သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ဗ်သနတရား ပ်က္စီးျခင္း (၅) ပါး


Armed soldiers and police move in during a demonstration against the military coup in Mawlamyine in Mon State on February 12, 2021. (Photo by STR / AFP)
ဗ်သနတရား ပ်က္စီးျခင္း (၅) ပါး
please wait

No media source currently available

0:00 0:05:26 0:00
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

ဗုဒၶဘာသာဝင္ေတြ ဘုရားရွစ္ခုိးတဲ့အခါမွာ ဗ်သနတရား (၅) ပါးတို႔မွ အခါခပ္သိမ္း ကင္းလြတ္ၿငိမ္းပါေစဆိုၿပီး ဆုေတာင္းေလ့ ရိွပါတယ္။ ဗ်သနတရားဟာ ပ်က္စီးျခင္း (၅) ပါး။ အေဆြအမ်ဳိး ပ်က္စီးျခင္း၊ ေရာဂါေၾကာင့္ပ်က္စီးျခင္း၊ စီးပြားဥစၥာပ်က္စီးျခင္း၊ အက်င့္သီလပ်က္စီးျခင္း နဲ႔ အမွန္တရားပ်က္စီးျခင္း စတာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ပ်က္စီးျခင္း (၅) ပါးကို စစ္အာဏာရွင္ေခတ္တုိင္းမွာ ႀကံဳေတြ႔ရပါတယ္။ ၁၉၆၂ စစ္အာဏာသိမ္းခ်ိန္ကစၿပီး လူဦးေရစာရင္းလုပ္တဲ့ ၂၀၁၄ အထိ လူေပါင္း (၉) သန္းေက်ာ္ အေသအေပ်ာက္ ရိွႏိုင္တယ္လို႔ လန္ဒန္အေျခစိုက္ သုေတသီ Guy Horton က သူ႔စာတမ္းမွာ ခန္႔မွန္းထားပါတယ္။

စစ္ဆင္ေရးေၾကာင့္ ဒုကၡေရာက္ၿပီး ေသဆံုးရသူ (၆) သိန္းေက်ာ္ ရိွမယ္လို႔ Transnational Institute က ၂၀၀၅ မွာ ခန္႔မွန္းပါတယ္။ နာဂစ္မုန္တိုင္းေၾကာင့္ ေသဆံုးသူကေတာ့ တသိန္းခြဲနီးပါး ရိွပါတယ္။ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးလုပ္ေနတုန္း KIA ကခ်င္တပ္ဖြဲ႔နဲ႔ စစ္ျပန္ျဖစ္လို႔ တပ္မေတာ္သား (၅၀၀၀) နဲ႔ ကခ်င္တပ္သား (၁၀၀၀) ေသဆံုးတယ္လို႔ Jane’s Intelligence စာေစာင္က ခန္႔မွန္းပါတယ္။ အၿငိမ္းစား စစ္ဗိုလ္သမၼတလုပ္လည္း လက္ရိွစစ္ဗိုလ္ကို မထိန္းႏိုင္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ စစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြ ႀကီးစိုးတိုင္း ျမန္မာျပည္သားေတြဟာ ပ်က္စီးျခင္း (၅) ပါး ရင္ဆိုင္ေနရတာ ျဖစ္ပါတယ္။

တိုင္းျပည္စီးပြားေရး နာလန္ထခ်ိန္နဲ႔ စစ္အာဏာသိမ္းခ်ိန္ တိုက္ဆိုင္တဲ့ အစဥ္အလာ ရိွပါတယ္။ ဒုတိယကမာၻစစ္မျဖစ္မီ ႏွစ္အနည္းငယ္မွာ ျမန္မာျပည္ရဲ ႔ ပို႔ကုန္သြင္းကုန္ ပမာဏဟာ ထိုင္း၊ ဗိယက္နမ္၊ အင္ဒိုေနရွား၊ အိႏိၵယနဲ႔ တရုတ္တို႔ထက္ မ်ားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ လြတ္လပ္ေရးရၿပီးေနာက္ပိုင္း ၁၉၅၀ က ၁၉၉၅ အထိ (၄၅) ႏွစ္ကာလမွာ ျမန္မာျပည္သားေတြရဲ ႔ ဝင္ေငြဟာ အေရွ ႔ေတာင္အာရွမွာ အနည္းဆံုး ျဖစ္ေနတာ ေတြ႔ရတယ္လို႔ ပါေမာကၡ ဦးခင္ေမာင္ၾကည္နဲ႔ စီးပြားေရးပညာရွင္အဖြဲ႔က ဆိုပါတယ္။ ၁၉၅၀ ကစတဲ့ ျပည္ေတာ္သာစီမံကိန္းမွာ လိုအပ္တဲ့ စီးပြားေရးအေျခခံကို တည္ေဆာက္ႏုိင္တဲ့အတြက္ စီးပြားေရးတုိးတက္ဖို႔ အေျခအေနေကာင္းေနတုန္း စစ္အာဏာသိမ္းတာ ျဖစ္ပါတယ္။ စစ္အာဏာသိမ္းတဲ့ ၁၉၆၂ ကစၿပီး ျမန္မာစီးပြားေရး နာလန္မထူႏုိင္ေတာ့တာ ၁၉၈၈ လူထုအံုၾကြမႈႀကီး ျဖစ္ေပၚလာတဲ့အထိပါပဲ။

ပါလီမန္ဒီမိုကေရစီေခတ္မွာ တိုင္းရင္းသားလုပ္ငန္းရွင္ လူတန္းစား ေပၚထြက္လာပါတယ္။ ၁၉၅၀ ဝန္းက်င္က ရန္ကုန္နဲ႔ အင္းစိန္တဝိုက္မွာ အေသးစားလုပ္ငန္းသစ္ေတြ မိႈလိုေပါက္လာပါတယ္။ အစိုးရက ပုဂၢလိကလုပ္ငန္းကို အားေပးၿပီး ႏို္င္ငံေရးကင္းတဲ့ ဘက္မလိုက္တဲ့ အမႈထမ္းစနစ္ကို တည္ေထာင္ပါတယ္။ လူမ်ဳိးေပါင္းစံု စီးပြားေရးလုပ္တဲ့ လူ႔အဖြဲ႔အစည္း ထြန္းကားဖို႔ အေျခအေနေတြ ရိွလာပါတယ္။ အလုပ္သမားသမဂၢ၊ ဘာသာေရး၊ လူမႈေရးနဲ႔ လုပ္ငန္းဆုိင္ရာ အသင္းအဖြဲ႔ေတြ အမ်ားအျပား ေပၚေပါက္ေနတာမို႔ အရပ္သားအဖြဲ႔အစည္း ရွင္သန္ၿပီး ၾသဇာရိွလာဖို႔ အလားအလာ ရိွပါတယ္။ ဒီလိုအခါမွာ စီးပြားေရးအသိုင္းအဝိုင္းက အာဏာရိွလာၿပီး ျပည္တြင္းစစ္ေၾကာင့္ အေရးပါလာတဲ့ စစ္တပ္အခန္းက႑ဟာ ေသးသိမ္သြားႏိုင္တာမို႔ အာဏာသိမ္းလိုက္တာလုိ႔ သံုးသပ္ၾကပါတယ္။

ဆိုရွယ္လစ္လမ္းစဥ္ကို တျပည္လံုးက လက္မခံတဲ့အခါမွာ ေစ်းကြက္စီးပြားေရးကို က်င့္သံုးမယ္လို႔ စစ္အစိုးရက ေၾကညာပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ လြတ္လပ္တဲ့ ေစ်းကြက္မဟုတ္ဘဲ ေနရာတိုင္းစစ္ဗိုလ္က ခ်ဳပ္ကိုင္ထားတဲ့ ေစ်းကြက္ ျဖစ္ေနပါတယ္။ ျပည္တြင္းျပည္ပ ကုမၸဏီ (သို႔မဟုတ္) အစိုးရေတြနဲ႔ တိုးတိုးတိတ္တိတ္ ပူးတြဲလုပ္ကိုင္တာဟာ ပိုၿပီးအက်ဳိးရိွတယ္လို႔ စစ္အုပ္စုက ယူဆပါတယ္။ ေနျပည္ေတာ္ တည္ေဆာက္ၿပီး ႀကံ့ဖြံ႔အစိုးရ ဖြဲ႔စည္းႏိုင္တာကို ေအာင္ျမင္မႈအျဖစ္ စစ္အုပ္စုက သတ္မွတ္ပါတယ္။ တခ်ိန္တည္းမွာပဲ ျမန္မာျပည္သား သံုးသန္းေလာက္ ထိုင္းႏိုင္ငံမွာ အလုပ္လုပ္ေနၾကပါတယ္။ တိုင္းျပည္ဆင္းရဲႏြမ္းပါးခ်ိန္မွာ အာဏာရွင္အမိန္္႔နဲ႔ တည္ေဆာက္တဲ့ ေနျပည္ေတာ္ဟာ တုိင္းျပည္ရဲ ႔ ဝန္ထုပ္ဝန္ပိုး ျဖစ္လာပါတယ္။ တိုင္းသူျပည္သား အမ်ားစုကေတာ့ ၾကာေလဆင္းရဲတြင္းနက္ေလ ျဖစ္ေနပါတယ္။

စစ္အာဏာသိမ္းတဲ့ျဖစ္စဥ္မွာ အက်င့္သီလနဲ႔ အမွန္တရား လံုးဝပ်က္စီးသြားပါတယ္။ ဦးႏုအစိုးရက ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေနဝင္းကို သမၼတရာထူး မေပးလို႔ စစ္အာဏာသိမ္းရတာလုိ႔ သတင္းစံုတဲ့ လူႀကီးေတြေျပာေလ့ ရိွပါတယ္။ ဗိုလ္သန္းေရႊကေတာ့ ပိုၿပီးလွည့္ကြက္မ်ားပါတယ္။ စစ္ဗိုလ္ေဟာင္းႀကီးစိုးတဲ့ ႀကံ့ဖြံ႔ပါတီ အၿမဲတမ္း အာဏာရဖို႔ စီစဥ္ပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲ အျပတ္အသတ္ရွံဳးေတာ့ အႀကံကုန္ၿပီး စစ္အာဏာသိမ္းပါတယ္။ ဗိုလ္ေနဝင္းနဲ႔ ဗိုလ္သန္းေရႊဟာ မိမိရာထူးသက္တမ္း ကုန္ဆံုးသြားတဲ့ေနာက္ပိုင္း အႏွစ္ (၂၀) ေက်ာ္အထိ အာဏာ လက္ကိုင္ထားႏိုင္ခဲ့ၾကပါတယ္။

မိမိအလွည့္ေရာက္မွ ရာထူးသက္တမ္းကုန္ရင္ ေမ်ာက္သစ္ကိုင္းလြတ္ ျဖစ္ရမွာကို ေတြးေၾကာက္ၿပီး တပ္ခ်ဳပ္မင္းေအာင္လိႈင္က စစ္အာဏာသိမ္းတာလို႔ သံုးသပ္ၾကပါတယ္။ ျပည္သူကိုယ္စားလွယ္အစိုးရ ၾသဇာအာဏာရိွလာေလေလ စစ္ေခါင္းေဆာင္ပိုင္းရဲ ႔ အခြင့္ထူးေတြ ဆံုးရႈံးေလေလ ျဖစ္လာမွာကို လက္မခံႏိုင္ၾကပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ ပ်က္စီးျခင္း (၅) ပါးကို သယ္ေဆာင္လာတဲ့ စစ္ဗိုလ္ကိုယ္စားျပဳအစိုးရကို ျပည္သူလူထုက ဘယ္ေတာ့မွ လက္ခံမွာ မဟုတ္တာကေတာ့ ေသခ်ာေနၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။


==Unicode==

ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တွေ ဘုရားရှစ်ခိုးတဲ့အခါမှာ ဗျသနတရား (၅) ပါးတို့မှ အခါခပ်သိမ်း ကင်းလွတ်ငြိမ်းပါစေဆိုပြီး ဆုတောင်းလေ့ ရှိပါတယ်။ ဗျသနတရားဟာ ပျက်စီးခြင်း (၅) ပါး။ အဆွေအမျိုး ပျက်စီးခြင်း၊ ရောဂါကြောင့်ပျက်စီးခြင်း၊ စီးပွားဥစ္စာပျက်စီးခြင်း၊ အကျင့်သီလပျက်စီးခြင်း နဲ့ အမှန်တရားပျက်စီးခြင်း စတာတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ပျက်စီးခြင်း (၅) ပါးကို စစ်အာဏာရှင်ခေတ်တိုင်းမှာ ကြုံတွေ့ရပါတယ်။ ၁၉၆၂ စစ်အာဏာသိမ်းချိန်ကစပြီး လူဦးရေစာရင်းလုပ်တဲ့ ၂၀၁၄ အထိ လူပေါင်း (၉) သန်းကျော် အသေအပျောက် ရှိနိုင်တယ်လို့ လန်ဒန်အခြေစိုက် သုတေသီ Guy Horton က သူ့စာတမ်းမှာ ခန့်မှန်းထားပါတယ်။

စစ်ဆင်ရေးကြောင့် ဒုက္ခရောက်ပြီး သေဆုံးရသူ (၆) သိန်းကျော် ရှိမယ်လို့ Transnational Institute က ၂၀၀၅ မှာ ခန့်မှန်းပါတယ်။ နာဂစ်မုန်တိုင်းကြောင့် သေဆုံးသူကတော့ တသိန်းခွဲနီးပါး ရှိပါတယ်။ ဦးသိန်းစိန်အစိုးရ အသွင်ကူးပြောင်းရေးလုပ်နေတုန်း KIA ကချင်တပ်ဖွဲ့နဲ့ စစ်ပြန်ဖြစ်လို့ တပ်မတော်သား (၅၀၀၀) နဲ့ ကချင်တပ်သား (၁၀၀၀) သေဆုံးတယ်လို့ Jane’s Intelligence စာစောင်က ခန့်မှန်းပါတယ်။ အငြိမ်းစား စစ်ဗိုလ်သမ္မတလုပ်လည်း လက်ရှိစစ်ဗိုလ်ကို မထိန်းနိုင်ပါဘူး။ ဒါကြောင့် စစ်ခေါင်းဆောင်တွေ ကြီးစိုးတိုင်း မြန်မာပြည်သားတွေဟာ ပျက်စီးခြင်း (၅) ပါး ရင်ဆိုင်နေရတာ ဖြစ်ပါတယ်။

တိုင်းပြည်စီးပွားရေး နာလန်ထချိန်နဲ့ စစ်အာဏာသိမ်းချိန် တိုက်ဆိုင်တဲ့ အစဉ်အလာ ရှိပါတယ်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မဖြစ်မီ နှစ်အနည်းငယ်မှာ မြန်မာပြည်ရဲ့ ပို့ကုန်သွင်းကုန် ပမာဏဟာ ထိုင်း၊ ဗိယက်နမ်၊ အင်ဒိုနေရှား၊ အိန္ဒိယနဲ့ တရုတ်တို့ထက် များပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက်ပိုင်း ၁၉၅၀ က ၁၉၉၅ အထိ (၄၅) နှစ်ကာလမှာ မြန်မာပြည်သားတွေရဲ့ ဝင်ငွေဟာ အရှေ့တောင်အာရှမှာ အနည်းဆုံး ဖြစ်နေတာ တွေ့ရတယ်လို့ ပါမောက္ခ ဦးခင်မောင်ကြည်နဲ့ စီးပွားရေးပညာရှင်အဖွဲ့က ဆိုပါတယ်။ ၁၉၅၀ ကစတဲ့ ပြည်တော်သာစီမံကိန်းမှာ လိုအပ်တဲ့ စီးပွားရေးအခြေခံကို တည်ဆောက်နိုင်တဲ့အတွက် စီးပွားရေးတိုးတက်ဖို့ အခြေအနေကောင်းနေတုန်း စစ်အာဏာသိမ်းတာ ဖြစ်ပါတယ်။ စစ်အာဏာသိမ်းတဲ့ ၁၉၆၂ ကစပြီး မြန်မာစီးပွားရေး နာလန်မထူနိုင်တော့တာ ၁၉၈၈ လူထုအုံကြွမှုကြီး ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့အထိပါပဲ။

ပါလီမန်ဒီမိုကရေစီခေတ်မှာ တိုင်းရင်းသားလုပ်ငန်းရှင် လူတန်းစား ပေါ်ထွက်လာပါတယ်။ ၁၉၅၀ ဝန်းကျင်က ရန်ကုန်နဲ့ အင်းစိန်တဝိုက်မှာ အသေးစားလုပ်ငန်းသစ်တွေ မှိုလိုပေါက်လာပါတယ်။ အစိုးရက ပုဂ္ဂလိကလုပ်ငန်းကို အားပေးပြီး နိုင်ငံရေးကင်းတဲ့ ဘက်မလိုက်တဲ့ အမှုထမ်းစနစ်ကို တည်ထောင်ပါတယ်။ လူမျိုးပေါင်းစုံ စီးပွားရေးလုပ်တဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်း ထွန်းကားဖို့ အခြေအနေတွေ ရှိလာပါတယ်။ အလုပ်သမားသမဂ္ဂ၊ ဘာသာရေး၊ လူမှုရေးနဲ့ လုပ်ငန်းဆိုင်ရာ အသင်းအဖွဲ့တွေ အများအပြား ပေါ်ပေါက်နေတာမို့ အရပ်သားအဖွဲ့အစည်း ရှင်သန်ပြီး သြဇာရှိလာဖို့ အလားအလာ ရှိပါတယ်။ ဒီလိုအခါမှာ စီးပွားရေးအသိုင်းအဝိုင်းက အာဏာရှိလာပြီး ပြည်တွင်းစစ်ကြောင့် အရေးပါလာတဲ့ စစ်တပ်အခန်းကဏ္ဍဟာ သေးသိမ်သွားနိုင်တာမို့ အာဏာသိမ်းလိုက်တာလို့ သုံးသပ်ကြပါတယ်။

ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ကို တပြည်လုံးက လက်မခံတဲ့အခါမှာ ဈေးကွက်စီးပွားရေးကို ကျင့်သုံးမယ်လို့ စစ်အစိုးရက ကြေညာပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ လွတ်လပ်တဲ့ ဈေးကွက်မဟုတ်ဘဲ နေရာတိုင်းစစ်ဗိုလ်က ချုပ်ကိုင်ထားတဲ့ ဈေးကွက် ဖြစ်နေပါတယ်။ ပြည်တွင်းပြည်ပ ကုမ္ပဏီ (သို့မဟုတ်) အစိုးရတွေနဲ့ တိုးတိုးတိတ်တိတ် ပူးတွဲလုပ်ကိုင်တာဟာ ပိုပြီးအကျိုးရှိတယ်လို့ စစ်အုပ်စုက ယူဆပါတယ်။ နေပြည်တော် တည်ဆောက်ပြီး ကြံ့ဖွံ့အစိုးရ ဖွဲ့စည်းနိုင်တာကို အောင်မြင်မှုအဖြစ် စစ်အုပ်စုက သတ်မှတ်ပါတယ်။ တချိန်တည်းမှာပဲ မြန်မာပြည်သား သုံးသန်းလောက် ထိုင်းနိုင်ငံမှာ အလုပ်လုပ်နေကြပါတယ်။ တိုင်းပြည်ဆင်းရဲနွမ်းပါးချိန်မှာ အာဏာရှင်အမိန့််နဲ့ တည်ဆောက်တဲ့ နေပြည်တော်ဟာ တိုင်းပြည်ရဲ့ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး ဖြစ်လာပါတယ်။ တိုင်းသူပြည်သား အများစုကတော့ ကြာလေဆင်းရဲတွင်းနက်လေ ဖြစ်နေပါတယ်။

စစ်အာဏာသိမ်းတဲ့ဖြစ်စဉ်မှာ အကျင့်သီလနဲ့ အမှန်တရား လုံးဝပျက်စီးသွားပါတယ်။ ဦးနုအစိုးရက ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်းကို သမ္မတရာထူး မပေးလို့ စစ်အာဏာသိမ်းရတာလို့ သတင်းစုံတဲ့ လူကြီးတွေပြောလေ့ ရှိပါတယ်။ ဗိုလ်သန်းရွှေကတော့ ပိုပြီးလှည့်ကွက်များပါတယ်။ စစ်ဗိုလ်ဟောင်းကြီးစိုးတဲ့ ကြံ့ဖွံ့ပါတီ အမြဲတမ်း အာဏာရဖို့ စီစဉ်ပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲ အပြတ်အသတ်ရှုံးတော့ အကြံကုန်ပြီး စစ်အာဏာသိမ်းပါတယ်။ ဗိုလ်နေဝင်းနဲ့ ဗိုလ်သန်းရွှေဟာ မိမိရာထူးသက်တမ်း ကုန်ဆုံးသွားတဲ့နောက်ပိုင်း အနှစ် (၂၀) ကျော်အထိ အာဏာ လက်ကိုင်ထားနိုင်ခဲ့ကြပါတယ်။

မိမိအလှည့်ရောက်မှ ရာထူးသက်တမ်းကုန်ရင် မျောက်သစ်ကိုင်းလွတ် ဖြစ်ရမှာကို တွေးကြောက်ပြီး တပ်ချုပ်မင်းအောင်လှိုင်က စစ်အာဏာသိမ်းတာလို့ သုံးသပ်ကြပါတယ်။ ပြည်သူကိုယ်စားလှယ်အစိုးရ သြဇာအာဏာရှိလာလေလေ စစ်ခေါင်းဆောင်ပိုင်းရဲ့ အခွင့်ထူးတွေ ဆုံးရှုံးလေလေ ဖြစ်လာမှာကို လက်မခံနိုင်ကြပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ ပျက်စီးခြင်း (၅) ပါးကို သယ်ဆောင်လာတဲ့ စစ်ဗိုလ်ကိုယ်စားပြုအစိုးရကို ပြည်သူလူထုက ဘယ်တော့မှ လက်ခံမှာ မဟုတ်တာကတော့ သေချာနေပြီ ဖြစ်ပါတယ်။

မွတ္ခ်က္မ်ားဖတ္ရန္

XS
SM
MD
LG