သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ရခိုင္ ပဋိပကၡမွာ အရပ္သားေတြကို ညွာတာမႈမရွိ တိုက္ခိုက္ေနေၾကာင္း အေထာက္အထားသစ္ေတြ AI အဖဲြ႔ႀကီး ထုတ္ျပန္


Amnesty International အဖြဲ႔မွ မီးေလာင္တဲ့ရြာမ်ားကို ၿဂိဳလ္တုစေလာင္းကေန လွမ္းထားသည့္ပံု

(Zawgyi/Unicode)

ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ တပ္မေတာ္နဲ႔ AA ရခိုင္လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ၾကား ပဋိပကၡေတြ အရွိန္ျမင့္တက္လာတာနဲ႔အမွ် အရပ္သားေတြအေပၚ ညႇာတာမႈမရွိ မဆင္မျခင္တိုက္ခိုက္ေနတာေတြ၊ ႐ြာေတြမီးရႈိ႕ဖ်က္စီးေနတာေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ သက္ေသအေထာက္အထားအသစ္ေတြ စုေစာင္းထားတဲ့ အစီရင္ခံစာကို AI ေခၚ ႏိုင္ငံတကာ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္အဖြဲ႕ႀကီးက ေအာက္တိုဘာလ ၁၂ ရက္ တနလၤာေန႔က ထုတ္ျပန္လိုက္ပါတယ္။

သူတို႔ရရွိထားတဲ့ သက္ေသအေထာက္အထားေတြကိုၾကည့္ရင္ ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕ က်ဴးလြန္မႈေတြဟာ တကယ္ကို တုန္လႈပ္ေျခာက္ျခားဖြယ္ျဖစ္ၿပီး လံုၿခံဳေရးေကာင္စီအေနနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံအေျခအေနကို အျမန္ဆံုးအေရးယူကိုင္တြယ္ဖို႔ AI အဖြဲ႕ႀကီးက တိုက္တြန္းထားပါတယ္။

မအင္ၾကင္းႏိုင္က အျပည့္အစုံကိုေျပာျပမွာပါ။

AI ႏိုင္ငံတကာလြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္အဖြဲ႕ႀကီးက ထုတ္ျပန္လိုက္တဲ့ အဲဒီအစီရင္ခံစာဟာ ကိုယ္တိုင္ေတြ႕ႀကဳံခဲ့ရသူေတြကို ေတြ႕ဆုံေမးျမန္းထားတဲ့ သက္ေသခံထြက္ဆိုခ်က္တြ၊႐ြာအေတာ္မ်ားမ်ားမီးေလာင္ကြၽမ္းေနတာေတြကို ၿဂိဳလ္တုစေလာင္းကေန လွမ္းၿပီး႐ိုက္ယူထားတဲ့ ဓါတ္ပုံေတြ၊ ရခိုင္ျပည္နယ္က သတင္းမီဒီယာေတြ ရရွိထားတဲ့ ဓါတ္ပုံေတြနဲ႔ ဗြီဒီယိုမွတ္တမ္းေတြ၊ လူထုအေျချပဳအဖြဲ႕အစည္းေတြက ရရွိထားတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြေပၚ အေျခခံစုစည္း ထုတ္ျပန္ထားတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အစီရင္ခံစာမွာ ေဖၚျပထားတဲ့ နာမည္ေတြကေတာ့ လုံၿခဳံေရးအရ နာမည္အရင္းေတြေျပာင္းထားတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

လက္ရွိ ျမန္မာစစ္တပ္နဲ႔ AA ရခိုင္လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ၾကား တိုက္ပြဲေတြဟာ ေလ်ာ့နည္းသြားမယ့္ လကၡဏာမရွိတဲ့အျပင္ အရပ္သားေတြအေနနဲ႔လည္း စစ္ေဘးဒဏ္ကို ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ဆက္ၿပီးခံေနရဆဲျဖစ္တယ္လို႔ AI ေဒသဆိုင္ရာ လက္ေထာက္ၫြန္ၾကားေရးမႉး Ming Yu Hah ကေျပာပါတယ္။ ဒါအျပင္ ျမန္မာစစ္တပ္က ဒီလို အရပ္သားေတြ ဆင္းရဲဒုကၡေရာက္ေနတာကို လုံးဝလ်စ္လ်ဴရႈထားမႈဟာ တုန္လႈပ္စရာေကာင္းၿပီး အရွက္သိကၡာမဲ့တဲ့လုပ္ရပ္ျဖစ္ေနေၾကာင္း၊ ဒါေၾကာင့္ ကုလသမဂၢလုံၿခဳံေရးေကာင္စီကေန ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အေျခအေနကို ICC ႏိုင္ငံတကာရာဇဝတ္ခုံ႐ုံးလဲႊေျပာင္းေပးေရး ဆံုးျဖတ္သင့္ေၾကာင္း Ming Yu Hah ကတိုက္တြန္းသြားပါတယ္။

ဒါအျပင္ အရပ္သားေတြေနထိုင္တဲ့ ေဒသတ၀ိုက္မွာ ေတြ႕ရတဲ့ ေျမျမွဳပ္မိုင္း ပံုေတြကုိ AI ရဲ႕ လက္နက္ဆိုင္ရာ ကြ်မ္းက်င္သူေတြက ေလ့လာဆန္းစစ္ခဲ့ၿပီး ျမန္မာစစ္တပ္က မၾကာခဏ အသံုးျပဳေနတဲ့MM2 အမ်ိဳးအစားေျမျမႇဳပ္မိုင္းေတြျဖစ္တယ္ဆိုတာ ေတြ႕ရွိခဲ့တယ္လို႔ အစီရင္ခံစာမွာ ေဖၚျပထားပါတယ္။ ဒီလက္နက္အမ်ဳိးအစားဟာ သာမန္ ေျမျမွဳပ္မိုင္းေတြထက္ ပိုႀကီးၿပီး ျပင္းထန္တဲ့ ေပါက္ကဲြ ပ်က္စီးမႈကိုျဖစ္ေစတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

AI လို ႏိုင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရးအဖဲြ႕ရဲ႕ စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈ အစီရင္ခံစာမ်ဳိးဟာ ႏိုင္ငံတကာဥပေဒနဲ႔ အညီ ျပဳလုပ္ထားတာျဖစ္တဲ့အတြက္ အခုအစီရင္ခံစာပါ အခ်က္ေတြဟာ အေရးႀကီးၿပီး ထိေရာက္မႈရွိတယ္လို႔ ျမင္ေၾကာင္း ျမန္မာႏိုင္ငံေရး ေလ့လာသုံးသပ္ေနသူ ေဒါက္တာတင္ေမာင္သန္းက ဗီြအိုေအကို ေျပာပါတယ္။

“အေရးေတာ္ေတာ္ႀကီးပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ေစာေစာက ေျပာခဲ့သလိုပဲ တရုတ္လို ႏိုင္ငံမ်ိဳးက စၿပီးေတာ့ ခိုလံုခြင့္ ႏိုင္ငံတကာ သေဘာတူညီခ်က္ေတြကို လက္မွတ္ေရးထိုးထားလာၿပီ ဆိုတဲ့ သေဘာကိုက အေျခခံ လူ႔အခြင့္အေရးေတြကို ေလးစားလိုက္နာပါမယ္လို႔ သူ႔ပိုင္းျဖတ္ခ်က္ ကတိက၀တ္ ထားတဲ့ အေျခအေနကို ေရာက္လာတယ္။ အဲဒါက က်ေနာ္တိုင္းျပည္က ထြက္ေျပးရတဲ့ ၂၀၀၀ ခုႏွစ္တုန္းကဆိုရင္ ႏိုင္ငံေပါင္းက ၈၅ ႏိုင္ငံေလာက္ပဲ ရွိတယ္။ အခုဆိုရင္ ၁၃၀ ေက်ာ္ေလာက္ရွိလာတာ။ ကမာၻေပၚမွာရွိတဲ့ႏိုင္ငံ ၃ ပံု ၂ ပံုက အေျခခံ လူ႔အခြင့္အေရးေတြကို ေလးစားရမယ္ဆိုတဲ့ အျမင္ ကတိက၀တ္ရွိလာတာကို ေတြ႔ရတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္မွာက်ေနာ္တို႔ ဘာသြားေတြ႔ရသလဲဆိုေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံက အေျခခံလူ႔အခြင့္အေရးရဲ႕ သေဘာ တရားကိုေတာင္မွပဲ ႏိုင္ငံတကာ ဆက္ဆံေရးမွာ အေရးပါလာတာကို သိပ္ၿပီးေတာ့ သေဘာမေပါက္ေသးတဲ့ အျဖစ္မ်ိဳးေတြ သြားၿပီးေတာ့ေတြ႔ရတယ္။ ေနာက္တခ်က္ကေတာ့ အေထာက္အထားေပါ့ေနာ္ ဒါလည္း နားလည္မႈက ကြဲ ျပားေနတာေတြ႔ရတယ္။”

ေမး။ AI တို႔ HRW တို႔လို ႏိုင္ငံတကာလူ႔အခြင့္အေရးအဖဲြ႕ေတြရဲ႕ အစီရင္ခံစာေတြနဲ႔ ပတ္သက္ရင္ျမန္မာစစ္တပ္ကဘက္က အရင္က တုန္႔ျပန္ထားတာက ဒီလိုအစီရင္ခံစာေတြၾကာင့္ သူတို႔ဘက္က ခံုရံုးဖြဲြ႔အခ်က္အလက္ေတြကို စစ္ေဆးတာေတြလုပ္လာရတယ္။ စစ္တရားရံုးဥပေဒေၾကာင္းအရလည္း ျပန္ၿပီးသံုးသပ္မႈေတြရွိသလို၊ တပ္မေတာ္ကိုယ္တိုင္လည္း စံုစမ္းစစ္ေဆးသြားမွာျဖစ္တယ္လို႔ တုန္႔ျပန္ထားတာရွိပါတယ္။ အဲေတာ့ စစ္တပ္ရဲ႕ ခ်ဥ္းကပ္ပံုနဲ႔ အခု AI လို ႏိုင္ငံတကာအဖဲြ႔ေတြက စံုစမ္းခ်ဥ္းကပ္ပံုဘယ္လို ကြာျခားမႈေတြရွိေနလဲ။

ေျဖ။ ။ ေယဘုယ်အားျဖင့္ေတာ့ ေကာင္းပါတယ္။ ဒါက ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ ျဖစ္ေပၚတိုးတက္မႈေပါ့။ တပ္မေတာ္ကိုယ္တိုင္က မိမိတပ္မေတာ္သားေတြ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ က်ဴးလြန္ႏိုင္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ စစ္ေဆးလာတယ္ဆိုတာေတြေပါ့။ ဒါေပမဲ့ ႏိုင္ငံတကာခံုရံုးေတြကို ရင္ဆိုင္တဲ့အခါမွာ သက္ေသအေထာက္အထားေပၚမွာ ျမင္တဲ့အျမင္ ေတြကြာေနတာေတြ႕ရတယ္။ ဥပမာ- ရခိုင္ေျမာက္ပိုင္းကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ျမန္မာဘက္က အစဥ္အဆက္ေျပာခဲ့တာက အေထာက္အထားျပပါလို႔ဆိုတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံက ေျပာေနတာေတြက မ်ားေသာအားျဖင့္ ရာဇ၀တ္မႈမွာေျပာတဲ့ အေထာက္အထားသေဘာေတြျဖစ္ေနတယ္။ လူ႔အခြင့္အေရးမွာ ေျပာတဲ့ အေထာက္အထားေတြမဟုတ္ဘူး။ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္ခံရတယ္ဆိုတဲ့ ကိုယ္တိုင္ႀကံဳေတြ႕ခဲ့ရသူေတြရဲ႕ ထြက္ဆိုခ်က္က အင္မတန္အခ်ိန္စီးတယ္။ အဲဒါက ေတာ္ေတာ္ေလးအေရးပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ လူ႕အခြင့္အေရးနိုင္ငံတကာ ခံုရံုးေတြက စဥ္းစားပံုေတြမွာ ဥပမာ ျမန္မာႏိုင္ငံက သက္ေသအေထာက္အထားရွာမယ္၊ ၾကည့္မယ္ဆိုတဲ့ ႏိုင္ငံတကာအဖဲြ႕အစည္းေတြကို ၀င္ခြင့္မျပဳတာကိုက ဘာျဖစ္သြားမလဲဆိုရင္ ပတ္၀န္းက်င္သက္ေသအထားတခု ျပန္ျဖစ္သြားႏိုင္တယ္။ ဒါေပမဲ့ ရာဇ၀တ္မႈအေထာက္အထားေတြမွာ အဲဒီလို ယူလို႔မရဘူး။

တနလၤာေန႔က ထုတ္ျပန္တဲ့ AI ရဲ႕ အစီရင္ခံစာမွာ- စက္တင္ဘာလ ၁၈ ရက္ေန႔က ပလက္၀ ေဒသမွာ မွ်စ္ရွာေနတဲ့ အသက္ ၄၄ ႏွစ္အရြယ္ ခ်င္းအမ်ဳိးသမီး တဦး ေျမျမွဳပ္မိုင္း ထိမွန္ေသဆံုးခဲ့တဲ့ ျဖစ္ရပ္ကို ေဖၚျပထားပါတယ္။ အဲဒီအမ်ဳိးသမီး ေျမျမွဳပ္မိုင္းထိခဲ့တဲ့ေနရာဟာ တပ္မ ၂၈၉အေျခစိုက္စခန္း အနီးအနားမွာျဖစ္တယ္လို႔ ေရးသားထားပါတယ္။

ျမန္မာစစ္တပ္ေရာ ရခိုင္လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ပါ ႏွစ္ဖက္စလုံးက လူေသေစႏိုင္တဲ့ လက္နက္ေတြကို အသုံးျပဳၾကၿပီး ဒါေတြကို သက္ေသျပဖို႔ မလြယ္ကူးတဲ့ အေၾကာင္းအရင္းမွာ ေျမျပင္အေျခအေနကို မွတ္တမ္းတင္စုေစာင္းစုတဲ့ သူတို႔ရဲ႕ လုပ္ငန္းေတြအေပၚ ကန႔္သတ္ခ်က္ေတြရွိေနတယ္လို႔ ေဖၚျပထားပါတယ္။

ဒါအျပင္ ျမန္မာနဲ႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နယ္စပ္တေလွ်ာက္ ျမန္မာစစ္တပ္ေတြတိုးခ်ဲ႕ေနရာယူထားတဲ့သတင္းေတြအေပၚ စိုးရိမ္မကင္းျဖစ္မိေၾကာင္းAI ရဲ႕ အစီရင္ခံစာက ဆိုပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္


.............

ရခိုင် ပဋိပက္ခမှာ အရပ်သားတွေကို ညှာတာမှုမရှိ တိုက်ခိုက်နေကြောင်း အထောက်အထားသစ်တွေ AI အဖွဲ့ကြီး ထုတ်ပြန်

(Unicode)

ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ တပ်မတော်နဲ့ AA ရခိုင်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ကြား ပဋိပက္ခတွေ အရှိန်မြင့်တက်လာတာနဲ့အမျှ အရပ်သားတွေအပေါ် ညှာတာမှုမရှိ မဆင်မခြင်တိုက်ခိုက်နေတာတွေ၊ ရွာတွေမီးရှို့ဖျက်စီးနေတာတွေနဲ့ ပတ်သက်လို့ သက်သေအထောက်အထားအသစ်တွေ စုစောင်းထားတဲ့ အစီရင်ခံစာကို AI ခေါ် နိုင်ငံတကာ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်အဖွဲ့ကြီးက အောက်တိုဘာလ ၁၂ ရက် တနင်္လာနေ့က ထုတ်ပြန်လိုက်ပါတယ်။

သူတို့ရရှိထားတဲ့ သက်သေအထောက်အထားတွေကိုကြည့်ရင် မြန်မာစစ်တပ်ရဲ့ ကျူးလွန်မှုတွေဟာ တကယ်ကို တုန်လှုပ်ခြောက်ခြားဖွယ်ဖြစ်ပြီး လုံခြုံရေးကောင်စီအနေနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံအခြေအနေကို အမြန်ဆုံးအရေးယူကိုင်တွယ်ဖို့ AI အဖွဲ့ကြီးက တိုက်တွန်းထားပါတယ်။

မအင်ကြင်းနိုင်က အပြည့်အစုံကိုပြောပြမှာပါ။

AI နိုင်ငံတကာလွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်အဖွဲ့ကြီးက ထုတ်ပြန်လိုက်တဲ့ အဲဒီအစီရင်ခံစာဟာ ကိုယ်တိုင်တွေ့ကြုံခဲ့ရသူတွေကို တွေ့ဆုံမေးမြန်းထားတဲ့ သက်သေခံထွက်ဆိုချက်တွ၊ရွာအတော်များများမီးလောင်ကျွမ်းနေတာတွေကို ဂြိုလ်တုစလောင်းကနေ လှမ်းပြီးရိုက်ယူထားတဲ့ ဓါတ်ပုံတွေ၊ ရခိုင်ပြည်နယ်က သတင်းမီဒီယာတွေ ရရှိထားတဲ့ ဓါတ်ပုံတွေနဲ့ ဗွီဒီယိုမှတ်တမ်းတွေ၊ လူထုအခြေပြုအဖွဲ့အစည်းတွေက ရရှိထားတဲ့ အချက်အလက်တွေပေါ် အခြေခံစုစည်း ထုတ်ပြန်ထားတာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အစီရင်ခံစာမှာ ဖေါ်ပြထားတဲ့ နာမည်တွေကတော့ လုံခြုံရေးအရ နာမည်အရင်းတွေပြောင်းထားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

လက်ရှိ မြန်မာစစ်တပ်နဲ့ AA ရခိုင်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ကြား တိုက်ပွဲတွေဟာ လျော့နည်းသွားမယ့် လက္ခဏာမရှိတဲ့အပြင် အရပ်သားတွေအနေနဲ့လည်း စစ်ဘေးဒဏ်ကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဆက်ပြီးခံနေရဆဲဖြစ်တယ်လို့ AI ဒေသဆိုင်ရာ လက်ထောက်ညွန်ကြားရေးမှူး Ming Yu Hah ကပြောပါတယ်။ ဒါအပြင် မြန်မာစစ်တပ်က ဒီလို အရပ်သားတွေ ဆင်းရဲဒုက္ခရောက်နေတာကို လုံးဝလျစ်လျူရှုထားမှုဟာ တုန်လှုပ်စရာကောင်းပြီး အရှက်သိက္ခာမဲ့တဲ့လုပ်ရပ်ဖြစ်နေကြောင်း၊ ဒါကြောင့် ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီကနေ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ အခြေအနေကို ICC နိုင်ငံတကာရာဇဝတ်ခုံရုံးလွဲှပြောင်းပေးရေး ဆုံးဖြတ်သင့်ကြောင်း Ming Yu Hah ကတိုက်တွန်းသွားပါတယ်။

ဒါအပြင် အရပ်သားတွေနေထိုင်တဲ့ ဒေသတဝိုက်မှာ တွေ့ရတဲ့ မြေမြှုပ်မိုင်း ပုံတွေကို AI ရဲ့ လက်နက်ဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်သူတွေက လေ့လာဆန်းစစ်ခဲ့ပြီး မြန်မာစစ်တပ်က မကြာခဏ အသုံးပြုနေတဲ့MM2 အမျိုးအစားမြေမြှုပ်မိုင်းတွေဖြစ်တယ်ဆိုတာ တွေ့ရှိခဲ့တယ်လို့ အစီရင်ခံစာမှာ ဖေါ်ပြထားပါတယ်။ ဒီလက်နက်အမျိုးအစားဟာ သာမန် မြေမြှုပ်မိုင်းတွေထက် ပိုကြီးပြီး ပြင်းထန်တဲ့ ပေါက်ကွဲ ပျက်စီးမှုကိုဖြစ်စေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

AI လို နိုင်ငံတကာ လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့ရဲ့ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု အစီရင်ခံစာမျိုးဟာ နိုင်ငံတကာဥပဒေနဲ့ အညီ ပြုလုပ်ထားတာဖြစ်တဲ့အတွက် အခုအစီရင်ခံစာပါ အချက်တွေဟာ အရေးကြီးပြီး ထိရောက်မှုရှိတယ်လို့ မြင်ကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံရေး လေ့လာသုံးသပ်နေသူ ဒေါက်တာတင်မောင်သန်းက ဗွီအိုအေကို ပြောပါတယ်။

“အရေးတော်တော်ကြီးပါတယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ စောစောက ပြောခဲ့သလိုပဲ တရုတ်လို နိုင်ငံမျိုးက စပြီးတော့ ခိုလုံခွင့် နိုင်ငံတကာ သဘောတူညီချက်တွေကို လက်မှတ်ရေးထိုးထားလာပြီ ဆိုတဲ့ သဘောကိုက အခြေခံ လူ့အခွင့်အရေးတွေကို လေးစားလိုက်နာပါမယ်လို့ သူ့ပိုင်းဖြတ်ချက် ကတိကဝတ် ထားတဲ့ အခြေအနေကို ရောက်လာတယ်။ အဲဒါက ကျနော်တိုင်းပြည်က ထွက်ပြေးရတဲ့ ၂၀၀၀ ခုနှစ်တုန်းကဆိုရင် နိုင်ငံပေါင်းက ၈၅ နိုင်ငံလောက်ပဲ ရှိတယ်။ အခုဆိုရင် ၁၃၀ ကျော်လောက်ရှိလာတာ။ ကမ္ဘာပေါ်မှာရှိတဲ့နိုင်ငံ ၃ ပုံ ၂ ပုံက အခြေခံ လူ့အခွင့်အရေးတွေကို လေးစားရမယ်ဆိုတဲ့ အမြင် ကတိကဝတ်ရှိလာတာကို တွေ့ရတယ်။ အဲဒီအချိန်မှာကျနော်တို့ ဘာသွားတွေ့ရသလဲဆိုတော့ မြန်မာနိုင်ငံက အခြေခံလူ့အခွင့်အရေးရဲ့ သဘော တရားကိုတောင်မှပဲ နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေးမှာ အရေးပါလာတာကို သိပ်ပြီးတော့ သဘောမပေါက်သေးတဲ့ အဖြစ်မျိုးတွေ သွားပြီးတော့တွေ့ရတယ်။ နောက်တချက်ကတော့ အထောက်အထားပေါ့နော် ဒါလည်း နားလည်မှုက ကွဲ ပြားနေတာတွေ့ရတယ်။”

မေး။ AI တို့ HRW တို့လို နိုင်ငံတကာလူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့တွေရဲ့ အစီရင်ခံစာတွေနဲ့ ပတ်သက်ရင်မြန်မာစစ်တပ်ကဘက်က အရင်က တုန့်ပြန်ထားတာက ဒီလိုအစီရင်ခံစာတွေကြာင့် သူတို့ဘက်က ခုံရုံးဖွဲ့အချက်အလက်တွေကို စစ်ဆေးတာတွေလုပ်လာရတယ်။ စစ်တရားရုံးဥပဒေကြောင်းအရလည်း ပြန်ပြီးသုံးသပ်မှုတွေရှိသလို၊ တပ်မတော်ကိုယ်တိုင်လည်း စုံစမ်းစစ်ဆေးသွားမှာဖြစ်တယ်လို့ တုန့်ပြန်ထားတာရှိပါတယ်။ အဲတော့ စစ်တပ်ရဲ့ ချဉ်းကပ်ပုံနဲ့ အခု AI လို နိုင်ငံတကာအဖွဲ့တွေက စုံစမ်းချဉ်းကပ်ပုံဘယ်လို ကွာခြားမှုတွေရှိနေလဲ။

ဖြေ။ ။ ယေဘုယျအားဖြင့်တော့ ကောင်းပါတယ်။ ဒါက မြန်မာနိုင်ငံအတွက် ဖြစ်ပေါ်တိုးတက်မှုပေါ့။ တပ်မတော်ကိုယ်တိုင်က မိမိတပ်မတော်သားတွေ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုတွေ ကျူးလွန်နိုင်တဲ့အတွက်ကြောင့် စစ်ဆေးလာတယ်ဆိုတာတွေပေါ့။ ဒါပေမဲ့ နိုင်ငံတကာခုံရုံးတွေကို ရင်ဆိုင်တဲ့အခါမှာ သက်သေအထောက်အထားပေါ်မှာ မြင်တဲ့အမြင် တွေကွာနေတာတွေ့ရတယ်။ ဥပမာ- ရခိုင်မြောက်ပိုင်းကိစ္စနဲ့ ပတ်သက်လို့ မြန်မာဘက်က အစဉ်အဆက်ပြောခဲ့တာက အထောက်အထားပြပါလို့ဆိုတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံက ပြောနေတာတွေက များသောအားဖြင့် ရာဇဝတ်မှုမှာပြောတဲ့ အထောက်အထားသဘောတွေဖြစ်နေတယ်။ လူ့အခွင့်အရေးမှာ ပြောတဲ့ အထောက်အထားတွေမဟုတ်ဘူး။ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်ခံရတယ်ဆိုတဲ့ ကိုယ်တိုင်ကြုံတွေ့ခဲ့ရသူတွေရဲ့ ထွက်ဆိုချက်က အင်မတန်အချိန်စီးတယ်။ အဲဒါက တော်တော်လေးအရေးပါတယ်။ ဒါကြောင့် လူ့အခွင့်အရေးနိုင်ငံတကာ ခုံရုံးတွေက စဉ်းစားပုံတွေမှာ ဥပမာ မြန်မာနိုင်ငံက သက်သေအထောက်အထားရှာမယ်၊ ကြည့်မယ်ဆိုတဲ့ နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းတွေကို ဝင်ခွင့်မပြုတာကိုက ဘာဖြစ်သွားမလဲဆိုရင် ပတ်ဝန်းကျင်သက်သေအထားတခု ပြန်ဖြစ်သွားနိုင်တယ်။ ဒါပေမဲ့ ရာဇဝတ်မှုအထောက်အထားတွေမှာ အဲဒီလို ယူလို့မရဘူး။

တနင်္လာနေ့က ထုတ်ပြန်တဲ့ AI ရဲ့ အစီရင်ခံစာမှာ- စက်တင်ဘာလ ၁၈ ရက်နေ့က ပလက်၀ ဒေသမှာ မျှစ်ရှာနေတဲ့ အသက် ၄၄ နှစ်အရွယ် ချင်းအမျိုးသမီး တဦး မြေမြှုပ်မိုင်း ထိမှန်သေဆုံးခဲ့တဲ့ ဖြစ်ရပ်ကို ဖေါ်ပြထားပါတယ်။ အဲဒီအမျိုးသမီး မြေမြှုပ်မိုင်းထိခဲ့တဲ့နေရာဟာ တပ်မ ၂၈၉အခြေစိုက်စခန်း အနီးအနားမှာဖြစ်တယ်လို့ ရေးသားထားပါတယ်။

မြန်မာစစ်တပ်ရော ရခိုင်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ပါ နှစ်ဖက်စလုံးက လူသေစေနိုင်တဲ့ လက်နက်တွေကို အသုံးပြုကြပြီး ဒါတွေကို သက်သေပြဖို့ မလွယ်ကူးတဲ့ အကြောင်းအရင်းမှာ မြေပြင်အခြေအနေကို မှတ်တမ်းတင်စုစောင်းစုတဲ့ သူတို့ရဲ့ လုပ်ငန်းတွေအပေါ် ကန့်သတ်ချက်တွေရှိနေတယ်လို့ ဖေါ်ပြထားပါတယ်။

ဒါအပြင် မြန်မာနဲ့ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နယ်စပ်တလျှောက် မြန်မာစစ်တပ်တွေတိုးချဲ့နေရာယူထားတဲ့သတင်းတွေအပေါ် စိုးရိမ်မကင်းဖြစ်မိကြောင်းAI ရဲ့ အစီရင်ခံစာက ဆိုပါတယ်။

XS
SM
MD
LG