သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ICJ အမႈအေပၚ ျမန္မာဥပေဒပညာရွင္ေတြရဲ႕ အျမင္


(Zawgyi/Unicode)

လူမ်ဳိးတုံး သတ္ျဖတ္မႈကို မတားဆီးႏိုင္ဘူးဆိုတဲ့ စြပ္စဲြခ်က္နဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ ဂမ္ဘီယာက တရားစဲြဆုိထားတာကို ICJ ႏုိင္ငံတကာ တရား႐ုံးမွာ တတိယေန႔နဲ႔ ေနာက္ဆုံးေန႔အျဖစ္ ၂ ဘက္အျပန္အလွန္ ေလွ်ာက္လဲခ်က္ေတြ တင္သြင္းေနၾကပါတယ္။ ဂမ္ဘီယာဘက္က တင္သြင္းခဲ့တာေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး မေန႔က ျမန္မာႏိုင္ငံက ျပန္လည္ ေခ်ပခဲ့တာ ျဖစ္ၿပီး ရံုးေတာ္မွာ ပထမဦးဆံုး ဂမ္ဘီယာဘက္ ကျပန္တုံ႔ျပန္ခဲ့တာပါ။ လက္ရွိ တရားရံုးက အေနအထားေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ျမန္မာ့ အေရးသံုးသပ္သူေတြနဲ႔ ဥပေဒ ပညာရွင္ေတြက ဘယ္လိုရႈျမင္ၾကပါသလဲ။ ဗီြအိုေအသတင္းေထာက္ေမခက စုစည္းတင္ျပထားပါတယ္။

ICJ မွာ တရားလုိလုပ္ တရားစဲြဆုိခဲ့တဲ့ ဂမ္ဘီယာႏုိင္ငံက ဥပေဒ အက်ဳိးေဆာင္ေတြကေတာ့ ႐ုိဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ ႀကီးေလးတဲ့ ရာဇ၀တ္မႈေတြ က်ဳးလြန္ ခဲ့ေၾကာင္းနဲ႔ ဒါကုိလည္း ခုခံေခ်ပမယ့္ ျမန္မာဘက္က ကုိယ္စားလွယ္အဖဲြ႔ကုိ ဦးေဆာင္လာတဲ့ ႏုိင္ငံေတာ္ အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က မေန႔တုန္းက ေလွ်ာက္လဲခ်က္ေပးရာမွာ ျငင္းဆန္ခဲ့တာ မရွိေၾကာင္း ဒီကေန႔ေလွ်ာက္လဲခ်က္ေတြ တင္ျပတာမွာ ထည္႔သြင္းေျပာဆိုထား ပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ႐ုိဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ လူမ်ဳိးတုံး သတ္ျဖတ္ဖုိ႔ ရည္ရြယ္ခ်က္ ရွိခဲ့ေၾကာင္းလည္း အေလးထား ထပ္မံေျပာဆုိခဲ့သလုိ၊ အေျခအေနေတြကုိ ဟန္႔တားႏုိင္ဖုိ႔ အေရးေပၚ အစီအမံေတြ လုိအပ္ေၾကာင္းလည္း ေလွ်ာက္လဲခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒီေလွ်ာက္လဲခ်က္ေတြနဲ႔ပတ္သတ္လို႔ တရားလႊတ္ေတာ္တဦးျဖစ္တဲ့ ဦးသိန္းသန္းဦးကေတာ့ အခုလိုရႈျမင္ပါတယ္။

“အမႈႀကီးတခုလံုးရဲ႕ ျဖစ္စဥ္နဲ႔ေတာ့ တိုက္ရိုက္မပတ္သက္ဘူး ဆိုလိုခ်င္တာကေတာ့ ျမန္မာျပည္မွာ စိုးရိမ္စရာအေျခအေနေတြရွိပါတယ္။ ဒီအမႈ စံုစမ္းစစ္ေဆးေနစဥ္မွာပဲ အေျခအေနေတြ ပိုဆိုးလာႏိုင္တဲ့အတြက္ ယာယီအားျဖင့္ စီမံခ်က္ခ်ၿပီးေတာ့ တားဆီးတာေတြ လုပ္ေပးပါလို႔ ေတာင္းတာပဲ ရွိေသးတယ္။ သူတို႔ အခ်က္အလက္ေတြ ခိုင္မာတယ္၊ မခိုင္မာဘူးဆုိတာက ေျပာဖို႔ ခက္ေသးတယ္။ ျမင္သာတဲ့သက္ေသအေထာက္အထား တခ်ိဳ႕ကေတာ့ ရွိတယ္ Provisional Measure ဆိုတာလည္း သိပ္ေၾကာက္စရာမရွိပါဘူး။ ဒါက အမ်ားႀကီးေတာင္းဆိုလို႔မရဘူး အခုအဆင့္မွာေတာ့ ဒါေၾကာင့္ သိပ္စိုးရိမ္စရာမလိုဘူးလို႔ ျမင္တယ္။”

ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးေလ့လာသံုးသပ္သူ ဦးတင္ေမာင္သန္းကေတာ့ လက္ရွိ ဂမ္ဘီယာႏိုင္ငံ ဘက္က တင္ထားတဲ့ ၾကားျဖတ္အေရးေပၚ အစီအစဥ္ လိုအပ္မႈရွိမရွိ ဆိုတာအတြက္ ႏို္င္ငံတကာဘက္က အခ်က္အလက္ေတြ ေလ့လာစမ္းစစ္ႏိုင္ဖို႔ ႏိုင္ငံတကာဘက္က စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြကို လက္ခံရႏိုင္ဖြယ္ရွိတယ္လို႔ သူ ကသံုးသပ္ပါတယ္။

“ဆိုေတာ့ Gambia ရဲ႕ဟာ ဘယ္ေလာက္အထိ သက္ေရာက္မလဲဆိုေတာ့ အျမင့္ဆံုးကေတာ့ Genocide ေပ့ါေနာ္ ၊ အနိမ့္ဆံုးကေတာ့ တပ္မေတာ္က လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ ရွိခဲ့တယ္ဆိုတာကေတာ့ အနိမ့္ဆံုးေပါ့။ ဆိုရင္ တရားရံုးက တည္ဆဲအခ်က္အလက္ေတြကေနဆံုးျဖတ္မလား၊ တည္ဆဲအခ်က္အလက္ေတြရဲ႕ အျပင္မွာ အခ်က္အလက္အသစ္ ထပ္မံစုေဆာင္းမလား ။ အဲဒီ ျငင္းပယ္ထားတဲ့ အခ်က္ေတြအေပၚမွာပဲ အေျခခံၿပီးေတာ့ ဒါမွမဟုတ္ ျမန္မာႏိုင္ငံက ေျပာဆိုတဲ့ အခ်က္ေတြအေပၚမွာ နဲ႔ ခ်ိန္ထိုးၿပီးေတာ့ ဆံုးျဖတ္မလား ၊ ဒါမွ မဟုတ္အခ်က္အလက္အသစ္ရွာမလား ။ က်ေန္ာထင္တယ္ အခ်က္အလက္အသစ္ရွာတာ ပိုၿပီးေတာ့ ျဖစ္လာလိမ့္မယ္ထင္တယ္။ ဒီတခါကေတာ့ ျငင္းပယ္လို႔ မရေတာ့ဘူး သူတို႔ သီးျခားလြတ္လပ္တဲ့အဖဲြ႔ လာေရာက္ရွာေဖြေမးျမန္း ၾကည့္ရႈတာကိုေတာ့ ေပးရလိမ့္မယ္လို႔ ထင္တယ္။”

ရခုိင္ျပည္နယ္မွာ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈ စြပ္စဲြခ်က္ေတြဟာ လူမ်ဳိးတုံး သတ္ျဖတ္မႈ မေျမာက္ေၾကာင္း မေန႔တုန္းကပဲ ICJ မွာ ေလွ်ာက္လဲခ်က္ေပးခဲ့တဲ့ ႏုိင္ငံေတာ္ အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကလည္း ဒီကေန႔ ၾကားနာပဲြ အဆုံးမသတ္ခင္မွာ စြပ္စဲြခ်က္ေတြကုိ ေခ်ပဖို႔ရွိမယ္လို႔ အမ်ားက ခန္႔မွန္းထားပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ ဥပေဒေၾကာင္းအရ ဂမ္ဘီယာဘက္က တင္ျပခ်က္ေတြကိုေခ်ပႏိုင္ဖို႔ မလြယ္ကူဘူးလို႔ သံုးသပ္သူကေတာ့ တရားလႊတ္ေတာ္ေရွ႔ေန ဦးၾကီးျမင့္ပါ။

“အဲဒါကေတာ့ သူတုိ႔က ၂ ႏွစ္ေက်ာ္ေက်ာ္ေလာက္ ေသခ်ာျပင္ဆင္ၿပီးေတာ့ အားေကာင္းတဲ့ ေရွ႕ေနအဖြဲ႔နဲ႔ ေသခ်ာ စနစ္တက်ေျပတာ။ ဆရာတို႔ဘက္က ျပင္ဆင္ခ်ိန္ ၂ ပတ္ေလာက္ပဲရတယ္၊ ေရွ႕ေနအဖြဲ႔ကလည္း အင္အားမေတာင့္တင္းဘူး။ ထိုက္သင့္သေလာက္ေတာ့ ခုခံႏိုင္တယ္။ ဒါေပမယ့္ သူတို႔က ပိုၿပီးလုပ္ထားတာေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ ဒါေၾကာင့္ Genocide မျဖစ္ဘူးဆိုတဲ့ အျပီးသတ္အမိန္႔မွာေတာ့ ဆရာတို႔ ႏိုင္ႏိုင္တယ္။ သို႔ေသာ္ စီရင္ပိုင္ခြင့္ ရွိမရွိ ဆိုတာနဲ႔ စီရင္ပိုင္ခြင့္ရွိတယ္လို႔ ဆံုးျဖတ္လိုက္ရင္ သူတို႔က ဘယ္အခ်က္ေတြ လိုက္ေလ်ာရမယ္ဆိုၿပီး ဆံုးျဖတ္တဲ့ေနရာမွာေတာ့ ဆရာက အဲဒါ နည္းနည္းစိုးရိမ္တယ္။ စီရင္ပိုင္ခြင့္ရွိတယ္လို႔ ဆံုးျဖတ္လိုက္ရင္ ဆရာတို႔ႏိုင္ငံ အႏၱရာယ္က်ေရာက္ၿပီပဲ ။ အဲဒါကိုေတာ့ ဆရာေတာ္ေတာ္စိုးရိမ္တယ္။”

၂ ဘက္တံု႔ျပန္မႈေတြကို ဒီကေန႔ ၾကားနာအၿပီးမွာ ၾကားျဖတ္လုပ္ေဆာင္ရမွာ ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ICJ က လာမယ့္ သီတင္းပတ္ေတြအတြင္း ဆုံးျဖတ္ခ်က္ခ်ႏိုင္တယ္လို႔ ခန႔္မွန္းထားၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း Genocide လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈဆိုင္ရာ စြပ္စြဲခ်က္အေပၚ ICJ ရဲ႕ဆုံးျဖတ္ခ်က္ ထြက္ဖို႔ကေတာ့ ႏွစ္ အေတာ္ ၾကာႏိုင္ပါတယ္။

ICJ အမႈအေပၚ ျမန္မာဥပေဒပညာရွင္ေတြရဲ႕ အျမင္
please wait

No media source currently available

0:00 0:04:15 0:00
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္


..............

ICJ အမှုအပေါ် မြန်မာဥပဒေပညာရှင်တွေရဲ့ အမြင်

(Unicode)

လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှုကို မတားဆီးနိုင်ဘူးဆိုတဲ့ စွပ်စွဲချက်နဲ့ မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် ဂမ်ဘီယာက တရားစွဲဆိုထားတာကို ICJ နိုင်ငံတကာ တရားရုံးမှာ တတိယနေ့နဲ့ နောက်ဆုံးနေ့အဖြစ် ၂ ဘက်အပြန်အလှန် လျှောက်လဲချက်တွေ တင်သွင်းနေကြပါတယ်။ ဂမ်ဘီယာဘက်က တင်သွင်းခဲ့တာတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး မနေ့က မြန်မာနိုင်ငံက ပြန်လည် ချေပခဲ့တာ ဖြစ်ပြီး ရုံးတော်မှာ ပထမဦးဆုံး ဂမ်ဘီယာဘက် ကပြန်တုံ့ပြန်ခဲ့တာပါ။ လက်ရှိ တရားရုံးက အနေအထားတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး မြန်မာ့ အရေးသုံးသပ်သူတွေနဲ့ ဥပဒေ ပညာရှင်တွေက ဘယ်လိုရှုမြင်ကြပါသလဲ။ ဗွီအိုအေသတင်းထောက်မေခက စုစည်းတင်ပြထားပါတယ်။

ICJ မှာ တရားလိုလုပ် တရားစွဲဆိုခဲ့တဲ့ ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံက ဥပဒေ အကျိုးဆောင်တွေကတော့ ရိုဟင်ဂျာတွေအပေါ် ကြီးလေးတဲ့ ရာဇဝတ်မှုတွေ ကျုးလွန် ခဲ့ကြောင်းနဲ့ ဒါကိုလည်း ခုခံချေပမယ့် မြန်မာဘက်က ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ကို ဦးဆောင်လာတဲ့ နိုင်ငံတော် အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က မနေ့တုန်းက လျှောက်လဲချက်ပေးရာမှာ ငြင်းဆန်ခဲ့တာ မရှိကြောင်း ဒီကနေ့လျှောက်လဲချက်တွေ တင်ပြတာမှာ ထည့်သွင်းပြောဆိုထား ပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံမှာ ရိုဟင်ဂျာတွေအပေါ် လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်ဖို့ ရည်ရွယ်ချက် ရှိခဲ့ကြောင်းလည်း အလေးထား ထပ်မံပြောဆိုခဲ့သလို၊ အခြေအနေတွေကို ဟန့်တားနိုင်ဖို့ အရေးပေါ် အစီအမံတွေ လိုအပ်ကြောင်းလည်း လျှောက်လဲခဲ့ကြပါတယ်။ ဒီလျှောက်လဲချက်တွေနဲ့ပတ်သတ်လို့ တရားလွှတ်တော်တဦးဖြစ်တဲ့ ဦးသိန်းသန်းဦးကတော့ အခုလိုရှုမြင်ပါတယ်။

“အမှုကြီးတခုလုံးရဲ့ ဖြစ်စဉ်နဲ့တော့ တိုက်ရိုက်မပတ်သက်ဘူး ဆိုလိုချင်တာကတော့ မြန်မာပြည်မှာ စိုးရိမ်စရာအခြေအနေတွေရှိပါတယ်။ ဒီအမှု စုံစမ်းစစ်ဆေးနေစဉ်မှာပဲ အခြေအနေတွေ ပိုဆိုးလာနိုင်တဲ့အတွက် ယာယီအားဖြင့် စီမံချက်ချပြီးတော့ တားဆီးတာတွေ လုပ်ပေးပါလို့ တောင်းတာပဲ ရှိသေးတယ်။ သူတို့ အချက်အလက်တွေ ခိုင်မာတယ်၊ မခိုင်မာဘူးဆိုတာက ပြောဖို့ ခက်သေးတယ်။ မြင်သာတဲ့သက်သေအထောက်အထား တချို့ကတော့ ရှိတယ် Provisional Measure ဆိုတာလည်း သိပ်ကြောက်စရာမရှိပါဘူး။ ဒါက အများကြီးတောင်းဆိုလို့မရဘူး အခုအဆင့်မှာတော့ ဒါကြောင့် သိပ်စိုးရိမ်စရာမလိုဘူးလို့ မြင်တယ်။”

မြန်မာ့နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဦးတင်မောင်သန်းကတော့ လက်ရှိ ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံ ဘက်က တင်ထားတဲ့ ကြားဖြတ်အရေးပေါ် အစီအစဉ် လိုအပ်မှုရှိမရှိ ဆိုတာအတွက် နိုင်ငံတကာဘက်က အချက်အလက်တွေ လေ့လာစမ်းစစ်နိုင်ဖို့ နိုင်ငံတကာဘက်က စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုတွေကို လက်ခံရနိုင်ဖွယ်ရှိတယ်လို့ သူ ကသုံးသပ်ပါတယ်။

“ဆိုတော့ Gambia ရဲ့ဟာာ ဘယ်လောက်အထိ သက်ရောက်မလဲဆိုတော့ အမြင့်ဆုံးကတော့ Genocide ပေ့ါနော် ၊ အနိမ့်ဆုံးကတော့ တပ်မတော်က လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုတွေ ရှိခဲ့တယ်ဆိုတာကတော့ အနိမ့်ဆုံးပေါ့။ ဆိုရင် တရားရုံးက တည်ဆဲအချက်အလက်တွေကနေဆုံးဖြတ်မလား၊ တည်ဆဲအချက်အလက်တွေရဲ့ အပြင်မှာ အချက်အလက်အသစ် ထပ်မံစုဆောင်းမလား ။ အဲဒီ ငြင်းပယ်ထားတဲ့ အချက်တွေအပေါ်မှာပဲ အခြေခံပြီးတော့ ဒါမှမဟုတ် မြန်မာနိုင်ငံက ပြောဆိုတဲ့ အချက်တွေအပေါ်မှာ နဲ့ ချိန်ထိုးပြီးတော့ ဆုံးဖြတ်မလား ၊ ဒါမှ မဟုတ်အချက်အလက်အသစ်ရှာမလား ။ ကျနေ်ာထင်တယ် အချက်အလက်အသစ်ရှာတာ ပိုပြီးတော့ ဖြစ်လာလိမ့်မယ်ထင်တယ်။ ဒီတခါကတော့ ငြင်းပယ်လို့ မရတော့ဘူး သူတို့ သီးခြားလွတ်လပ်တဲ့အဖွဲ့ လာရောက်ရှာဖွေမေးမြန်း ကြည့်ရှုတာကိုတော့ ပေးရလိမ့်မယ်လို့ ထင်တယ်။”

ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှု စွပ်စွဲချက်တွေဟာ လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှု မမြောက်ကြောင်း မနေ့တုန်းကပဲ ICJ မှာ လျှောက်လဲချက်ပေးခဲ့တဲ့ နိုင်ငံတော် အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကလည်း ဒီကနေ့ ကြားနာပွဲ အဆုံးမသတ်ခင်မှာ စွပ်စွဲချက်တွေကို ချေပဖို့ရှိမယ်လို့ အများက ခန့်မှန်းထားပါတယ်။

ဒါပေမယ့် ဥပဒေကြောင်းအရ ဂမ်ဘီယာဘက်က တင်ပြချက်တွေကိုချေပနိုင်ဖို့ မလွယ်ကူဘူးလို့ သုံးသပ်သူကတော့ တရားလွှတ်တော်ရှေ့နေ ဦးကြီးမြင့်ပါ။

“အဲဒါကတော့ သူတို့က ၂ နှစ်ကျော်ကျော်လောက် သေချာပြင်ဆင်ပြီးတော့ အားကောင်းတဲ့ ရှေ့နေအဖွဲ့နဲ့ သေချာ စနစ်တကျပြေတာ။ ဆရာတို့ဘက်က ပြင်ဆင်ချိန် ၂ ပတ်လောက်ပဲရတယ်၊ ရှေ့နေအဖွဲ့ကလည်း အင်အားမတောင့်တင်းဘူး။ ထိုက်သင့်သလောက်တော့ ခုခံနိုင်တယ်။ ဒါပေမယ့် သူတို့က ပိုပြီးလုပ်ထားတာတွေ အများကြီးရှိတယ်။ ဒါကြောင့် Genocide မဖြစ်ဘူးဆိုတဲ့ အပြီးသတ်အမိန့်မှာတော့ ဆရာတို့ နိုင်နိုင်တယ်။ သို့သော် စီရင်ပိုင်ခွင့် ရှိမရှိ ဆိုတာနဲ့ စီရင်ပိုင်ခွင့်ရှိတယ်လို့ ဆုံးဖြတ်လိုက်ရင် သူတို့က ဘယ်အချက်တွေ လိုက်လျောရမယ်ဆိုပြီး ဆုံးဖြတ်တဲ့နေရာမှာတော့ ဆရာက အဲဒါ နည်းနည်းစိုးရိမ်တယ်။ စီရင်ပိုင်ခွင့်ရှိတယ်လို့ ဆုံးဖြတ်လိုက်ရင် ဆရာတို့နိုင်ငံ အန္တရာယ်ကျရောက်ပြီပဲ ။ အဲဒါကိုတော့ ဆရာတော်တော်စိုးရိမ်တယ်။”

၂ ဘက်တုံ့ပြန်မှုတွေကို ဒီကနေ့ ကြားနာအပြီးမှာ ကြားဖြတ်လုပ်ဆောင်ရမှာ တွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ICJ က လာမယ့် သီတင်းပတ်တွေအတွင်း ဆုံးဖြတ်ချက်ချနိုင်တယ်လို့ ခန့်မှန်းထားကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့်လည်း Genocide လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုဆိုင်ရာ စွပ်စွဲချက်အပေါ် ICJ ရဲ့ဆုံးဖြတ်ချက် ထွက်ဖို့ကတော့ နှစ် အတော် ကြာနိုင်ပါတယ်။

XS
SM
MD
LG