သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

သမၼတသစ္ Biden အစိုးရလက္ထက္ ျမန္မာနဲ႔ဆက္ဆံေရး ပုိေကာင္းလာႏုိင္မလား


သမၼတသစ္ Joe Biden က်မ္းသစၥာ က်ိန္ဆို

(Zawgyi/Unicode)

အေမရိကန္ သမၼတသစ္ Joe Biden အစိုးရလက္ထက္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ့ လတ္တေလာ ရခိုင္ျပည္နယ္နဲ႔ ရိုဟင္ဂ်ာအေရးအျပင္၊ ေရရွည္ စီးပြားဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးနဲ႔ ျငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ပါ အေမရိကန္ဘက္က ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မူ လမ္းမွန္ေပၚျပန္ေရာက္လာႏိုင္တယ္လို႔၊ အေမရိကန္အဆင့္ျမင့္ သံအရာရွိေဟာင္းေတြကဆိုပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ သံအမတ္ႀကီးအဆင့္မထားႏိုင္မီ အဆင့္အျမင့္ဆံုးသံမွဴးႀကီးအျဖစ္ လုပ္ေဆာင္ခဲ့သူ Priscilla Clapp နဲ႔၊ သံအမတ္ႀကီးေဟာင္း Derek Mitchell တို႔ကို ကိုဝင္းမင္းက ေမးထားပါတယ္။

အေမရိကန္သံမွဴးႀကီးေဟာင္း Priscilla Clapp က အရင္ အာရွပစိဖိတ္ေဒသတြင္းက ဂ်ပန္၊ ေတာင္ကိုရီးယားနဲ႔ အာဆီယံအပါအ၀င္ မဟာမိတ္ေတြနဲ႔ အရင္အစိုးရေၾကာင့္ အားနည္းခဲ့တဲ့ဆက္ဆံေရး ပံုမွန္ျပန္တည္ေဆာက္ဖို႔ရွိေပမယ့္ တရုတ္သမၼတရဲ႕ တင္းမာမူေၾကာင့္ အဓိကျဖစ္တဲ့ ဆက္ဆံေရးကေတာ့ ဆက္ျပႆနာျဖစ္ႏိုင္တာမို႔ ျမန္မာအေပၚလည္းသြယ္၀ွိက္ရိုက္ခတ္မႈ ရွိႏိုင္တယ္လို႔ အခုလို စရွင္းျပပါတယ္။

“ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ျမန္မာက တရုတ္ရဲ့ အေရးပါဆံုး အိမ္နီးခ်င္းေတြထဲက တႏိုင္ငံျဖစ္ေနလို႔ပါ၊ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြbက္ကၾကည့္ရင္ ျမန္မာက တရုတ္နဲ႔နယ္စပ္ခ်င္းလည္း အမ်ားဆံုးကပ္ေနတဲ့ ႏိုင္ငံေတြထဲတစ္ခုျဖစ္သလို၊ စီးပြားေရးအရလည္း အေရးပါတဲ့ခ်ိတ္ဆက္မူေတြ လတ္တေလာ အမ်ားႀကီးရွိလာေနပါတယ္။”

ဒါ့အျပင္Priscilla Clapp ကပဲ အခုအစိုးရသစ္လက္ထက္မွာ အာရွအေရးကိုပါ မဟာျဗဴဟာအရ ကၽြမ္းက်င္တဲ့ အရင္လက္ေထာက္ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးေဟာင္း Kurt Campbell လည္း အခု NSC အမ်ိဳးသားလံုၿခံဳေရး ေကာင္စီအဖြဲ႔မွာ ပါလာတာမို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံက ရိုဟင္ဂ်ာအေရးအတြက္ အေျဖေရးပါ ကူညီႏိုင္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တရုတ္ဘက္ကလည္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္႕အပါအ၀င္ ျမန္မာအစိုးရနဲ႔ပါ ၃ ပြင့္ဆိုင္ ေဆြးေႏြးၿပီး ဒီ ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြ အိမ္ျပန္လာႏိုင္ေရး လုပ္ေဆာင္ေပးေနတာမို႔ ထိပ္တိုက္အခက္အခဲျဖစ္ႏိုင္ပါသလားလို႔ ေမးရာမွာ သံအမတ္ၾကီးေဟာင္း Derek Mitchell က ဒါက super power ၿပိဳင္မယ့္အေရးမဟုတ္ပဲ ျမန္မာ့အေရးသာ ျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

“အဲ့ဒီေတာ့ ရိုဟင္ဂ်ာအေရးမွာ တရုတ္လုပ္ေနတာေတြက တစံုတရာ အေထာက္အကူျပဳတယ္ဆိုရင္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ဖို႔ ႀကိဳဆိုမွာပါ။ ဒါေပမဲ့ အခုလိုလုပ္ငန္းစဥ္မ်ိဳးကေန အေမရိကန္ကို တစံုတရာ ကန္ထုတ္ထားမယ္၊ ျမန္မာအေရးေရာ၊ ရခိုင္အေရးမွာပါ တႏိုင္ငံတည္း ခ်ဳပ္ကိုင္ဖို႔လုပ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ စိုးရိမ္မူျဖစ္ေစမွာပါ။ “

ဒါ့အျပင္ အခုလို အစိုးရသစ္မွာ ျမန္မာ့ အေရးနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးကိစၥေတြကို နီးနီးကပ္ကပ္ေဆာင္ရြက္ခဲ့သူ တဦးျဖစ္တဲ့ အရင္ ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ အေမရိကန္သံအမတ္ႀကီး Samantha Power လည္း USAID ေခၚ အေမရိကန္ႏိုင္ငံတကာ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးေအဂ်င္စီအဖြဲ႔ကို ဦးေဆာင္မွာမို႔ ျမန္မာ့ေရရွည္ဖြံ႔ၿဖိဳးေရး ကိစၥပါ ပိုကူဖို႔ ျဖစ္ႏိုင္တယ္လို႔ Priscilla Clapp က ဆိုပါတယ္။

Priscilla Clapp ကဆက္ၿပီး ဘဂၤလားေဒ့ရွ္မွာ အခု ေသာင္တင္ဒုကၡေရာက္ေနတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြ ျပန္လာႏိုင္ေရး အလားအလာေကာင္းတခုကေတာ့ လက္ရွိ ရခိုင္ျပည္နယ္ရဲ႕ ေျပာင္းလဲမႈပါလို႔ အခုလို ရွင္းျပပါတယ္။

“အခု ရခိုင္ျပည္နယ္က စစ္ပြဲဒဏ္ခံေနရတဲ့ ျပည္နယ္ပါ။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေတြအတြင္းမွာ တကယ့္ကို ဆိုးဆိုးဝါးဝါး ျဖစ္ခဲ့တာပါ။ ဒါေၾကာင့္မို႔ ဒီျပည္ပေရာက္ေနသူေတြ ျပန္ေခၚဖို႔ကိစၥမွာ ရပ္တန္႔ေနခဲ့ပါတယ္။ အခုမၾကာခင္ လပိုင္းေတြအတြင္း ထိေရာက္တဲ့ အပစ္ရပ္မူေတြျဖစ္လာတာ တကယ့္ကိုဝမ္းသာစရာပါ။ ဒါကို ေရရွည္ခံၿပီး ျငိမ္းခ်မ္းေရးရေအာင္၊ ဖြံၿဖိဳးတိုးတက္ေအာင္အထိ ဆက္လုပ္ရမွာပါ။ ဒီလိုဖြံ႕ၿဖိဳးေရးလုပ္ငန္းမွာ အေမရိကန္အေနနဲ႔ အတူတြဲကူညီေပးႏိုင္ပါတယ္။”

ဒါေပမယ့္ သံအမတ္ႀကီးေဟာင္းနဲ႔ လက္ရွိမွာ National Democratic Institute (NDI) ေခၚ ဒီမိုကေရစီထြန္းကားေရး NGO အဖြဲ႔ၾကီးရဲ႕ ဥကၠ႒ ျဖစ္ေနတဲ့ Derek Mitchell ကေတာ့ COVID အမ်ားဆံုးခံခဲ့ရတဲ့ အေမရိကန္မွာလည္း သူ႔ျပႆနာနဲ႔ သူမို႔ အမ်ားႀကီးေတာ့ မေမွ်ာ္လင့္ထားေစခ်င္ဘူးလို႔ အခုလို ရွင္းျပပါတယ္။

“တစံုတရာ ကူညီတာမ်ိဳး ျဖစ္လာမွာပါ။ ဒါေပမဲ့ အေမရိကန္မွာ အရင္ ၄၊ ၅ ႏွစ္တုန္းကလို အျခားတိုင္းျပည္ စီးပြားဖြံ႔ၿဖိဳးမူကို ဦးစားေပးႏိုင္တဲ့အားသာခ်က္မ်ိဳး မရွိေတာ့ဘူးဆိုတာ နားလည္ထားသင့္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံထဲ ဦးစားေပးစရာေတြမ်ားလာေနေတာ့၊ တကမာၻလံုးနဲ႔ ျမန္မာျပည္သူေတြ၊ နားလည္ေစခ်င္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ျမန္မာဘက္ကေန ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမူ အေျခအေနေကာင္းေတြ ဖန္တီးေပးရင္ေတာ့၊ အေမရိကန္သံအမတ္သစ္နဲ႔ Biden အစိုးရသစ္ ကလည္း ႀကိဳဆိုမွာ ေသခ်ာပါတယ္။ ႏွစ္ႏိုင္ငံစီးပြားပူေပါင္းေဆာင္ရြက္မူ လမ္းမွန္ေပၚျပန္ေရာက္လာၿပီး၊ ဘက္စံုပူးေပါင္းမူျဖစ္လာဖို႔ ေမွ်ာ္လင့္ထားပါတယ္။”

Derek Mitchell ကပဲ သမၼတ Biden အစိုးရသစ္မွာ ျမန္မာနဲ႔ နီးစပ္သူေတြ ပါလာတာမို႔ ျပန္သံုးသပ္မႈေတြ စလုပ္ေနၾကေပမယ့္ အရင္နဲ႔ေတာ့ တခုလံုးအေျခအေန မတူေတာ့ဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။

“အရင္အိုဘားမားအစိုးရ လက္ထက္တုန္းကေတာ့ အထူးအေလးထားတဲ့ ဒီမိုကေရစီ အေျပာင္းအလဲ ကိစၥေတြရွိေနခဲ့တယ္ေလ၊ အခုေတာ့ တျခားကိစၥေတြမ်ားေျမွာင္လာေနတာအတြက္ သူတို႔ အခ်ိန္ေပးရဦးမွာပါ။”

ျမန္မာအစိုးရဘက္ကေတာ ့ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့ အသံုးအႏႈန္းကို လက္ခံမထားပါဘူး။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္


................

သမ္မတသစ် Biden အစိုးရလက်ထက် မြန်မာနဲ့ဆက်ဆံရေး ပိုကောင်းလာနိုင်မလား

(Unicode)

အမေရိကန် သမ္မတသစ် Joe Biden အစိုးရလက်ထက်မှာ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ လတ်တလော ရခိုင်ပြည်နယ်နဲ့ ရိုဟင်ဂျာအရေးအပြင်၊ ရေရှည် စီးပွားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက်ပါ အမေရိကန်ဘက်က ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မူ လမ်းမှန်ပေါ်ပြန်ရောက်လာနိုင်တယ်လို့၊ အမေရိကန်အဆင့်မြင့် သံအရာရှိဟောင်းတွေကဆိုပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံမှာ သံအမတ်ကြီးအဆင့်မထားနိုင်မီ အဆင့်အမြင့်ဆုံးသံမှူးကြီးအဖြစ် လုပ်ဆောင်ခဲ့သူ Priscilla Clapp နဲ့၊ သံအမတ်ကြီးဟောင်း Derek Mitchell တို့ကို ကိုဝင်းမင်းက မေးထားပါတယ်။

အမေရိကန်သံမှူးကြီးဟောင်း Priscilla Clapp က အရင် အာရှပစိဖိတ်ဒေသတွင်းက ဂျပန်၊ တောင်ကိုရီးယားနဲ့ အာဆီယံအပါအဝင် မဟာမိတ်တွေနဲ့ အရင်အစိုးရကြောင့် အားနည်းခဲ့တဲ့ဆက်ဆံရေး ပုံမှန်ပြန်တည်ဆောက်ဖို့ရှိပေမယ့် တရုတ်သမ္မတရဲ့ တင်းမာမူကြောင့် အဓိကဖြစ်တဲ့ ဆက်ဆံရေးကတော့ ဆက်ပြဿနာဖြစ်နိုင်တာမို့ မြန်မာအပေါ်လည်းသွယ်ဝှိက်ရိုက်ခတ်မှု ရှိနိုင်တယ်လို့ အခုလို စရှင်းပြပါတယ်။

“ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ မြန်မာက တရုတ်ရဲ့ အရေးပါဆုံး အိမ်နီးချင်းတွေထဲက တနိုင်ငံဖြစ်နေလို့ပါ၊ အနောက်နိုင်ငံတွေbက်ကကြည့်ရင် မြန်မာက တရုတ်နဲ့နယ်စပ်ချင်းလည်း အများဆုံးကပ်နေတဲ့ နိုင်ငံတွေထဲတစ်ခုဖြစ်သလို၊ စီးပွားရေးအရလည်း အရေးပါတဲ့ချိတ်ဆက်မူတွေ လတ်တလော အများကြီးရှိလာနေပါတယ်။”

ဒါ့အပြင်Priscilla Clapp ကပဲ အခုအစိုးရသစ်လက်ထက်မှာ အာရှအရေးကိုပါ မဟာဗြူဟာအရ ကျွမ်းကျင်တဲ့ အရင်လက်ထောက်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဟောင်း Kurt Campbell လည်း အခု NSC အမျိုးသားလုံခြုံရေး ကောင်စီအဖွဲ့မှာ ပါလာတာမို့ မြန်မာနိုင်ငံက ရိုဟင်ဂျာအရေးအတွက် အဖြေရေးပါ ကူညီနိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒါပေမယ့် တရုတ်ဘက်ကလည်း ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ့်အပါအဝင် မြန်မာအစိုးရနဲ့ပါ ၃ ပွင့်ဆိုင် ဆွေးနွေးပြီး ဒီ ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်တွေ အိမ်ပြန်လာနိုင်ရေး လုပ်ဆောင်ပေးနေတာမို့ ထိပ်တိုက်အခက်အခဲဖြစ်နိုင်ပါသလားလို့ မေးရာမှာ သံအမတ်ကြီးဟောင်း Derek Mitchell က ဒါက super power ပြိုင်မယ့်အရေးမဟုတ်ပဲ မြန်မာ့အရေးသာ ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“အဲ့ဒီတော့ ရိုဟင်ဂျာအရေးမှာ တရုတ်လုပ်နေတာတွေက တစုံတရာ အထောက်အကူပြုတယ်ဆိုရင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ဖို့ ကြိုဆိုမှာပါ။ ဒါပေမဲ့ အခုလိုလုပ်ငန်းစဉ်မျိုးကနေ အမေရိကန်ကို တစုံတရာ ကန်ထုတ်ထားမယ်၊ မြန်မာအရေးရော၊ ရခိုင်အရေးမှာပါ တနိုင်ငံတည်း ချုပ်ကိုင်ဖို့လုပ်မယ်ဆိုရင်တော့ စိုးရိမ်မူဖြစ်စေမှာပါ။ “

ဒါ့အပြင် အခုလို အစိုးရသစ်မှာ မြန်မာ့ အရေးနဲ့ လူ့အခွင့်အရေးကိစ္စတွေကို နီးနီးကပ်ကပ်ဆောင်ရွက်ခဲ့သူ တဦးဖြစ်တဲ့ အရင် ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ အမေရိကန်သံအမတ်ကြီး Samantha Power လည်း USAID ခေါ် အမေရိကန်နိုင်ငံတကာ ဖွံ့ဖြိုးရေးအေဂျင်စီအဖွဲ့ကို ဦးဆောင်မှာမို့ မြန်မာ့ရေရှည်ဖွံ့ဖြိုးရေး ကိစ္စပါ ပိုကူဖို့ ဖြစ်နိုင်တယ်လို့ Priscilla Clapp က ဆိုပါတယ်။

Priscilla Clapp ကဆက်ပြီး ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်မှာ အခု သောင်တင်ဒုက္ခရောက်နေတဲ့ ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်တွေ ပြန်လာနိုင်ရေး အလားအလာကောင်းတခုကတော့ လက်ရှိ ရခိုင်ပြည်နယ်ရဲ့ ပြောင်းလဲမှုပါလို့ အခုလို ရှင်းပြပါတယ်။

“အခု ရခိုင်ပြည်နယ်က စစ်ပွဲဒဏ်ခံနေရတဲ့ ပြည်နယ်ပါ။ ပြီးခဲ့တဲ့ နှစ်တွေအတွင်းမှာ တကယ့်ကို ဆိုးဆိုးဝါးဝါး ဖြစ်ခဲ့တာပါ။ ဒါကြောင့်မို့ ဒီပြည်ပရောက်နေသူတွေ ပြန်ခေါ်ဖို့ကိစ္စမှာ ရပ်တန့်နေခဲ့ပါတယ်။ အခုမကြာခင် လပိုင်းတွေအတွင်း ထိရောက်တဲ့ အပစ်ရပ်မူတွေဖြစ်လာတာ တကယ့်ကိုဝမ်းသာစရာပါ။ ဒါကို ရေရှည်ခံပြီး ငြိမ်းချမ်းရေးရအောင်၊ ဖွံဖြိုးတိုးတက်အောင်အထိ ဆက်လုပ်ရမှာပါ။ ဒီလိုဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းမှာ အမေရိကန်အနေနဲ့ အတူတွဲကူညီပေးနိုင်ပါတယ်။”

ဒါပေမယ့် သံအမတ်ကြီးဟောင်းနဲ့ လက်ရှိမှာ National Democratic Institute (NDI) ခေါ် ဒီမိုကရေစီထွန်းကားရေး NGO အဖွဲ့ကြီးရဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်နေတဲ့ Derek Mitchell ကတော့ COVID အများဆုံးခံခဲ့ရတဲ့ အမေရိကန်မှာလည်း သူ့ပြဿနာနဲ့ သူမို့ အများကြီးတော့ မမျှော်လင့်ထားစေချင်ဘူးလို့ အခုလို ရှင်းပြပါတယ်။

“တစုံတရာ ကူညီတာမျိုး ဖြစ်လာမှာပါ။ ဒါပေမဲ့ အမေရိကန်မှာ အရင် ၄၊ ၅ နှစ်တုန်းကလို အခြားတိုင်းပြည် စီးပွားဖွံ့ဖြိုးမူကို ဦးစားပေးနိုင်တဲ့အားသာချက်မျိုး မရှိတော့ဘူးဆိုတာ နားလည်ထားသင့်ပါတယ်။ နိုင်ငံထဲ ဦးစားပေးစရာတွေများလာနေတော့၊ တကမ္ဘာလုံးနဲ့ မြန်မာပြည်သူတွေ၊ နားလည်စေချင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ မြန်မာဘက်ကနေ ရင်းနှီးမြုပ်နှံမူ အခြေအနေကောင်းတွေ ဖန်တီးပေးရင်တော့၊ အမေရိကန်သံအမတ်သစ်နဲ့ Biden အစိုးရသစ် ကလည်း ကြိုဆိုမှာ သေချာပါတယ်။ နှစ်နိုင်ငံစီးပွားပူပေါင်းဆောင်ရွက်မူ လမ်းမှန်ပေါ်ပြန်ရောက်လာပြီး၊ ဘက်စုံပူးပေါင်းမူဖြစ်လာဖို့ မျှော်လင့်ထားပါတယ်။”

Derek Mitchell ကပဲ သမ္မတ Biden အစိုးရသစ်မှာ မြန်မာနဲ့ နီးစပ်သူတွေ ပါလာတာမို့ ပြန်သုံးသပ်မှုတွေ စလုပ်နေကြပေမယ့် အရင်နဲ့တော့ တခုလုံးအခြေအနေ မတူတော့ဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

“အရင်အိုဘားမားအစိုးရ လက်ထက်တုန်းကတော့ အထူးအလေးထားတဲ့ ဒီမိုကရေစီ အပြောင်းအလဲ ကိစ္စတွေရှိနေခဲ့တယ်လေ၊ အခုတော့ တခြားကိစ္စတွေများမြှောင်လာနေတာအတွက် သူတို့ အချိန်ပေးရဦးမှာပါ။”

မြန်မာအစိုးရဘက်ကတော့ရိုဟင်ဂျာဆိုတဲ့ အသုံးအနှုန်းကို လက်ခံမထားပါဘူး။

၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ သမၼတေရြးေကာက္ပြဲ ျပည္နယ္အသီးသီးအလိုက္ရလဒ္မ်ား

XS
SM
MD
LG