သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

တႏိုင္း ဒုကၡသည္မ်ား ေနရပ္ျပန္ႏိုင္ေရး အစိုးရစီစဥ္ေန


တႏိုင္း ဒုကၡသည္မ်ား ေနရပ္ျပန္ႏိုင္ေရး အစိုးရစီစဥ္ေန (Prof Win Myat Aye)

ကခ်င္ျပည္နယ္ တႏုိင္းၿမိဳ႕နယ္ထဲက ေရႊ ၊ ပယင္းေမွာ္တြင္းေတြက တိမ္းေရွာင္လာတဲ့ ေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမားေတြကို ေနရပ္ရင္းျပန္ႏုိင္ေရး လူမႈဝန္ထမ္းကယ္ဆယ္ေရးနဲ႔ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရးဝန္ႀကီးဌာနဘက္က တုိင္းေဒသၾကီးအစိုးရေတြ နဲ႔ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေပးေနတယ္လို႔ လူကယ္ျပန္ဒုညႊန္မွဴးကေျပာပါတယ္။ တႏုိင္းကေန ခႏၱီးၿမိဳ႕ကို ခုိလံႈလာၾကသူ ဒုကၡသည္တစ္ေထာင္ေက်ာ္ကို တႏိုင္း-မိုးေကာင္းလမ္းနဲ႔ ခႏီၱးေရေၾကာင္းလမ္းေတြကေနျပန္လည္ပို႔ေဆာင္ေပးေနတာပါ။ တႏိုင္းမွာ ခိုလံႈေနဆဲဒုကၡသည္အခ်ိဳ႕အတြက္ ေလာေလာဆယ္ ဘာသာေရးနဲ႔ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေတြက ေနရာေပး စားနပ္ရိကၡာေပး ကူညီေစာင့္ေရွာက္ထားေပမဲ့ ေရရွည္အတြက္ေတာ့ အခက္အခဲရွိတယ္လို႔လည္း ကခ်င္ႏွစ္ခ်င္းခရစ္ယာန္အဖြဲ႔အတြင္းေရးမွဴးကေျပာပါတယ္။ အေသးစိတ္ မဆုမြန္ ေျပာျပပါမယ္။

ဇြန္လဆန္းပိုင္းကစလို႔ အခုလို ျမန္မာ့တပ္မေတာ္နဲ႕ ကခ်င္လြတ္လပ္ေရးအဖြဲ႔ KIO တို႔အၾကား တင္းမာလာတဲ့ စစ္ေရး အေျခအေနေတြေၾကာင့္ ကခ်င္ျပည္နယ္ တနိုင္းျမိဳ႕နယ္အတြင္းက ေရႊနဲ႕ပယင္း ေမွာ္တြင္း(၁၀)ခုမွာ ေနထိုင္ေနသူေတြကိုု ဆက္ၿပီးေတာ့ ေနထိုုင္ခြင့္မျပဳေတာ့ဘဲ ဇြန္၁၅ ရက္ ေနာက္ဆံုးထားၿပီးထြက္ခြာသြားၾကဖိုု႔ ဇြန္လ ၅ရက္ေန႔ကစလို႔ တပ္မေတာ္ဘက္က စာေတြျဖန္႔ေ၀ ၫႊန္ၾကားထားပါတယ္။ အလားတူ ၿပီးခဲ့တဲ့ ဇြန္လ ၁၀ ရက္ေန႔ ကစၿပီး ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ေတြအေနနဲ႔ ဖါးကန္႔ျမိဳ႕နဲ႔ တနိုင္းျမိဳ႕ ဆက္စပ္၀န္းက်င္လမ္းေတြအေပၚ ည ၇ နာရီကေန မနက္(၆)နာရီအတြင္း သြားလာျခင္းမျပဳဖို႔ ကခ်င္လက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႔ KIA ကလည္း အမိန္႔ ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။

အခုလိုစစ္ေရးတင္းမာေနတဲ့အေျခအေနမွာ တႏုိင္းၿမိဳ႕ ေမွာ္တြင္းလုပ္ငန္းခြင္ေတြကေန စစ္ေျပးဒုကၡသည္ေထာင္ခ်ီထြက္ေျပးလာေနၿပီး ဒီထြက္ေျပးလာတဲ့ ဒုကၡသည္အမ်ားစုဟာ ေဒသခံေတြမဟုတ္ပဲ ေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္လုပ္ကိုင္သူေတြျဖစ္တဲ့အတြက္ သူတို႔အတြက္ ခိုလံႈေနထိုင္ေရးနဲ႔ စားဝတ္ေနေရး အေတာ္ေလးအခက္အခဲျဖစ္ေနၾကတာပါ။ ဒီေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမားေတြ မိမိတို႔ေနရပ္ရင္းျပန္ႏုိင္ေရး ဇြန္လ ၁၂ရက္ဝန္းက်င္ေလာက္ ဇြန္လ ၁၃ရက္ေန႔ကစၿပီး တုိင္းေဒသၾကီးအစိုးရတာဝန္ရွိသူေတြနဲ႔ပူးေပါင္းၿပီး လူမႈဝန္ထမ္းကယ္ဆယ္ေရး ႏွင့္ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရးဝန္ႀကီးဌာနက စီစဥ္ေဆာင္ရြက္ေပးေနပါတယ္။

အဓိကလမ္းေၾကာင္းႏွစ္ေၾကာင္းျဖစ္တဲ့ တႏိုင္း-မိုးေကာင္းလမ္းနဲ႔ ခႏီၱးေရေၾကာင္းလမ္း ကေန ျပန္လည္ပို႔ေဆာင္ေပးေနတယ္လို႔ လူမႈဝန္ထမ္းကယ္ဆယ္ေရးနဲ႔ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရးဝန္ႀကီးဌာန (Deputy Director at Ministry of Social Welfare, Relief and Resettlement) ဒုတိယညႊန္ၾကားေရးမွဴး ေဒါက္တာေအာင္သူရိန္က ဗီြအိုေအျမန္မာပိုင္းကို ေျပာပါတယ္။

“တႏိုင္းကေနၿပီးေတာ့ ျပန္လာတဲ့ဟာက ၂ ေနရာကေန ကူညီေပးေနတယ္။ ၁ေနရာက်ေတာ့ မိုးေကာင္းေပ့ါေနာ္ ၊ မိုးေကာင္းမွာက်ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ဆီက ဒုညြန္ခ်ဳပ္ေပါ့ေနာ္ ။ ဒုညြန္ခ်ဳပ္ကိုယ္တိုင္ဦးစီးၿပီးေတာ့ အဲဒီမွာ သြားၿပီးေတာ့ ကူညီေပးေနတယ္။ တႏိုင္းကေနၿပီးေတာ့ ျပန္လာတဲ့လူေတြကိုေပါ့ေနာ္ တႏိုင္း-မိုးေကာင္းလမ္းေပါ့ေနာ္ အဲဒီကေန ျပန္လာတာေတြရွိတယ္။ ၿပီးရင္ အဲဒီကေနၿပီးေတာ့ ရထားနဲ႔တဆင့္ ျမစ္ႀကီးနားတို႔ မႏၱေလးတို႔ကိုဆက္သြားတယ္။ သူတို႔ေနရပ္ေတြျပန္တယ္။ အဲဒီလိုမ်ိဳး ရထားနဲ႔ အဲဒီလိုသြားႏိုင္ဖို႔ကိုလည္း က်ေနာ္တို႔ ဒီလူကယ္ျပန္ကေန ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီးကိုယ္တိုင္ က်ေနာ္တို႔ ပို႔ေဆာင္ေရး၀န္ႀကီးဌာနနဲ႔ ညိွႏိႈင္းၿပီးေတာ့ ရထားေတြကို ပိုၿပီးေျပးဆြဲႏိုင္ဖို႔ ညိွႏိႈင္းေဆာင္ရြက္ထားတာ ရွိတယ္။ အဲဒီကေနၿပီးေတာ့ သူတို႔ျပန္ၾကတယ္ အဲဒါက မိုးေကာင္းမွာ။ ေနာက္တခုကေတာ့ ခႏီၱးကေတာ့ ဒီေအာက္ပိုင္းကို တႏိုင္းဘက္ကေနၿပီးေတာ့ ေရေၾကာင္းနဲ႔ျပန္လာတယ္။ ေရလမ္းကေနၿပီးေတာ့ ျပန္လာတာရွိတယ္။ ျပန္လာၿပီးေတာ့ ခႏီၱးကို ညေနဆိုရင္ေရာက္ၾကတယ္။ သူတို႔ စက္ေလွေတြနဲ႔ ျပန္လာတယ္။ သူတို႔ ခႏီၱးကေနၿပီးေတာ့ စက္ေလွနဲ႔ သြားႀကိဳတယ္ေပါ့ေနာ္ အဲဒါက်ေတာ့ ၁ ရက္ ၁ ရက္ကို ၃၀၀-၄၀၀ ေရာက္ၾကတယ္ခင္ဗ်။ ခႏီၱးမွာညအိပ္ၿပီးေတာ့ ေနာက္ေန႔မနက္က်ေတာ့ ခ်င္းတြင္းျမစ္ေက်ာင္းနဲ႔ ေအာက္ကိုသြားၿပီးေတာ့ သူတို႔ေနရာေတြ သူတို႔ျပန္ၾကတယ္ ေပါ့ေနာ္။”

တႏုိင္းၿမိဳ႕နယ္ထဲက ပယင္းေမွာ္ ေရႊေမွာ္ေတြမွာရွိတဲ႔ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားမ်ားအား ေမွာ္ထဲမွ ထြက္ခြာဖို႔ တပ္မေတာ္က သတိေပးထားတဲ့ရက္ ဇြန္ ၁၅ မတုိင္ခင္ ဇြန္လ ၁၃ရက္ေန႔ကစလို႔ စုစုေပါင္း ခႏၱီးၿမိဳ႕ေပၚ ခိုလံႈေရာက္ရွိလာၾကသူေပါင္း တရက္ကို သံုးရာေက်ာ္ႏႈန္းနဲ႔ လူကယ္ျပန္က စာရင္းအရ လာေရာက္ခိုလံႈသူ ၁၁၇၀ ေလာက္ရွိခဲ့ပါတယ္။ သူတို႔အတြက္ လိုအပ္ခ်က္ေတြကို ၿမိဳ႕မိၿမိဳ႕ဖေတြ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႔ေတြ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြ၊ ေနာက္ ဘာသာေရးနဲ႔ လူမႈအသင္းအဖြဲ႔ေတြကလည္း ဝိုင္းဝန္းပူးေပါင္းကူညီေစာင့္ေရွာက္ၾကတယ္လို႔လည္း ေဒါက္တာေအာင္သူရိန္က ေျပာျပပါတယ္။

“သူတို႔အတြက္ အစားအေသာက္ ေနေရးထိုင္ေရးေပါ့ေနာ္ ညအိပ္ဖို႔ တည္းဖို႔ဆိုရင္ အဲဒီမွာ တည္းခိုခန္းေတြရွိတယ္။ မေလာက္ဘူးေပါ့ေနာ္ တခ်ိဳ႕ေနရာေတြက ဆိုေတာ့ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းေတြမွာ တည္းၾကတာေတြရွိတယ္။ စက္ေလွေပၚမွာပဲ တခ်ိဳ႕ေတြက အိပ္ၾကတယ္။ က်ေနာ္တို႔ အဲဒီမွာ အဓိက ကူညီခဲ့တာကေတာ့ စားေရးေသာက္ေရးေပါ့ေနာ္ ၿမိဳ႕ေပၚမွာေတာ့ သူတို႔အလွဴရွင္ေတြရွိတယ္။ အားလံုးေပါင္း ၁၀၀၀ ေက်ာ္ေရာက္တယ္။ က်ေနာ္ရတဲ့ စာရင္းအရဆိုရင္ေလ ၁ ရက္ကို ၃၀၀ ေက်ာ္ ေလာက္နဲ႔ေပါ့။”

အခုအခ်ိန္မွာေတာ့ တႏုိင္း-ခႏၱီးဘက္ကို ခိုလံႈလာၾကသူ စစ္ေရွာင္ဒုကၡသည္ေတြအတြက္ ဘာသာေရးအသင္းအဖြဲ႔ေတြက အသင္းေတာ္ေတြရဲ႕ ဘုရားေက်ာင္းေတြနဲ႔ ျမန္မာဘုန္းေတာ္ၾကီးေက်ာင္းေတြမွာ ေနရာခ်ထားေပးေစာင့္ေရွာက္ထားပါတယ္ ေလာေလာဆယ္မွာ သူတို႔ကို ေနရာေပး စားနပ္ရိကၡာေပး ကူညီေစာင့္ေရွာက္ထားေပမဲ့ ေရရွည္အတြက္ေတာ့ ေနထိုင္ေရးအတြက္ အခက္အခဲရွိတယ္လို႔လည္း ကခ်င္ႏွစ္ခ်င္းခရစ္ယာန္အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴး ေဒါက္တာ ခလမ္ဆမ္ဆြန္ကေျပာပါတယ္။

“ပယင္းေမွာ္ဘက္က ထြက္ေျပးလာတဲ့လူေတြကို က်ေနာ္တို႔ တႏိုင္းၿမိဳ႕မွာရွိတဲ့ အသင္းေတာ္ေတြမွာ ေနရာခုေပးထားတယ္ဆိုေတာ့ အခုက ၁၀၀၀ ေက်ာ္ေတာ့ရွိၿပီ သူတို႔လံုၿခံဳမႈကို က်ေနာ္တို႔ေပးေနတယ္။ လံုၿခံဳေရးေပါ့ေနာ္ အဲဒီအတြက္လည္း က်ေနာ္တို႔က IDP camp ေတြတည္ေဆာက္ၿပီးမွ လုပ္ဖို႔ လုပ္ထားေပမယ့္လည္း ေလာေလာဆည္ကေတာ့ အဲဒီကိစၥကို တႏိုင္းအုပ္ခ်ဳပ္ေရးနဲ႔ စစ္တပ္ဘက္ကတားျမစ္ေနေသးတယ္ ၊ အဲဒီ camp ေတြမေဆာက္ဖို႔ေပါ့ေနာ္ ေျပာေနတာကို က်ေနာ္တို႔ သိေနရတယ္။ အနီးအနားတ၀ိုက္မွာေတာ့ တိုက္ပြဲေတြ ေန႔စဥ္ေန႔တိုင္းေတာ့ ရွိေနတယ္ အဲဒီမွာ။”

ခႏၲီးၿမိဳ႕ႏွင့္နီးေသာ ေရႊေမွာ္မ်ားျဖစ္သည့္ သတိေပးစာထဲမွာပါတဲ့ ဝမ္းပလာ၊ တုံပနီ အျပင္ စာထဲတြင္မပါေသာ ခမံစီ၊ ေဟြပီ ႏွင့္ တျခားေရႊေမွာ္ေတြက အထူးသျဖင့္ အမ်ဳိးသမီးႏွင့္ ကေလးေတြလည္း မေနဝံ့ေတာ့တာေၾကာင့္ အထက္ဖက္က စက္ေလွေတြနဲ႔ ျမစ္က်ဥ္း ေနရာသို႔ထြက္လာခ်ိန္ ခႏီၲးၿမိဳ႕ကေနစက္ေလွအႀကီးအေသးေတြနဲ႔ သြားႀကဳိခဲ့ၾကၿပီးတဲ့ေနာက္ ခႏၱီးၿမိဳ႕ကိုလာေရာက္ ခိုလံႈေနၾကတာျဖစ္ပါတယ္။

တပ္မေတာ္ေလယာဥ္ေတြကေန ၾကဲခ်ခဲ့တဲ့ စာထဲမွာ အဲဒီေဒသတြင္းကေန အျမန္ဆံုးထြက္ခြာၾကဖို႔နဲ႔ မထြက္ခြာခဲ့ရင္ KIA နဲ႔ဆက္ႏြယ္တဲ့အၾကမ္းဖက္သမားေတြအျဖစ္ သတ္မွတ္ရလိမ့္မယ္လို႔ ေရးသားေဖာ္ျပခဲ့တာကို HRW လူ႔အခြင့္အေရးအဖဲြ႔ႀကီးက ျပစ္တင္ေ၀ဖန္ခဲ့ပါတယ္။ ေဒသတြင္းမွာရိွတဲ့ ျပည္သူေတြ ေဘးကင္းလံုၿခံဳေစဖို႔အတြက္လည္း ျမန္မာစစ္တပ္ကိုေရာ KIA လက္နက္ကိုင္အဖဲြ႕ ႏွစ္ဖက္စလံုးကို HRW က တိုက္တြန္းပန္ၾကားထားပါတယ္။

အခုလိုကခ်င္ျပည္နယ္တြင္း KIA နဲ႔စစ္တပ္တို႔ၾကား စစ္ေရးတင္းမာမႈေတြတေက်ာ့ျပန္ျဖစ္ခဲ့တာ ေျခာက္ႏွစ္ျပည့္ခဲ့ေပမဲ့လို႔ အခုအခ်ိန္္အထိကို စစ္ေျပးဒုကၡသည္စခန္းေတြမွာ ႏွစ္နဲ႔ခ်ီ ေနထိုင္ခိုလံႈေနၾကရဆဲ အေနအထားျဖစ္ေနသလို အခုထိလည္း တႏုိင္းဘက္မွာ စစ္ေဘးေရွာင္ ထြက္ေျပးေနရဆဲျဖစ္တာမို႔ ေဒသတြင္း တည္ၿငိမ္ေရးနဲ႔ စစ္မွန္တဲ့ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဖာ္ေဆာင္ေပးဖို႔ သက္ဆုိင္ရာ တာဝန္ရွိသူေတြကို ကခ်င္စစ္ေျပးဒုကၡသည္အေရးကူညီေပးေနသူေတြက ေမတၱာရပ္ခံေတာင္းဆိုလိုက္ၾကပါတယ္။

XS
SM
MD
LG