သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ရခိုင္အေရး ယံုၾကည္ရေလာက္တဲ့ စံုစမ္းမႈမရိွေသး - ကုလအႀကီးအကဲ


ရခိုင္ေျမာက္ပို္င္းက လူ႕အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႕ ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႕ စံုစမ္းစစ္ေဆး အေရးယူမယ္လို႕ ေျပာေနေပမယ့္၊ ဒီေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြအေပၚ ယံုၾကည္စိတ္ခ်ရမႈမရိွေသးဘူးလို႕ လူ႕အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢမဟာမင္းႀကီး Zeid Al Hussein က ေ၀ဖန္ေျပာၾကားလိုက္ပါတယ္။ ဒုကၡသည္ေတြ ေနရပ္ျပန္ေရးမွာလည္း လူ႕အခြင့္အေရးေစာင့္ၾကည့္စစ္ေဆးခြင့္ေတြမရိွပဲ မျဖစ္ႏုိင္ဘူးလို႕ ေထာက္ျပပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္း ကိုသားညြန္႔ဦးက ေျပာျပမွာပါ။

ျမန္မာႏိုင္ငံအပါအ၀င္ ကမၻာ့ႏိုင္ငံအခ်ိဳ႕ဟာ ကုလသမဂၢရဲ႕ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြကို လက္သင့္မခံတဲ့အေပၚ ဒီကေန႔ က်င္းပတဲ့ ကုလသမဂၢလူ႕အခြင့္အေရးေကာင္စီ ပံုမွန္အစည္းအေ၀းဖြင့္ပဲြမွာ လူ႕အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ကုလ မဟာမင္းႀကီးက ေ၀ဖန္႐ႈတ္ခ်ခဲ့ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း ႐ခိုင္ျပည္နယ္မွာသာမက ကခ်င္နဲ႔ ရွမ္းျပည္အထိပါ လူ႕အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္ေတြ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ျဖစ္ေနတယ္ဆိုၿပီး ကုလ မဟာမင္းႀကီး Zeid Al Husseinက သူ႕ မိန္႕ခြန္းထဲ ထည့္ေျပာပါတယ္။

“ လူ႕အခြင့္အေရးေကာင္စီအေနနဲ႔ သတိျပဳမိပါလိမ့္မယ္၊ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္းမွာရိွတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြဟာ လူမ်ိဳးႏြယ္စုတစုအေနနဲ႕ ပစ္မွတ္ထားခံရၿပီး အစီအစဥ္တက် က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ အတိုက္ခိုက္ခံေနရတယ္ဆိုတာပါ။ ဥပေဒစံႏႈန္းသတ္မွတ္ခ်က္အရဆိုရင္ေတာ့ Genocide မ်ိဳးျဖဳတ္သတ္ျဖတ္မႈအထိ ျဖစ္ႏိုင္ေခ်ရိွေနပါတယ္။ ကခ်င္နဲ႔ ရွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္းမွာဆိုရင္လည္း မႏွစ္ေအာက္တိုဘာလကတည္းက ပဋိပကၡေတြက တိုးျမင့္လာပါတယ္။ ဥပေဒလက္လြတ္သတ္ျဖတ္မႈေတြ၊ ေပ်ာက္ဆံုးမႈေတြ၊ လူမဆန္စြာညွဥ္းပန္းႏွိပ္စက္ခံရမႈေတြ၊ လိင္အၾကမ္းဖက္မႈေတြ၊ အတင္းအဓမၼလုပ္အားေပးေစခိုင္းမႈေတြ၊ ကေလးစစ္သား အတင္းအၾကပ္စုေဆာင္းမႈေတြ၊ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖဲြ႕ေတြ လက္နက္ကိုင္ေတြအၾကား ပဋိပကၡအတြင္း အင္အားမမွ်တသံုးတာ ဒါမွမဟုတ္ အရပ္သားေတြပါမညွာ မဲမဲျမင္ပစ္ခတ္တာ စသျဖင့္ လူ႕အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြရိွေနတယ္ဆိုတာေတြ ၾကားသိေနရပါတယ္။”

ကခ်င္နဲ႔ ရခိုင္ေဒသအပါအ၀င္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္းက လူ႕အခြင့္အေရးအေျခအေနေတြကို စံုစမ္းဖို႕ ကုလ လူ႕အခြင့္အေရးေကာင္စီက အခ်က္အလက္စုေဆာင္းေရးအဖဲြ႔ကို ဖဲြ႕ခဲ့ေပမယ့္ ျမန္မာအစိုးရက အဲဒီအဖဲြ႔ကို ျပည္၀င္ခြင့္မေပးခဲ့ပါဘူး။ ဒါ့အျပင္ လူ႕အခြင့္အေရးအထူးကိုယ္စားလွယ္ကိုလည္း အစိုးရအေနနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈရပ္ထားၿပီး ႏိုင္ငံတြင္း၀င္ေရာက္စစ္ေဆးခြင့္ေတြမေပးေတာ့ပါဘူး။ အစိုးရအေနနဲ႕ အစိုးရတာ၀န္ရိွသူေတြနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံလူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ဖက္က သြားေရာက္စစ္ေဆးတာမ်ိဳး ရိွခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ႏိုင္ငံတကာက စြတ္စဲြေနသလို အစီအစဥ္တက်လူ႕အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္တာမ်ိဳးမဟုတ္ပဲ၊ လံုၿခံဳေရးတာ၀န္ရိွသူတဦးခ်င္း က်ဴးလြန္တဲ့ျပစ္မႈေတြပဲ ေတြ႕ရတယ္လို႕ သံုးသပ္ထားပါတယ္။ ကုလ မဟာမင္းႀကီး Zeid ကေတာ့ ျမန္မာဖက္က အခုလို စံုစမ္းမႈေတြမွာ ခုအခ်ိန္အထိ ႏိုင္ငံတကာလက္ခံယံုၾကည္လို႕ရတဲ့ အေနအထားမ်ိဳးမရိွေသးဘူးလို႕ အခု အစည္းအေ၀းမွာ ေျပာသြားပါတယ္။

“ ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႕ ဒီ စြတ္စဲြခ်က္ေတြကို စံုစမ္းစစ္ေဆးၿပီး တာ၀န္ရိွသူေတြကို အျပစ္ေပးအေရးယူမယ္လို႕ ေျပာေနေပမယ့္လည္း၊ ဒီစံုစမ္းမႈေတြမွာ ယံုၾကည္စိတ္ခ်ရမႈနဲ႕ လြတ္လပ္မႈဆုိတဲ့ အနိမ့္ဆံုးစံသတ္မွတ္ခ်က္ေတြေတာင္ မရိွပါဘူး။ ႏိုင္ငံတကာစံုစမ္းမႈေတြကို ျငင္းေနတာေၾကာင့္ လူ႕အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ကုလမဟာမင္းႀကီးရံုး၊ ကုလ လူ႕အခြင့္အေရးအထူးကိုယ္စားလွယ္နဲ႕ အခ်က္အလက္ရွာေဖြေရးအဖဲြ႕ေတြဟာ အေ၀းကေနၿပီးလွမ္းၿပီး ေစာင့္ၾကည့္ေနရပါတယ္။ ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြ ေနရပ္ျပန္ေရးအတြက္ ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႕ UNDP၊ UNHCR တို႕နဲ႔ သေဘာတူ စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဆိုခဲ့ပါတယ္။ ပကတိအေနအထား လူ႕အခြင့္အေရးအေျခအေနစစ္ေဆးေစာင့္ၾကည့္ခြင့္မရပဲနဲ႕ေတာ့ ဒုကၡသည္ေတြ ေနရပ္ျပန္ေရး မျဖစ္ႏိုင္ဘူးဆိုတာကို က်ေနာ္ ထပ္ေလာင္းေျပာပါရေစ။”

လူ႕အခြင့္အေရးဆုိင္ရာ ကုလသမဂၢမဟာမင္းႀကီး Zeid Al Hussein ရဲ႕ အခုမိန္႔ခြန္းဟာ မဟာမင္းႀကီးအျဖစ္သူရဲ႕ ေနာက္ဆံုးမိန္႔ခြန္းျဖစ္မွာပါ။ အခု လူ႕အခြင့္အေရးေကာင္စီအစည္းအေ၀းအၿပီး ၾသဂုတ္လဆိုရင္ သူ႕သက္တမ္းကုန္ဆံုးမွာျဖစ္တာေၾကာင့္ပါ။

ဇြန္နဲ႔ဇူလိႈင္လေတြမွာက်င္းပသြားမယ့္ ၃၈ ႀကိမ္ေျမာက္ ကုလသမဂၢလူ႕အခြင့္အေရးေကာင္စီ ပံုမွန္အစည္အးေ၀းေတြမွာေတာ့ ႏိုင္ငံတကာလူ႕အခြင့္အေရးအေျခအေနေတြထဲ ျမန္မာႏိုင္ငံက ႐ုိဟင္ဂ်ာအေရးကိစၥဟာ ဦးစားေပးေဆြးေႏြးစရာျဖစ္လာဦးမယ္လို႕ ယူဆရပါတယ္။ ျမန္မာအစိုးရကေတာ့ ရခိုင္ေျမာက္ပို္င္းက လူ႕အခြင့္အေရးစြတ္စဲြခ်က္ေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႕ အေထာက္အထားခိုင္ခိုင္မာမာျပႏိုင္ရင္ အေရးယူပါ့မယ္လို႕ ဂတိေပး ေျပာၿပီး၊ ႏိုင္ငံတကာက သံုးႏံႈးတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့အသံုးကိုေတာ့ အသိအမွတ္မျပဳပါဘူး။ ႐ခိုင္ေျမာက္ပိုင္းေဒသ လူ႕အခြင့္အေရးစြတ္စဲြခ်က္ေတြနဲ႔ပတ္သက္္လို႕ မၾကာခင္မွာလည္း ႏို္င္ငံတကာပုဂၢိဳလ္တဦးအပါအ၀င္ သံုးဦးပါ စံုစမ္းေရးအဖဲြ႔ၿပီး စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြ လုပ္သြားမယ္လို႕ အစိုးရက ေၾကညာထားပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG