သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

Yanghee Lee ရဲ႕ (၅) ႀကိမ္ေျမာက္ ျမန္မာျပည္ခရီး


လူ႔အခြင့္အေရးအထူးကိုယ္စားလွယ္နဲ႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေတြ႔ဆံုစဥ္။

ဒီတပတ္ ျမန္မာ့မ်က္ေမွာက္ေရးရာ ေဆြးေႏြးခန္းအစီအစဥ္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ၅ ႀကိမ္ေျမာက္ လာေရာက္တဲ့ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး အထူးကိုယ္စားလွယ္ မစၥယန္ဟီးလီ (Yanghee Lee) ခရီးစဥ္အတြင္း အဓိက စိန္ေခၚမႈ ဘာလဲ ေျပလည္ေအာင္ ေျဖရွင္းႏုိင္မယ့္ အလားအလာ ဘယ္ေလာက္ရွိလဲ။ ဒီမိုကေရစီအစိုးရလက္ထက္မွာ လူ႔အခြင့္အေရး ကိုယ္စားလွယ္ ျမန္မာႏုိင္ငံကို ေစလႊတ္ဖို႔ လိုအပ္ေသးလားဆိုတာကို (၈၈) ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ပြင့္လင္း လူ႔အဖြဲ႔အစည္းက ကိုျမေအး၊ လူ႔အခြင့္အေရးတက္ၾကြလႈပ္ရွားသူ ကိုေအာင္မ်ိဳးမင္းတို႔နဲ႔ ဦးေက်ာ္ဇံသာ ေဆြးေႏြးသံုးသပ္ထားပါတယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ ပထမဦးဆံုးက အခု ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး အထူးကိုယ္စားလွယ္ မစၥယန္ဟီးလီ (Yanghee Lee) ျမန္မာႏိုင္ငံ ကို ေရာက္ရွိေနပါတယ္။ အစတုန္းကေတာ့ ဒီလို အခု ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး ကိုယ္စားလွယ္ လာတာကို သမၼတဦးသိန္းစိန္ေနာက္မွာ လာစရာ မလိုေတာ့ဘူးလို႔ ေျပာသံဆိုသံၾကားတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အခုလက္ရွိ အစိုးရက မစၥယန္ဟီးလီ လာတဲ့ ကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ လိုအပ္ေသးတယ္၊ မလိုအပ္ဘူးဆိုတဲ့ သေဘာထားကို သိရပါလား။ ကိုျမေအး အရင္စေျပာပါ။

ကိုျမေအး ။ ။ - ႏွစ္အၾကာမွာ အရပ္သားအစိုးရ စၿပီး တက္လာတဲ့အခ်ိန္။ တနည္းအားျဖင့္ လပိုင္းပဲ ရွိပါေသးတယ္။ ေနာက္တခ်က္က ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒအရ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းမွာရွိတဲ့ အခြင့္အဏာေတြအားလံုးကို အစိုးရတရပ္တည္းက ခ်ဳပ္ကိုင္ထားတဲ့ အေျခအေနမ်ဳိး မရွိေသးပါဘူး။ ဥပမာေျပာရရင္ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္က တိုက္ရိုက္ခန္႔အပ္ထားတဲ့ ဝန္ႀကီးဌာန (၃) ေနရာ ရွိသလို၊ လႊတ္ေတာ္ထဲမွာ တပ္မေတာ္သားေတြ ပါဝင္ေနတဲ့ တပိုင္းတစ ဒီမိုကေရစီကို သြားေနတဲ့ အေျခအေနပဲ ရွိပါေသးတယ္။ အဲဒီေတာ့ က်ေနာ္တေယာက္ထဲ သေဘာထားအျမင္နဲ႔ ေျပာရင္ေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရး ကိုယ္စားလွယ္က ျမန္မာႏုိင္ငံက လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြကို ႏွစ္လ သံုးလအတြင္း ေပ်ာက္သြားမွာ မဟုတ္ဘူး။ လိုအပ္ေသးတယ္လို႔ေတာ့ က်ေနာ္ ျမင္ပါတယ္။ NLD အစိုးရ သေဘာထားကိုေတာ့ မသိပါဘူး။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ ကိုေအာင္မ်ဳိးမင္း က NLD အစိုးရ သေဘာထားကို ဘယ္လို ေစာေၾကာမိပါလဲ။ ကိုေအာင္မ်ဳိးမင္း သေဘာထား ဘယ္လိုရွိပါလဲ။

ကိုေအာင္မ်ဳိးမင္း ။ ။က်ေနာ္တုိ႔ ဒီကိစၥကို ၿပီးခဲ့တဲ့ မတ္လ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီမွာကတည္းက ေဆြးေႏြးပါတယ္။ ဒါကို ထပ္ထားသင့္လား၊ မထားသင့္ဘူးလားဆိုတဲ့ Debate လုပ္ခဲ့တယ္။ ဒါေပမဲ့ ႏုိင္ငံေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ဒီလိုမ်ဳိး ထပ္ထားသင့္တယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ အရင္အစိုးရမွာ က်န္ခဲ့ေသာ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာကိစၥေတြက ဆက္လက္ၿပီး အေျဖရွာဖုိ႔ ရွိေနတယ္။ အစိုးရသစ္မွာ ဆက္လက္တာဝန္ရွိေနတာေၾကာင့္ ဆက္ၿပီးေတာ့ ထားပါတယ္။ NLD အေနနဲ႔ ဘယ္လိုမ်ဳိး ကိုျမေအး ေျပာသလို ဘယ္လိုသေဘာထားလဲ၊ ရွိလဲမရွိလဲ မသိဘူး။ ဒါေပမဲ့ မစၥယန္ဟီးလီ ကို ဗီဇာ ေပးျခင္းကိုယ္တိုင္က သူတုိ႔အေနနဲ႔ ခြင့္ျပဳတယ္ ဆိုတဲ့ သေဘာသက္ေရာက္ပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မယ္ ဆိုတဲ့ သေဘာထားမ်ဳိးရွိတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဗီဇာေပးၿပီးေတာ့ လာခြင့္ျပဳတယ္လို႔ပဲ က်ေနာ္ ယူဆပါတယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ အခုအခါမွာ တခ်ိန္တုန္းက အေရွ ႔ေတာင္အာရွေဒသအတြင္းမွာ ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ လူ႔အခြင့္အေရးအေျခအေန အေတာ္က်ဆင္းခဲ့တယ္။ ဆုတ္ယုတ္ခဲ့တယ္ ဆိုၿပီးေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရး ကိုယ္စားလွယ္ ေစလႊတ္မယ့္ကိစၥ ေပၚေပါက္ခဲ့တယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီေန႔နဲ႔ ယွဥ္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ ႔ လူ႔အခြင့္အေရး၊ ဒီမုိကေရစီ အဆင့္အတန္းက ထုိင္းႏုိင္ငံထက္ေတာင္ ေက်ာ္တက္ေနၿပီလို႔ တခ်ဳိ ႔က သံုးသပ္ၾကပါတယ္။ အဲဒီ သံုးသပ္ခ်က္ကို လက္ခံပါသလား။ အထူးသျဖင့္ ေထာက္ျပစရာ မီဒီယာ လြတ္လပ္ခြင့္တို႔ ဘာတို႔ဆိုရင္ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ ထုိင္းထက္ အမ်ားႀကီးသာတယ္လို႔ ေျပာရမွာပါ။ ဆိုေတာ့ ထိုင္းလုိ ႏိုင္ငံမ်ဳိးမွာၾကေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရး ကိုယ္စားလွယ္ ေစလႊတ္ဖို႔ မလိုဘဲ၊ ျမန္မာႏိုင္ငံကို လိုေသးတယ္လို႔ သတ္မွတ္တာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဘယ္လို ႏိႈင္းယွဥ္ေျပာခ်င္ပါလဲ။

ကိုျမေအး ။ ။ က်ေနာ္ ျမင္တာကေတာ့ ထုိင္းႏုိင္ငံရဲ ႔ အေျခအေနက စစ္တပ္က အာဏာသိမ္းၿပီးမွ ျဖစ္လာတဲ့ အေျခအေနမ်ဳိး။ က်ေနာ္တုိ႔ႏုိင္ငံက တစဥ္တဆက္ထဲ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ ရွိေနပါေသးတယ္လို႔ ေျပာခ်င္တယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ ေျပာမယ္ဆိုရင္ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာပဲ မတရားအသင္းနဲ႔ ဆက္သြယ္မႈနဲ႔ဆုိၿပီး ေထာင္က်သြားတဲ့သူေတြ အမ်ားအျပား ရွိပါေသးတယ္။ အဲဒီလိုပဲ ျပည္တြင္းမွာဆိုရင္လဲ ဥပေဒပုဒ္မ အမ်ဳိးမ်ဳိးနဲ႔ ၅၀၅ (ခ) နဲ႔ ေထာင္က်ေနသူေတြ ရွိေနပါေသးတယ္။ လြတ္လပ္စြာ ဆႏၵေဖာ္ထုတ္ခြင့္အပိုင္းကလဲ သူတုိ႔ လိုခ်င္တဲ့ အတိုင္းအတာအထိ ရေသးတဲ့ အေျခအေနမ်ဳိးမွာ မရွိေသးပါဘူး။

အဲဒီလိုပဲ ပုဒ္မ (၁၈) (၁၉) ေတြနဲ႔ တရားစြဲဆိုခံထားရတာေတြ ရွိေနပါေသးတယ္။ အဲဒီဟာ ထုိင္းႏုိင္ငံမွာ မရွိတဲ့အတြက္ ျမန္မာႏုိင္ငံကို လႊတ္စရာ မလိုဘူးဆိုၿပီး၊ ေကာက္ခ်က္မ်ဳိးကေတာ့ မွန္ကန္တယ္လို႔ မယူဆပါဘူး။ အဲဒါေၾကာင့္မို႔ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုတာကေတာ့ အစိုးရတရပ္ ေျပာင္းသြားၿပီ။ ႏွစ္လသံုးလအတြင္းမွာေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရး တိုးတက္လာမွာေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ ဒါကို အစိုးရကို အျပစ္တင္ဖို႔ မရသလို၊ ျဖစ္ေနတဲ့ တိုင္းျပည္ရဲ ႔ သမိုင္းျဖစ္စဥ္တခုလံုးနဲ႔ သက္ဆုိင္တယ္လို႔ က်ေနာ္ ထင္ပါတယ္။ အဲဒါ အခ်ိန္ယူရမယ့္ ကိစၥပါ။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ ကိုေအာင္မ်ဳိးမင္းရဲ ႔ သေဘာထားကိုလည္း ေျပာပါ။ ထုိင္း - ျမန္မာ ႏိႈင္းယွဥ္ၿပီးေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရး ကိုယ္စားလွယ္ကို ထိုင္းမွာ မထားဘဲနဲ႔၊ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ထားတဲ့ကိစၥ။

ကိုေအာင္မ်ဳိးမင္း ။ ။ ထိုင္းႏုိင္ငံမွာ စစ္အာဏာသိမ္းၿပီးတဲ့ေနာက္ပိုင္းမွာ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ ရွိတယ္ဆိုၿပီး ေထာက္ျပလာပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ ထိုင္းႏုိင္ငံက ကုလသမဂၢရဲ ႔ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီကို တင္သြင္းတဲ့ UPR Report မွာ ဒီအခ်က္ေတြကို တင္ျပေပးၿပီးေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ ရပ္တန္႔ဖို႔ ေတာင္းဆိုထားတာ၊ က်ေနာ္တုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံက မၾကာခင္ကမွ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြကို ကမာၻသိတာ မဟုတ္ဘူးဗ်။ ဒီလိုမ်ဳိး လူ႔အခြင့္အေရး အထူးလုပ္ထံုးလုပ္နည္းေတြအတိုင္း ထားၿပီးေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရး စံုစမ္းစစ္ေဆးအရာရွိကို ၁၉၉၃ ခုႏွစ္ကတည္းက က်ေနာ္တုိ႔ ကုလသမဂၢနဲ႔ tie ျဖစ္လာခဲ့တယ္။ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ လူ႔အခြင့္အေရးကို စနစ္တက် ခ်ဳိးေဖာက္ခံခဲ့ရၿပီ၊ တကယ္တမ္း အေရးယူေဆာင္ရြက္မႈေတြ အားနည္းေသးတာ ျဖစ္တာမို႔ေၾကာင့္ က်ေနာ္တို႔ႏိုင္ငံက ဘာလဲဆိုရင္ ကင္ဆာေရာဂါလို ခံစားေနရတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈ ျဖစ္ပါတယ္။ ထိုင္းအစိုးရကေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔လိုမ်ဳိး ဒီလိုမ်ဳိး ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာရွိတာ မရွိဘူး။ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈေတြလည္း ရွိေနတယ္။ သာမန္ ထုတ္လုပ္နည္းေတြကလည္း ရွိေနတဲ့အတြက္ ထုိင္းႏုိင္ငံနဲ႔ က်ေနာ္တုိ႔ ဒီလုိမ်ဳိး ယွဥ္ၿပိဳင္ျခင္း မရပါဘူး။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ ေနာက္တခုက ျမန္မာႏိုင္ငံကို လာခဲ့တဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ကိုယ္စားလွယ္ေတြ အမ်ားႀကီး ရွိပါတယ္။ တေယာက္ခ်င္း ဘယ္သူ႔လက္ထက္မွာ စြမ္းေဆာင္ႏိုင္ခဲ့တာကို က်ေနာ္ အၾကမ္းဖ်ဥ္း စဥ္းစားၾကည့္မိတာ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြ ထားတဲ့ကိစၥ၊ အက်ဥ္းေထာင္ အေျခအေနတို႔ ဘာတို႔ဆုိ မစၥတာ Pinheiro လက္ထက္မွာ အေတာ္ေလး တုိးတက္ေကာင္းမြန္ခဲ့တယ္ လို႔ ေျပာႏိုင္မလား။ ကိုျမေအး၊ ကိုေအာင္မ်ဳိးမင္းတို႔ ပိုသိပါလိမ့္မယ္။ ဆိုေတာ့ မစၥယန္ဟီးလီ က ျမန္မာႏိုင္ငံကို (၅) ႀကိမ္ လာခဲ့ၿပီ။ သူ႔ရဲ ႔ လက္ထက္မွာ အေအာင္ျမင္ဆံုး၊ ဘယ္အခ်က္ျဖင့္ သူလာတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ တိုးတက္သြားၿပီလို႔ ေျပာလုိ႔ရပါလဲ။

ကိုျမေအး ။ ။ က်ေနာ္ ျမင္တာကေတာ့ တခ်ဳိ ႔လူ႔အခြင့္အေရး ကိုယ္စားလွယ္ေတြ လာခဲ့တယ္။ မမီခဲ့ဘူး။ အဲဒီအခ်ိန္ကာလတုန္းက က်ေနာ္တို႔က ေထာင္ထဲမွာ ရွိခဲ့တဲ့ အေျခအေန ျဖစ္တဲ့အခါၾကေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရး ကိုယ္စားလွယ္လာရင္ က်ေနာ္တုိ႔ မွတ္မိေနတာက Pinheiro, ဂါးဂါလီ ….. တို႔ မွတ္ပါတယ္။ အဲဒီေန႔ေတြမွာ က်ေနာ္တုိ႔ စားေရးေသာက္ေရးမွာ ပဲဟင္းတို႔ ဘာတို႔ ေကာင္းလာပါတယ္။ က်န္တဲ့ တိုးတက္တာေတြ၊ ဘာေတြ မေတြ႔ဘူး။ ဒါေပမဲ့ က်ေနာ္တုိ႔ေထာင္က ICRC ဝင္ၿပီးေနာက္ပိုင္းမွာ ေထာင္ေတြ ေနထိုင္မႈေတြက ဟိုအရင္ကထက္ အမ်ားႀကီးေျပာင္းလဲလာတယ္။ ဒုတိယအႀကိမ္ ေထာင္က်တဲ့အခ်ိန္မွာ သိသိသာသာ ေျပာင္းလဲမႈေတြ ျဖစ္လာတယ္။ ဂမ္ဘာရီ လက္ထက္လို႔ ေျပာလို႔ရမယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။

ေနာက္တခါ ၿပီးသြားတဲ့အခါ အခု မစၥယန္ဟီးလီ လာတဲ့အခါမွာေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ ႏုိင္ငံရဲ ႔ အေျခအေနေတြကလည္း ေရြ ႔သြားၿပီ။ ေရြ ႔သြားတဲ့အခါမွာ တိုးတက္တဲ့ သိသာတဲ့ ေျပာင္းလဲမႈက ဥပမာအားျဖင့္ ေျပာမယ္ဆိုရင္ က်ေနာ္ ျမင္တာကေတာ့ တဖက္ကလဲ ပြင့္လာတဲ့ အေျခအေန ျဖစ္သလို၊ လြတ္လပ္စြာ ဂ်ာနယ္ေတြ၊ မဂၢဇင္းေတြ ထုတ္ခြင့္ေတြ ရလာခဲ့တယ္။ စာေပစီစစ္ေရးကလည္း ေလ်ာ့သြားတယ္။ ဒါကလဲ အဲဒီကိစၥေတြကို မစၥယန္ဟီးလီ မမီခဲ့ဘူးလို႔ ထင္ပါတယ္။ အဲဒီအေျခအေန ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ မစၥယန္ဟီးလီ လာၿပီးမွ တုိးတက္သိသာတဲ့ အေျပာင္းအလဲကေတာ့ ေျပာဖုိ႔ေတာ့ ခက္ပါလိမ့္မယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ တကယ္ေတာ့ သူ႔ေၾကာင့္ေတာ့ မဟုတ္ဘူး ျမန္မာႏုိင္ငံ အေျခအေနက ပြင့္လင္းလာတာလဲ ပါတာေပါ့။

ကိုျမေအး ။ ။ ဟုတ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ အေျခအေန ပြင့္လင္းလာတာလည္း ပါပါတယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ ကိုေအာင္မ်ဳိးမင္းလည္း ႏိႈင္းယွဥ္ပါအံုး။ လူ႔အခြင့္အေရး ကိုယ္စားလွယ္ေတြကို။ ကိုေအာင္မ်ဳိးမင္း က ေထာင္ထဲမေရာက္ဘူး ထင္ပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ အျပင္ကေန အကဲခတ္ႏိုင္မယ္ ထင္ပါတယ္။ မစၥယန္ဟီးလီရဲ ႔ (၅) ႀကိမ္အတြင္းမွာ ၿပီးေတာ့ အဓိက ေအာင္ျမင္မႈ၊ တိုးတက္မႈ ဘာေတြ႔တယ္လို႔ ေျပာခ်င္ပါလဲ။

ကိုေအာင္မ်ဳိးမင္း ။ ။ က်ေနာ္တုိ႔ လူ႔အခြင့္အေရး စံုစမ္းစစ္ေဆးေရး ေကာ္မရွင္ေတြ က ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ ႔ အေျခအေနေတြအားလံုး ေလ့လာေပမယ့္ သူတုိ႔မွာ မတူညီတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးတာဝန္ေတြ ရွိပါတယ္။ မစၥတာပီညဲရိုး ဆိုရင္ ကေလးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး တာဝန္ယူထားတဲ့သူလည္း ျဖစ္တဲ့အတြက္ အဓိက ကေလးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြ၊ ကေလးစစ္သားနဲ႔ ပတ္သက္တာေတြကို ထဲထဲဝင္ဝင္ စိတ္ဝင္စားခဲ့တယ္။ ေနာက္တခါ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားကို သူ႔အေနနဲ႔ ထဲထဲဝင္ဝင္ ေတြ႔ဆံုခဲ့တာ ရွိပါတယ္။ ေနာက္ သူ႔ေနာက္မွာ တာဝန္က်တဲ့ မစၥတာကန္တာနာ ဆိုရင္ေတာ့ သူကိုယ္တိုင္က ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား မိသားစုက ေပါက္ဖြားလာတယ္။ တရားဥပေဒ ပညာရွင္တဦး ျဖစ္တဲ့အတြက္ တရားဥပေဒအတိုိင္း လြတ္လပ္မႈ၊ Rules of Law တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရးကို လုပ္ေဆာင္ခဲ့တဲ့အတြက္ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ဒီအေၾကာင္းကို တြန္းတြန္းတိုက္တိုက္ ေျပာဆိုခဲ့တယ္။ မစၥယန္ဟီးလီရဲ ႔ အရင္တုန္းက သမုိင္းေၾကာင္း ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ကေလးအခြင့္အေရးဆုိင္ရာ ေကာ္မတီ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ေတာ့ သူ႔အေနနဲ႔ လူနည္းစုေတြ၊ ဒီလုိမ်ဳိး အဲဒါေတြနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ကိစၥေတြကို သူစိတ္ဝင္စားတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ လူနည္းစုအေၾကာင္းကို သူေျပာတာရွိတယ္။ ေအာင္ျမင္မႈေတြကေတာ့ ဒီဘက္ အစိုးရေပၚ မူတည္ပါတယ္။ သူတုိ႔ ဘယ္ေလာက္ စိတ္ဝင္စားမႈရွိရွိ အစိုးရက ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ မရွိရင္ မေအာင္ျမင္ဘူး။ အခုန က်ေနာ္တုိိ႔ ေျပာခဲ့သလိုပဲ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားကိစၥကို အစဥ္အဆက္ ေအာ္ခဲ့တဲ့အထဲမွာ သူလည္း ပါဝင္ခဲ့တယ္။ ေနာက္တခါ လူနည္းစုေတြေပၚမွာ စိတ္ဝင္စားမႈ လုပ္ေဆာင္ခဲ့တယ္။ အဲဒီေတာ့ ဒီကိစၥေတြကို အထူးသျဖင့္ … ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား တြန္းတြန္းတိုက္တိုက္ ေျပာဆိုခဲ့တယ္။ တဖက္မွာ ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြ လြတ္လာခဲ့တာ ရွိသလို၊ တဖက္မွာ စိန္ေခၚမႈအသစ္ေတြကို သူႀကံဳေတြ႔ခဲ့တယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ စိန္ေခၚမႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေမးခ်င္ပါတယ္။ သူ႔ရဲ ႔ စိန္ေခၚမႈ အခက္အခဲဆံုးကေတာ့ ရခိုင္ျပႆနာလို႔ ထင္ပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ မဘသ တို႔ရဲ ႔ ဘာသာျခားေတြအေပၚ ေျပာဆိုမႈေတြ ျဖစ္မယ္ ထင္ပါတယ္။ စိန္ေခၚမႈေတြကို သူ႔အေနနဲ႔ ဘယ္လို ေက်ာ္လႊားႏိုင္မယ္။ ဘယ္လို ေျပလည္ေအာင္ လုပ္ႏိုင္မယ္လို႔ ထင္ပါလဲ။

ကိုျမေအး ။ ။ ဒီဟာကေတာ့ က်ယ္ျပန္႔တဲ့ ကိစၥရပ္ႀကီးတခု ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီအေပၚ တိတိက်က် comment ေပးဖို႔ ခက္ပါလိမ့္မယ္။ က်ေနာ္ ျမင္တာကေတာ့ ဟုတ္ပါတယ္ … ရခိုင္ျပည္နယ္ ေအးခ်မ္းတည္ၿငိမ္ေရးအတြက္က အေရးႀကီးတယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။ ေနာက္တခုက က်ေနာ္တုိ႔ရဲ ႔အျမင္ အစိုးရသစ္အေနနဲ႔လည္း ရခိုင္မွာရွိတဲ့ လူ႔အဖြဲ႔အစည္း ႏွစ္ခုအတြင္းက ပဋိပကၡေတြ ခ်ဳပ္ၿငိမ္းဖို႔အတြက္ စတင္ႀကိဳးပမ္းစ ျပဳလာၿပီလို႔ ယူဆတယ္။ တိုးတက္မႈေတြ တစံုတရာ ျဖစ္ေပၚလာတယ္လုိ႔လဲ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။ ဒီေနရာမွာေတာ့ တျခားဘာသာေရးနဲ႔ သက္ဆိုင္တဲ့ကိစၥ၊ လူမႈေရးနဲ႔ သက္ဆိုင္တဲ့ကိစၥ Hate speech ေတြ ကိစၥကေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ တခုပဲ တုိက္တြန္းခ်င္တာ မစၥယန္ဟီးလီအတြက္ အဓိက စိန္ေခၚမႈက ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရး နဲ႔ တရားမွ်တမႈဆိုတဲ့ဟာပဲလို႔ ျမင္ပါတယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ ကိုေအာင္မ်ဳိးမင္း သေဘာထားလဲ သိခ်င္ပါတယ္။ ဒီကိစၥမွာ သူ႔ရဲ ႔ အဓိက စိန္ေခၚမႈက ဘာျဖစ္မလဲ။ ရခိုင္ျပႆနာလား။ ဒါေတြကို ေျပလည္ေအာင္ သူ ဘယ္ေလာက္ ညိွႏိႈင္းႏုိင္မလဲ။ အထူးသျဖင့္ကေတာ့ ႏိုင္ငံတကာအျမင္နဲ႔ ျပည္တြင္းရဲ ႔အျမင္ ကြဲလြဲမႈေတြလည္း ရွိေနပါတယ္။

ကိုေအာင္မ်ဳိးမင္း ။ ။ ရခိုင္မွာရွိတဲ့ ျပႆနာကေတာ့ မစၥတာကန္တာနာ ေခတ္ထဲကေန ရိွခဲ့တဲ့ အခက္အခဲတခုပဲ။ သူ႔ဆီကို ပိုၿပီးေတာ့ ေရာက္ရွိလာတဲ့သေဘာ ျဖစ္ပါတယ္။ မစၥယန္ဟီးလီက သူ႔အေနနဲ႔ သူ႔ရဲ ႔ ရပ္တည္ခ်က္ကို အေခၚအေဝၚကအစ မေျပာင္းဘူးဆုိတဲ့အရာ ကုလသမဂၢက ခ်မွတ္ထားတဲ့ တာဝန္အတိုင္း လုပ္ပါမယ္ဆိုေတာ့ သူ႔မွာ ပိုၿပီးေတာ့ ဒီလုိမ်ဳိး အခက္အခဲကေတာ့ ပိုၿပီးေတာ့ ႀကံဳေတြ႔ရပါတယ္။ ေနာက္တခုကေတာ့ အမ်ဳိးသမီး ျဖစ္တဲ့အတြက္ သူ႔အေပၚမွာ က်ေနာ္တုိ႔ရဲ ႔ အစြဲပတ္ဝန္းက်င္ထဲမွာ အမ်ဳိးသမီးဆိုရင္ ပိုၿပီးေတာ့ အထင္ေသးတဲ့စိတ္မ်ဳိး၊ လက္မခံခ်င္တဲ့စိတ္မ်ဳိး Gender အရ သူ႔အေပၚ ပိုၿပီးအခက္အခဲ ရွိမယ္လို႔ က်ေနာ္ ယူဆတယ္။ ႏွမသားခ်င္း မစာနာ ေခၚေဝၚ ဆက္ဆံတဲ့သေဘာ ျဖစ္ရတာ သူ႔အတြက္ ပိုၿပီးေတာ့ ႀကံဳေတြ႔ရတဲ့ အခက္အခဲသစ္လို႔ က်ေနာ္ ျမင္ပါတယ္။ ေနာက္တခုကေတာ့ ဒီလုိမ်ဳိး အခုဆိုရင္ လံုၿခံဳေရးအရ တခ်ဳိ ႔ေနရာေတြ သြားလို႔မရဘူးဆိုၿပီးေတာ့ ပိတ္ပင္တဲ့အသံေတြ ၾကားေနရတယ္။ အဲဒီေတာ့ အစိုးရက ဒီလိုမ်ဳိး လံုၿခံဳေရး လိုအပ္လုိ႔ လုပ္ေဆာင္လို႔ရွိရင္ တကယ္တမ္း လိုအပ္ရင္ ကိစၥမရွိဘူး။ လံုၿခံဳေရးအေၾကာင္းျပၿပီး လုပ္ေဆာင္လိုကေတာ့ ဘာသတင္းမွလဲ ရမွာမဟုတ္ဘူး။ သိၾကားမင္းဆင္းၿပီး ရွင္းလို႔လဲ ရမွာမဟုတ္ဘူး။ အဲဒီအတြက္ကလဲ သူ႔အတြက္ ေနာက္ထပ္ႀကံဳႏိုင္ေသာ အခက္အခဲတခု၊ စိန္္ေခၚမႈလို႔ က်ေနာ္ ေျပာလိုပါတယ္။

XS
SM
MD
LG