သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

တပ္မေတာ္ အပစ္ရပ္ေၾကညာခ်က္အေပၚ အကဲခတ္ေတြ ေမးခြန္းထုတ္


ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္ လုံၿခဳံေရးယူေနသည့္ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္သားမ်ား။

(Zawgyi / Unicode)

COVID-19 ကပ္ေရာဂါနဲ႔ ႀကံဳေနရခ်ိန္မွာ ၄ လနီးပါး တဖက္သတ္ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲထားဖုိ႔ တပ္မေတာ္က ေၾကညာလုိက္တာဟာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ လမ္းစျဖစ္ႏုိင္သလားဆုိတဲ့ အကဲခတ္ေတြရဲ႕အျမင္ကုိ မဆုမြန္က စုစည္းတင္ျပေပးထားပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံ အပါအ၀င္ ကမာၻတ၀န္း ကပ္ေရာဂါနဲ႔ ႀကံဳေနရခ်ိန္မွာ ေရာဂါထိန္းခ်ဳပ္ ကာကြယ္ကုသေရး အေထာက္အကူ ျဖစ္ေစဖုိ႔နဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ ဒီကေန႔ ေမလ ၁၀ ရက္ေန႔ကစၿပီး ၾသဂုတ္လ ၃၁ ရက္ေန႔အထိ တုိက္ခုိက္မႈေတြ ရပ္စဲမယ့္အေၾကာင္း ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္႐ုံးက မေန႔တုန္းကပဲ ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္ခဲ့တာပါ။ ဒါေပမယ့္လည္း အၾကမ္းဖက္အဖဲြ႔အစည္းအျဖစ္ သတ္မွတ္ေၾကညာထားတဲ့ လက္နက္ကုိင္ေတြရွိရာ နယ္ေျမေတြမွာ သက္ေရာက္မႈရွိမွာ မဟုတ္ေၾကာင္းလည္း ေျပာဆုိထားပါတယ္။

ဒီအတြက္လည္း အစုိးရက အၾကမ္းဖက္ အဖဲြ႔အစည္းအျဖစ္ သတ္မွတ္ထားတဲ့ AA ရခုိင္တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကုိင္အဖဲြ႔နဲ႔ လတ္တေလာ တုိက္ပဲြေတြ ျဖစ္ပြားေနတဲ့ ရခုိင္ျပည္နယ္နဲ႔ ခ်င္းျပည္နယ္ေတြက နယ္ေျမေတြ ပါ၀င္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒီလုိ တုိက္ပဲြေတြ ျပင္းထန္ေနတဲ့ နယ္ေျမေတြ မပါ၀င္ဘဲ တဖက္သတ္ အပစ္ရပ္ ေၾကညာတာဟာ လက္ေတြ႔ အလုပ္ျဖစ္ႏုိင္ပါ့မလား ဆုိတာကုိေတာ့ ႏိုင္ငံေရးေလ့လာသံုးသပ္သူ ေဒါက္တာရန္မ်ိဳးသိမ္းတုိ႔လုိ အကဲခတ္ေတြက ေမးခြန္းထုတ္ေနၾကပါတယ္။

“COVID-19 ျဖစ္ေနခ်ိန္မွာေရာ က်ေနာ္တို႔ႏုိင္ငံရဲ႕ ဒီမိုကေရစီ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စု တည္ေဆာက္ေရး လမ္းေၾကာင္းမွာေရာ ဒီလို အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး ေၾကညာတာကို ေကာင္းမြန္တဲ့ ေျခလွမ္းတခုလို႔ ျမင္ပါတယ္ဗ်။ သို႔ေသာ္လည္းပဲ ဒီ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးဟာ တႏိုင္ငံလံုးကို လႊမ္းၿခံဳတဲ့ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးျဖစ္ဖို႔ လိုအပ္တယ္လို႔ ျမင္တယ္။ အဲ့ေတာ့ လက္ရွိအေျခအေနမွာ တကယ္ေတာ့ တိုက္ပြဲေတြ စစ္ေရးလႈပ္ရွားမႈေတြ အမ်ားဆံုး ျဖစ္ေနတာက ရခိုင္ျပည္နယ္နဲ႔ ခ်င္းျပည္နယ္မွာ ျဖစ္တဲ့အခါက်ေတာ့ အဲ့ဒီ့ တုိင္းရင္းေဒသ ၂ ခုကိုပါ လႊမ္းၿခံဳတဲ့ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးျဖစ္ဖို႔ လိုအပ္တယ္လို႔ ျမင္တယ္။

“အဲ့သလိုျဖစ္မွသာလွ်င္ ဒီအပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးဟာ တကယ္ထိေရာက္ၿပီး တကယ္အလုပ္ျဖစ္တဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ ျဖစ္လာလိမ့္မယ္လို႔ ျမင္တယ္။ အဲ့ဒီ့ေတာ့ တႏိုင္ငံလံုး အတုိင္းအတာနဲ႔ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး ျဖစ္ဖို႔ကို အစိုးရ၊ လႊတ္ေတာ္၊ တပ္မေတာ္၊ ေနာက္ တုိင္းရင္းသား ႏုိင္ငံေရးပါတီေတြ၊ ေနာက္ အဓိကက်တဲ့ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔အစည္းေတြ အဲ့ဒီ့က ေခါင္းေဆာင္ေတြအားလံုး မ်က္ႏွာစံုညီေတြ႔ဆံုၿပီး ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းနဲ႔ ညႇိႏႈိင္းေဆြးေႏြးၿပီးေတာ့ နည္းလမ္းရွာသင့္တယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး အျမန္ဆံုး ေဖာ္ေဆာင္ႏုိင္ေအာင္ ေဆြးေႏြးမႈေတြ လုပ္သင့္တယ္လို႔ က်ေနာ္ကေတာ့ အဲဒီလိုျမင္ပါတယ္။”

ကမာၻတ၀န္း COVID-19 ကပ္ေရာဂါနဲ႔ ႀကံဳေနရခ်ိန္မွာ လက္နက္ကုိင္ ပဋိပကၡေတြကုိ ရပ္စဲၾကဖုိ႔ ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ သာမက ျမန္မာႏုိင္ငံအေျခစုိက္ သံတမန္ေတြကလည္း တုိက္တြန္းထားၾကတာပါ။ တပ္မေတာ္ရဲ႕ ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာေတာ့ မတ္လ ၂၃ ရက္ေန႔က ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ရဲ႕ တုိက္တြန္းခ်က္ကုိ ရည္ညႊန္း ေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။

ရခိုင္အမ်ိဳးသားေကာင္စီ (ANC) အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴး ဦးထြန္းေဇာ္ကေတာ့ တပ္မေတာ္ရဲ႕ တဖက္သတ္ ေၾကညာခ်က္ဟာ ႏုိင္ငံတကာ ဖိအားေတြကုိ ေရွာင္လဲႊဖုိ႔ ႀကိဳးပမ္းတဲ့လုပ္ရပ္ အျဖစ္နဲ႔သာ ႐ႈျမင္ပါတယ္။

“မေန႔က တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္႐ုံးက ထုတ္ျပန္တဲ့ တဖက္သတ္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး ပံုစံမ်ိဳးေပါ့ေလ။ အဓိကကေတာ့ သူတို႔ဘက္က ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ Antonio Guterres ရဲ႕ ကမာၻလံုးဆိုင္ရာ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးကို လုပ္ၾကဖို႔ဆိုတဲ့ မိန္႔ခြန္းကို ကိုးကားၿပီးမွ ေရးထားတယ္။ အဲ့ဒါက ဘာလဲဆိုေတာ့ ႏုိင္ငံတကာဖိအား သက္ေရာက္လာမႈကို ႀကိဳတင္ကာကြယ္တဲ့ အေနနဲ႔လို႔ က်ေနာ္က ျမင္တယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ကုလရဲ႕လက္ေအာက္ခံ ကမာၻ႔က်န္းမာေရးအဖြဲ႔ရဲ႕ WHO ဝန္ထမ္း မင္းျပားၿမိဳ႕နယ္ ရာေမာင္တံတားနားမွာ ၿပီးခဲ့တဲ့လက ကိုဗစ္စစ္ေဆးတာေတြကို သြားယူရင္း ပစ္ခတ္ခံလိုက္ရတာကို ကုလကလည္း စံုစမ္းေပးဖို႔ ေတာင္းဆိုထားတာလည္း ရွိေတာ့ ဒီအပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးကို သံုးလာတာ ရပ္စဲေပးလိုက္ဆိုတဲ့ သေဘာမ်ိဳး သေဘာထားကို ျပတဲ့သေဘာပဲ။

“အရင္တုန္းကလည္း အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရးကို ၃ လတႀကိမ္ ၂ လတႀကိမ္ ထူးျခားတာက အခုက တုိင္းစစ္ဌာနခ်ဳပ္အလိုက္ေတြ မေျပာဘဲနဲ႔ အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႔အစည္းေတြရွိတဲ့ ေနရာမွလြဲလို႔ ရည္ညႊန္းေတာ့ အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႔အစည္းလို႔ ေၾကညာခံထားရတဲ့အထဲမွာ ေျမာက္ပိုင္းအဖြဲ႔ ၄ ဖြဲ႔စလံုး ပါဝင္တာေပါ့ဗ်ာ။ အဲ့အသံုးအႏႈန္းရဲ႕ ေအာက္မွာဆိုေတာ့ အဲ့ဒီ့အဖြဲ႔ေတြ ရွိေနတဲ့ေနရာေတြက အဲ့ဒီ့ေၾကညာခ်က္ထဲမွာ အက်ံဳးမဝင္ဘူးဆိုတဲ့ သေဘာဆိုေတာ့ က်ေနာ္ကေတာ့ ဒီအပစ္ရပ္ေၾကညာခ်က္ဟာ ႏိုင္ငံေရးအရ လက္နက္သဖြယ္ လုပ္ရပ္သာျဖစ္ၿပီး ဘာမွထူးျခားမႈရွိမယ္လို႔ မျမင္ဘူး။”

အခုလို အပစ္အခတ္ ရပ္စဲထားတဲ့ ကာလအတြင္း တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖဲြ႔ေတြ အေနနဲ႔ တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး မူ၀ါဒ အခ်က္ ၆ ခ်က္ထဲက ၄ ခ်က္ျဖစ္တဲ့ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ေတြအတုိင္း ကတိတည္ဖို႔၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး သေဘာတူညီခ်က္ေတြကို အျမတ္မထုတ္ဖို႔၊ ေဒသခံ ျပည္သူေတြအေပၚ ၀န္ထုပ္၀န္ပိုး မျဖစ္ေစဖို႔နဲ႔ ႏုိင္ငံေတာ္က ထုတ္ျပန္ထားတဲ့ တည္ဆဲဥပေဒေတြကို ေလးစားလိုက္နာဖို႔ တိုက္တြန္းထားပါတယ္။

ေဒါက္တာရန္မ်ိဳးသိမ္းကေတာ့ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး လုပ္ငန္းစဥ္ေတြမွာ ႏွစ္ဖက္ တာဝန္ယူမႈ တာဝန္ခံမႈ အျပည့္ရွိဖို႔ လိုအပ္တယ္လုိ႔ ျမင္ပါတယ္။

“က်ေနာ့္အျမင္ကေတာ့ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး လုပ္ငန္းစဥ္မွာေရာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္မွာေရာ တာဝန္ယူမႈ တာဝန္ခံမႈက အရမ္းအေရးႀကီးတယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။ အဓိကကေတာ့ ႏွစ္ဖက္ၾကားမွာ ယံုၾကည္မႈတည္ေဆာက္ၿပီး ႏိုင္ငံေရးအရ တာဝန္ယူမႈ တာဝန္ခံမႈေတြကို ေဖာ္ေဆာင္ႏိုင္ဖို႔ လိုအပ္တယ္။ တကယ္လို႔ နားလည္မႈ လြဲေခ်ာ္တာေတြ အျမင္လြဲတာေတြ ရွိလာခဲ့တယ္ဆိုရင္လည္း ညႇိႏိႈင္းေဆြးေႏြးၿပီးေတာ့ စားပြဲဝုိင္းေပၚက ႏုိင္ငံေရးနည္းလမ္းနဲ႔ပဲ အေျဖရွာဖို႔က အေရးႀကီးတယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။ အပစ္ရပ္စဲထားတဲ့ တုိင္းရင္းေဒသေတြမွာလည္း အပစ္အခတ္ ရပ္စဲမႈကို ေရရွည္တည္တံ့ဖို႔ ခုိင္မာဖို႔ လုပ္ဖို႔လိုအပ္တယ္။

“အဲ့သလိုပဲ ပစ္ေနခတ္ေန တုိက္ေနၾကတဲ့ တိုက္ပြဲေတြ ျဖစ္ေနၾကတဲ့ ကာလေဒသေတြမွာလည္း အပစ္အခတ္ ရပ္စဲမႈကို ထိထိေရာက္ေရာက္ ေဖာ္ေဆာင္ႏုိင္ဖို႔က အေရးႀကီးတယ္။ အထူးသျဖင့္က အခု စစ္ေရးပဋိပကၡေတြ တင္းမာေနတဲ့ ခ်င္းနဲ႔ ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္းက ေဒသခံ ျပည္သူလူထုၾကားမွာ အင္မတန္မွ ႀကီးမားတဲ့ စစ္ေဘးဒုကၡေတြနဲ႔ ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ အေျခအေနဆိုးႀကီးကို ေက်ာ္လႊားႏိုင္ဖို႔ဆိုတာ ႏုိင္ငံေရးအရ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးဖို႔ ႏွစ္ဖက္ၾကား သေဘာတူညီခ်က္ေတြရဖို႔ ယံုၾကည္မႈ နားလည္မႈ တည္ေဆာက္ႏိုင္ဖို႔ ဒီအပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး ေၾကညာခ်က္ကို လက္ေတြ႔ျဖစ္ေအာင္ ဒီအတြက္စၿပီး ေျခလွမ္းျပင္ဖို႔ မျဖစ္မေန လိုအပ္ေနၿပီလို႔ သံုးသပ္ပါတယ္။”

AA ရခုိင္လက္နက္ကုိင္အဖဲြ႔နဲ႔ မဟာမိတ္ MNDAA ကုိးကန္႔တပ္ဖဲြ႔၊ TNLA တအာင္းပေလာင္အဖဲြ႔တုိ႔ ပူးတဲြၿပီးလည္း ဒီလဆန္းမွာပဲ တဖက္သတ္ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရး ေနာက္ထပ္ သက္တမ္းတုိးေၾကာင္း ေၾကညာထားၾကတာပါ။ ဒါေပမယ့္လည္း ေမလကုန္အထိ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲမယ့္အေၾကာင္း လက္နက္ကုိင္အဖဲြ႔ ၃ ဖဲြ႔ရဲ႕ ေၾကညာခ်က္ကုိေတာ့ တပ္မေတာ္ဘက္က အသိအမွတ္ မျပဳသလုိ တုိက္ပဲြေတြလည္း ဆက္လက္ျဖစ္ပြားေနပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

-----------------------------------

(Unicode)

တပ်မတော် အပစ်ရပ်ကြေညာချက်အပေါ် အကဲခတ်တွေ မေးခွန်းထုတ်

COVID-19 ကပ်ရောဂါနဲ့ ကြုံနေရချိန်မှာ ၄ လနီးပါး တဖက်သတ် အပစ်အခတ် ရပ်စဲထားဖို့ တပ်မတော်က ကြေညာလိုက်တာဟာ ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် လမ်းစဖြစ်နိုင်သလားဆိုတဲ့ အကဲခတ်တွေရဲ့အမြင်ကို မဆုမွန်က စုစည်းတင်ပြပေးထားပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံ အပါအဝင် ကမ္ဘာတဝန်း ကပ်ရောဂါနဲ့ ကြုံနေရချိန်မှာ ရောဂါထိန်းချုပ် ကာကွယ်ကုသရေး အထောက်အကူ ဖြစ်စေဖို့နဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် ဒီကနေ့ မေလ ၁၀ ရက်နေ့ကစပြီး သြဂုတ်လ ၃၁ ရက်နေ့အထိ တိုက်ခိုက်မှုတွေ ရပ်စဲမယ့်အကြောင်း ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံးက မနေ့တုန်းကပဲ ကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့တာပါ။ ဒါပေမယ့်လည်း အကြမ်းဖက်အဖွဲ့အစည်းအဖြစ် သတ်မှတ်ကြေညာထားတဲ့ လက်နက်ကိုင်တွေရှိရာ နယ်မြေတွေမှာ သက်ရောက်မှုရှိမှာ မဟုတ်ကြောင်းလည်း ပြောဆိုထားပါတယ်။

ဒီအတွက်လည်း အစိုးရက အကြမ်းဖက် အဖွဲ့အစည်းအဖြစ် သတ်မှတ်ထားတဲ့ AA ရခိုင်တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့နဲ့ လတ်တလော တိုက်ပွဲတွေ ဖြစ်ပွားနေတဲ့ ရခိုင်ပြည်နယ်နဲ့ ချင်းပြည်နယ်တွေက နယ်မြေတွေ ပါဝင်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒီလို တိုက်ပွဲတွေ ပြင်းထန်နေတဲ့ နယ်မြေတွေ မပါဝင်ဘဲ တဖက်သတ် အပစ်ရပ် ကြေညာတာဟာ လက်တွေ့ အလုပ်ဖြစ်နိုင်ပါ့မလား ဆိုတာကိုတော့ နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဒေါက်တာရန်မျိုးသိမ်းတို့လို အကဲခတ်တွေက မေးခွန်းထုတ်နေကြပါတယ်။

“COVID-19 ဖြစ်နေချိန်မှာရော ကျနော်တို့နိုင်ငံရဲ့ ဒီမိုကရေစီ ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စု တည်ဆောက်ရေး လမ်းကြောင်းမှာရော ဒီလို အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ကြေညာတာကို ကောင်းမွန်တဲ့ ခြေလှမ်းတခုလို့ မြင်ပါတယ်ဗျ။ သို့သော်လည်းပဲ ဒီ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးဟာ တနိုင်ငံလုံးကို လွှမ်းခြုံတဲ့ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးဖြစ်ဖို့ လိုအပ်တယ်လို့ မြင်တယ်။ အဲ့တော့ လက်ရှိအခြေအနေမှာ တကယ်တော့ တိုက်ပွဲတွေ စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုတွေ အများဆုံး ဖြစ်နေတာက ရခိုင်ပြည်နယ်နဲ့ ချင်းပြည်နယ်မှာ ဖြစ်တဲ့အခါကျတော့ အဲ့ဒီ့ တိုင်းရင်းဒေသ ၂ ခုကိုပါ လွှမ်းခြုံတဲ့ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးဖြစ်ဖို့ လိုအပ်တယ်လို့ မြင်တယ်။

“အဲ့ဒီလိုဖြစ်မှသာလျှင် ဒီအပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးဟာ တကယ်ထိရောက်ပြီး တကယ်အလုပ်ဖြစ်တဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ် ဖြစ်လာလိမ့်မယ်လို့ မြင်တယ်။ အဲ့ဒီတော့ တနိုင်ငံလုံး အတိုင်းအတာနဲ့ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ဖြစ်ဖို့ကို အစိုးရ၊ လွှတ်တော်၊ တပ်မတော်၊ နောက် တိုင်းရင်းသား နိုင်ငံရေးပါတီတွေ၊ နောက် အဓိကကျတဲ့ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းတွေ အဲ့ဒီ့က ခေါင်းဆောင်တွေအားလုံး မျက်နှာစုံညီတွေ့ဆုံပြီး ပွင့်ပွင့်လင်းလင်းနဲ့ ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးပြီးတော့ နည်းလမ်းရှာသင့်တယ်။ ငြိမ်းချမ်းရေး အမြန်ဆုံး ဖော်ဆောင်နိုင်အောင် ဆွေးနွေးမှုတွေ လုပ်သင့်တယ်လို့ ကျနော်ကတော့ အဲဒီလိုမြင်ပါတယ်။”

ကမ္ဘာတဝန်း COVID-19 ကပ်ရောဂါနဲ့ ကြုံနေရချိန်မှာ လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခတွေကို ရပ်စဲကြဖို့ ကုလသမဂ္ဂ အတွင်းရေးမှူးချုပ် သာမက မြန်မာနိုင်ငံအခြေစိုက် သံတမန်တွေကလည်း တိုက်တွန်းထားကြတာပါ။ တပ်မတော်ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်မှာတော့ မတ်လ ၂၃ ရက်နေ့က ကုလသမဂ္ဂ အတွင်းရေးမှူးချုပ်ရဲ့ တိုက်တွန်းချက်ကို ရည်ညွှန်း ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။

ရခိုင်အမျိုးသားကောင်စီ (ANC) အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး ဦးထွန်းဇော်ကတော့ တပ်မတော်ရဲ့ တဖက်သတ် ကြေညာချက်ဟာ နိုင်ငံတကာ ဖိအားတွေကို ရှောင်လွဲှဖို့ ကြိုးပမ်းတဲ့လုပ်ရပ် အဖြစ်နဲ့သာ ရှုမြင်ပါတယ်။

“မနေ့က တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံးက ထုတ်ပြန်တဲ့ တဖက်သတ် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ပုံစံမျိုးပေါ့လေ။ အဓိကကတော့ သူတို့ဘက်က ကုလသမဂ္ဂ အတွင်းရေးမှူးချုပ် Antonio Guterres ရဲ့ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို လုပ်ကြဖို့ဆိုတဲ့ မိန့်ခွန်းကို ကိုးကားပြီးမှ ရေးထားတယ်။ အဲ့ဒါက ဘာလဲဆိုတော့ နိုင်ငံတကာဖိအား သက်ရောက်လာမှုကို ကြိုတင်ကာကွယ်တဲ့ အနေနဲ့လို့ ကျနော်က မြင်တယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ကုလရဲ့လက်အောက်ခံ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ရဲ့ WHO ဝန်ထမ်း မင်းပြားမြို့နယ် ရာမောင်တံတားနားမှာ ပြီးခဲ့တဲ့လက ကိုဗစ်စစ်ဆေးတာတွေကို သွားယူရင်း ပစ်ခတ်ခံလိုက်ရတာကို ကုလကလည်း စုံစမ်းပေးဖို့ တောင်းဆိုထားတာလည်း ရှိတော့ ဒီအပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို သုံးလာတာ ရပ်စဲပေးလိုက်ဆိုတဲ့ သဘောမျိုး သဘောထားကို ပြတဲ့သဘောပဲ။

“အရင်တုန်းကလည်း အပစ်အခတ် ရပ်စဲရေးကို ၃ လတကြိမ် ၂ လတကြိမ် ထူးခြားတာက အခုက တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်အလိုက်တွေ မပြောဘဲနဲ့ အကြမ်းဖက်အဖွဲ့အစည်းတွေရှိတဲ့ နေရာမှလွဲလို့ ရည်ညွှန်းတော့ အကြမ်းဖက်အဖွဲ့အစည်းလို့ ကြေညာခံထားရတဲ့အထဲမှာ မြောက်ပိုင်းအဖွဲ့ ၄ ဖွဲ့စလုံး ပါဝင်တာပေါ့ဗျာ။ အဲ့အသုံးအနှုန်းရဲ့ အောက်မှာဆိုတော့ အဲ့ဒီ့အဖွဲ့တွေ ရှိနေတဲ့နေရာတွေက အဲ့ဒီ့ကြေညာချက်ထဲမှာ အကျုံးမဝင်ဘူးဆိုတဲ့ သဘောဆိုတော့ ကျနော်ကတော့ ဒီအပစ်ရပ်ကြေညာချက်ဟာ နိုင်ငံရေးအရ လက်နက်သဖွယ် လုပ်ရပ်သာဖြစ်ပြီး ဘာမှထူးခြားမှုရှိမယ်လို့ မမြင်ဘူး။”

အခုလို အပစ်အခတ် ရပ်စဲထားတဲ့ ကာလအတွင်း တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေ အနေနဲ့ တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေး မူဝါဒ အချက် ၆ ချက်ထဲက ၄ ချက်ဖြစ်တဲ့ သဘောတူစာချုပ်တွေအတိုင်း ကတိတည်ဖို့၊ ငြိမ်းချမ်းရေး သဘောတူညီချက်တွေကို အမြတ်မထုတ်ဖို့၊ ဒေသခံ ပြည်သူတွေအပေါ် ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး မဖြစ်စေဖို့နဲ့ နိုင်ငံတော်က ထုတ်ပြန်ထားတဲ့ တည်ဆဲဥပဒေတွေကို လေးစားလိုက်နာဖို့ တိုက်တွန်းထားပါတယ်။

ဒေါက်တာရန်မျိုးသိမ်းကတော့ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး လုပ်ငန်းစဉ်တွေမှာ နှစ်ဖက် တာဝန်ယူမှု တာဝန်ခံမှု အပြည့်ရှိဖို့ လိုအပ်တယ်လို့ မြင်ပါတယ်။

“ကျနော့်အမြင်ကတော့ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး လုပ်ငန်းစဉ်မှာရော ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဉ်မှာရော တာဝန်ယူမှု တာဝန်ခံမှုက အရမ်းအရေးကြီးတယ်လို့ မြင်ပါတယ်။ အဓိကကတော့ နှစ်ဖက်ကြားမှာ ယုံကြည်မှုတည်ဆောက်ပြီး နိုင်ငံရေးအရ တာဝန်ယူမှု တာဝန်ခံမှုတွေကို ဖော်ဆောင်နိုင်ဖို့ လိုအပ်တယ်။ တကယ်လို့ နားလည်မှု လွဲချော်တာတွေ အမြင်လွဲတာတွေ ရှိလာခဲ့တယ်ဆိုရင်လည်း ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးပြီးတော့ စားပွဲဝိုင်းပေါ်က နိုင်ငံရေးနည်းလမ်းနဲ့ပဲ အဖြေရှာဖို့က အရေးကြီးတယ်လို့ မြင်ပါတယ်။ အပစ်ရပ်စဲထားတဲ့ တိုင်းရင်းဒေသတွေမှာလည်း အပစ်အခတ် ရပ်စဲမှုကို ရေရှည်တည်တံ့ဖို့ ခိုင်မာဖို့ လုပ်ဖို့လိုအပ်တယ်။

“အဲ့ဒီလိုပဲ ပစ်နေခတ်နေ တိုက်နေကြတဲ့ တိုက်ပွဲတွေ ဖြစ်နေကြတဲ့ ကာလဒေသတွေမှာလည်း အပစ်အခတ် ရပ်စဲမှုကို ထိထိရောက်ရောက် ဖော်ဆောင်နိုင်ဖို့က အရေးကြီးတယ်။ အထူးသဖြင့်က အခု စစ်ရေးပဋိပက္ခတွေ တင်းမာနေတဲ့ ချင်းနဲ့ ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်းက ဒေသခံ ပြည်သူလူထုကြားမှာ အင်မတန်မှ ကြီးမားတဲ့ စစ်ဘေးဒုက္ခတွေနဲ့ ရင်ဆိုင်နေရတဲ့ အခြေအနေဆိုးကြီးကို ကျော်လွှားနိုင်ဖို့ဆိုတာ နိုင်ငံရေးအရ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးဖို့ နှစ်ဖက်ကြား သဘောတူညီချက်တွေရဖို့ ယုံကြည်မှု နားလည်မှု တည်ဆောက်နိုင်ဖို့ ဒီအပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ကြေညာချက်ကို လက်တွေ့ဖြစ်အောင် ဒီအတွက်စပြီး ခြေလှမ်းပြင်ဖို့ မဖြစ်မနေ လိုအပ်နေပြီလို့ သုံးသပ်ပါတယ်။”

AA ရခိုင်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့နဲ့ မဟာမိတ် MNDAA ကိုးကန့်တပ်ဖွဲ့၊ TNLA တအာင်းပလောင်အဖွဲ့တို့ ပူးတွဲပြီးလည်း ဒီလဆန်းမှာပဲ တဖက်သတ် အပစ်အခတ် ရပ်စဲရေး နောက်ထပ် သက်တမ်းတိုးကြောင်း ကြေညာထားကြတာပါ။ ဒါပေမယ့်လည်း မေလကုန်အထိ အပစ်အခတ် ရပ်စဲမယ့်အကြောင်း လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ ၃ ဖွဲ့ရဲ့ ကြေညာချက်ကိုတော့ တပ်မတော်ဘက်က အသိအမှတ် မပြုသလို တိုက်ပွဲတွေလည်း ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေပါတယ်။

XS
SM
MD
LG