္ခုကို တျေပးညီတိုးတက္ေအာင္ သူလုပ္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္တခုက ေရြးေကာက္ပြဲ ၿပီးတဲ့အခါ သမၼတေတြ အႏုိင္ရတဲ့သူေတြရဲ႕ အဓိကလုပ္ရမယ့္ လုပ္ငန္းဟာ ေရြးေကာက္ပြဲကာလမွာ စိတ္ဝမ္းကြဲခဲ့တဲ့ တျခမ္းစီျဖစ္ေနခဲ့တဲ့ တုိင္းျပည္ရဲ႕ ကြဲၿပဲမႈကို ျပန္လည္စုစည္းႏုိင္ဖုိ႔က သိပ္အေရးႀကီးပါတယ္။ အခုၿပီးခဲ့တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲ အခင္းအက်င္းမွာ သမုိင္းမွာ ေတာ္ေတာ့္ကုိ ထူးထူးျခားျခား မႀကဳံစဘူး စိတ္ဝမ္းကြဲခဲ့ၾကတဲ့ပြဲ ျဖစ္ပါတယ္၊ ရီပတ္ဘလစ္ကန္နဲ႔ ဒီမုိကရက္တို႔ဟာ။ ဆုိေတာ့ ဒီဟာကို ျပန္လည္စုစည္းေပးဖို႔ ဆုိတာဟာ သာမန္အေျခအေနမွာ စုစည္းရတာထက္ ပုိၿပီး ခက္ခဲပါလိမ့္မယ္ သူ႔အေနနဲ႔ ဒီကိစၥကို စုစည္းေပးဖို႔အတြက္။ ဆုိေတာ့ ဒါဟာ သိပ္အေရးႀကီးတဲ့ကိစၥ ျဖစ္ပါတယ္။

“ေနာက္ အေမရိကန္သမၼတ သူရာထူးခန္႔အပ္ရမယ့္သူ ၄,၀၀၀ ရွိပါတယ္ အၾကမ္းဖ်င္း။ Joe Biden သမၼတသစ္ျဖစ္လာရင္ ရာထူး ၄,၀၀၀ ခန္႔ရမယ္။ အဲဒီထဲမွာ ၁,၂၀၀ ေလာက္က အထက္လႊတ္ေတာ္ ဆီးနိတ္က သေဘာတူမွ ခန္႔ခြင့္ရမွာ။ အခု အထက္လႊတ္ေတာ္လုိ႔ေခၚတဲ့ အေမရိကန္ ဆီးနိတ္လႊတ္ေတာ္ဟာ ရီပတ္ဘလစ္ကန္ေတြဘက္က အားသာမယ့္ အေျခအေန ရွိေနေတာ့ သူဟာ အေတာ့္ကို အခက္အခဲ ႀကဳံရပါလိမ့္မယ္ အဲဒီကိစၥမွာ။ သမၼတက အဆုိျပဳလုိက္၊ ဟုိဘက္က ပယ္ခ်လုိက္ အဲဒီအခက္အခဲမ်ဳိးေတြ အမ်ားႀကီး ေတြ႔ရႏုိင္စရာ ရွိပါတယ္။ ေနာက္ ႏုိင္ငံျခားေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့လည္း အဓိကအားျဖင့္ သူကုိင္တြယ္ရမယ့္အခ်က္ ၃ ခ်က္လို႔ ျမင္ပါတယ္။ တ႐ုတ္ကိစၥကို သူဘယ္လိုလုပ္မလဲ၊ Donald Trump ေလအတုိင္း ဆက္ၿပီး ရန္ေတြ႔ေနမလား၊ ေနာက္တခါ အီရန္ကိစၥ၊ အီရန္နဲ႔ ကမၻာ့ႏုိင္ငံေတြ မ်ားစြာ ႏ်ဴကလီးယား သေဘာတူညီမႈ လုပ္ထားခဲ့တာနဲ႔ ဖယ္ထုတ္ၿပီးေတာ့ စစ္မီး ျဖစ္လုနီးပါး Donald Trump ဟာ အဲဒီမွာ ပဋိ္ပကၡ ျဖစ္ခဲ့တယ္လို႔ သုံးသပ္ၾကပါတယ္။ အဲဒီဟာကို ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေအာင္ သူဘယ္လိုလုပ္မလဲ။ အဲဒီစာခ်ဳပ္ကုိ ျပန္ၿပီး အသက္သြင္းမလား။ ေနာက္တခုက ဥေရာပႏုိင္ငံေတြနဲ႔ လုပ္ထားတဲ့ ပဲရစ္ ရာသီဥတုဆုိင္ရာ သေဘာတူညီမႈ၊ ဒီကိစၥကုိေရာ ဘယ္လိုလုပ္မလဲ၊ ေနာက္ ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႔ကုိလည္း Donald Trump က အေတာ္ေလး ႐ႈတ္ခ် ပုတ္ခတ္ထားတယ္။ ထြက္မယ္ ဘာညာ ပိုက္ဆံမေပးဘူး လုပ္ထားတယ္။ ဆိုေတာ့ ကိုဗစ္ကာလမွာ သူနဲ႔ ျပန္ပတ္သက္မလား။ ဒါေပမယ့္ Joe Biden သမၼတ ျဖစ္လာတဲ့အခါမွာ ရင္ဆုိင္ရမယ့္ျပႆနာေတြ အမ်ားႀကီးရွိေနတယ္လို႔ ေျပာရမွာျဖစ္ပါတယ္။”

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

-----------------------

(Unicode)

ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်နှင့် ကန်နိုင်ငံရေးရှေ့ခရီး

၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်၊ အမေရိကန်သမ္မတရွေးကောက်ပွဲမှာ ဒီမိုကရက်သမ္မတလောင်း Joe Biden ကို အနိုင်ရသူအဖြစ် အမေရိကန် သတင်းမီဒီယာအသီးသီးက တွက်ချက် ဖော်ပြလိုက်ပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ မြို့တော် ဝါရှင်တန်ဒီစီမှာရော နိုင်ငံတဝန်းမှာပါ Mr. Biden ကို ထောက်ခံသူတွေ အောင်ပွဲခံနေကြပါတယ်။ ဒီအခြေအနေတွေကို အန်ကယ် ဦးကျော်ဇံသာနဲ့အတူ မသိင်္ဂီထိုက်က တင်ပြပေးထားပါတယ်။

မသိင်္ဂီထိုက် - အန်ကယ်ရေ မင်္ဂလာပါ။ အခု ဒီမိုကရက် Joe Biden ဟာ ရွေးကောက်ခံသမ္မတ ဖြစ်ပြီဆိုပြီး အောင်ပွဲခံနေကြပါပြီ။ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအသီးသီးက ခေါင်းဆောင်တချို့ကလည်း ဂုဏ်ပြု ပြောကြားနေကြပါပြီ။ ဆိုတော့ Joe Biden က သမ္မတဖြစ်ဖို့ သေချာသွားပါပြီလားရှင့်။

ဦးကျော်ဇံသာ - “အခု မီဒီယာတွေက တွက်ချက်တာ မှန်ပါတယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ရွေးကောက်ခံ ကိုယ်စားလှယ်မဲ ၂၇၀ ရရမယ့်အထဲမှာ ၂၇၀ ကျော်သွားပြီဆိုတော့ အတော်လေး သေချာသွားပြီလို့ ပြောရမှာပါ။ ဒါပေမယ့် ဒီဟာက တရားဝင်သမ္မတအဖြစ် ကျမ်းသစ္စာ ကျိန်ဆိုမှ သမ္မတအစစ် ဖြစ်လာမှာပေါ့။ အခုတော့ President-elect လို့ ပြောလို့ရပါတယ်။ ဒီလို Joe Biden က သူနိုင်ပြီလို့ မပြောသော်လည်းပဲ အောင်နိုင်သူရဲ့ စကားပေါ့ဗျာ၊ နိုင်ရင် ပြောရမယ့်စကားတွေ ပြောပါတယ်။ ကျနော်တို့ ပြန်လည်သင့်မြတ်ကြပါစို့၊ စိတ်ဝမ်းကွဲတာတွေကို နောက်မှာ ထားခဲ့ကြပါစို့ ဆိုတဲ့ စကားကို ပြောနေပါပြီ။ Donald Trump ကတော့ ဒီကိစ္စကို သူ တရားစွဲမယ်ဆိုတာ အခိုင်အမာပြောပါတယ်၊ သူ့ဘက်ကတော့။ သူ့ရဲ့ Campaign ကလူတွေကတော့ ဒါကို ဥပဒေအတိုင်း ဖြစ်ခဲ့ရဲ့လားဆိုတာ သူတို့ တရားရုံးမှာ တိုင်တန်းမယ်၊ လျှောက်လဲမယ်လို့ ပြောနေပါတယ်။ ဆိုတော့ ဒီကြားထဲမှာတော့ ပြတ်ပြတ်သားသား ယတိပြတ် သုံးနှုန်းလို့တော့ မရဘူး။ ဒါပေမယ့် သူဟာ သမ္မတ ဖြစ်လာဖို့ကတော့ အတော်လေး သေချာနေပြီလို့ ပြောရမှာဖြစ်ပါတယ်။ အခက်အခဲတွေတော့ တွေ့ရဦးမှာပေါ့လေ ကြားမှာ၊ အဖုအထစ်တွေတော့ နည်းနည်း ရှိပါလိမ့်ဦးမယ်။”

မသိင်္ဂီထိုက် - ပြည်နယ်တချို့မှာ မဲရေတွက်မှုနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ နှစ်ဖက် ပြောကြဆိုကြ ကိစ္စတွေလည်း ရှိပါတယ်။ ဆိုတော့ ခုန အန်ကယ်ပြောသလိုပဲ သမ္မတ Donald Trump ဘက်က ဥပဒေကြောင်းအရ လုပ်လာနိုင်တဲ့ အခြေအနေ ဘယ်လိုရှိပါသလဲ။

ဦးကျော်ဇံသာ - “မဲရေတွက်မှုနဲ့ ဥပဒေကြောင်းအရ တရားစွဲတာကို နည်းနည်းခွဲပြီး ပြောရမယ်ဆိုရင် တချို့နေရာတွေမှာ ထောက်ခံတဲ့မဲ မဲကွာဟမှုက သိပ်မပြတ်သားဘူး။ ဥပမာ .၅ ရာခိုင်နှုန်းတောင်မှ သီသီလေး ဖြစ်နေတယ်ဆိုရင် မဲရေတွက်ဖို့ တောင်းခံနိုင်တယ်။ အဲဒါ ပြန်ရေတွက်ဖို့ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဒါကတော့ ဖြစ်နိုင်တယ်။ ဥပဒေအရကတော့ မသမာမှုတွေ ဖြစ်ခဲ့တယ်ဆိုပြီးတော့ ပြည်နယ်တရားရုံးတချို့မှာ အရီဇိုးနားနဲ့ ဂျော်ဂျီယာမှာ ပြောပြီးဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အဲဒီမှာ ပြည်နယ်တရားသူကြီးက ပယ်ချတယ်။ ‘ငါတို့ အထောက်အထား ဘာမှမတွေ့ရဘူး’ ဆိုပြီး ပယ်ချထားတာ တွေ့ရပါတယ်။ Donald Trump ဘက်က ဘယ်လိုတက်လာမလဲ မသိသေးဘူး။ ဒါပေမယ့် ပြည်နယ်က ဒီလို ပယ်ချထားသော်လည်းပဲ ပြည်ထောင်စုတရားရုံးချုပ်က ပြည်နယ်ရဲ့ ပယ်ချထားတာကို သူတို့က ပြောင်းပြန်လှန်ပြီး လက်ခံပြီး စစ်ဆေးချင်တယ်။ အဲဒီကို ရောက်တဲ့အခါမှာ ပြန်လည်စစ်ဆေးနိုင်ပါတယ်။ အဲတော့ လူတချို့က တွက်ထားကြတယ်။ ဒါကြောင့်လည်း Donald Trump ဟာ သူဖြစ်စေချင်တဲ့ ပြည်ထောင်စုတရားရုံးချုပ်ရဲ့ တရားသူကြီးအဖွဲ့ဝင် တဦးကို ဖြစ်အောင် သူက ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်ခင် အတင်းတွန်းပြီး ဖြစ်စေခဲ့တယ်လို့ သုံးသပ်တာ ရှိပါတယ်။ ပြည်ထောင်စုတရားရုံးကို ရောက်လာတဲ့အခါမှာ တရားရုံးချုပ်ကို ရောက်လာခဲ့အခါမှာ အဆုံးအဖြတေ်က တမျိုးတမည် ဖြစ်မလားဆိုတာလည်း တချို့က တွက်ကြပါတယ်။ အပြတ်ပြောလို့ မရသေးပါဘူး။ ဥပဒေကြောင်းနဲ့ ပတ်သက်လို့ကတော့။ ဒါပေမယ့် သူ့ဘက်မှာ အထောက်အထား နည်းနေတယ် ဆိုတာကတော့ လူတိုင်းက ပြောကြပါတယ်။”

မသိင်္ဂီထိုက် - Joe Biden ရွေးကောက်ခံရတာ သေချာသွားပြီဆိုရင် သမ္မတ အပြောင်းအလဲ လုပ်ငန်းစဉ်ကိုလည်း ရှင်းပြပေးပါဦး။

ဦးကျော်ဇံသာ - “အဲဒါ သိပ်ရှုပ်ထွေးတဲ့ကိစ္စပါ။ အခု ပြဿနာတက်နေတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကို မပြောနဲ့၊ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း အရှုံးအနိုင် ပြတ်သားပြီးတော့ ရှုံးတဲ့လူကလည်း ရှုံးကြောင်းဝန်ခံတဲ့ မိန့်ခွန်းတွေ ဘာတွေ ပြောပြီးတဲ့ ဖြစ်ရပ်မျိုးမှာတောင်မှ အာဏာလွှဲပြောင်းရေးကိစ္စက တော်တော်ရှုပ်ထွေးတဲ့ကိစ္စ ဖြစ်ပါတယ်။ ဆိုတော့ အခုကိစ္စမှာ ပိုမိုရှုပ်ထွေးလိမ့်မယ်လို့ လူတိုင်းခန့်မှန်းကြပါတယ်။ တကယ်တော့ သမ္မတနှစ်ဦး ရင်ဆိုင်တွေ့ပြီးတော့ ပြောပြီးတော့ အာဏာလွှဲကြမယ်ဆိုရင်တော့ ကောင်းတာပေါ့။ အခုဆို သူတို့နှစ်ယောက် အဲဒီလို တွေ့မယ်လို့ မထင်ကြပါဘူး။ သူတို့ကြားမှာ တယောက်နဲ့တယောက် အထူးသဖြင့် Donald Trump ဘက်က ပြောထားတာ များနေတော့ ရင်ဆိုင်တွေ့ချင်မှ တွေ့ပါလိမ့်မယ်။ သူတို့က ကိုယ်စားလှယ်လွှဲပြီးတော့ အာဏာလွှဲရေးကိစ္စ စီစဉ်ကြလိမ့်မယ်လို့ ပြောကြပါတယ်။ Joe Biden ဘက်ကတော့ အစကတည်းက သူတို့ စီစဉ်ပြီးသားပါ။ ငါတို့ဘက်က နိုင်ခဲ့ရင် ဘယ်လိုလုပ်မယ်ဆိုတာ သူ့ရဲ့ အကြီးတန်း လက်ထောက်တယောက်ကို စီစဉ်ဖို့ ခိုင်းထားတယ်လို့ သိရပါတယ်။ ပထမဆုံးလုပ်မှာက အိမ်ဖြူတော် အရာရှိချုပ်ပေါ့။ White House ရဲ့ Chief of Staff ရာထူးကို သူတို့ရွေးချယ်မယ်။ ကိုဗစ်ဖြစ်နေတဲ့အချိန်မှာ ဘယ်လိုစီစဉ်မယ် ဆိုတာကို အစီအစဉ်ကို သူက လုပ်လိမ့်မယ် ထင်ပါတယ်။ အဓိကတော့ အာဏာလွှဲပြောင်းရေး ကိစ္စတွေမှာ လုပ်ရမှာပါ။”

မသိင်္ဂီထိုက် - တကယ်လို့ အရှုံးအနိုင် ပြတ်ပြတ်သားသား ဖြစ်လာခဲ့လို့ Joe Biden အနိုင်ရပြီဆိုရင် သူရွေးချယ်ထားတဲ့ ဒုသမ္မတလောင်း Kamala Harris ဟာ လူဖြူမဟုတ်တဲ့ အမျိုးသမီး ပထမဆုံးသော ဒုတိယသမ္မတ ဖြစ်လာမှာပါ အမေရိကန်သမိုင်းမှာ။ သူ ဒုတိယသမ္မတဆိုပြီး ဖြစ်လာတာကရော ဘယ်လောက် အထောက်အပံ့ ဖြစ်နိုင်မလဲ။

ဦးကျော်ဇံသာ - “အထောက်အပံ့ အကြီးအကျယ် ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ သူ့ရဲ့ထူးခြားချက်က နှစ်ခုရှိတယ်။ ပထမတခုက အမျိုးသမီး ဒုတိယသမ္မတ ပထမဆုံးရတဲ့ဟာ။ နောက်တခုက လူဖြူမဟုတ်တဲ့ ဒုတိယသမ္မတ။ လူဖြူမဟုတ်တဲ့ အထဲမှာမှ သူက အာရှသွေးလည်းပါတယ်၊ အာဖရိကသွေးလည်းပါတယ်။ ဆိုတော့ သူက သိပ်ထူးခြားတဲ့ ဒုတိယသမ္မတ ဖြစ်ပါတယ်။ Kamala Harris ဟာ တကယ်လို့ ဒုတိယသမ္မတ ဖြစ်လာမယ်ဆိုရင်။ ဒါကြောင့် Modi က တလောတုန်းကပဲ ကြားလိုက်ပါတယ်၊ ကြိုဆိုပြီးတော့ အိန္ဒိယနိုင်ငံနဲ့ အမေရိကန်ရဲ့ ချစ်ကြည်ရေးဟာ ပိုပြီးတော့ ခိုင်မြဲသွားမယ်၊ အိန္ဒိယသွေး ပါတဲ့အတွက်ဆိုပြီးတော့ သူက ဂုဏ်ပြုနေတာ တွေ့ရပါတယ်။ ဆိုတော့ ဒီအမျိုးသမီးလက်ထက်မှာ အလားတူစွာပဲ အမျိုးသမီးအရေး တက်ကြွလှုပ်ရှားတဲ့လူတွေ၊ Social Justice လူမှုရေး တရားမျှတမှု လိုချင်တဲ့လူတွေ၊ ဒီတိုင်းပြည်မှာလည်း အဲဒီကိစ္စတွေက အများကြီးရှိနေတော့ အများကြီးထိရောက်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။”

မသိင်္ဂီထိုက် - တကယ်လို့ အတည်ဖြစ်လာပြီး ဒီမိုကရက် Joe Biden အနေနဲ့ သမ္မတရာထူး လက်ခံရယူပြီဆိုရင်ရော သူ့ရဲ့ သမ္မတရှေ့လုပ်ငန်းစဉ် ချောချောမွေ့မွေ့ ဖြစ်ပါ့မလား။ ဘယ်လိုအချက်တွေ ထောက်ထားဖို့လိုပါလဲ။

ဦးကျော်ဇံသာ - “အခက်အခဲတွေ အများကြီး ကြုံရမှာပါ။ ဒါ ခရောင်းလမ်းပေါ့ဗျာ၊ ဖြတ်ရမယ့်ကိစ္စ။ ပထမဦးဆုံးကိစ္စကတော့ ကိုဗစ်ကိစ္စကို ဘယ်လိုကိုင်တွယ်မလဲ ဆိုတာ သိပ်အရေးကြီးတဲ့ကိစ္စပါ။ ဒီကိစ္စကို ကိုင်တွယ်တဲ့ တချိန်တည်းမှာပဲ စီးပွားရေးကိုလည်း မထိခိုက်အောင် စီစဉ်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီဟာကို ပစ်ပယ်ထားလို့ မရဘူး။ သူ့ Campaign မှာလည်း ဒါကို အမြဲတမ်းပြောခဲ့တယ်။ အဲဒီနှစ်ခုကို တြပေးညီတိုးတက်အောင် သူလုပ်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ နောက်တခုက ရွေးကောက်ပွဲ ပြီးတဲ့အခါ သမ္မတတွေ အနိုင်ရတဲ့သူတွေရဲ့ အဓိကလုပ်ရမယ့် လုပ်ငန်းဟာ ရွေးကောက်ပွဲကာလမှာ စိတ်ဝမ်းကွဲခဲ့တဲ့ တခြမ်းစီဖြစ်နေခဲ့တဲ့ တိုင်းပြည်ရဲ့ ကွဲပြဲမှုကို ပြန်လည်စုစည်းနိုင်ဖို့က သိပ်အရေးကြီးပါတယ်။ အခုပြီးခဲ့တဲ့ ရွေးကောက်ပွဲ အခင်းအကျင်းမှာ သမိုင်းမှာ တော်တော့်ကို ထူးထူးခြားခြား မကြုံစဘူး စိတ်ဝမ်းကွဲခဲ့ကြတဲ့ပွဲ ဖြစ်ပါတယ်၊ ရီပတ်ဘလစ်ကန်နဲ့ ဒီမိုကရက်တို့ဟာ။ ဆိုတော့ ဒီဟာကို ပြန်လည်စုစည်းပေးဖို့ ဆိုတာဟာ သာမန်အခြေအနေမှာ စုစည်းရတာထက် ပိုပြီး ခက်ခဲပါလိမ့်မယ် သူ့အနေနဲ့ ဒီကိစ္စကို စုစည်းပေးဖို့အတွက်။ ဆိုတော့ ဒါဟာ သိပ်အရေးကြီးတဲ့ကိစ္စ ဖြစ်ပါတယ်။

“နောက် အမေရိကန်သမ္မတ သူရာထူးခန့်အပ်ရမယ့်သူ ၄,၀၀၀ ရှိပါတယ် အကြမ်းဖျင်း။ Joe Biden သမ္မတသစ်ဖြစ်လာရင် ရာထူး ၄,၀၀၀ ခန့်ရမယ်။ အဲဒီထဲမှာ ၁,၂၀၀ လောက်က အထက်လွှတ်တော် ဆီးနိတ်က သဘောတူမှ ခန့်ခွင့်ရမှာ။ အခု အထက်လွှတ်တော်လို့ခေါ်တဲ့ အမေရိကန် ဆီးနိတ်လွှတ်တော်ဟာ ရီပတ်ဘလစ်ကန်တွေဘက်က အားသာမယ့် အခြေအနေ ရှိနေတော့ သူဟာ အတော့်ကို အခက်အခဲ ကြုံရပါလိမ့်မယ် အဲဒီကိစ္စမှာ။ သမ္မတက အဆိုပြုလိုက်၊ ဟိုဘက်က ပယ်ချလိုက် အဲဒီအခက်အခဲမျိုးတွေ အများကြီး တွေ့ရနိုင်စရာ ရှိပါတယ်။ နောက် နိုင်ငံခြားရေးနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့လည်း အဓိကအားဖြင့် သူကိုင်တွယ်ရမယ့်အချက် ၃ ချက်လို့ မြင်ပါတယ်။ တရုတ်ကိစ္စကို သူဘယ်လိုလုပ်မလဲ၊ Donald Trump လေအတိုင်း ဆက်ပြီး ရန်တွေ့နေမလား၊ နောက်တခါ အီရန်ကိစ္စ၊ အီရန်နဲ့ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံတွေ များစွာ နျူကလီးယား သဘောတူညီမှု လုပ်ထားခဲ့တာနဲ့ ဖယ်ထုတ်ပြီးတော့ စစ်မီး ဖြစ်လုနီးပါး Donald Trump ဟာ အဲဒီမှာ ပဋိပက္ခ ဖြစ်ခဲ့တယ်လို့ သုံးသပ်ကြပါတယ်။ အဲဒီဟာကို ပြန်လည်သင့်မြတ်အောင် သူဘယ်လိုလုပ်မလဲ။ အဲဒီစာချုပ်ကို ပြန်ပြီး အသက်သွင်းမလား။ နောက်တခုက ဥရောပနိုင်ငံတွေနဲ့ လုပ်ထားတဲ့ ပဲရစ် ရာသီဥတုဆိုင်ရာ သဘောတူညီမှု၊ ဒီကိစ္စကိုရော ဘယ်လိုလုပ်မလဲ၊ နောက် ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ကိုလည်း Donald Trump က အတော်လေး ရှုတ်ချ ပုတ်ခတ်ထားတယ်။ ထွက်မယ် ဘာညာ ပိုက်ဆံမပေးဘူး လုပ်ထားတယ်။ ဆိုတော့ ကိုဗစ်ကာလမှာ သူနဲ့ ပြန်ပတ်သက်မလား။ ဒါပေမယ့် Joe Biden သမ္မတ ဖြစ်လာတဲ့အခါမှာ ရင်ဆိုင်ရမယ့်ပြဿနာတွေ အများကြီးရှိနေတယ်လို့ ပြောရမှာဖြစ်ပါတယ်။”

၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ သမၼတေရြးေကာက္ပြဲ ျပည္နယ္အသီးသီးအလိုက္ရလဒ္မ်ား

XS
SM
MD
LG