သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ဒုကၡသည္စခန္းေတြမွာ ကုိဗစ္ႀကိဳတင္ကာကြယ္ေရးေဆာင္ရြက္


ဧၿပီလ ၂၉ ရက္ေန႔တုန္းက ကခ်င္ျပည္နယ္ စစ္ေရွာင္ camp မ်ားတြင္ ဗန္းေမာ္လူငယ္အဖြဲ႔မွ ေဆးျဖန္းစဥ္ (ဓါတ္ပံု - Manmaw Buga Hpung Ramma facebook)

(Zawgyi/Unicode)

COVID-19 ကပ္ေရာဂါ ဒုကၡသည္စခန္းေတြထဲ မျဖစ္ပြားရေအာင္ ၾကိဳတင္ ကာကြယ္ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့အေျခအေနနဲ႔ ဒုကၡသည္ေတြထဲ ပိုးကူးစက္မႈေတြျဖစ္လာမွာကို စိုးရိမ္ေနၾကတဲ့အေၾကာင္း စုစည္းတင္ျပေပးခ်င္ပါတယ္။ ဗီြအိုေအျမန္မာပိုင္းသတင္းေထာက္ မဆုမြန္က သတင္းေပးပို႔ထားပါတယ္။

ဒီရက္ပိုင္းအတြင္းမွာပဲ ျပည္တြင္းကူးစက္မႈေတြ တေက်ာ့ျပန္ျဖစ္လာတဲ့အခ်ိန္မွာ လူအမ်ားအျပားစုျပံဳေနထိုင္ရာ စစ္ေျပးစစ္ေရွာင္ စခန္းေတြ IDP စခန္းေတြနဲ႔ အေရးေပၚကယ္ဆယ္ေရးစခန္းေတြမွာ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ COVID-19 ေရာဂါကူးစက္မႈေတြျဖစ္လာမွာကို ဒုကၡသည္ေတြနဲ႔ ကူညီကယ္ဆယ္ေပးေနသူေတြက စိုးရိမ္ေနၾကတာပါ။

ေရာဂါပိုးကူးစက္ျပန္႔႔ပြားျခင္းမရွိေအာင္ ထိန္းခ်ဳပ္ေနရတဲ့ အေရးၾကီးအေျခအေနျဖစ္လာခ်ိန္မွာ က်န္းမာေရးဝန္ၾကီးဌာနဘက္က ဒုကၡသည္စခန္းေတြထဲ လိုက္နာရန္လမ္းညႊန္ခ်က္ေတြၾသဂုတ္လ ၂၄ရက္ေန႔က အေရးေပၚထုတ္ျပန္ထားတယ္လို႔ က်န္းမာေရးနဲ႔ အားကစားဝန္ႀကီးဌာန သတင္းထုတ္ျပန္ေရး အဖြဲ႔ဝင္ ဗဟိုကူးစက္ေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရးဌာနခြဲ ညႊန္ၾကားေရးမွဴး ေဒါက္တာခင္ခင္ႀကီးက ဗြီအိုေအျမန္မာပိုင္းကို ေျပာပါတယ္။

“ ကယ္ဆယ္ေရးစခန္းေတြမွာ ကိုဗစ္၁၉ ေရာဂါကူးစက္မႈမျဖစ္ေစေရး လိုက္နာရမယ့္ လမ္းညႊန္ခ်က္မ်ား ဆိုၿပီး ထုတ္ထားပါတယ္။ ကယ္ဆယ္ေရးစခန္းမွာရွိတဲ့ တာဝန္ရွိသူေတြ ေဆာင္ရြက္ရန္ အခ်က္ရယ္၊ ကယ္ဆယ္ေရးစခန္းမွာ ေနထိုင္တဲ့သူေတြ လိုက္နာရန္အခ်က္ရယ္ ကယ္ဆယ္ေရး စခန္းေတြမွာ ပါဝင္ကူညီေဆာင္ရြက္ေပးေနတဲ့ NGOေတြ ျပည္တြင္းျပည္ပအဖြဲ႔အစည္းကလူေတြ လုိက္နာရန္အခ်က္ဆိုၿပီး ၃ပိုင္းခြဲ ထုတ္ထားပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔ အဲလိုထုတ္ရသလဲဆိုရင္ ကယ္ဆယ္ေရးစခန္းေတြမွာေနထိုင္သူေတြမွာ လူဦးေရ သိပ္သည္းစြာေနထိုင္ ရတဲ့ျပႆနာရွိတဲ့အခါမွာ ကိုဗစ္၁၉ ေရာဂါကာကြယ္ ထိန္းခ်ဳပ္ေရးနဲ ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အၾကီးမားဆံုး စိန္ေခၚမႈျဖစ္ေနတယ္။ ကယ္ဆယ္ေရးစခန္းမွာ တာဝန္ရွိသူေတြ ေဆာင္ရြက္ရမယ့္ကိစၥကေတာ့ သံသယလူနာေတြကို ရွာေဖြေထာက္လွမ္းႏုိင္မွ ပိုးေတြ႔လူနာေတြ႔မွ ေရာဂါကူးစက္မႈကို ထိန္းခ်ဳပ္နိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။”

လတ္တေလာမွာေတာ့ ႏွစ္ရွည္ေနထိုင္ေနၾကရတဲ့ ဒုကၡသည္ကမ့္ေတြထဲမွာ အျပင္လူဝင္ခြင့္မျပဳသလို လူအဝင္အထြက္ေတြကို ေစာင့္ၾကည့္စာရင္းျပဳစုၿပီး ကိုဗစ္၁၉ မကူးစက္ေရး က်န္းမာေရး လမ္းညႊန္ခ်က္ေတြ ေဆာင္ရြက္ေပးေနတယ္လို႔ ကခ်င္ျပည္နယ္ ဝိုင္းေမာ္ၿမိဳ႕နယ္ အစိုးရထိန္းခ်ဳပ္နယ္ေျမထဲက Mai Na IDP ဒုကၡသည္စခန္းက ကခ်င္လူငယ္ Hpau Dut Lu Htoi ေျပာျပပါတယ္။

“ က်မတို႔ camp ထဲမွာ အခုက်ေတာ့ လက္ေဆးတာေတြကို ကမ့္အဝင္ဝေပါက္မွာ ေဘစင္ေတြ လုပ္ထားတယ္။ လူေတြ အသြားအလာကို အျပင္ကလူေတြကို မဝင္ခိုင္းဘူး။ ေနာက္ ကမ့္ထဲကသူေတြကို အသြားလာလုပ္တယ္ဆိုရင္လည္း စာရင္းေတြေပးၿပီးမွ သြားခြင့္ေပးတယ္ ျပန္လာရင္လည္း လက္ေဆးၿပီး စာရင္းျပန္ေပးရတယ္။ အဲ့လိုမ်ိဳးအေျခအေနေတြေတာ့ လုပ္ေနတယ္။ ေနာက္ ပြဲအစီအစဥ္ေတြ မလုပ္ရဘူးေပါ့ေနာ္။ အျပင္ကလူေတြကို လံုးဝမဝင္ခိုင္းဘူးေပါ့။ ကမ့္ထဲမွာအျပင္ထြက္ရင္ Maskေတြတပ္ရမယ္ဆိုၿပီးMaskေတြ ထားေပးထားတယ္။”

ျပည္တြင္းကူးစက္မႈ အေရးေပၚအေျခအေနျဖစ္ေနလို႔ အိမ္ထဲမွာပဲေနဖို႔ အမိန္႔ထုတ္ထားတဲ့ ရခိုင္ျပည္နယ္ ဘက္မွာေတာ့ စစ္ေရးပဋိပကၡေတြက အေတာ္ေလး တင္းမာေနဆဲမို႔ေနအိမ္ေတြကေနေျပးလာရတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြက စစ္ေဘးေရာ ေရာဂါေဘးေရာ ေၾကာက္လန္႔ စိုးရိမ္ေနၾကရတယ္လို႔ ရေသ့ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ေဒၚခင္ေစာေဝက ေျပာျပပါတယ္။

“ က်မတို႔ဘက္မွာက စိန္ေခၚမႈေတြကေတာ့တိုက္ပြဲေတြလည္းျဖစ္ေနတယ္။ ကိုဗစ္၁၉ ေရာဂါကိုလည္း ရင္ဆိုင္ေနရတယ္။ အဲ့ဒီ့အတြက္ေၾကာင့္ ဒီစစ္ေဘးေရွာင္ေတြကို ကိုဗစ္၁၉ မကူးဖို႔က ေတာ္ေတာ္ေလးကို အေရးၾကီးပါတယ္။ ကူးစက္မႈကေန ကာကြယ္မႈေတြလုပ္နုိင္ဖို႔ အခ်က္အလက္ေတြကို သူတို႔လံုးဝမသိရွိတာလည္းမ်ားေနပါတယ္။ ဆိုေတာ့ ဒီလို ကိုဗစ္၁၉ ေရာဂါျဖစ္ေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ ေဒသခံျပည္သူေတြအတြက္ေရာ ေနာက္ တုိက္ပြဲေရွာင္ျပည္သူေတြ အတြက္ေရာ လက္နက္ၾကီးေတြက်ေနတဲ့ ရန္ကလည္း ကာကြယ္လို႔ရေအာင္ တုိက္ပြဲေတြျဖစ္ေနေတာ့ တေနရာကေန တေနရာကိုေျပးေနရတဲ့အေျခအေနမွာ ဒီလိုကိုဗစ္ အခ်ိန္အေတာအတြင္းမွာေတာ့ တိုက္ပြဲေတြ ရပ္ေပးဖို႔ လိုပါလိမ့္မယ္လို႔ က်မေျပာခ်င္ပါတယ္။”

စစ္ေရးပဋိပကၡေတြ ရွိေနဆဲ ရွမ္းျပည္ဘက္မွာေတာ့ ေရာဂါပိုးကူးစက္မႈမျပန္႕ပြားရေအာင္ ကာကြယ္ေရး လမ္းညႊန္ခ်က္ေတြကို ရွမ္းျပည္သူေတြ အထူးသတိထား လိုက္နာေပးၾကဖို႔ ရွမ္းတိုင္းရင္းသားမ်ားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္က ဦးစိုင္းညႊန္႔လြင္က တိုက္တြန္းပါတယ္။

“က်ေနာ္တို႔ထဲက လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္တေယာက္ကေတာ့ IDP စခန္းေတြကို လိုက္စာရင္းေကာက္ေနတာရွိတယ္။ အေရးၾကီးတာကေတာ့ရွမ္းျပည္နဲ႔က ေဝးပင္ေဝးေသာ္လည္း ေျပာလို႔မရဘူး သူကမျမင္ရဘူးေလေနာ္ အခုက ဒုတိယလိႈင္းလိုျဖစ္ၿပီး ရခုိင္ဘက္နဲ႔ ရန္ကုန္ဘက္ဆိုေပမဲ့ အဓိကကေတာ့ က်န္းမာေရးဝန္ၾကီးဌာနက ညႊန္ၾကားထားတဲ့ လမ္းညႊန္ခ်က္ေတြကို လိုက္နာၾကဖို႔လိုတယ္။”

ဒုကၡသည္စခန္းလို လူအစုလိုက္အျပံဳလိုက္ေနသူေတြၾကား ကိုဗစ္ ၁၉ ကူးစက္ပ်ံ႕ႏွံ႔မႈမျဖစ္ေအာင္ အထူးသျဖင့္ စခန္းေတြမွာေနမေကာင္းဖ်ားနာ၊ သံသယလူနာေတြကို စံုစမ္းကုသ စစ္ေဆးေပးဖို႔နဲ႔က်န္းမာေရးလမ္းညႊန္ခ်က္ေတြကို တိုင္းရင္းဘာသာေတြနဲ႔ပါ ထုတ္ျပန္ႏိုင္ဖို႔ အစီအမံေတြေဆာင္ရြက္ထားပါတယ္လို႔ ေဒါက္တာခင္ခင္ၾကီးကဆက္ေျပာပါတယ္။

“ ေရာဂါရွိသူကို ရွာေဖြတဲ့အခါမွာလည္း ဖ်ားတယ္ ေခ်ာင္းဆိုးတယ္ ေမာပန္းတယ္။ အနံ႔အရသာမရဘူး ဒါေတြနဲ႔ရွာရမယ္။ေနာက္တခုက က်န္းမာေရး အသိပညာေပး ႏိုးေဆာ္ခ်က္ေတြကို ျမန္မာဘာသာရယ္ သက္ဆိုင္ရာတုိင္းရင္းဘာသာေတြနဲ႔ လက္ကိုင္အသံခ်ဲ႕စက္ေတြနဲ႔ တေန႔ ၅ၾကိမ္ သူတို႔သိေအာင္ ေျပာေပးရမယ္။ အဲ့လိုမ်ားမ်ားေျပာမွ နားထဲဝင္မယ္ အဲ့တာမွ ဘယ္လို ကူးစက္မႈကေန ဘယ္လိုေရွာင္လြဲရမယ္ဆိုတာသိမယ္။ ေနာက္ကယ္ဆယ္ေရးစခန္းေတြထဲ ေရအဆက္မျပတ္ရႏိုင္ဖို႔ လက္ေဆးဖို႔ဆပ္ျပာတို႔ ေဘစင္တိ္ု႔ လက္သန္႔ေဆးတို႔ ထားေပးဖို႔ အမိႈက္ကိုစနစ္တက်စြန္႔ပစ္ဖို႔နဲ႔ ရိကၡာေဝတဲ့အခ်ိန္မွာ လူအုပ္စုေတြ မျဖစ္ေစဖို႔ စနစ္တက် စီစဥ္ေဆာင္ရြက္ဖို႔၊ေနာက္တခုက စခန္းမွာေနတဲ့သူေတြအေနနဲ႔ က်န္းမာေရးျပႆနာဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ က်န္းမာေရးဌာနကို ခ်က္ျခင္း အေၾကာင္းၾကား ဆက္သြယ္ေပးရပါမယ္။ ကယ္ဆယ္ေရး စခန္းထဲကသူတိုင္းဟာ ကိုယ့္ကိုေရာဂါမကူးဖို႔ ကိုယ္ကေန တဆင့္မကူးေအာင္လည္း အထူးသတိထားရပါမယ္။ ခပ္ခြာခြာေနရပါမယ္ လူစုလူေဝးအခမ္းအနားေတြ မလုပ္ရပါဘူး။အေရးၾကီးဆံုးအခ်က္ကေတာ့ စခန္းတြင္းေနသူေတြဟာခြင့္ျပဳခ်က္မရပဲ မိမိတို႔သေဘာဆႏၵနဲ႔ စခန္းျပင္ပကို ထြက္ခြာျခင္း တျခားေနရာေတြကိုသြားေရာက္တာမ်ိဳး လံုးဝ လံုးဝ မလုပ္ဖို႔လိုပါတယ္။ ဒါကေတာ့ ကမ့္ထဲမွာေနသူေတြ အထူးလိုက္နာရမယ့္အခ်က္ေတြျဖစ္ပါတယ္။”

ဒ့့ါအျပင္ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္း ကူးစက္မႈေတြထဲ ရခိုင္ဒုကၡသည္စခန္းေတြဆီသြားေရာက္ခဲ့တဲ့ က်န္းမာေရးဝန္ထမ္းတခ်ိဳ႕မွာ ေရာဂါကူးစက္မႈေတြလည္း ရွိခဲ့တဲ့အတြက္ ကယ္ဆယ္ေရးစခန္းေတြကို ဝင္ထြက္ေနတဲ့သူေတြေဆာင္ရန္ေရွာင္ရန္အခ်က္ေတြကိုလည္း ထုတ္ျပန္ထားတယ္လို႔ ေဒါက္တာခင္ခင္ၾကီးကေျပာပါတယ္။

“ ကယ္ဆယ္ေရးစခန္းမွာ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ လုပ္ေနတဲ့ NGO INGO ေတြ လိုက္နာရမယ့္အခ်က္ေတြက- လက္ရွိမွာလည္း သူတို႔မွာလည္း ပိုးကူးစက္မႈ ေတြရွာေဖြေတြ႔ရွိတာေတြရွိတဲ့အတြက္ေၾကာင့္တာဝန္ထမ္းေဆာင္မယ့္သူေတြ အေနနဲ႔ ေရာဂါပိုးရွိ-မရွိစစ္ေဆးခံရမွာျဖစ္ၿပီး နဂတစ္ျဖစ္ ပိုးမရွိမွ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ေနမေကာင္းျဖစ္ေနရင္ ကမ့္ေတြထဲကို လံုးဝ မသြားရပါဘူး။ဖ်ားနာတဲ့သူ ကိုဗစ္၁၉ သံသယလူနာ ရွိရင္လည္း ခ်က္ျခင္း ေဆးရံုကို လႊဲေျပာင္းေပးပို႔ကုသမႈ ခံယူရန္စတဲ့ အခ်က္ေတြျဖစ္ပါတယ္။ ေဆာင္ရြက္မယ့္လူစာရင္းကို က်န္းဦးစီးကိုေပးထားရမယ္။ လုပ္ငန္းသြားေဆာင္ရြက္တဲ့အခ်ိန္မွာ အဖြဲ႔အစည္းရဲ႕ သီးသန္႔ေနရာေတြမွာပဲ ေနရမယ္။ဒီအခ်က္ေတြဟာဆိုရင္ ကယ္ဆယ္ေရးစခန္းေတြထဲ ကိုဗစ္၁၉ မျဖစ္ပြားရေအာင္ ထုတ္ျပန္ထားတဲ့ အခ်က္ေတြျဖစ္ပါတယ္။”

ျမန္မာႏိုင္ငံတဝွမ္းလံုးအတုိင္းအတာနဲ႔ ကိုဗစ္၁၉ ေရာဂါ ကိုရိုနာဗိုင္းရပ္စ္ကူးစက္သူက ၾသဂုတ္လ ၂၅ရက္ေန႔ ည (၈)နာရီခြဲအခ်ိန္ ပထမအသုတ္ထုတ္ျပန္ခ်က္အရ လူနာသစ္ ၃၀ဦး ထပ္မံေတြ႔ရွိတာေၾကာင့္ အခုဆိုရင္ေတာ့ ၅၀၄ဦးအထိရွိသြားၿပီျဖစ္ၿပီး ေသဆံုးသူကေတာ့ ၆ဦးရွိသြားပါၿပီ။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္


............

(Unicode)

COVID-19 ကပ်ရောဂါ ဒုက္ခသည်စခန်းတွေထဲ မဖြစ်ပွားရအောင် ကြိုတင် ကာကွယ်ဆောင်ရွက်နေတဲ့အခြေအနေနဲ့ ဒုက္ခသည်တွေထဲ ပိုးကူးစက်မှုတွေဖြစ်လာမှာကို စိုးရိမ်နေကြတဲ့အကြောင်း စုစည်းတင်ပြပေးချင်ပါတယ်။ ဗွီအိုအေမြန်မာပိုင်းသတင်းထောက် မဆုမွန်က သတင်းပေးပို့ထားပါတယ်။

ဒီရက်ပိုင်းအတွင်းမှာပဲ ပြည်တွင်းကူးစက်မှုတွေ တကျော့ပြန်ဖြစ်လာတဲ့အချိန်မှာ လူအများအပြားစုပြုံနေထိုင်ရာ စစ်ပြေးစစ်ရှောင် စခန်းတွေ IDP စခန်းတွေနဲ့ အရေးပေါ်ကယ်ဆယ်ရေးစခန်းတွေမှာ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် COVID-19 ရောဂါကူးစက်မှုတွေဖြစ်လာမှာကို ဒုက္ခသည်တွေနဲ့ ကူညီကယ်ဆယ်ပေးနေသူတွေက စိုးရိမ်နေကြတာပါ။

ရောဂါပိုးကူးစက်ပြန့့်ပွားခြင်းမရှိအောင် ထိန်းချုပ်နေရတဲ့ အရေးကြီးအခြေအနေဖြစ်လာချိန်မှာ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနဘက်က ဒုက္ခသည်စခန်းတွေထဲ လိုက်နာရန်လမ်းညွှန်ချက်တွေသြဂုတ်လ ၂၄ရက်နေ့က အရေးပေါ်ထုတ်ပြန်ထားတယ်လို့ ကျန်းမာရေးနဲ့ အားကစားဝန်ကြီးဌာန သတင်းထုတ်ပြန်ရေး အဖွဲ့ဝင် ဗဟိုကူးစက်ရောဂါ တိုက်ဖျက်ရေးဌာနခွဲ ညွှန်ကြားရေးမှူး ဒေါက်တာခင်ခင်ကြီးက ဗွီအိုအေမြန်မာပိုင်းကို ပြောပါတယ်။

“ ကယ်ဆယ်ရေးစခန်းတွေမှာ ကိုဗစ်၁၉ ရောဂါကူးစက်မှုမဖြစ်စေရေး လိုက်နာရမယ့် လမ်းညွှန်ချက်များ ဆိုပြီး ထုတ်ထားပါတယ်။ ကယ်ဆယ်ရေးစခန်းမှာရှိတဲ့ တာဝန်ရှိသူတွေ ဆောင်ရွက်ရန် အချက်ရယ်၊ ကယ်ဆယ်ရေးစခန်းမှာ နေထိုင်တဲ့သူတွေ လိုက်နာရန်အချက်ရယ် ကယ်ဆယ်ရေး စခန်းတွေမှာ ပါဝင်ကူညီဆောင်ရွက်ပေးနေတဲ့ NGOတွေ ပြည်တွင်းပြည်ပအဖွဲ့အစည်းကလူတွေ လိုက်နာရန်အချက်ဆိုပြီး ၃ပိုင်းခွဲ ထုတ်ထားပါတယ်။ ဘာဖြစ်လို့ အဲလိုထုတ်ရသလဲဆိုရင် ကယ်ဆယ်ရေးစခန်းတွေမှာနေထိုင်သူတွေမှာ လူဦးရေ သိပ်သည်းစွာနေထိုင် ရတဲ့ပြဿနာရှိတဲ့အခါမှာ ကိုဗစ်၁၉ ရောဂါကာကွယ် ထိန်းချုပ်ရေးနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ အကြီးမားဆုံး စိန်ခေါ်မှုဖြစ်နေတယ်။ ကယ်ဆယ်ရေးစခန်းမှာ တာဝန်ရှိသူတွေ ဆောင်ရွက်ရမယ့်ကိစ္စကတော့ သံသယလူနာတွေကို ရှာဖွေထောက်လှမ်းနိုင်မှ ပိုးတွေ့လူနာတွေ့မှ ရောဂါကူးစက်မှုကို ထိန်းချုပ်နိုင်မှာဖြစ်ပါတယ်။”

လတ်တလောမှာတော့ နှစ်ရှည်နေထိုင်နေကြရတဲ့ ဒုက္ခသည်ကမ့်တွေထဲမှာ အပြင်လူဝင်ခွင့်မပြုသလို လူအဝင်အထွက်တွေကို စောင့်ကြည့်စာရင်းပြုစုပြီး ကိုဗစ်၁၉ မကူးစက်ရေး ကျန်းမာရေး လမ်းညွှန်ချက်တွေ ဆောင်ရွက်ပေးနေတယ်လို့ ကချင်ပြည်နယ် ဝိုင်းမော်မြို့နယ် အစိုးရထိန်းချုပ်နယ်မြေထဲက Mai Na IDP ဒုက္ခသည်စခန်းက ကချင်လူငယ် Hpau Dut Lu Htoi ပြောပြပါတယ်။

“ ကျမတို့ camp ထဲမှာ အခုကျတော့ လက်ဆေးတာတွေကို ကမ့်အဝင်ဝပေါက်မှာ ဘေစင်တွေ လုပ်ထားတယ်။ လူတွေ အသွားအလာကို အပြင်ကလူတွေကို မဝင်ခိုင်းဘူး။ နောက် ကမ့်ထဲကသူတွေကို အသွားလာလုပ်တယ်ဆိုရင်လည်း စာရင်းတွေပေးပြီးမှ သွားခွင့်ပေးတယ် ပြန်လာရင်လည်း လက်ဆေးပြီး စာရင်းပြန်ပေးရတယ်။ အဲ့လိုမျိုးအခြေအနေတွေတော့ လုပ်နေတယ်။ နောက် ပွဲအစီအစဉ်တွေ မလုပ်ရဘူးပေါ့နော်။ အပြင်ကလူတွေကို လုံးဝမဝင်ခိုင်းဘူးပေါ့။ ကမ့်ထဲမှာအပြင်ထွက်ရင် Maskတွေတပ်ရမယ်ဆိုပြီးMaskတွေ ထားပေးထားတယ်။”

ပြည်တွင်းကူးစက်မှု အရေးပေါ်အခြေအနေဖြစ်နေလို့ အိမ်ထဲမှာပဲနေဖို့ အမိန့်ထုတ်ထားတဲ့ ရခိုင်ပြည်နယ် ဘက်မှာတော့ စစ်ရေးပဋိပက္ခတွေက အတော်လေး တင်းမာနေဆဲမို့နေအိမ်တွေကနေပြေးလာရတဲ့ ဒုက္ခသည်တွေက စစ်ဘေးရော ရောဂါဘေးရော ကြောက်လန့် စိုးရိမ်နေကြရတယ်လို့ ရသေ့တောင်မြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဒေါ်ခင်စောဝေက ပြောပြပါတယ်။

“ ကျမတို့ဘက်မှာက စိန်ခေါ်မှုတွေကတော့တိုက်ပွဲတွေလည်းဖြစ်နေတယ်။ ကိုဗစ်၁၉ ရောဂါကိုလည်း ရင်ဆိုင်နေရတယ်။ အဲ့ဒီ့အတွက်ကြောင့် ဒီစစ်ဘေးရှောင်တွေကို ကိုဗစ်၁၉ မကူးဖို့က တော်တော်လေးကို အရေးကြီးပါတယ်။ ကူးစက်မှုကနေ ကာကွယ်မှုတွေလုပ်နိုင်ဖို့ အချက်အလက်တွေကို သူတို့လုံးဝမသိရှိတာလည်းများနေပါတယ်။ ဆိုတော့ ဒီလို ကိုဗစ်၁၉ ရောဂါဖြစ်နေတဲ့ အချိန်မှာ ဒေသခံပြည်သူတွေအတွက်ရော နောက် တိုက်ပွဲရှောင်ပြည်သူတွေ အတွက်ရော လက်နက်ကြီးတွေကျနေတဲ့ ရန်ကလည်း ကာကွယ်လို့ရအောင် တိုက်ပွဲတွေဖြစ်နေတော့ တနေရာကနေ တနေရာကိုပြေးနေရတဲ့အခြေအနေမှာ ဒီလိုကိုဗစ် အချိန်အတောအတွင်းမှာတော့ တိုက်ပွဲတွေ ရပ်ပေးဖို့ လိုပါလိမ့်မယ်လို့ ကျမပြောချင်ပါတယ်။”

စစ်ရေးပဋိပက္ခတွေ ရှိနေဆဲ ရှမ်းပြည်ဘက်မှာတော့ ရောဂါပိုးကူးစက်မှုမပြန့်ပွားရအောင် ကာကွယ်ရေး လမ်းညွှန်ချက်တွေကို ရှမ်းပြည်သူတွေ အထူးသတိထား လိုက်နာပေးကြဖို့ ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်က ဦးစိုင်းညွှန့်လွင်က တိုက်တွန်းပါတယ်။

“ကျနော်တို့ထဲက လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တယောက်ကတော့ IDP စခန်းတွေကို လိုက်စာရင်းကောက်နေတာရှိတယ်။ အရေးကြီးတာကတော့ရှမ်းပြည်နဲ့က ဝေးပင်ဝေးသော်လည်း ပြောလို့မရဘူး သူကမမြင်ရဘူးလေနော် အခုက ဒုတိယလှိုင်းလိုဖြစ်ပြီး ရခိုင်ဘက်နဲ့ ရန်ကုန်ဘက်ဆိုပေမဲ့ အဓိကကတော့ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနက ညွှန်ကြားထားတဲ့ လမ်းညွှန်ချက်တွေကို လိုက်နာကြဖို့လိုတယ်။”

ဒုက္ခသည်စခန်းလို လူအစုလိုက်အပြုံလိုက်နေသူတွေကြား ကိုဗစ် ၁၉ ကူးစက်ပျံ့နှံ့မှုမဖြစ်အောင် အထူးသဖြင့် စခန်းတွေမှာနေမကောင်းဖျားနာ၊ သံသယလူနာတွေကို စုံစမ်းကုသ စစ်ဆေးပေးဖို့နဲ့ကျန်းမာရေးလမ်းညွှန်ချက်တွေကို တိုင်းရင်းဘာသာတွေနဲ့ပါ ထုတ်ပြန်နိုင်ဖို့ အစီအမံတွေဆောင်ရွက်ထားပါတယ်လို့ ဒေါက်တာခင်ခင်ကြီးကဆက်ပြောပါတယ်။

“ ရောဂါရှိသူကို ရှာဖွေတဲ့အခါမှာလည်း ဖျားတယ် ချောင်းဆိုးတယ် မောပန်းတယ်။ အနံ့အရသာမရဘူး ဒါတွေနဲ့ရှာရမယ်။နောက်တခုက ကျန်းမာရေး အသိပညာပေး နိုးဆော်ချက်တွေကို မြန်မာဘာသာရယ် သက်ဆိုင်ရာတိုင်းရင်းဘာသာတွေနဲ့ လက်ကိုင်အသံချဲ့စက်တွေနဲ့ တနေ့ ၅ကြိမ် သူတို့သိအောင် ပြောပေးရမယ်။ အဲ့လိုများများပြောမှ နားထဲဝင်မယ် အဲ့တာမှ ဘယ်လို ကူးစက်မှုကနေ ဘယ်လိုရှောင်လွဲရမယ်ဆိုတာသိမယ်။ နောက်ကယ်ဆယ်ရေးစခန်းတွေထဲ ရေအဆက်မပြတ်ရနိုင်ဖို့ လက်ဆေးဖို့ဆပ်ပြာတို့ ဘေစင်တို့ လက်သန့်ဆေးတို့ ထားပေးဖို့ အမှိုက်ကိုစနစ်တကျစွန့်ပစ်ဖို့နဲ့ ရိက္ခာဝေတဲ့အချိန်မှာ လူအုပ်စုတွေ မဖြစ်စေဖို့ စနစ်တကျ စီစဉ်ဆောင်ရွက်ဖို့၊နောက်တခုက စခန်းမှာနေတဲ့သူတွေအနေနဲ့ ကျန်းမာရေးပြဿနာဘာပဲဖြစ်ဖြစ် ကျန်းမာရေးဌာနကို ချက်ခြင်း အကြောင်းကြား ဆက်သွယ်ပေးရပါမယ်။ ကယ်ဆယ်ရေး စခန်းထဲကသူတိုင်းဟာ ကိုယ့်ကိုရောဂါမကူးဖို့ ကိုယ်ကနေ တဆင့်မကူးအောင်လည်း အထူးသတိထားရပါမယ်။ ခပ်ခွာခွာနေရပါမယ် လူစုလူဝေးအခမ်းအနားတွေ မလုပ်ရပါဘူး။အရေးကြီးဆုံးအချက်ကတော့ စခန်းတွင်းနေသူတွေဟာခွင့်ပြုချက်မရပဲ မိမိတို့သဘောဆန္ဒနဲ့ စခန်းပြင်ပကို ထွက်ခွာခြင်း တခြားနေရာတွေကိုသွားရောက်တာမျိုး လုံးဝ လုံးဝ မလုပ်ဖို့လိုပါတယ်။ ဒါကတော့ ကမ့်ထဲမှာနေသူတွေ အထူးလိုက်နာရမယ့်အချက်တွေဖြစ်ပါတယ်။”

ဒ့ါအပြင် ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်း ကူးစက်မှုတွေထဲ ရခိုင်ဒုက္ခသည်စခန်းတွေဆီသွားရောက်ခဲ့တဲ့ ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းတချို့မှာ ရောဂါကူးစက်မှုတွေလည်း ရှိခဲ့တဲ့အတွက် ကယ်ဆယ်ရေးစခန်းတွေကို ဝင်ထွက်နေတဲ့သူတွေဆောင်ရန်ရှောင်ရန်အချက်တွေကိုလည်း ထုတ်ပြန်ထားတယ်လို့ ဒေါက်တာခင်ခင်ကြီးကပြောပါတယ်။

“ ကယ်ဆယ်ရေးစခန်းမှာ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု လုပ်နေတဲ့ NGO INGO တွေ လိုက်နာရမယ့်အချက်တွေက- လက်ရှိမှာလည်း သူတို့မှာလည်း ပိုးကူးစက်မှု တွေရှာဖွေတွေ့ရှိတာတွေရှိတဲ့အတွက်ကြောင့်တာဝန်ထမ်းဆောင်မယ့်သူတွေ အနေနဲ့ ရောဂါပိုးရှိ-မရှိစစ်ဆေးခံရမှာဖြစ်ပြီး နဂတစ်ဖြစ် ပိုးမရှိမှ တာဝန်ထမ်းဆောင်ရမှာဖြစ်ပါတယ်။ နေမကောင်းဖြစ်နေရင် ကမ့်တွေထဲကို လုံးဝ မသွားရပါဘူး။ဖျားနာတဲ့သူ ကိုဗစ်၁၉ သံသယလူနာ ရှိရင်လည်း ချက်ခြင်း ဆေးရုံကို လွှဲပြောင်းပေးပို့ကုသမှု ခံယူရန်စတဲ့ အချက်တွေဖြစ်ပါတယ်။ ဆောင်ရွက်မယ့်လူစာရင်းကို ကျန်းဦးစီးကိုပေးထားရမယ်။ လုပ်ငန်းသွားဆောင်ရွက်တဲ့အချိန်မှာ အဖွဲ့အစည်းရဲ့ သီးသန့်နေရာတွေမှာပဲ နေရမယ်။ဒီအချက်တွေဟာဆိုရင် ကယ်ဆယ်ရေးစခန်းတွေထဲ ကိုဗစ်၁၉ မဖြစ်ပွားရအောင် ထုတ်ပြန်ထားတဲ့ အချက်တွေဖြစ်ပါတယ်။”

မြန်မာနိုင်ငံတဝှမ်းလုံးအတိုင်းအတာနဲ့ ကိုဗစ်၁၉ ရောဂါ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ကူးစက်သူက သြဂုတ်လ ၂၅ရက်နေ့ ည (၈)နာရီခွဲအချိန် ပထမအသုတ်ထုတ်ပြန်ချက်အရ လူနာသစ် ၃၀ဦး ထပ်မံတွေ့ရှိတာကြောင့် အခုဆိုရင်တော့ ၅၀၄ဦးအထိရှိသွားပြီဖြစ်ပြီး သေဆုံးသူကတော့ ၆ဦးရှိသွားပါပြီ။

XS
SM
MD
LG