သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ရခိုင္အေရးႏိုင္ငံတကာဖိအား ျမန္မာျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးထိခိုက္ႏိုင္


ရခုိင္ျပည္နယ္မွာ ျမန္မာစစ္တပ္က လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြကို စနစ္တက် က်ဴးလြန္ေနတယ္လုိ႔ ဆိုျပီး ျမန္မာစစ္တပ္အေပၚ ပစ္မွတ္ထား ဒဏ္ခတ္အေရးယူဖုိ႔ အေမရိကန္ လႊတ္ေတာ္အမတ္ ၄၀ ေက်ာ္က တုိက္တြန္းလုိက္သလုိ၊ ကုလသမဂၢ အပါအ၀င္ ႏုိင္ငံတကာ အဖြဲ႔အစည္းေတြကလည္း ရခိုင္အေရးနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ ျမန္မာအစိုးရကို ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ဖိအားေပး ေျပာဆိုေနၾကပါတယ္။ ဒီအေျခအေနက လက္ရွိသြားေနတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးနဲ႔ ဖြံ႔ျဖိဳးေရးလုပ္ငန္းေတြကို ထိခိုက္လာႏို္င္တယ္လုိ႔ သံုးသပ္တာေတြလည္း ရွိပါတယ္။ မခင္ျဖဴေထြးက စုစည္းတင္ျပေပးပါမယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ၊ ဒုကၡသည္ သိန္းနဲ႔ခ်ီ အိမ္နီးခ်င္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏုိင္ငံထဲ ထြက္ေျပးခဲ့ရတာေတြနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ ႏိုင္ငံတကာ အစိုးရေတြ၊ ကုလသမဂၢ နဲ႔ နုိင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႔ေတြက ျမန္မာအစိုးရနဲ႔ အထူးသျဖင့္ ျမန္မာစစ္တပ္ကို ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ေ၀ဖန္ ေျပာဆိုေနတာပါ။ မေန႔က ဗုဒၶဟူးေန႔ကပဲ အေမရိကန္ လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြက ျမန္မာစစ္တပ္အေပၚ ပစ္မွတ္ထားတဲ့ ဒဏ္ခတ္ အေရးယူမႈေတြ ခ်မွတ္သြားဖို႔ အေမရိကန္အစိုးရကို တုိက္တြန္းခဲ့ပါတယ္။ ျမန္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြအေပၚ ျပည္၀င္ခြင့္ တားျမစ္တာလုိ ဒဏ္ခတ္မႈမ်ဳိးေတြ ျပန္လည္ က်င့္သုံးဖုိ႔ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး Rex Tillerson ကုိ ေအာက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ ၄၀ ေက်ာ္က လက္မွတ္ေရးထုိး တုိက္တြန္းလိုက္တာပါ။ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး Rex Tillerson ကလည္း ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ ငါးသိန္းေက်ာ္ ထြက္ေျပးေနရတဲ့ အေျခအေနကို ကမၻာက ဒီအတိုင္း လက္ပိုက္ ၾကည့္မေနသင့္ဘူးလို႔ ေျပာပါတယ္။

ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီ ထိပ္တန္း တာ၀န္ရွိသူေတြကလည္း ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္း ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြ ထြက္ေျပးရတဲ့ အေျခအေနဟာ လူမ်ိဳးတံုး သုတ္သင္ရွင္းလင္းရာေရာက္တဲ့အထိ ျဖစ္လာေနတယ္လို႔ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ စြပ္စြဲ ေျပာဆိုေနတာပါ။ ဒါ့အျပင္ ကုလသမဂၢ အေထြေထြညီလာခံမွာ ေရွ႕သီတင္းပတ္ထဲ ျမန္မာ့အေရး ေဆြးေႏြးတဲ့အခါ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ခ်မွတ္ႏိုင္ဖို႔ တိုက္တြန္း ေျပာဆိုတာေတြလည္း ရွိလာပါတယ္။ ဒီလို ႏုိင္ငံတကာဖိအားေတြ တိုးျမင့္လာတာဟာ တိုင္းျပည္ရဲ႕ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးနဲ႔ ဖြံ႔ျဖိဳးတုိးတက္ေရးကို ထိခိုက္ႏိုင္တာေၾကာင့္ ျမန္မာအစိုးရ အေနနဲ႔ ပါးပါးနပ္နပ္ ကိုင္တြယ္ဖို႔လိုအပ္တယ္လို႔ လူ႔ေဘာင္သစ္ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီ ဥကၠ႒ ဦးေအာင္မိုးေဇာ္က သံုးသပ္ေျပာဆိုပါတယ္။

“၁တခ်က္ကေတာ့ ၀မ္းနည္းစရာအေျခအေနေတြက ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ဘက္ေဒသပါ။ တကယ့္ကို ျဖစ္သြားတဲ့အေနအထားေလးျဖစ္တယ္ဆိုတာကို အစိုးရအေနနဲ႔ အသိအမွတ္ျပဳဖို႔လိုလိမ့္မယ္။ လက္ခံဖို႔လိုလိမ့္မယ္လို႔ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ကေတာ့ ထင္တယ္။ ၂ အခ်က္က ဘယ္လိုအမွားအယြင္းေတြျဖစ္ခဲ့သလဲ ေနာက္တခုက ေကာင္းမြန္တဲ့Reason ေတြျဖစ္တယ္ဆိုတာကို အစိုးရအေနနဲ႔ အသိအမွတ္ျပဳဖို႔လိုလိမ့္မယ္ လက္ခံဖို႔လိုလိမ့္မယ္လို႔ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ကေတာ့ ထင္တယ္။ ၂ အခ်က္က ဘယ္လိုအမွားအယြင္းေတြျဖစ္ခဲ့သလဲ ေကာင္းမြန္တဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ လုပ္တာပဲ ျဖစ္ျဖစ္ အမွားအယြင္းဆိုတာက ကိစၥတိုင္းမွာ ရွိႏိုင္တယ္။ ဘယ္လိုအမွားအယြင္းေတြျဖစ္ခဲ့သလဲဆိုတဲ့ ကိစၥကိုေတာ့ ေသေသခ်ာခ်ာႏိုင္ငံတကာအဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ အထူးသျဖင့္ေတာ့ ကမာၻ႕ ကုလသမဂၢနဲ႔ ေသေသခ်ာခ်ာပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ၿပီးေတာ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးဖို႔ လိုတယ္လုိ႔ထင္တယ္ ဒါက ၂ အခ်က္ ။ ၃ အခ်က္ကေတာ့ အကယ္၍အမွားအယြင္းေတြရွိခဲ့တယ္ဆိုတာကို ေတြ႔ရွိခဲ့လို႔ရွိရင္ အမွားအယြင္းနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ တာ၀န္ရွိတဲ့လူေတြကို ေက်ာသားရင္သားမခြဲျခားပဲနဲ႔ ေသေသခ်ာခ်ာအေရးယူ ေဆာင္ရြက္ဖို႔ လိုလိမ့္မယ္လို႔ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ေတာ့ အဲလိုထင္တယ္။ အဲဒါမွ ႏိုင္ငံတကာရဲ႔႕ ယံုၾကည္မႈကို က်ေနာ္တို႔ ျပန္ရလိမ့္မယ္ အဲလိုအေျခအေနမလုပ္ဘူး လို႔“ဘူး”ခံေနမယ္ဆိုရင္ ႏိုင္ငံတကာရဲ႕ ယံုၾကည္မႈကိုရဖို႔အတြက္က ေတာ္ေတာ္ခက္လိမ့္မယ္။ က်ေနာ္တို႔ႏိုင္ငံ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးပဲျဖစ္ျဖစ္ အဲဒီေဒသ ေရရွည္ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးအတြက္ပဲျဖစ္ျဖစ္ ႏိုင္ငံတကာရဲ႕ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ က်ေနာ္တို႔မွာ အမ်ားႀကီးလိုတယ္။ အဲဒီကိစၥေတြ က်ေနာ္တို႔ လက္လႊတ္ဆံုးရံႈးရမယ့္ အေျခအေနရွိေနတယ္လို႔ က်ေနာ္ျမင္ပါတယ္။”

ျမန္မာႏိုင္ငံကို တခ်ိန္က လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္တဲ့ ႏိုင္ငံတခုအျဖစ္ ျမင္ခဲ့သလို၊ အခုျပန္ျပီး ျမင္လာတာမ်ဳိးက ေကာင္းတဲ့အလားအလာ မဟုတ္ဘူးလုိ႔ လူ႔အခြင့္အေရးလႈပ္ရွားမႈအဖြဲ႔တခုျဖစ္တဲ့ ညီမွ်ျခင္းျမန္မာရဲ႕ အမႈေဆာင္ညြန္ၾကားေရးမွဴး ဦးေအာင္မ်ိဳးမင္း က ေျပာပါတယ္။

“ျမန္မာႏိုင္ငံကိုဖိအားေတြ ပိုတိုးမယ့္သေဘာရွိတယ္ အဲဒီေနရာမွာ ဖိအားဆိုတဲ့ေနရာမွာ သံတမန္ေရးရာ ဖိအားေရာ ၊ အကူအညီနည္းအရ ဖိအားေရာ ၂ မ်ိဳးလံုး၀င္လာႏိုင္တဲ့ သေဘာရွိတယ္။ အခုေတာင္မွ ကမာၻ႕ဘဏ္ကေန သူတို႔ အတိုးမဲ့ ထုတ္ေခ်းမယ့္ ကိစၥေတြကို သူတို႔မေခ်းေတာ့ဘူးဆိုတဲ့ ပံုစံျဖစ္လာတယ္ ဒါလည္း ဖိအားတမ်ိဳးပဲျဖစ္တယ္။ ေသခ်ာတာတခုကေတာ့ အရင္တုန္းက လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈတခုရွိတဲ့ ႏိုင္ငံဆိုၿပီးေတာ့ ဖိအားေတြက အဲဒီနာမည္ဆိုးနဲ႔ပဲ ျပန္ေရာက္လာရင္ တိုင္းျပည္က ေရွ႕ကိုသြားႏိုင္မွာမဟုတ္ဘူး။ အခုက်ေနာ္တို႔ဆီမွာဆိုရင္ တိုင္းျပည္က ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးကို သြားရမယ့္အေျခအေနမ်ိဳးျဖစ္တယ္။ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးကိုသြားတဲ့အေျခအေနမ်ိဳးမွာ က်ေနာ္တို႔ ခုနကလိုမ်ိုး ဖိအားေတြ ပိတ္ဆို႔မႈေတြ ရွိလာရင္ အစိုးရက ဘယ္ေလာက္အထိ ေစတနာ ေကာင္းေကာင္း ဒီႏိုင္ငံတကာ စီးပြားေရးနဲ႔ လူမႈေရး၊ ယဥ္ေက်းမႈ ဆိုင္ရာစာခ်ဳပ္ကို လက္မွတ္ထိုးတယ္။ ဒါေပမယ့္ တိုင္းျပည္မွာအရင္းအျမစ္ေတြမရွိဘူး။ ၀ိုင္း၀န္းကူညီမယ့္ ႏိုင္ငံေတြက မကူညီလို႔ရွိရင္ လုပ္ေဆာင္ရတာ အခက္အခဲရွိမယ္။ ဆိုေတာ့ အဲဒီအေပၚမွာ ဘယ္သူေတြက ဘယ္သူ႔ကို အျပစ္တင္လာမလဲဆိုေတာ့ ျပည္သူေတြတင္ထားတဲ့ ျပည္သူ႔အစိုးရကိုပဲ လက္ညိွးထိုးလာမယ္။ အစိုးရအေပၚယံုၾကည္မႈေတြ ပ်က္စီးလာမယ္။ တခ်ိန္တည္းမွာပဲ ႏိုင္ငံတကာကိုလည္း ခုနက ပိုၿပီးေတာ့ ရန္သူလိုျမင္လာတဲ့ အေျခအေနမ်ိဳးျဖစ္လာမယ္။ အဲဒီလိုျဖစ္လာရင္ တိုင္းျပည္အတြက္မေကာင္းဘူးခင္ဗ်။”

ရခုိင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပုိင္းမွာ ၾသဂုတ္လ ၂၅ ရက္ေန႔က လုံၿခံဳေရးကင္းစခန္း ၃၀ ေက်ာ္ကုိ အစြန္းေရာက္ အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႔ ARSA က ၀င္ေရာက္ တုိက္ခုိက္ခဲ့ျပီးတဲ့ေနာက္ ျမန္မာလုံၿခံဳေရးတပ္ဖဲြ႔ေတြက လုိက္လံ ေခ်မႈန္းရာကေန ေနာက္ဆက္တဲြ ပဋိပကၡေတြနဲ႔အတူ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံကုိ ထြက္ေျပးလာသူေပါင္းဟာ ၅ သိန္းေက်ာ္ ရွိေနျပီး ေနာက္ထပ္ ထြက္ေျပးလာသူေတြလည္း ရွိေနတယ္လုိ႔ ဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ မဟာမင္းၾကီး႐ံုး UNHCR က ေျပာဆိုထားပါတယ္။ ျမန္မာစစ္တပ္က ႐ိုဟင္ဂ်ာမူစလင္ေတြအေပၚ စနစ္တက် စီစဥ္လုပ္ေဆာင္တဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြေၾကာင့္ ခုလို အခ်ိန္တုိကာလအတြင္း လူေတြ သိန္းနဲ႔ခ်ီ အစုလိုက္အျပဳံလိုက္ ထြက္ေျပးရတာျဖစ္တယ္လုိ႔ ကုလသမဂၢနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႔ေတြက ေျပာဆိုထားပါတယ္။

XS
SM
MD
LG