သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ICJ အေတြ႔အၾကံဳ အတိုင္ပင္ခံရွင္းလင္း


ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံ ပုဂၢိဳလ္ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ မိန္႔ခြန္းေျပာ (Myanmar State Counsellor Office)

(Zawgyi/Unicode)

Gambia ႏိုင္ငံနဲ႔ ICJ မွာ ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ ျမန္မာႏိ္ုင္ငံ ရခိုင္ေျမာက္ပိုင္းအေျခအေနဟာ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာစံႏႈန္းနဲ႔ မကိုက္ညီဘူးဆိုတာကို မျငင္းလိုေပမယ့္ ဒါေတြဟာ လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈလို႔ သတ္မွတ္လို႔မရႏိုင္တဲ့အေၾကာင္း ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ဒီကေန႔ည ႏိုင္ငံကို ေျပာတဲ့ မိန္႔ခြန္းမွာ ေျပာသြားပါတယ္။ ဒီအမႈရင္ဆိုင္ရစဥ္မွာ ဝိုင္းရံခဲ့ၾကတဲ့ လူထုေၾကာင့္ အမႈရင္ဆိုင္ရာမွာ အားျဖစ္ေစခဲ့တယ္လို႔ ေျပာဆိုပါတယ္။ မိန္႔ခြန္း အႏွစ္ခ်ဳပ္ကို ကိုသားၫြန္႔ဦး ေျပာျပပါမယ္။

အခုမိန္႔ခြန္းဟာ ICJ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာတရားရံုးမွာ သူဦးေဆာင္ရင္ဆိုင္ခဲ့တဲ့ အေတြ႕အၾကံဳေတြကို အမ်ားျပည္သူသိရွိေစဖို႔ ရွင္းလင္းတင္ျပတာျဖစ္တယ္လို႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေျပာပါတယ္။ သူတို႔အေနနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံဘက္က ေရွေနေတြ ဥပေဒအက်ိဳးေဆာင္ေတြရဲ႕ ကြ်မ္းက်င္မႈနဲ႔အတူ ႐ိုး႐ိုးသားသား အမွန္အတိုင္း တရားရံုးကို ေလွ်ာက္လဲႊခဲ့တယ္လို႔ဆိုပါတယ္။ လက္ရွိ အမႈရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ ပဋိပကၡအတြင္းမွာ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္တာေတြရွိႏိုင္ေပမယ့္ ဒါကို Genocide လူမ်ိဳးတံုးသတ္ျဖတ္မႈလို႔ သတ္မွတ္လို႔ မရႏိုင္တဲ့အေၾကာင္း ေျပာပါတယ္။

“က်မအေနနဲ႔ ဒီလိုမ်ိဳး လက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡေတြ ရင္ဆိုင္ႀကံဳေတြ႔ရတဲ့ အေျခအေနမ်ိဳးေတြမွာ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ ရွိႏိုင္တယ္၊ တရားမွ်တမႈနဲ႔ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးနဲ႔ စပ္လ်ဥ္းၿပီး ႏိုင္ငံတကာက လက္ခံထားတဲ့ စံႏႈန္းေတြနဲ႔ ေသြဖည္ႏိုင္တယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္ကို အျငင္းမပြားခဲ့ဘူး။ ဒါေပမယ့္လည္း ဒီလိုခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြကို လူမ်ိဳးျပဳန္းတီးမႈနဲ႔ လူမ်ိဳးျပဳန္းတီးေစဖို႔ ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိ ေဆာင္ရြက္တယ္လို႔ မသတ္မွတ္ႏိုင္ပါဘူး။ ခ်ိဳးေဖာက္သူေတြ က်ဴးလြန္သူေတြ ရွိခဲ့ရင္ ဥပေဒနဲ႔အညီ အေရးယူမႈေတြ ေဆာင္ရြက္မွာ ျဖစ္သလို ဒီလိုအေရးယူရန္ဆႏၵနဲ႔ အေရးယူႏိုင္စြမ္းလည္း က်မတို႔ အေနနဲ႔ အျပည့္အ၀ ရွိေနပါတယ္။”

အမႈနဲ႔ပတ္သက္လို႔ အမ်ားျပည္သူေတြ ပိုမိုသိရွိနားလည္ႏိုင္ဖို႔ တရားရံုးကိုသြားေရာက္ခဲ့ၾကတဲ့ ျမန္မာကိုယ္စားလွယ္အဖဲြကေန ဥပေဒရႈေထာင့္၊ ႏိုင္ငံေရးရႈေထာင့္၊ သံတမန္ေရးရႈေထာင့္ အသီးသီးကေန ေဆြးေႏြးထားတဲ့ စကားဝိုင္းအစီအစဥ္ေတြကိုလည္း ႏိုင္ငံတ၀ွမ္းလံုးကို ထုတ္လႊင့္ေပးမယ္လို႔ေျပာပါတယ္။

ဂမ္ဘီယာႏိုင္ငံဘက္က ေလွ်ာက္လဲြရာမွာ ARSA အစြန္းေရာက္အဖဲြ႕က အၾကမ္းဖက္မႈေတြနဲ႔ သမိုင္းေနာက္ခံ အေျခအေနေတြကို မ်က္ကြယ္ျပဳခဲ့တယ္လို႔လည္း ေ၀ဖန္ေျပာပါတယ္။

ဒါအျပင္ အခု ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့အမႈဟာ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္းအေျခအေနေတြကို အရင္ကာလေတြတုန္းက မွ်မွွ်တတ မကိုင္တြယ္ခဲ့တာေတြေၾကာင့္လည္း ျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာသြားပါတယ္။

“ဒီကေန႔ တရားရံုးေတာ္မွာ က်မတို႔ ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ စိန္ေခၚမႈေတြဟာ တကယ္ေတာ့ ျပီးခဲ့တဲ့ ႏွစ္အနည္းငယ္ အတြင္းက ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ကိစၥေတြေၾကာင့္ မဟုတ္ပဲနဲ႔ လြန္ခဲ့တဲ့ ၁၀ စုႏွစ္ေပါင္း မ်ားစြာကာလအတြင္း ရခိုင္ျပည္နယ္မွာရွိေနတဲ့ လူမႈေရး၊ စီးပြားေရး၊ ႏိုင္ငံေရးအားနည္းခ်က္ေတြကို လက္ေတြ႔က်က် မွ်မွ်တတ ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းႏိုင္ခဲ့တဲ့ အခြင့္အေရးေတြကို လက္လႊတ္ဆံုးရံႈးခဲ့ရတာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။”

ေျပာရမယ္ဆိုရင္ေတာ့ အခု မိန္႔ခြန္းဟာ ICJ တရားရံုးမွာ သူရင္ဆိုင္ခဲ့တဲ့အေတြ႕အၾကံဳေတြအျပင္ အဓိကထား ေျပာသြားတာက လူထုရဲ႕ပူးေပါင္းပါ၀င္မႈနဲ႔ လူထုရဲ႕ေထာက္ခံမႈကိုပါ။

“ျမန္မာႏို္င္ငံတ၀ွမ္းလံုးနဲ႔ The Hague ၿမိဳ႕သာမက ကမာၻ႕အႏွံ႔အျပားမွာရွိေနၾကတဲ့ က်မတို႔ ျပည္သူေတြရဲ႕ ရက္ရက္ေရာေရာ တခဲနက္ အားေပးေထာက္ခံမႈေတြဟာ က်မတို႕ ျမန္မာကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔အတြက္ ႏိုင္ငံတကာ တရားရံုးေတာ္မွာ ေလွ်ာက္လဲစဥ္ တကယ့္ကို ခြန္အားေတြ ျဖစ္ေစခဲ့ပါတယ္။”

တဘက္မွာ ျမန္မာလူထုအေနနဲ႔ အခုလို ေထာက္ခံအားေပးတာအျပင္၊ ဒီအမႈကိစၥကို ႏွလံုးသားနဲ႔ေရာ ဦးေႏွာက္နဲ႔ပါ ခိုင္ခိုင္မာမာရွင္းရွင္းလင္းသိမွ ပိုၿပီး တန္ဖိုးႀကီးတဲ့အားျဖစ္လိမ့္မယ္လို႔ေျပာပါတယ္။ ဒီအမႈနဲ႔ပတ္သက္လို႔ Gambia ဘက္က တင္ျပထားတဲ့ ၾကားျဖတ္အေရးေပၚေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြကိုေတာ့ တရားရံုးကေန ဇန္နဝါရီလထဲ ဆံုးျဖတ္ဖြယ္ရွိတယ္လို႔ေျပာခဲ့ပါတယ္။

ICJ အေတြ႔အၾကံဳ အတိုင္ပင္ခံရွင္းလင္း
please wait

No media source currently available

0:00 0:03:26 0:00
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္


..................


ICJ အတွေ့အကြုံ အတိုင်ပင်ခံရှင်းလင်း

(Unicode)

Gambia နိုင်ငံနဲ့ ICJ မှာ ရင်ဆိုင်နေရတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံ ရခိုင်မြောက်ပိုင်းအခြေအနေဟာ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုတွေနဲ့ နိုင်ငံတကာစံနှုန်းနဲ့ မကိုက်ညီဘူးဆိုတာကို မငြင်းလိုပေမယ့် ဒါတွေဟာ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုလို့ သတ်မှတ်လို့မရနိုင်တဲ့အကြောင်း နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က ဒီကနေ့ည နိုင်ငံကို ပြောတဲ့ မိန့်ခွန်းမှာ ပြောသွားပါတယ်။ ဒီအမှုရင်ဆိုင်ရစဉ်မှာ ဝိုင်းရံခဲ့ကြတဲ့ လူထုကြောင့် အမှုရင်ဆိုင်ရာမှာ အားဖြစ်စေခဲ့တယ်လို့ ပြောဆိုပါတယ်။ မိန့်ခွန်း အနှစ်ချုပ်ကို ကိုသားညွန့်ဦး ပြောပြပါမယ်။

အခုမိန့်ခွန်းဟာ ICJ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံးမှာ သူဦးဆောင်ရင်ဆိုင်ခဲ့တဲ့ အတွေ့အကြုံတွေကို အများပြည်သူသိရှိစေဖို့ ရှင်းလင်းတင်ပြတာဖြစ်တယ်လို့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က ပြောပါတယ်။ သူတို့အနေနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံဘက်က ရှေနေတွေ ဥပဒေအကျိုးဆောင်တွေရဲ့ ကျွမ်းကျင်မှုနဲ့အတူ ရိုးရိုးသားသား အမှန်အတိုင်း တရားရုံးကို လျှောက်လွဲှခဲ့တယ်လို့ဆိုပါတယ်။ လက်ရှိ အမှုရင်ဆိုင်နေရတဲ့ ပဋိပက္ခအတွင်းမှာ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်တာတွေရှိနိုင်ပေမယ့် ဒါကို Genocide လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုလို့ သတ်မှတ်လို့ မရနိုင်တဲ့အကြောင်း ပြောပါတယ်။

“ကျမအနေနဲ့ ဒီလိုမျိုး လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခတွေ ရင်ဆိုင်ကြုံတွေ့ရတဲ့ အခြေအနေမျိုးတွေမှာ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုတွေ ရှိနိုင်တယ်၊ တရားမျှတမှုနဲ့ တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးနဲ့ စပ်လျဉ်းပြီး နိုင်ငံတကာက လက်ခံထားတဲ့ စံနှုန်းတွေနဲ့ သွေဖည်နိုင်တယ်ဆိုတဲ့ အချက်ကို အငြင်းမပွားခဲ့ဘူး။ ဒါပေမယ့်လည်း ဒီလိုချိုးဖောက်မှုတွေကို လူမျိုးပြုန်းတီးမှုနဲ့ လူမျိုးပြုန်းတီးစေဖို့ ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ဆောင်ရွက်တယ်လို့ မသတ်မှတ်နိုင်ပါဘူး။ ချိုးဖောက်သူတွေ ကျူးလွန်သူတွေ ရှိခဲ့ရင် ဥပဒေနဲ့အညီ အရေးယူမှုတွေ ဆောင်ရွက်မှာ ဖြစ်သလို ဒီလိုအရေးယူရန်ဆန္ဒနဲ့ အရေးယူနိုင်စွမ်းလည်း ကျမတို့ အနေနဲ့ အပြည့်အ၀ ရှိနေပါတယ်။”

အမှုနဲ့ပတ်သက်လို့ အများပြည်သူတွေ ပိုမိုသိရှိနားလည်နိုင်ဖို့ တရားရုံးကိုသွားရောက်ခဲ့ကြတဲ့ မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲကနေ ဥပဒေရှုထောင့်၊ နိုင်ငံရေးရှုထောင့်၊ သံတမန်ရေးရှုထောင့် အသီးသီးကနေ ဆွေးနွေးထားတဲ့ စကားဝိုင်းအစီအစဉ်တွေကိုလည်း နိုင်ငံတဝှမ်းလုံးကို ထုတ်လွှင့်ပေးမယ်လို့ပြောပါတယ်။

ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံဘက်က လျှောက်လွဲရာမှာ ARSA အစွန်းရောက်အဖွဲ့က အကြမ်းဖက်မှုတွေနဲ့ သမိုင်းနောက်ခံ အခြေအနေတွေကို မျက်ကွယ်ပြုခဲ့တယ်လို့လည်း ဝေဖန်ပြောပါတယ်။

ဒါအပြင် အခု ရင်ဆိုင်နေရတဲ့အမှုဟာ ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်းအခြေအနေတွေကို အရင်ကာလတွေတုန်းက မျှမျှတတ မကိုင်တွယ်ခဲ့တာတွေကြောင့်လည်း ဖြစ်တယ်လို့ ပြောသွားပါတယ်။

“ဒီကနေ့ တရားရုံးတော်မှာ ကျမတို့ ရင်ဆိုင်နေရတဲ့ စိန်ခေါ်မှုတွေဟာ တကယ်တော့ ပြီးခဲ့တဲ့ နှစ်အနည်းငယ် အတွင်းက ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ ကိစ္စတွေကြောင့် မဟုတ်ပဲနဲ့ လွန်ခဲ့တဲ့ ၁၀ စုနှစ်ပေါင်း များစွာကာလအတွင်း ရခိုင်ပြည်နယ်မှာရှိနေတဲ့ လူမှုရေး၊ စီးပွားရေး၊ နိုင်ငံရေးအားနည်းချက်တွေကို လက်တွေ့ကျကျ မျှမျှတတ ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းနိုင်ခဲ့တဲ့ အခွင့်အရေးတွေကို လက်လွှတ်ဆုံးရှုံးခဲ့ရတာကြောင့် ဖြစ်ပါတယ်။”

ပြောရမယ်ဆိုရင်တော့ အခု မိန့်ခွန်းဟာ ICJ တရားရုံးမှာ သူရင်ဆိုင်ခဲ့တဲ့အတွေ့အကြုံတွေအပြင် အဓိကထား ပြောသွားတာက လူထုရဲ့ပူးပေါင်းပါဝင်မှုနဲ့ လူထုရဲ့ထောက်ခံမှုကိုပါ။

“မြန်မာနိုင်ငံတဝှမ်းလုံးနဲ့ The Hague မြို့သာမက ကမ္ဘာ့အနှံ့အပြားမှာရှိနေကြတဲ့ ကျမတို့ ပြည်သူတွေရဲ့ ရက်ရက်ရောရော တခဲနက် အားပေးထောက်ခံမှုတွေဟာ ကျမတို့ မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့အတွက် နိုင်ငံတကာ တရားရုံးတော်မှာ လျှောက်လဲစဉ် တကယ့်ကို ခွန်အားတွေ ဖြစ်စေခဲ့ပါတယ်။”

တဘက်မှာ မြန်မာလူထုအနေနဲ့ အခုလို ထောက်ခံအားပေးတာအပြင်၊ ဒီအမှုကိစ္စကို နှလုံးသားနဲ့ရော ဦးနှောက်နဲ့ပါ ခိုင်ခိုင်မာမာရှင်းရှင်းလင်းသိမှ ပိုပြီး တန်ဖိုးကြီးတဲ့အားဖြစ်လိမ့်မယ်လို့ပြောပါတယ်။ ဒီအမှုနဲ့ပတ်သက်လို့ Gambia ဘက်က တင်ပြထားတဲ့ ကြားဖြတ်အရေးပေါ်ဆောင်ရွက်ချက်တွေကိုတော့ တရားရုံးကနေ ဇန်နဝါရီလထဲ ဆုံးဖြတ်ဖွယ်ရှိတယ်လို့ပြောခဲ့ပါတယ်။

XS
SM
MD
LG