သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

လူငယ္နဲ႔ ႏိုင္ငံေရး


ပထမအႀကိမ္ တိုင္းရင္းသားပါတီစုံ လူငယ္အစည္းအေဝးမွာ KSPP၊ KySDP၊ KNDP၊ CNLD ၊ MUP တို႔မွ လူငယ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ား ေတြ႕ဆုံတဲ့ ျမင္ကြင္း။ (ဓာတ္ပုံ - KSPP Youth Facebook - ဇူလိုင္ ၃၀၊ ၂၀၂၀)
လူငယ္နဲ႔ ႏိုင္ငံေရး
please wait

No media source currently available

0:00 0:05:25 0:00
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ဆႏၵမဲေပးခြင့္ရတဲ့ အသက္အရြယ္ကို ႏိုင္ငံအေရးမွာ ပါဝင္ခြင့္ရတဲ့ အခ်ိန္အခါလို႔ ေျပာႏိုင္ပါတယ္။ ျမန္မာ၊ ထိုင္း၊ ဂ်ပန္၊ တရုတ္၊ အဂၤလန္၊ အေမရိကန္စတဲ့ တိုင္းျပည္ေတြအပါအဝင္ ႏိုင္ငံအမ်ားစုမွာ (၁၈) ႏွစ္ျပည့္ရင္ ဆႏၵမဲ ေပးႏိုင္ပါတယ္။ (၁၅) ႏွစ္နဲ႔ (၂၅) ႏွစ္ၾကားအရြယ္ကို လူငယ္လို႔ ကုလသမဂၢက သတ္မွတ္တာမို႔ ႏိုင္ငံေရးစလုပ္တဲ့ အရြယ္လို႔ ေခၚႏိုင္ပါတယ္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းဟာ အသက္ (၂၀) မွာ တကသအတြင္းေရးမွဴး ျဖစ္ေနပါၿပီ။ အဂၤလန္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ေဟာင္း David Cameron ဟာ (၁၈) ႏွစ္သားမွာ ပါတီဝင္ ျဖစ္လာၿပီး ပါလီမန္ေဆြးေႏြးပြဲေတြကို နားေထာင္ေလ့ ရိွပါတယ္။

David Cameron (၃၅) ႏွစ္ေရာက္ေတာ့ လႊတ္ေတာ္အမတ္ ျဖစ္လာၿပီး (၄၄) ႏွစ္မွာ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ျဖစ္သြားပါတယ္။ ကမာၻမွာ ထင္ရွားတဲ့ ႏိုင္ငံေရးသမားေတြကိုၾကည့္ရင္ အသက္ (၂၀) ဝန္းက်င္ လူငယ္ဘဝမွာ ႏိုင္ငံေရးေလာကထဲကို ဝင္ေရာက္လာၾကတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ျမန္မာျပည္မွာေတာ့ အႏွစ္ (၅၀) စစ္အာဏာရွင္စနစ္ ႀကီးစိုးခဲ့လို႔ အမိန္႔နာခံတဲ့ဓေလ့ ေခတ္စားၿပီး ဒီမိုကေရစီ ႏိုင္ငံေရးဓေလ့ စိတ္သုဥ္းသြားပါတယ္။ ပံုမွန္ႏိုင္ငံေရးဓေလ့ ကြယ္ေပ်ာက္သြားတဲ့ဒဏ္ကို အခုမွ ခံစားေနရပါတယ္။

လူငယ္ေတြစလိုက္တဲ့ ရွစ္ေလးလံုးအေရးေတာ္ပံုေၾကာင့္ မဆလ အာဏာရွင္စနစ္ က်ဆံုးသြားတဲ့ေနာက္ပိုင္းမွာ ေပၚထြက္လာတဲ့ ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြကို လူႀကီးေတြ ဦးေဆာင္တာမ်ားပါတယ္။ စစ္အစိုးရက ဖိႏိွပ္ညွဥ္းပမ္းလို႔ ဖရိုဖရဲ ျဖစ္ကုန္တာေတြလည္း ရိွပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ပါတီမကြယ္ေပ်ာက္ေရးကိုသာ လူႀကီးေတြက ဦးေဆာင္ေပးခဲ့ပါတယ္။ NLD ဗဟိုေကာ္မတီမွာ အသက္အရြယ္ ႀကီးရင့္သူေတြ မ်ားပါတယ္။ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြထဲမွာ လူလတ္ပိုင္းေတြ ပါဝင္လာေပမယ့္ အေတြးအေခၚပိုင္းမွာ အားနည္းတာေၾကာင့္ ျပည္သူလူထုရဲ ႔ ေဝဖန္ခံရတာေတြ ရိွတယ္လို႔ ဗဟိုျပန္ၾကားေရးေကာ္မတီ အတြင္းေရးမွဴး မံုရြာေအာင္ရွင္ ေျပာတာကို ဧၿပီလ (၈) ရက္ေန႔ထုတ္ 7 Day သတင္းမွာ ေဖာ္ျပပါတယ္။ ပါတီကို တိုးတက္ေအာင္လုပ္ႏိုင္မယ့္ မ်ဳိးဆက္သစ္ျပဳစုပ်ဳိးေထာင္ေရးဟာ NLD ရဲ ႔ ထိပ္တန္းျပႆနာ ျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္မရိွရင္ NLD ဘာလုပ္ၾကမလဲဆုိတဲ့ ေမးခြန္းေပၚလာပါတယ္။

လူငယ္ေတြ ႏိုင္ငံေရးမွာ အဖ်ားအနားေလာက္သာ ပါဝင္ခြင့္ရၾကၿပီး လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ေရြးခ်ယ္ရာမွာေတာ့ ခ်န္လွပ္ခံရတာမ်ားတယ္လို႔ IRI (ေခၚ) International Republican Institute ရဲ ႔ အာရွေရးရာတာဝန္ခံ Dina Sadek က ၾသဂုတ္လ (၃) ရက္ေန႔က ေရးသားထားပါတယ္။ (၂၅) ႏွစ္မွာ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္လုပ္ႏိုင္ၿပီး အသက္ (၃၀) မွာ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ျဖစ္ႏုိင္တယ္လို႔ ဥပေဒျပဌာန္းထားေပမယ့္ ဒီအရြယ္ေတြကို ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းအျဖစ္ အေရြးခံႏိုင္ဖို႔ ပါတီေတြက စိတ္ထက္သန္ပံု မရဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ျပည္သူလူထုကေတာ့ မ်ဳိးဆက္သစ္ႏို္င္ငံေရးသမားေတြကို ျမင္ခ်င္ေနၿပီလို Dina Sadek က သံုးသပ္ပါတယ္။ ျမန္မာလူဦးေရ သံုးပံုတပံုဟာ (၁၅) ႏွစ္ နဲ႔ (၃၅) ႏွစ္ၾကားက လူငယ္ေတြျဖစ္လို႔ သူတုိ႔ပါဝင္တဲ့ အခန္းက႑ဟာ အေရးႀကီးပါတယ္။

အသက္ (၁၈) ႏွစ္ေက်ာ္လာလို႔ ပထမဆံုးအႀကိမ္ မဲဆႏၵေပးခြင့္ရသူေပါင္း သိန္း (၅၀) နီးပါး ရိွႏိုင္တယ္လို႔ ခန္္႔မွန္းၾကပါတယ္။ ဒီအထဲမွာ ရန္ကုန္တိုင္းမွာ (၆) သိန္းခြဲ၊ ရွမ္းျပည္နယ္မွာ (၆) သိန္း၊ ဧရာဝတီတိုင္းမွာ (၆) သိန္းနီးပါး၊ မႏၱေလးတိုင္းမွာ (၅) သိန္းခြဲ ရိွတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ လူငယ္ေတြဟာ သူတို႔ရဲ ႔ ပညာေရးနဲ႔ ပုဂၢိဳလ္ေရးကိစၥေတြမွာသာ ပိုစိတ္ဝင္စားၾကတယ္လို႔ အရပ္ဖက္အသင္းအဖြဲ႔ေတြက မွတ္ခ်က္ခ်ပါတယ္။ ၿမိဳ ႔ေနလူငယ္ေတြက ပညာေရးကို စိတ္ဝင္စားၾကၿပီး ေက်းလက္လူငယ္ေတြကသာ ဘဝရပ္တည္ေရးကို ဦးစားေပးေနရလို႔ ေရြးေကာက္ပြဲကို အာရံုမစိုက္ႏုိင္ၾကပါဘူး။ ျမန္မာတိုင္းမ္(စ္) စာေစာင္က ရန္ကုန္ကလူငယ္ေတြကို ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းတဲ့အခါ ဆႏၵမဲေပးမွာ ေသခ်ာေပမယ့္ ဘယ္သူ႔ကို မဲေပးမယ္ဆိုတာကို မဆံုးျဖတ္ရေသးဘူးလို႔ ေျဖၾကေၾကာင္း သိရိွရပါတယ္။

လူငယ္ေတြႏုိင္ငံအေရးမွာ ႏိုးၾကားတက္ၾကြလာေအာင္ ပညာေပးတဲ့ အရပ္သားအဖြဲ႔ေတြထဲမွာ Hornbill Organization (HBO) ဟာ ဝါအရင့္ဆံုး ျဖစ္ပါတယ္။ ၂၀၁၀ အေစာပိုင္းမွာ တည္ေထာင္တဲ့ NGO ျဖစ္လို႔ သက္တမ္း (၁၀) ႏွစ္ ရိွေနပါၿပီ။ ေရြးေကာက္ပြဲ တရားမွ်တေရး၊ မဲဆႏၵရွင္ေတြ နားလည္သေဘာေပါက္ေရး စတာေတြကို အဓိကထားၿပီး ပညာေပးေနတဲ့ အဖြဲ႔အစည္း ျဖစ္ပါတယ္။ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ INGO (၁၂) ခုနဲ႔ ျပည္တြင္း NGO (၁၄) ခုကို မဟာမိတ္လုပ္ထားတဲ့ အဖြဲ႔အစည္း ျဖစ္ပါတယ္။

အေမရိကန္အေျခစိုက္ International Republican Institute ကလည္း ေရြးေကာက္ပြဲႏုိင္ငံေရးမွာ လူငယ္ေတြပါဝင္လာၿပီး အနာဂတ္ေခါင္းေဆာင္ေတြ ေပၚေပါက္လာဖုိ႔ဆိုတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ ဇန္နဝါရီလက “ေခါင္းေဆာင္လူငယ္” သင္တန္း လုပ္ေပးပါတယ္။ သင္တန္းကာလမွာ ႏိုင္ငံေရးကြဲလြဲမႈကို ေဘးဖယ္ၿပီး ေရြးေကာက္ပြဲကိစၥနဲ႔မကဘဲ ကိုဗစ္ (၁၉) ေရာဂါ ကာကြယ္ေရးပါ စိတ္ဝင္စားလာၾကပါတယ္။ ျမန္မာျပည္အတြက္ ေကာင္းတဲ့လကၡဏာ ျဖစ္ပါတယ္။


==Unicode==

ရွေးကောက်ပွဲမှာ ဆန္ဒမဲပေးခွင့်ရတဲ့ အသက်အရွယ်ကို နိုင်ငံအရေးမှာ ပါဝင်ခွင့်ရတဲ့ အချိန်အခါလို့ ပြောနိုင်ပါတယ်။ မြန်မာ၊ ထိုင်း၊ ဂျပန်၊ တရုတ်၊ အင်္ဂလန်၊ အမေရိကန်စတဲ့ တိုင်းပြည်တွေအပါအဝင် နိုင်ငံအများစုမှာ (၁၈) နှစ်ပြည့်ရင် ဆန္ဒမဲ ပေးနိုင်ပါတယ်။ (၁၅) နှစ်နဲ့ (၂၅) နှစ်ကြားအရွယ်ကို လူငယ်လို့ ကုလသမဂ္ဂက သတ်မှတ်တာမို့ နိုင်ငံရေးစလုပ်တဲ့ အရွယ်လို့ ခေါ်နိုင်ပါတယ်။ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းဟာ အသက် (၂၀) မှာ တကသအတွင်းရေးမှူး ဖြစ်နေပါပြီ။ အင်္ဂလန်ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း David Cameron ဟာ (၁၈) နှစ်သားမှာ ပါတီဝင် ဖြစ်လာပြီး ပါလီမန်ဆွေးနွေးပွဲတွေကို နားထောင်လေ့ ရှိပါတယ်။

David Cameron (၃၅) နှစ်ရောက်တော့ လွှတ်တော်အမတ် ဖြစ်လာပြီး (၄၄) နှစ်မှာ ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်သွားပါတယ်။ ကမ္ဘာမှာ ထင်ရှားတဲ့ နိုင်ငံရေးသမားတွေကိုကြည့်ရင် အသက် (၂၀) ဝန်းကျင် လူငယ်ဘဝမှာ နိုင်ငံရေးလောကထဲကို ဝင်ရောက်လာကြတာ တွေ့ရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ မြန်မာပြည်မှာတော့ အနှစ် (၅၀) စစ်အာဏာရှင်စနစ် ကြီးစိုးခဲ့လို့ အမိန့်နာခံတဲ့ဓလေ့ ခေတ်စားပြီး ဒီမိုကရေစီ နိုင်ငံရေးဓလေ့ စိတ်သုဉ်းသွားပါတယ်။ ပုံမှန်နိုင်ငံရေးဓလေ့ ကွယ်ပျောက်သွားတဲ့ဒဏ်ကို အခုမှ ခံစားနေရပါတယ်။

လူငယ်တွေစလိုက်တဲ့ ရှစ်လေးလုံးအရေးတော်ပုံကြောင့် မဆလ အာဏာရှင်စနစ် ကျဆုံးသွားတဲ့နောက်ပိုင်းမှာ ပေါ်ထွက်လာတဲ့ နိုင်ငံရေးပါတီတွေကို လူကြီးတွေ ဦးဆောင်တာများပါတယ်။ စစ်အစိုးရက ဖိနှိပ်ညှဉ်းပမ်းလို့ ဖရိုဖရဲ ဖြစ်ကုန်တာတွေလည်း ရှိပါတယ်။ ဒါကြောင့် ပါတီမကွယ်ပျောက်ရေးကိုသာ လူကြီးတွေက ဦးဆောင်ပေးခဲ့ပါတယ်။ NLD ဗဟိုကော်မတီမှာ အသက်အရွယ် ကြီးရင့်သူတွေ များပါတယ်။ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တွေထဲမှာ လူလတ်ပိုင်းတွေ ပါဝင်လာပေမယ့် အတွေးအခေါ်ပိုင်းမှာ အားနည်းတာကြောင့် ပြည်သူလူထုရဲ့ ဝေဖန်ခံရတာတွေ ရှိတယ်လို့ ဗဟိုပြန်ကြားရေးကော်မတီ အတွင်းရေးမှူး မုံရွာအောင်ရှင် ပြောတာကို ဧပြီလ (၈) ရက်နေ့ထုတ် 7 Day သတင်းမှာ ဖော်ပြပါတယ်။ ပါတီကို တိုးတက်အောင်လုပ်နိုင်မယ့် မျိုးဆက်သစ်ပြုစုပျိုးထောင်ရေးဟာ NLD ရဲ့ ထိပ်တန်းပြဿနာ ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်မရှိရင် NLD ဘာလုပ်ကြမလဲဆိုတဲ့ မေးခွန်းပေါ်လာပါတယ်။

လူငယ်တွေ နိုင်ငံရေးမှာ အဖျားအနားလောက်သာ ပါဝင်ခွင့်ရကြပြီး လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ရွေးချယ်ရာမှာတော့ ချန်လှပ်ခံရတာများတယ်လို့ IRI (ခေါ်) International Republican Institute ရဲ့ အာရှရေးရာတာဝန်ခံ Dina Sadek က သြဂုတ်လ (၃) ရက်နေ့က ရေးသားထားပါတယ်။ (၂၅) နှစ်မှာ ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်လုပ်နိုင်ပြီး အသက် (၃၀) မှာ အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဖြစ်နိုင်တယ်လို့ ဥပဒေပြဌာန်းထားပေမယ့် ဒီအရွယ်တွေကို ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအဖြစ် အရွေးခံနိုင်ဖို့ ပါတီတွေက စိတ်ထက်သန်ပုံ မရဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ပြည်သူလူထုကတော့ မျိုးဆက်သစ်နိုင်ငံရေးသမားတွေကို မြင်ချင်နေပြီလို Dina Sadek က သုံးသပ်ပါတယ်။ မြန်မာလူဦးရေ သုံးပုံတပုံဟာ (၁၅) နှစ် နဲ့ (၃၅) နှစ်ကြားက လူငယ်တွေဖြစ်လို့ သူတို့ပါဝင်တဲ့ အခန်းကဏ္ဍဟာ အရေးကြီးပါတယ်။

အသက် (၁၈) နှစ်ကျော်လာလို့ ပထမဆုံးအကြိမ် မဲဆန္ဒပေးခွင့်ရသူပေါင်း သိန်း (၅၀) နီးပါး ရှိနိုင်တယ်လို့ ခန့််မှန်းကြပါတယ်။ ဒီအထဲမှာ ရန်ကုန်တိုင်းမှာ (၆) သိန်းခွဲ၊ ရှမ်းပြည်နယ်မှာ (၆) သိန်း၊ ဧရာဝတီတိုင်းမှာ (၆) သိန်းနီးပါး၊ မန္တလေးတိုင်းမှာ (၅) သိန်းခွဲ ရှိတယ်လို့ သိရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ လူငယ်တွေဟာ သူတို့ရဲ့ ပညာရေးနဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးကိစ္စတွေမှာသာ ပိုစိတ်ဝင်စားကြတယ်လို့ အရပ်ဖက်အသင်းအဖွဲ့တွေက မှတ်ချက်ချပါတယ်။ မြို့နေလူငယ်တွေက ပညာရေးကို စိတ်ဝင်စားကြပြီး ကျေးလက်လူငယ်တွေကသာ ဘဝရပ်တည်ရေးကို ဦးစားပေးနေရလို့ ရွေးကောက်ပွဲကို အာရုံမစိုက်နိုင်ကြပါဘူး။ မြန်မာတိုင်းမ်(စ်) စာစောင်က ရန်ကုန်ကလူငယ်တွေကို တွေ့ဆုံမေးမြန်းတဲ့အခါ ဆန္ဒမဲပေးမှာ သေချာပေမယ့် ဘယ်သူ့ကို မဲပေးမယ်ဆိုတာကို မဆုံးဖြတ်ရသေးဘူးလို့ ဖြေကြကြောင်း သိရှိရပါတယ်။

လူငယ်တွေနိုင်ငံအရေးမှာ နိုးကြားတက်ကြွလာအောင် ပညာပေးတဲ့ အရပ်သားအဖွဲ့တွေထဲမှာ Hornbill Organization (HBO) ဟာ ဝါအရင့်ဆုံး ဖြစ်ပါတယ်။ ၂၀၁၀ အစောပိုင်းမှာ တည်ထောင်တဲ့ NGO ဖြစ်လို့ သက်တမ်း (၁၀) နှစ် ရှိနေပါပြီ။ ရွေးကောက်ပွဲ တရားမျှတရေး၊ မဲဆန္ဒရှင်တွေ နားလည်သဘောပေါက်ရေး စတာတွေကို အဓိကထားပြီး ပညာပေးနေတဲ့ အဖွဲ့အစည်း ဖြစ်ပါတယ်။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ INGO (၁၂) ခုနဲ့ ပြည်တွင်း NGO (၁၄) ခုကို မဟာမိတ်လုပ်ထားတဲ့ အဖွဲ့အစည်း ဖြစ်ပါတယ်။

အမေရိကန်အခြေစိုက် International Republican Institute ကလည်း ရွေးကောက်ပွဲနိုင်ငံရေးမှာ လူငယ်တွေပါဝင်လာပြီး အနာဂတ်ခေါင်းဆောင်တွေ ပေါ်ပေါက်လာဖို့ဆိုတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ ဇန်နဝါရီလက “ခေါင်းဆောင်လူငယ်” သင်တန်း လုပ်ပေးပါတယ်။ သင်တန်းကာလမှာ နိုင်ငံရေးကွဲလွဲမှုကို ဘေးဖယ်ပြီး ရွေးကောက်ပွဲကိစ္စနဲ့မကဘဲ ကိုဗစ် (၁၉) ရောဂါ ကာကွယ်ရေးပါ စိတ်ဝင်စားလာကြပါတယ်။ မြန်မာပြည်အတွက် ကောင်းတဲ့လက္ခဏာ ဖြစ်ပါတယ်။

XS
SM
MD
LG