သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ေျမာက္ကိုရီးယားအစိုးရ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးေရးစားပြဲဆီေရာက္လာေအာင္ ပိတ္ဆို႔အေရးယူဒဏ္ခတ္မႈကိုသံုးဖုိ႔လိုသလို သံတမန္ေရးအရလည္း ႀကိဳးစားဖုိ႔လိုတယ္ဆိုတာကို အေမရိကန္သမၼတ Donald Trump က April လ ၂၆ ရက္ေန႔တုန္းက အထက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြကို အေလးထားေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ ေျမာက္ကိုရီးယား Nuclear အေရး ႏိုင္ငံစံုပါဝင္တဲ့ေဆြးေႏြးပြဲေတြ ျပန္စႏုိင္မယ့္ အလားအလာ မ႐ွိသေလာက္ျဖစ္ေနခ်ိန္မွာ တ႐ုတ္ရဲ႕အခန္းက႑က အေရးပါတယ္လို႔ ေလ့လာသူေတြက သံုးသပ္ၾကပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တ႐ုတ္ဘက္က ေျမာက္ကုိရီးယားအေပၚ ဘယ္ေလာက္အတိုင္းအတာအထိဖိအားေပးႏိုင္မွာပါလဲ။ ေဘဂ်င္းၿမိဳ႕ေတာ္က VOA သတင္းေထာက္ Bill Ide သတင္းသံုးသပ္ထားတာကို မစုျမတ္မြန္က ဆက္ၿပီးတင္ျပပါမယ္။

ေျမာက္ကိုရီးယားအစုိးရ Nuclear အစီအစဥ္ စြန္႔လႊတ္ဖုိ႔အတြက္ အဓိက ဖိအားေပးႏိုင္သူဟာ တ႐ုတ္အစိုးရျဖစ္တယ္လို႔ အေမရိကန္၊ ေတာင္ကိုရီးယားနဲ႔ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံတို႔ ၿပီးခဲ့တဲ့ရက္ပိုင္းကပဲ သေဘာတူခဲ့ၾကပါတယ္။ တ႐ုတ္အစိုးရအေနနဲ႔ ေျမာက္ကိုရီးယားအေပၚ သူတုိ႔တတ္ႏိုင္သေလာက္ ဖိအားေတြေပးထားၿပီးျဖစ္တယ္လို႔ ေလ့လာသူတခ်ဳိ႕က ေျပာၾကပါတယ္။ ေျမာက္ကိုရီးယားအတြက္အဓိကပို႔ကုန္ျဖစ္တဲ့ ေက်ာက္မီးေသြး တ႐ုတ္ႏိုင္ငံထဲတင္သြင္းမႈကို တ႐ုတ္ကဒီႏွစ္ဆန္းပိုင္းမွာ ျဖတ္ေတာက္ခဲ့သလို ေျမာက္ကိုရီးယားႏိုင္ငံထဲ ႏိုင္ငံျခားေငြေၾကးစီးဆင္းမႈကိုလည္း တင္းၾကပ္ခဲ့ပါတယ္။ ေျမာက္ကိုရီးယားဘဏ္ေတြနဲ႔ ဆက္သြယ္လုပ္ကိုင္မႈကို တ႐ုတ္ဘဏ္လုပ္ငန္းေတြအားလံုးရပ္လိုက္ၿပီလို႔ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ Liaoning Academy of Social Sciences က ေျမာက္ကိုရီးယားေရးရာ ကၽြမ္းက်င္သူ Lu Chao ကေျပာပါတယ္။

"ေျမာက္ကိုရီးယားအေပၚ တ႐ုတ္ကအျပင္းထန္ဆံုး ဒဏ္ခတ္မႈေတြလုပ္ခဲ့ၿပီးပါတယ္။ သက္ေရာက္မႈေတြ ခ်က္ခ်င္းမ႐ွိေသးေပမဲ့ ႐ွိလာပါလိမ့္မယ္"လို႔ Lu ကေျပာသြားတာပါ။

ၿပီးခဲ့တဲ့ သီတင္းပတ္ေတြအတြင္း ေျမာက္ကိုရီးယားမွာ ဓါတ္ဆီေစ်းေတြ သိသိသာသာတက္သြားခဲ့ၿပီး တ႐ုတ္အစိုးရေၾကာင့္လို႔ တခ်ဳိ႕ကထင္ပါတယ္။ ေျမာက္ကိုရီးယားကို တ႐ုတ္ကေလာင္စာတင္ပို႔မႈ မၾကာခင္ရပ္လိုက္ႏိုင္တာေၾကာင့္ ေျမာက္ကိုးရီးယားအစိုးရက ဓါတ္ဆီေတြေလွာင္ေနတယ္လို႔ တခ်ဳိ႕ေလ့လာသူေတြက သံုးသပ္ပါတယ္။ တင္းမာမႈေတြျမင့္တက္ေနခ်ိန္မွာ စစ္ဖက္သံုးအတြက္ အဓိကဦးစားေပးေနတာျဖစ္မယ္လို႔ တခ်ဳိ႕ကလည္း ေျပာၾကပါတယ္။

တ႐ုတ္က ေျမာက္ကိုရီးယားအေပၚ တဖက္သတ္အေရးယူဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔မႈေတြ လုပ္မဲ့ပံုမရေပမဲ့ ေနာက္ထပ္ Nuclear စမ္းသပ္မႈေတြလုပ္လာရင္ေတာ့ တ႐ုတ္က ေျမာက္ကိုရီးယားကို စြမ္းအင္တင္ပို႔မႈ ကန္႔သတ္ခ်က္ေတြ လုပ္လာႏိုင္ပါတယ္။ အဲဒီလိုလုပ္လိုက္ရင္ ေျမာက္ကိုရီးယားအစိုးရအတြက္ေရာ ျပည္သူေတြအတြက္ပါ ထိခိုက္ႏိုင္တယ္လို႔ ႐ွန္ဟိုင္းၿမိဳ႕မွာ႐ွိတဲ့ Fudan တကၠသိုလ္ရဲ႕ ကိုရီးယားေလ့လာေရးဌာန ဒါ႐ိုက္တာ Cai Jian ကတြက္ပါတယ္။

"စြမ္းအင္ေလာင္စာတင္ပို႔မႈ တ႐ုတ္ကရပ္လုိက္ရင္ Nuclear လက္နက္ထုတ္မႈေတြေရာ၊ Missile ဒံုးနည္းပညာတီထြင္စမ္းသပ္ေနတာေတြေရာ ေျမာက္ကိုရီးယား စီးပြားေရးအတြက္ပါ အႀကီးအက်ယ္ထိခိုက္သြားႏုိင္ပါတယ္။ သာမန္ျပည္သူေတြလည္း ေတာ္ေတာ္အထိနာႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီလိုျပင္းထန္တဲ့ ဒဏ္ခတ္မႈေတြကို သတိထားလုပ္ရမွာပါ။ ေနာက္ဆံုးမျဖစ္ေတာ့မွ ဒီလိုဒဏ္ခတ္သင့္တယ္ထင္တယ္"လို႔ ေျပာသြားတာျဖစ္ပါတယ္။

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံဟာ ေျမာက္ကိုရီးယားရဲ႕ အေရးအႀကီးဆံုး မဟာမိတ္အျဖစ္ျမင္ရေပမဲ့ ေျမာက္ကုိရီးယားမွာ Kim Jong Un ေခါင္းေဆာင္ျဖစ္လာထဲက ဆက္ဆံေရးသိပ္မေျပလည္ေတာ့ဘူးလုိ႔ ေဘဂ်င္းက VOA သတင္းေထာက္ Bill Ide ကေျပာပါတယ္။

၂၀၀၇ ခုႏွစ္ထဲကရပ္ေနတဲ့ ေျမာက္ကိုရီးယား Nuclear ဆိုင္ရာ ၆ ႏိုင္ငံေဆြးေႏြးပြဲျပန္စဖုိ႔ Kim Jong Un ကစိတ္မဝင္စားသေလာက္ပါ။ သူတက္လာၿပီးထဲက Nuclear စမ္းသပ္မႈ ၃ ခါနဲ႔ Missile ဒံုးပစ္လႊတ္မႈေပါင္း ၁၀ ခါေက်ာ္လုပ္ခဲ့ၿပီးပါၿပီ။ ေနာက္ထပ္ Nuclear စမ္းသပ္မႈတခုလည္း မၾကာခင္လုပ္ႏိုင္တယ္လို႔ စစ္ေရးေလ့လာသူေတြက တြက္ေနၾကပါတယ္။

Kim Jong Un အေနနဲ႔ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံဆီကိုလည္း တခါမွ မသြားေသးပါဘူး။ တ႐ုတ္နဲ႔ရင္းႏွီးတဲ့ဆက္ဆံေရး႐ွိသလို ႏိုင္ငံရဲ႕ စီးပြားေရးကိုဖြင့္ေပးေအာင္ႀကိဳးစားတဲ့ သူ႔ရဲ႕ဦးေလး Kim Song Thaek ကိုလည္း ၂၀၁၃ ခုႏွစ္မွာ သုတ္သင္ခဲ့ပါတယ္။ တ႐ုတ္ရဲ႕ Nuclear ဆိုင္ရာသံတမန္ Wu Dawei ကို ဒီလဆန္းပိုင္းက ေျမာက္ကုိရီးယားကို ေစလႊတ္ဖုိ႔ကမ္းလွမ္းခဲ့တာကိုလည္း ေျမာက္ကုိရီးယားအစုိးရက လက္မခံခဲ့ပါဘူး။ ေျမာက္ကိုရီးယားရဲ႕ လုပ္ရပ္ေတြအေပၚ တ႐ုတ္ကသေဘာမက်ေပမဲ့ ထူးျခားျပင္းထန္တဲ့ေဆာင္႐ြက္မႈေတြလုပ္မယ္ပံုမရဘူးလုိ႔ ေတာင္ကိုရီးယားႏုိင္ငံ Troy တကၠသိုလ္က ႏိုင္ငံတကာဆက္ဆံေရးကထိကလည္းျဖစ္ အေ႐ွ႕ေျမာက္အာ႐ွလံုၿခံဳေရးဆိုင္ရာ ပညာ႐ွင္လည္းျဖစ္တဲ့ Daniel Pinkston ကေျပာပါတယ္။

"ေျမာက္ကိုရီးယားႏိုင္ငံ မတည္မၿငိမ္ျဖစ္ၿပီး သိပ္ကိုထူးျခားတဲ့အေျပာင္းအလဲေတြျဖစ္သြားမွာမ်ဳိး အစိုးရအေျပာင္းအလဲျဖစ္သြားမွာမ်ဳိးေလာက္အထိ တ႐ုတ္ကလုပ္မယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ္မျမင္ပါဘူး။ အဲဒီလိုလုပ္လို႔ သူတုိ႔အတြက္ အက်ဳိး႐ွိတယ္လို႔ တ႐ုတ္က မယံုပါဘူး။ သူတို႔မွန္ေကာင္းမွန္မယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ္ထင္ပါတယ္။"

ဒါေပမဲ့ တ႐ုတ္က ေျမာက္ကိုရီးယားကို ျပင္းျပင္းထန္ထန္သတိေပးတဲ့အေနနဲ႔ စစ္ျဖစ္ေအာင္လုပ္ေနတဲ့ႏိုင္ငံတိုင္း သမိုင္းတရားခံျဖစ္လိ္မ့္မယ္ဆိုတဲ့ အယ္ဒီတာ့အာေဘာ္ကို တ႐ုတ္သတင္းမီဒီယာေတြထဲမွာ ေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။ တ႐ုတ္က အေမရိကန္အစိုးရအေပၚ အရင္ကလို ျပင္းထန္တဲ့ေဝဖန္မႈေတြ မလုပ္ေတာ့ဘဲ ေျမာက္ကုိရီးယားအစိုးရအေပၚ ခပ္ျပတ္ျပတ္ေျပာလာတဲ့ တ႐ုတ္ရဲ႕နည္းဗ်ဴဟာကို ေလ့လာသူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက သတိျပဳမိၾကပါတယ္။

"ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ေတ႔ြေနရတဲ့ အယ္ဒီတာ့အာေဘာ္ေတြမွာ ေျမာက္ကိုရီးယားဖက္က ၾကားခံလူမ႐ွိတဲ့ျပႆနာေတြ ထင္ဟပ္ေနပါတယ္။ တ႐ုတ္နဲ႔ဆက္ဆံေရးမွာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ညႈိႏႈိင္းေပးခဲ့တဲ့ Jang Song Thaek လည္းမ႐ွိေတာ့ဘူးဆိုေတာ့ ေတာ္ေတာ္ေလးခက္ေနပံုရပါတယ္။ တ႐ုတ္တုိ႔ဖက္က တကယ္ကို စိတ္ပ်က္ေနတယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ္ထင္ပါတယ္။"

Australia ႏိုင္ငံက ႏိုင္ငံတကာမူဝါဒေရးရာ Lowy Institute က ႏိုင္ငံတကာလံုၿခံဳေရးအစီအစဥ္ညႊန္ၾကားေရးမႉး Euan Graham ျဖစ္ပါတယ္။ ေျမာက္ကိုရီးယားအေရးကို အဓိကဖိအားေပးႏိုင္သူဟာ တ႐ုတ္ျဖစ္တယ္လို႔ အေမရိကန္ကဆိုၿပီး တ႐ုတ္ကိုဖိအားေပးဖုိ႔ နားခ်တိုက္တြန္းေနပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တ႐ုတ္တုိ႔ကန္႔ကြက္ေနတဲ့ THAAD ဒံုးလက္နက္ရန္ ကာကြယ္ေရးစနစ္ကို ေတာင္ကိုရီးယားမွာ အေမရိကန္က တပ္ဆင္ထားလိုက္ၿပီမို႔ တ႐ုတ္က အေမရိကန္တုိ႔လိုလားသလို လိုက္လုပ္ပါ့မလားဆိုတာကလည္း ေမးခြန္းထုတ္စရာျဖစ္ေနပါတယ္။

XS
SM
MD
LG