သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ျမန္မာစစ္တပ္က လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာ အႏုိင္က်င့္လို႔ ကုလေျပာၾကား


ကုလအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ Antonio Guterres ကုလလူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီမွာ မိန္႔ခြန္းေျပာၾကားစဥ္။ (၂၀၁၈၊ ေဖေဖၚဝါရီ ၂၆)

ကမာၻတဝွမ္း လက္နက္ကုိင္ပဋိပကၡေတြအတြင္း လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာအႏုိင္က်င့္ေစာ္ကားမႈက်ဳးလြန္သူေတြရဲ႕ အမည္မည္းစာရင္းထဲ ပထမဆုံးအႀကိမ္အျဖစ္ ျမန္မာစစ္တပ္ကုိ ကုလသမဂၢက ထည့္သြင္းလုိက္ပါတယ္။ ျမန္မာစစ္တပ္ အၾကီးအကဲေတြအေနနဲ႔ အခုလို ကုလသမဂၢရဲ႕ ထုတ္ျပန္ခ်က္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အေလးအနက္ထားစံုစမ္းစစ္ေဆးဖို႔ နုိင္ငံေရးအကဲခတ္ေတြက တုိက္တြန္းပါတယ္။ လိင္ပိုင္းဆုိင္ရာအႏုိင္က်င့္ေစာ္ကားခံခဲ့ရသူေတြနဲ႔မိသားစုေတြ နစ္နာမႈေတြအတြက္လည္း ေက်နပ္ေလာက္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ ေပးဖို႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကိုထြက္ေျပးသြားတဲ့ဒုကၡသည္ေတြကလည္း ေတာင္းဆိုပါတယ္။ အေသးစိတ္ မဆုမြန္က ဆက္ေျပာျပပါမယ္။

လက္နက္ကုိင္ပဋိပကၡေတြအတြင္း လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာ အႏုိင္က်င့္ေစာ္ကားမႈေတြ က်ဳးလြန္သူေတြရဲ႕ အမည္မည္းစာရင္းထဲ ပထမဆုံး အႀကိမ္အျဖစ္နဲ႔ ျမန္မာစစ္တပ္ကုိ ကုလသမဂၢက ထည့္သြင္းလုိက္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ကေတာ့ ရခုိင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပုိင္းက ႐ုိဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ သူတို႔ေနရပ္ရင္းေတြ ကေန ထြက္ေျပးသြားၾကေအာင္ ထိတ္လန္႔တုန္လႈပ္ေအာင္ ဒဏ္ခတ္တဲ့အေနနဲ႔ လိင္ပုိင္း ဆုိင္ရာ ေစာ္ကားတဲ့ မဟာဗ်ဳဟာကုိ က်င့္သုံးခဲ့ေၾကာင္း ကုလ သမဂၢ လုံၿခံဳေရးေကာင္စီကုိ တင္သြင္းခဲ့တဲ့ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ Antonio Guterres ရဲ႕ အစီရင္ခံစာက ေဖာ္ျပခဲ့တာပါ။

၂၀၁၆ ေအာက္တိုဘာလနဲ႔ ၂၀၁၇ ၾသဂုတ္လေတြတုန္းက ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ရခုိင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း အၾကမ္းဖက္တုိက္ခုိက္မႈေတြ အတြင္း ျမန္မာစစ္တပ္နဲ႔ လံုျခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔ဝင္ေတြရဲ႕ နယ္ေျမရွင္းလင္းမႈေတြမွာ ရိုဟင္ဂ်ာမူဆလင္ေတြအေပၚ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္ လွတဲ့ လိင္ပိုင္းဆုိင္ရာအၾကမ္းဖက္မႈေတြ၊ မတရား ျပဳက်င့္မႈေတြလုပ္ေဆာင္ခဲ့သလို ႐ုိဟင္ဂ်ာေတြ ေနရပ္ကေန ထြက္ေျပးေအာင္ လုပ္ခဲ့သလုိ ေနရပ္ျပန္မလာရဲေအာင္ပါ စနစ္တက် တြက္ခ်က္ လုပ္ေဆာင္ခဲ့ ေၾကာင္းလည္း ကုလအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္က စြပ္စဲြေျပာဆိုထားပါတယ္။

အခုလိုမ်ိဳး ျမန္မာ့တပ္မေတာ္အေပၚ ကုလသမဂၢက ပထမဆံုးအၾကိမ္ လိင္ပိုင္းဆုိင္ရာအၾကမ္းဖက္အႏုိင္က်င့္ေစာ္ကားတဲ့စာရင္းထဲ ထည့္သြင္းလိုက္တဲ့ အေပၚ ျမန္မာ့စစ္တပ္အၾကီးအကဲေတြအပါအဝင္ ျမန္မာအစိုးရတာဝန္ရွိသူေတြအေနနဲ႔ ဒီအျဖစ္အပ်က္အေပၚ အေလးအနက္ထား စံုစမ္းစစ္ေဆးသင့္ၿပီ လုိ႔ျမန္မာ့ႏုိင္ငံေရးအကဲခတ္ေဒါက္တာခင္ေဇာ္ဝင္းက သံုးသပ္ပါတယ္။

“ဒီ report က ေတာ္ေတာ္ေလးကို ျပင္းထန္တယ္။ တခါမွ ဒါမ်ဳိး အရင္က မလုပ္ဖူးဘူး။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ အဲဒါအျပင္ အေထြေထြ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ Antonio Guterres ေျပာတဲ့ေဝါဟာရ၊ စကားအသံုးအႏႈန္းေတြက ေတာ္ေတာ္ကို ျပင္းထန္တယ္။ အာရွမွာ ဆိုရင္ တို႔တႏိုင္ငံတည္းပဲ။ က်န္တဲ့ ႏုိင္ငံေတြ အားလံုးဟာ အာဖရိက ဆုိးဆိုးဝါးဝါးေနရာေတြ၊ ၿပီးေတာ့လည္း အေရွ႕အလယ္ပိုင္း ေနရာေတြ၊ အဆိုးဆံုးကေတာ့ ဘာေျပာတယ္ မွတ္တုံုး။ ဘုိကိုဟာရမ္၊ ႏုိင္ဂ်ီးရီးယားက အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႔ေလ။ ကဲ- အဲဒါနဲ႔ တန္းတူ ျဖစ္သြားၿပီ။ ေတာ္႐ံုတန္႐ံုလူဆိုလုိ႔ရွိရင္ ရွက္လုိ႔ ေသမယ္ေလကြာ။ ဆိုတဲ့အခါက်ေတာ့ ျမန္မာျပည္ရဲ႕ တပ္မေတာ္ဆိုတဲ့ဟာက ဘယ္ေလာက္အထိ အေျခအေနဆိုးေနလဲဆိုတာ ကြင္းကြင္းျပေနတာပဲ။ ဒါက NGOs ေတြ၊ Human Rights အဖြဲ႔ေတြက ေျပာတာ မဟုတ္ဘူး။ ကုလသမဂၢက ထုတ္တဲ့ report ျဖစ္ေနတယ္။ ေတာ္ေတာ္ေလးကို ျပင္းထန္တယ္။ ဒါကို သူတို႔အေနနဲ႔ ကိုင္တြယ္မယ္၊ Atonement ေပါ့ကြာ၊ ဒီဥစၥာကို ေျပျပစ္ေအာင္လုပ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ တကယ္ကို ေအာက္ေျခကေန စၿပီးေတာ့ လုပ္ရလိမ့္မယ္။ အခု ႏုိင္ငံေတာ္အတုိင္ပင္ခံ ပုဂၢိဳလ္ေျပာေနသလို ‘ မဟုတ္ပါဘူး၊ ဒါေတြက အမွားေတြပါ၊ ဘာ..ညာ’ ေလွ်ာက္ၿပီးေတာ့ ေဝ့လည္ေၾကာင္ပတ္လုပ္ေနလုိ႔ အလကားပဲ။ ကာယကံရွင္ ျဖစ္တဲ့ စစ္တပ္ရဲ႕ဦးစီးခ်ဳပ္ကလည္း ဒီဥစၥာေတြကို သူ႔အေနနဲ႔က ဘယ္လို လုပ္မလဲဆိုတာ ေၾကညာရေတာ့မယ္။ ဘာလို႔လဲဆို ဒီဥစၥာက ျမန္မာျပည္နဲ႔ ျမန္မာျပည္စစ္တပ္ရဲ႕ အနာဂါတ္ကို ညႊန္း ေနၿပီ။ ေတာ္ေတာ္ေလးကို ဒီဥစၥာက ျပင္းထန္တယ္။”

အၾကမ္းဖက္တုိက္ခုိက္မႈေတြေၾကာင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္သြားသူေတြထဲ လိင္ပိုင္းဆုိင္ရာအႏုိင္က်င့္ ေစာ္ ကား ခံရသူေတြ မတရား ျပဳက်င့္ခံရတဲ့ မူဆလင္အမ်ိဳးသမီးေတြ မိန္းကေလးငယ္ေတြ ေျမာက္ျမားစြာပါဝင္ၿပီး အခုခ်ိန္အထိ စိတ္ ပိုင္းဆုိင္ရာ ထိခုိက္မႈေတြနဲ႔အတူ မလံုျခံဳမႈေတြကို ခံစားေနရဆဲျဖစ္တယ္လို႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ေရာက္ ဒုကၡသည္ေတြက ေျပာပါတယ္။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံ ေကာ့ဇက္ဘဇားအနီးက ဘာလုခါလီ ဒုကၡသည္ စခန္းေန ဦးအီစလံက သူကုိယ္တုိင္ေတြ႔ၾကံဳခဲ့ရတဲ့ အျဖစ္ အပ်က္ေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ အခုလိုေျပာျပပါတယ္။

“အမ်ားႀကီးပဲ၊ အဲဒီလို လိင္ပိုင္းဆုိင္ရာအၾကမ္းဖက္ခံရတဲ့ အမ်ဳိးသမီးေတြ အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္ခင္ဗ်ာ။ ဒီ ဘာလုခါလီ ဒုကၡသည္ စခန္း နဲ႔ ကူတူ ပေလာင္ စခန္းမွာလည္း ရွိေသးတယ္။ က်ေနာ္ကိုယ္တုိင္ ျမင္ေတြ႔ခဲ့တာပါ။ သူတို႔က ရြာတရြာကို ဝုိင္းလုိက္တယ္၊ ဝုိင္းၿပီးေတာ့ အမ်ဳိးသမီးနဲ႔ ေယာက္က်ား ေလးေတြကို သီးသန္႔ခြဲလိုက္တယ္။ အုပ္စုလိုက္ ခြဲထားတယ္။ အဲဒီကေရြးၿပီးေတာ့ အဓမၼ ျပဳက်င့္တာ၊ အဲလို လိင္ပိုင္းဆုိင္ရာ ေစာ္ကားတာ။ ေနာက္ မဖြယ္မရာလုပ္တာ။ တခ်ဳိ႕အမ်ဳိးသမီးေတြဆို ထမိန္ခၽြတ္တယ္။ ေနာက္ ခႏၶာတကုိယ္လံုးကို လက္နဲ႔ ပိုက္ဆံရွာသလို၊ ေရႊေငြရွာသလုိ လက္နဲ႔ ညႇစ္တာရွိတယ္။ ေနာက္ အမ်ားႀကီးပဲ အဓမၼက်င့္ခံရတယ္။ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ ဘာလုခါလီ-ဝမ္းမွာလည္း အမ်ားႀကီးပဲ။ က်ေနာ္ေနခဲ့တဲ့ေနရာမွာလည္း အမ်ားႀကီး ရွိတယ္။ ေနာက္ တျခားေနရာ မွာလည္း အမ်ားအျပား ရွိေသးပါတယ္ခင္ဗ်။”

ျမန္မာစစ္တပ္ကေတာ့ ႏုိင္ငံတကာက စြပ္စဲြေနသလုိ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ မရွိေၾကာင္းနဲ႔ က်ဳးလြန္သူေတြကုိလည္း ေဖာ္ထုတ္ အေရးယူ တာေတြ ရွိေၾကာင္း ေျပာဆုိထားသလုိ၊ ဒီသီတင္းပတ္ထဲမွာပဲ ျမန္မာစစ္တပ္က အရာရွိနဲ႔စစ္သည္ ၇ ဦးကုိ စစ္တပ္က ထုတ္ပယ္ၿပီး ေထာင္ဒဏ္ ၁၀ ႏွစ္ အျပစ္ေပးလုိက္ေၾကာင္း ေၾကညာခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အခုလို ကုလအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ ကိုယ္တိုင္က သတင္းအတိအက်ေျပာဆိုလာတဲ့ အေပၚမွာ ေတာ့ ျမန္မာ စစ္တပ္တာဝန္ရွိသူေတြဘက္က ျဖစ္ရပ္ေတြကို စံုစမ္း စစ္ေဆးသင့္သလို တရားဥပေဒပိုင္းအရ စီရင္ဆံုးျဖတ္ေပးသင့္တယ္လို႔လည္း ေဒါက္တာခင္ေဇာ္ဝင္းကေျပာပါတယ္။

“တုိင္းျပည္အတြက္ေကာ၊ စစ္တပ္အတြက္ေကာရဲ႕အနာဂါတ္ကိုေကာ လူႀကီးဆန္ဆန္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ဒီဥစၥာေတြက လုပ္ရေတာ့ မွာပဲ။ ျငင္းဆန္ေနလို႔၊ ဘူးခံေနလို႔ဆိုရင္ေတာ့ မွားၿပီးရင္း မွားအံုးမွာပဲ။ ဒီဥစၥာကိုေျပာခ်င္တာ နံပါတ္တစ္က ရင္ဆိုင္ပါ။ ေနာက္ၿပီး ေတာ့ ခံစားခဲ့ရတဲ့လူေတြက သူတို႔ဘက္က ၾကည့္ၿပီးေတာ့ သူတို႔ေက်နပ္ေအာင္ လုပ္ေပးပါ။ ဒီႏွစ္ခုပဲ၊ စစ္သား စစ္ဗိုလ္ဆိုလုိ႔ရွိရင္ ဒီဥစၥာကို ရင္ဆုိင္ၿပီးေတာ့ ကိုင္တြယ္ပါ။ ဒီတခုပဲ ကိုယ္ေျပာခ်င္ ပါတယ္။”

ရခုိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပုိင္းက တေက်ာ့ျပန္ ပဋိပကၡေတြေၾကာင့္ အိ္မ္နီးခ်င္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံကုိ ထြက္ေျပးခဲ့ၾကရတဲ့ ဒုကၡသည္ ၇ သိန္း ေလာက္အနက္ အမ်ားစုဟာ ျပင္းထန္တဲ့ လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာ အႏုိင္က်င့္ ေစာ္ကားမႈေတြေၾကာင့္ စိတ္ပုိင္း၊ ႐ုပ္ပုိင္း ေ၀ဒနာေတြ ခံစားေနၾကရဆဲ ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံမွာ ဒုကၡသည္ေတြကုိ ကူညီေနတဲ့ ႏုိင္ငံတကာ ေဆးဖက္ဆုိင္ရာ ၀န္ထမ္း ေတြနဲ႔ အကူအညီေပးေရး ၀န္ထမ္းေတြရဲ႕ မွတ္တမ္းေတြကုိ လည္း အစီရင္ခံစာမွာ ကုိးကား ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ျမန္မာစစ္တပ္ အပါအ၀င္ လက္နက္ကုိင္ ပဋိပကၡေတြအတြင္း လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာ အႏုိင္က်င့္ေစာ္ကားမႈေတြ က်ဳးလြန္တယ္လုိ႔ စာရင္း သြင္းခံထားရတဲ့ အစုိးရေတြ၊ လက္နက္ကုိင္အဖဲြ႔ေတြနဲ႔ အစြန္းေရာက္အုပ္စု စုစုေပါင္း ၅၁ ခုနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ တနလၤာေန႔ လုံၿခံဳေရး ေကာင္စီမွာ အာ႐ုံစုိက္ ေဆြးေႏြး လိမ့္မယ္လုိ႔လည္း ေမွ်ာ္လင့္ရပါတယ္။

သိန္းခ်ီတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာမူဆလင္ေတြကို ျမန္မာႏိုင္ငံကေန ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္ ေမာင္းထုတ္ေနတယ္ ဆိုတဲ့ စြပ္စြဲခ်က္နဲ႔ အျပည္ျပည္ ဆိုင္ရာ ရာဇဝတ္ျပစ္မႈ ဆိုင္ရာခံုရံုး ICC က စံုစမ္းစစ္ေဆးခြင့္ျပဳဖို႔ ICC ေရွ႕ေနခ်ဳပ္ က ေတာင္းဆိုထားသလို အခုလုိ ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ကိုယ္တုိင္ ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕ ရိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ လိင္ပိုင္းဆုိင္ရာအၾကမ္းဖက္လုပ္ရပ္ေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ အစီ ရင္ခံစာထုတ္ျပန္ေျပာဆိုခ်က္ခဲ့တဲ့အတြက္ ရခုိင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းက ရိုဟင္ဂ်ာေတြအေရး ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ လက္ေတြ႔က်တဲ့ ေျဖရွင္းေဆာင္ရြက္မႈေတြေဆာင္ရြက္သင့္ၿပီလို႔လည္း အကဲခတ္ေတြက တုိက္တြန္းပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG