သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ဒုကၡသည္စခန္းေတြ မိုးတြင္းအတြက္ျပင္ဆင္


ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နယ္စပ္က ႐ုိဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္စခန္းတခု

ျမန္မာႏုိင္ငံ ရခုိင္ေျမာက္ပိုင္းပဋိပကၡေတြေၾကာင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္ကို ထြက္ေျပးသြားၾကတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံျပန္သြားရရင္ လံုျခံဳေရးအေျခအေန စိုးရိမ္ေနၾကဆဲျဖစ္ေၾကာင္းနဲ႔ သူတို႔ေတြရဲ႕ေနရပ္ရင္းျပန္ဖို႔ ေႏွာင့္ေႏွးေနရတဲ့အခက္အခဲေတြနဲ႔ ေရရွည္ဘဝအာမခံခ်က္၊ ႏုိင္ငံသား အခြင့္အေရး အျပည့္အဝေပးဖို႔ သမၼတၾကီးထံ တင္ျပေပးဖို႔ ျမန္မာဝန္ၾကီးကို ေတာင္းဆိုမယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ ေဒါက္တာ ဝင္းျမတ္ေအး ေရွ႕သီတင္းပတ္ထဲ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္က ဒုကၡသည္စခန္းေတြဆီ ပထမဆံုးအၾကိမ္ လာေရာက္ဖို႔ရွိပါတယ္။ ေလာေလာဆယ္မွာေတာ့ သိန္းခ်ီတဲ့ဒုကၡသည္ေတြ မုတ္သံုရာသီဥတုဒဏ္ခံနုိင္ေအာင္ စခန္းတာဝန္ရွိသူေတြက ေနရာေရႊ႕ေျပာင္းေပးဖို႔ စီစဥ္သလို လမ္းေတြ ေဖာက္ေပး၊ ေနအိမ္ အေဆာက္အဦးေတြ ခိုင္ခံေအာင္ ေဆာက္ေပးေနၾကပါတယ္။ အေသးစိတ္ မဆုမြန္ ဆက္ေျပာျပပါမယ္။

ျမန္မာအစိုးရရဲ႕ လူမႈ၀န္ထမ္း၊ ကယ္ဆယ္ေရးနဲ႔ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရး ၀န္ႀကီးလည္းျဖစ္၊ ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ေဟာင္း Kofi Annan ဦးေဆာင္တဲ့ ရခုိင္ျပည္နယ္ အႀကံေပးေကာ္မရွင္ရဲ႕ တုိက္တြန္းခ်က္ေတြကုိ အေကာင္အထည္ေဖာ္ေရး ေကာ္မတီကုိ ဦးေဆာင္ေနသူ လည္းျဖစ္တဲ့ ဝန္ၾကီးေဒါက္တာ၀င္းျမတ္ေအးဟာ လာမယ့္ ဧၿပီလ ၁၁ ရက္ေန႔ ဗုဒၶဟူးေန႔ မွာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏို္င္ငံကို သြားေရာက္မွာျဖစ္ၿပီး ပထမဆံုးအၾကိမ္အျဖစ္ ဒုကၡသည္ေတြနဲ႔ေတြ႔ဆံုဖို႔ ဧၿပီ ၁၂ ရက္ေန႔မွာ Cox’s Bazar က ဒုကၡသည္ စခန္းေတြကို သြားေရာက္ ၾကည့္ရႈမွာျဖစ္ပါတယ္။

ဝန္ၾကီးေရာက္လာမွာကို ဒုကၡသည္ေတြက ၾကိဳဆိုၿပီး ဝန္ၾကီးကေနတဆင့္ ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတသစ္ဦးဝင္းျမင့္ထဲကို သူတို႔ရဲ႕ ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ အခက္အခဲေတြ ေနရပ္ရင္းျပန္ဖို႔ ေႏွာင့္ေႏွးေနရတဲ့ အေျခအေနေတြကို တင္ျပဖို႔ရွိတယ္လို႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ေရာက္ ဒုကၡသည္ေတြက ေျပာပါတယ္။ ႏုိင္ငံသားအခြင့္အေရးအျပည့္အဝေပးဖို႔နဲ႔ သူတို႔ရဲ႕မူလေနရာေတြမွာ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေပးေရး ေတာင္းဆိုၾကမယ္လို႔ ဘာလုခါလီဒုကၡသည္စခန္းေန ႐ုိဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ ဦးအီစလံက အခုလိုေျပာပါတယ္။

“က်ေနာ္တို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံက ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီး ေဒါက္တာဝင္းျမတ္ေအး - က်ေနာ္တို႔ ႐ုိဟင္ဂ်ာမြတ္ဆလင္ ဒုကၡသည္မ်ားကို လာေရာက္ ၾကည့္႐ႈမယ္ ဆုိေတာ့ .. ဝန္ႀကီးကို က်ေနာ္တို႔ သတင္းေကာင္း ပါးလိုက္ခ်င္ပါတယ္။ ဝန္ႀကီးနဲ႔တကြ က်ေနာ္တို႔ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတသစ္ေပါ့ ဦးဝင္းျမင့္ကိုလည္း က်ေနာ္တို႔က - ႐ိုဟင္ဂ်ာလူမ်ဳိးေရး အတြက္ကို ေဆာင္ရြက္ေပးမယ္လို႔ က်ေနာ္တုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။ အမွန္တရားကို လုပ္ေဆာင္မယ္လို႔ က်ေနာ္တုိ႔က ယုံၾကည္အားထားပါတယ္။ ဝန္ႀကီးေရာက္လာမယ္ဆိုရင္ က်ေနာ္တို႔ ႐ုိဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆုံမယ္ ဆုိၿပီးေတာ့ ေျပာသံေတြ ၾကားေနရတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ ဒုကၡသည္ေတြနဲ႔ လာေတြ႔မယ္လို႔ အမ်ားႀကီး ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။ ေတြ႔မယ္ဆိုရင္ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ အခက္အခဲေတြကို ဝန္ႀကီးကိုက်ေနာ္တို႔ တင္ျပခ်င္ပါတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ရဲ႕ေတာင္းဆုိခ်က္ကို ဝန္ႀကီးနဲ႔ သမၼတႀကီးတို႔က လိုက္ေလ်ာ ေဆာင္ရြက္ေပးမယ္ ဆိုၿပီးေတာ့ အဲဒီလို က်ေနာ္တို႔ယုံၾကည္ေနပါတယ္ခင္ဗ်ား”

မဆုမြန္ ေမး။ ။ ၀န္ႀကီးနဲ႔ေတြ႔ရင္ အဓိက ဘာမ်ားေတာင္းဆိုခ်င္ပါသလဲ။

“က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ဝန္ႀကီးနဲ႔ ေတြ႔မယ္ဆုိရင္ က်ေနာ္တို႔က ႏိုင္ငံသားအခြင့္အေရး အျပည့္အဝ ျပန္လည္ရ႐ွိဖုိ႔နဲ႔ ေနာက္ ေဘးကင္းလုံၿခဳံစြာ ျမန္မာႏိုင္ငံက ေနရပ္ေဒသကို ျပန္လည္ သြားဖို႔အတြက္၊ ေနာက္ မိမိတို႔ မူလေက်းရြာမွာ ျပည္လည္ေနထိုင္ေရးအတြက္ က်ေနာ္တို႔က အဓိက ေတာင္းဆုိသြားမွာပါ။”

႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ကိုမ်ိဳးသန္႔ကလည္း ဝန္ၾကီးေဒါက္တာဝင္းျမတ္ေအးနဲ႔ ေတြ႔ရင္ ဒုကၡသည္ေတြမွာ သူတို႔ဘာေၾကာင့္ ေနရပ္ရင္းျပန္ဖို႔ အခက္အခဲျဖစ္ေနၾကရသလဲ ေႏွာင့္ေႏွးေနၾကရသလဲဆိုတာ တင္ျပမယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။

“ က်ေနာ္တို႔ စီစဥ္ထားတာကလဲ ကိုယ့္မူလေနရာ ကုိယ္ရ႐ွိေရး အဲဒါကို အကုန္လုံးက ေတာင္းဆိုမယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ အဲဒီလို စီစဥ္ေနတယ္။ က်ေနာ္တို႔ ႏိုင္ငံသားအခြင့္အေရးအရ အျပည့္အဝေပးၿပီးေတာ့ .. ႏိုင္ငံသားျပဳတယ္၊ ျပန္လည္ တိုင္ပင္ၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔ မူလေနရာ ျပန္လည္ရခ်င္တယ္။ ၿပီးေတာ့ အဓိက က်ေနာ္တို႔ဘ၀ လုံၿခဳံမႈပါပဲ။ က်ေနာ္တို႔ဘ၀ လုံၿခဳံမႈအတြက္ သူ႔ကို ေတာင္းဆုိခ်င္ပါတယ္။”

အခုလတ္တေလာအေျခအေနမွာေတာ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံမွာ မၾကာခင္ မုတ္သံုရာသီ မိုးတြင္းက်ေရာက္ေတာ့မွာမ္ိို႔လို႔ ဆိုးဝါးလွတဲ့ရာသီဥတုဒဏ္ခံႏိုင္ေအာင္ ၾကိဳတင္ျပင္ဆင္ေနၾကၿပီျဖစ္ပါတယ္။

ၾကိဳတင္ျပင္ဆင္မႈ အေနနဲ႔ အဲ့ဒီ့ကအၾကီးဆံုးဒုကၡသည္စခန္းထဲမွာေတာ့ လမ္းပမ္းဆက္သြယ္ေရးအတြက္ အဓိက အသံုးျပဳဖို႔ - လမ္းေဖာက္လုပ္ေနၾကပါတယ္။ ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ စခန္းေတြ တည္ရွိေနတဲ့ေနရာကလည္း မိုးအမ်ားဆံုးရြာသြန္းတဲ့အပိုင္းျဖစ္ေနၿပီး UNHCR ကုလသမဂၢ ဒုကၡသည္မ်ား ဆုိင္ရာ မဟာမင္းၾကီး႐ံုး ရဲ႕ ကြန္ျပဴတာနဲ႔ ခန္႔မွန္းတြက္ခ်က္မႈအရ ဒုကၡသည္ တစ္သိန္းေက်ာ္ဟာ လာမယ့္မိုးရာသီအတြင္း မိုးမ်ားၿပီးေျမၿပိဳမႈ ေရလႊမ္းမိုးမႈေတြနဲ႔ ၾကံဳရလိမ့္မယ္လို႔ ေတြ႔ရွိရပါတယ္။

ေကာ့ဇ္ဘဇားက UNHCR ရဲ႕ ဒုကၡသည္မ်ားစခန္းေနရာခ်ထားေရး အရာရွိကေတာ့ JOAO SOBRAL ကေတာ့-

“မိုးက်လာရင္ ဒီလမ္းက လံုးဝ ရႊံလမ္းၾကီးျဖစ္သြားမွာမို႔လို႔ ကုန္တင္ကားေတြ ထရပ္ကားေတြ ျဖတ္ေမာင္းဖို႔ လံုးဝ မျဖစ္ႏုိင္ပါဘူး ဒါေၾကာင့္ ဒီကားေတြ ေမာင္းလို႔ရတဲ့ အေနအထားျဖစ္ေအာင္လို႔ ေသခ်ာလုပ္ေနၾကတာပါ။ ဒီလို စခန္းထဲ အဝင္လမ္းတင္မကဘူး ဒီစခန္းေတြကေန ေရေတြ ေသခ်ာျပန္ထြက္ဖို႔လည္း လုပ္ထားရမွာပါ။”

အခုေဖာက္လုပ္တဲ့လမ္းက ကုတုပေလာင္၊ ဘာလုခါလီ ဒုကၡသည္စခန္းေတြဆီမွာ အလုပ္လုပ္ၾကတဲ့ လူသားခ်င္းစာနာမႈဆုိင္ရာ ကူညီေထာက္ပံ့ေပးေရးအဖြဲ႔အတြက္ အဓိက အသံုးျပဳအားထားရမယ့္လမ္းျဖစ္ၿပီး အဲ့ဒီ့ဒုကၡသည္စခန္းေတြရဲ႕ ေနရာသံုးပံုတပံုက ေရလႊမ္းမိုးမႈနဲ႔ၾကံဳရႏုိင္လို႔ ဒုကၡသည္ ရွစ္ေသာင္းခြဲေက်ာ္ ေနရာထိုင္ခင္းအခက္အခဲျဖစ္မယ္လို႔ UNHCR က ေျပာပါတယ္။

ေတာင္ကုန္းေတြေပၚ ေနထုိင္ေနၾကရတဲ့ဒုကၡသည္အခ်ိဳ႕ ေျမျပန္႔ေတြဆီ ေျပာင္းေရႊ႕တာ သြားလာေရးအဆင္ေျပေအာင္ လမ္းေဖာက္လုပ္ေနတာေတြရွိတယ္လို႔ ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ဦးအီစလံကေျပာျပပါတယ္။

“ အခုတေလာမွာေတာ့ မုိးရာသီအတြက္ IOM ဆိုၿပီးေတာ့ ကုလသမဂၢအဖြဲ႔အစည္းေတြက ေျမနိမ့္ေနရာေတြကို ေျပာင္းေရႊ႕ေနတာ တခ်ဳိ႕တေလကို ေတြ႔ရပါတယ္။”

ယာယီတာလပတ္အမိုးအကာေတြနဲ႔ ေနထုိင္ေနရတဲ့ဒုကၡသည္ေတြအတြက္ ရာသီဥတုဒဏ္ခံႏိုင္ေအာင္ တဲအိမ္ေလးေတြ တည္ေဆာက္ေပးၾကတယ္လို႔လည္း ကိုမ်ိဳးသန္႔ကေျပာျပပါတယ္။

“ မိုးရာသီလည္း ေရာက္လာမွာဆိုေတာ့ သူတို႔အတြက္ အႏၱရာယ္ရွိတယ္ဆုိၿပီးေတာ့ သူတို႔ကို အျခားေနရာမွာ ေျပာင္းေရႊ႕ေပးထားတာ။ ဟို အႏၱရာယ္မရွိတဲ့ေနရာမွာ ရာသီဥတုဒဏ္ကို ခံႏိုင္တဲ့ - ၿပီးေတာ့ အသြားအလာေကာင္းတဲ့ ေနရာကို ဆြဲသြင္းထားတာပါ။”

မုတ္သုန္ရာသီနီးကပ္လာေနတာနဲ႔အမွ် ျဖစ္သလုိ ေနထုိင္ေနၾကရတဲ့့ ဒုကၡသည္ေတြ ေဘးအႏၱရာယ္ ႀကံဳရႏုိင္ေၾကာင္းလည္း တာ၀န္ရွိသူေတြ သတိေပးေနၾကတာပါ။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ကေတာ့ ဒုကၡသည္ေတြအတြက္ ယာယီစခန္းသစ္အျဖစ္ ေတာင္ပုိင္းကမ္း႐ုိးတန္းက Bhashan Char ကၽြန္းမွာ စီစဥ္ထားေၾကာင္းလည္း ေျပာဆုိခဲ့ပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG