တရုတ်၊ အစ္စရေးနဲ့ မြန်မာတို့ဟာ သတင်းစာဆရာတွေကို အကျဥ်းချရာမှာ အဆိုးဆုံး တိုင်းပြည်တွေ ဖြစ်ကြပါတယ်။ တကမ္ဘာလုံးမှာ သတင်းထောက် အနည်းဆုံး ၃၆၁ ယောက်ဟာ အကျဥ်းကျနေကြတာကို သတင်းစာဆရာများ ကာကွယ်ရေး ကော်မတီ CPJ က စာရင်းတင်ထားပါတယ်။ Cristina Caicedo Smit ရဲ့ သတင်းဆောင်းပါးကို ဦးတင်မောင်သန်းက တင်ပြထားပါတယ်။
ဇန်နဝါရီ ၁ ရက်နေ့က စစ်ကောင်စီပြဌာန်းလိုက်တဲ့ အခန်း(၁၆) ခန်း၊ ပုဒ်မ(၈၈) ခု ပါဝင်တဲ့ ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေး ဥပဒေက ဘယ်လိုအချက်တွေကို အဓိက ထိန်းချုပ် ကာကွယ်ပေးနိုင်ပါသလဲ။ အွန်လိုင်း အသုံးပြုတဲ့ ပြည်သူတွေအတွက် ဘယ်လိုစိန်ခေါ်မှုတွေ ရှိလာနိုင်ပါလဲ။
စစ်ကောင်စီ ပြဌာန်းလိုက်တဲ့ ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေး ဥပဒေဟာ သတင်းလွတ်လပ်ခွင့်ကို ထိန်းချုပ်ဖို့ ကြိုးစားမှု ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံရေးရည်ရွယ်ချက်နဲ့ တင်းကြပ်တဲ့ လုပ်ရပ်လို့ မြင်တဲ့အကြောင်း မြန်မာသတင်းမီဒီယာကောင်စီ IPCM အတွင်းရေးမှူး ဦးတိုးဇော်လတ်က VOA ကို ပြောပါတယ်။ ဦးသိန်းထိုက်ဦးက ဆက်သွယ်မေးမြန်းထားပါတယ်။
မြန်မာစစ်တပ် အာဏာသိမ်းပြီး ၃ နှစ်ကျော် ကာလအတွင်း သတင်းသမားနဲ့ သတင်းလုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်နေသူ ၅၀ ကျော် ဖမ်းဆီးခံနေရသလို အသတ်ခံရသူ သတင်းသမား ၇ ယောက်ရှိတဲ့အကြောင်း Burma News Internation အဖွဲ့က ပြောဆိုပါတယ်။ အခမ်းအနားကို ကိုယ်တိုင်တက်ရောက်ခဲ့တဲ့ မညိုညိုလွင် သတင်းပေးပို့ထားပါတယ်။
မြန်မာနိုင်ငံမှာ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ဖိနှိပ်မှုတွေနဲ့ ရင်ဆိုင်နေကြရတဲ့ မီဒီယာသမားတွေကို အကူအညီပေးမယ့် အစီအစဉ်တခုကို ပြင်သစ်နိုင်ငံက နယ်စည်းမခြားသတင်းသမားများအဖွဲ့ (RSF) က ထိုင်းနိုင်ငံမှာ စတင်လိုက်ပါတယ်။
ပါကစ္စတန်မှာ လူသိများတဲ့ သတင်းထောက် Nadia Mirza ဟာ အွန်လိုင်းပေါ်ကနေအမြဲတမ်း သူမရဲ့ သတင်းတင်ဆက်မှုတွေနဲ့ ပတ်သက်လို့ လှောင်ပြောင်တိုက်ခိုက်ခြိမ်းခြောက်မှုတွေ ခံနေရပါတယ်။ ဒီလိုအမျိုးသမီးသတင်းသမားတွေကို ထိုးနှက်တိုက်ခိုက်မှုတွေဟာ ခုဆိုရင် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ပြဿနာဖြစ်လာနေတယ်လို့ အကဲခတ်တွေက ပြောပါတယ်။
ဟောင်ကောင်မှာ ဒီမိုကရေစီရေး အားပေးတဲ့ Stand News သတင်းဌာန နဲ့ ဒီသတင်းဌာနက အယ်ဒီတာချုပ်ဟောင်း နှစ်ဦးကို ဆူပူမှုတွေဖြစ်အောင် လှုံ့ဆော်မှုနဲ့ အပြစ်ရှိကြောင်း တရားရုံးက ဒီကနေ့ ဆုံးဖြတ်လိုက်ပါတယ်။
Dawei Watch အွန်လိုင်းသတင်းဌာနက သတင်းထောက် ၂ ယောက်ကို စစ်ကောင်စီက နှစ်ရှည်ထောင်ဒဏ်တွေ ဒီနှစ်ဆန်းပိုင်းက ချခဲ့တယ်လို့ Dawei Watch အယ်ဒီတာက ဒီနေ့ပြောကြားလိုက်ပါတယ်။
ပြီးခဲ့တဲ့ သြဂုတ် ၂၁ ရက်နေ့က မွန်ပြည်နယ် သတင်းသမားနှစ်ဦးနေအိမ်ကို စစ်ကောင်စီတပ်က ဝင်ရောက်စီးနင်းပြီး ပစ်ခတ်ခဲ့တာကြောင့် နှစ်ဦးလုံးသေဆုံးခဲ့တယ်လို့ RSF နယ်စည်းမခြား သတင်းထောက်များအဖွဲ့က ထုတ်ပြန်ပါတယ်။
ရခိုင်သတင်းထောက် ကိုမြတ်ဟိန်းထွန်းကို စစ်ကောင်စီက အကြမ်းဖက် ဥပဒေနဲ့ စစ်ခုံရုံးတင် စစ်ဆေးနေတယ်ဆိုတဲ့အပေါ် အပြင်းအထန် ကန့်ကွက်ကြောင်းနဲ့ သတင်းသမားတွေကို မတရားဖမ်းဆီးနေတဲ့ စစ်ကောင်စီလုပ်ရပ်ကို လွတ်လပ်တဲ့သတင်းမီဒီယာကောင်စီ (IPCM) က ရှုတ်ချလိုက်ပါတယ်။
ရခိုင်ဒေသတွင်းမီဒီယာတခုဖြစ်တဲ့ စစ်တွေအခြေစိုက် DMG သတင်းဌာနက သတင်းထောက်တဦးနဲ့ ရုံးဝန်ထမ်းတဦးကို ဥပဒေမဲ့ ထောင်ဒဏ်ချမှတ်တဲ့အပြင် DMG ၀န်ထမ်းတွေကို ဖမ်း၀ရမ်းထုတ်တဲ့လုပ်ရပ်ဟာ သတင်းသမားတွေအပေါ် စစ်ကောင်စီရဲ့ အညှိုးထားဖိနှိပ်မှုကို ပြသနေကြောင်း DMG တာ၀န်ခံအယ်ဒီတာ ကိုနေ၀င်းစံ က ဗွီအိုအေကို ပြောပါတယ်။
မြန်မာနိုင်ငံက လွတ်လပ်တဲ့ သတင်းဌာနတခုက သတင်းထောက် ၂ ယောက်ကို စစ်ကောင်စီက အပြစ်ဒဏ်ချလိုက်တဲ့အပေါ်မှာ ရှုတ်ချကြောင်း နယ်စည်းမခြား သတင်းထောက်များအဖွဲ့ RSF က ကြေညာချက်ထုတ်ပြန်ပြောဆိုလိုက်ပါတယ်။
နောက်ထပ်ကြည့်ရှုရန်
တရုတ်နိုင်ငံ၏ ကမ္ဘာတဝန်း ဖွံ့ဖြိုးမှုစီမံကိန်းများအတွက် အသုံးစရိတ်သည် ဒီရာစုနှစ် စတင်ကတည်းက ဒေါ်လာ ၁ ထရီလီယံခန့် တိုးလာခဲ့ပြီး ကမ္ဘာမှာ ဘဏ္ဍာငွေအများဆုံး ထောက်ပံ့တဲ့ နိုင်ငံဖြစ်လာပါသည်။