သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ ကန္႔သတ္ခံေနရဆဲ


၂၀၁၈ မတ္လ ၅ ရက္ေန႔တုန္းက ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ ၿငိမ္းစုစီဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရးအတြက္ ဆႏၵျပစဥ္

(Zawgyi/Unicode)

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္အေပၚ ကန္႔သတ္ ပိတ္ပင္ခံေနရဆဲပဲလို႔ ျမန္မာ့ လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာသူေတြက ေျပာပါတယ္။ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္အတြင္းမွာ ဆႏၵျပပြဲအမ်ားအျပား ရွိခဲ့ေပမယ့္လည္း ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ စီတန္း လွည့္လည္ျခင္းဆိုင္ရာ ဥပေဒလို လြတ္လပ္စြာထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ကို အဟန္႔အတားျဖစ္ေစတဲ့ ဥပေဒေတြ ရွိေနေသးတာကို ေထာက္ျပၾကပါတယ္။

ဒီအေၾကာင္း ဗီြအိုေအသတင္းေထာက္ မေမခက ေျပာျပပါမယ္။

လက္ရွိ ျပည္သူ႔အစိုးရလို႔ေခၚတဲ့ ဒီမိုကေရစီ အစိုးရ လက္ထက္မွာ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆို ခြင့္ တိုးတက္လာ မယ္လို႔ တက္ၾကြ လႈပ္ရွားသူေတြနဲ႔ ႏိုင္ငံေရး ေလ့လာေစာင့္ၾကည္႔သူေတြက သံုးသပ္ ခဲ့ၾကေပမယ့္ တကယ္လက္ေတြ႔မွာ ေတာ့ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ဟာ ထင္သေလာက္ တိုးတက္လာတာမရွိခဲ့ဘူးလို႔ လြတ္လပ္စြာထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ လႈပ္ရွားမႈအဖြဲ႔က သုေတသနမွဴးကိုျပည္႔ၿဖိဳးေအာင္ ဆိုပါတယ္။

“အမွန္ ၿငိမ္းစုစီဆိုတဲ့ သေဘာတရားက ႏိုင္ငံသားတေယာက္ခ်င္းဆီရဲ႕ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာ ဆိုခြင့္ကိုကာ ကြယ္ေပးရ မွာပါ။ ေထာက္ခံသည္ျဖစ္ေစ၊ ကန္႕ကြက္ေနတာျဖစ္ေစ ဒီဥပေဒအရ ကို အကာအကြယ္ေပးရမွာပါ။ ဆႏၵျပသူေတြလံုၿခံဳေရး အျပင္ ဆႏၵျပေနစဥ္အတြင္းမွာလဲ ကာကြယ္ေပးႏိုင္ ရပါမယ္။ အခုက အဲလိုမဟုတ္ဘူး။ဆႏၵျပ တယ္၊ စာတင္တယ္၊ ခြင့္ျပဳခ်က္မရရင္ ပိတ္ပင္တယ္။ အဲေတာ့ သက္ဆိုင္ရာျပည္ထဲေရးတို ႔အုပ္ခ်ဳပ္ေရးဘက္က လူေတြက သူတို႔ မေက်နပ္ရင္ မေက်နပ္သလို၊ လိုသလို ပံုေဖာ္ေန သလိုျဖစ္ေန တာေပါ့။ ေနာက္ၿပီး တိုင္းေဒသေတြမွာ ဆိုလဲ ဘယ္ၿမိဳ႔နယ္မွာ ဆႏၵျပလို႔မရတာ ဆိုတာ ပိတ္ပင္တာမ်ိဳးေတြ လည္းထြက္ လာတယ္။ လြတ္လပ္စြာထုတ္ေဖာ္ခြင့္ရွိတယ္လို႔လူတေယာက္ခ်င္း ဆီမွာ သို႔ေသာ္ မင္းတို႔က ဘယ္ဟာေတာ့ မေျပာသင့္ဘူး။ အဲလို တိုက္ရိုက္ေတာ့မတားဘူး။ သြယ္ဝိုက္ေသာ နည္းနဲ႕ ပိတ္ပင္တာ လို႔ က်ေနာ္တို႔ ယူဆတယ္။”

မၾကာေသးခင္က လြတ္လပ္စြာထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ လႈပ္ရွားမႈအဖြဲ႔ကထုတ္ျပန္ထားတဲ့ စစ္တမ္းမွာ လည္း ၿငိမ္းစုစီ ဥပေဒလို႔လူသိမ်ားတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ စီတန္း လွည္႔လည္ျခင္း ဆိုင္ရာ ဥပေဒဟာ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ဆႏၵေဖာ္ထုတ္ခြင့္ ကို အဆင္ ေျပေစဖို႔ထက္ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆို ခြင့္ကို အဟန္႔အတားျဖစ္ေစတဲ့ ဥပေဒတခု ျဖစ္ေနသလို လူ႔အခြင့္ အေရးကို ကန္႔သတ္ေနတယ္ လို႔ေဖာ္ျပ ထားပါတယ္။

တေကာင္းႏိုင္ငံေရး ေလ့လာမႈအဖြဲ႔က ကိုရဲမ်ိဳးဟိန္းကေတာ့ ဒီမိုကေရစီအသြင္ကူးေျပာင္းဖို႔လုပ္ေနတဲ့ ႏိုင္ငံတခုအေနနဲ႔ ဒီအေျခအေနက အႏၱရာယ္ရွိတဲ့ အေျခအေနတခုျဖစ္ေနတာေၾကာင့္ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ခြင့္ ကန္႔သတ္တာေတြကိုေလ်ာ့ခ်ဖို႔နဲ႔ ႏိုင္ငံေရး အက်ိဳးစီးပြားအတြက္ အသံုးခ်တာကို ရပ္ဖို႔ လိုတယ္လို႔ ေထာက္ျပပါ တယ္။

“အမ်ားျပည္သူရဲ႕ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ ပလက္ေဖာင္းကို ခ်ဲ႕ေပးဖို႔လိုပါတယ္။ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ ပလက္ေဖာင္းကို မခ်ဲ႕ပဲနဲ႔ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ ဆိုတာကို ကိုယ့္ရဲ႕ႏိုင္ငံေရး အက်ိဳးစီးပြားအတြက္ဘဲ သံုးမယ္ဆိုရင္ ဒီမိုကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းစ ႏိုင္ငံေတြမွာ အရမ္း အႏၱရာယ္ရွိပါတယ္။ ကိုယ့္ရဲ႕ ႏိုင္ငံေရး အက်ိဳးစီးပြားကို ျမွင့္ဖို႔အတြက္ကို လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေျပာခြင့္ ပလက္ေဖာင္းေတြကို သံုးမယ္ဆို ဘယ္ဘက္က သံုးသံုး အႏၱရာယ္ရွိတယ္။ ဒီပလက္ေဖာင္းေတြက တဆင့္ တဘက္နဲ႔ တဘက္ၾကားမွာ ႏိုင္ငံေရးတိုက္ပြဲေတြ တိုက္လာတာ ဆိုရင္ေတာ့ ပိုၿပီးေတာ့ အႏၱရာယ္ရွိတယ္လို႔ က်ေနာ္ျမင္ပါတယ္။”

လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆို ခဲ့လို႔ တရား ရင္ဆိုင္ေနရ တဲ့ ဥပေဒ ပညာရွင္တဦး ျဖစ္တဲ့ ေရွ႕ေန ဦးႀကီးျမင့္ကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ တည္ဆဲဥပေဒတခ်ိဳ႕ကို မတရားဖိႏွိပ္ဖို႔အတြက္ ရည္ရြယ္ အသံုးခ်ေနတာေတြေၾကာင့္ လြတ္ လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ခြင့္ အကန္႔သတ္ခံေနရတယ္လို႔ ေဝဖန္ပါတယ္။

“ကိုယ္တိုင္ခံေနရတာဗ်ာ။ သေဘာတရား ကိုေျပာေနတာမဟုတ္ဘူး။ လြတ္ လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ခြင့္ ဆိုရင္ လုမ်ိဳးစုေတြ ၿခိမ္းေျခာက္ ခံေနရတယ္။ အလုပ္သမားေတြ၊ ေက်ာင္းသားေတြ၊ ဆရာဆရာမေတြ ၊ ၀န္ထမ္းေတြ ၿခိမ္းေျခာက္ ခံေနရတာေတြ ရွိတယ္။ ဒါေတြအားလံုးဟာ တပ္ကျခိမ္းေျခာက္ တာကတမ်ိဳး စစ္တပ္ကေတာ့ ပိုဆိုးတာေပါ့ဗ်ာ။ သူက တပ္ဆိုေတာ့ ဘယ္သူ႔မွကို ဂရုစိုက္တာမဟုတ္ဘူး။ အစိုးရဘက္ကလည္း ဦးသိန္းစိန္ လက္ထက္ကထက္ တိုးတက္လာတာ မေတြ႔ရဘူးဗ်ာ။ အဲဒါေၾကာင့္ ျခိမ္းေျခာက္ ခံေနရတာ အမွန္ဘဲလို႔ အတည္ျပဳပါတယ္ဗ်ာ။”

အသံအဖြဲ႔ရဲ့ ဆန္းစစ္ခ်က္ အရ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္အတြင္းမွာ ဆႏၵျပပြဲေပါင္း ၃၀၀ေက်ာ္ရွိ ၿပီး အဲဒီထဲက အမ်ိဳးသားေရး ဝါဒ လႈံေဆာ္ ဆႏၵျပပြဲ၊ အစိုးရေထာက္ခံပြဲ၊ တပ္မေတာ္ေထာက္ခံပြဲနဲ႔ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒျပင္ဆင္ေရး ဆႏၵျပပြဲေတြ အေတာ္မ်ားမ်ားဟာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ယႏၱရား ရဲ့ မ်က္ႏွာသာအေပး ခံရတဲ့ ဆႏၵျပပြဲ ေတြ ျဖစ္ေၾကာင္း ေဖၚျပထားပါတယ္။

ၿငိမ္းစုစီ ဥပေဒနဲ႔ တရားစြဲခံရတဲ့ အမႈေပါင္း ကေတာ့ ၁၂ မႈ ရွိခဲ့ၿပီး တရားစြဲခံရသူက အေယာက္ ၆၀နီးပါးရွိကာ ဒီထဲမွာတက္ၾကြလႈပ္ရွားသူ အေယာက္ ၅၀နီးပါးနဲ႔ ေက်ာင္းသား ၉ ဦးတို႔ ပါဝင္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္


........................

မြန်မာနိုင်ငံမှာ လွတ်လပ်စွာ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခွင့် ကန့်သတ်ခံနေရဆဲ

(Unicode)

မြန်မာနိုင်ငံမှာ လွတ်လပ်စွာ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခွင့်အပေါ် ကန့်သတ် ပိတ်ပင်ခံနေရဆဲပဲလို့ မြန်မာ့ လူ့အခွင့်အရေး စောင့်ကြည့်လေ့လာသူတွေက ပြောပါတယ်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်အတွင်းမှာ ဆန္ဒပြပွဲအများအပြား ရှိခဲ့ပေမယ့်လည်း ငြိမ်းချမ်းစွာ စီတန်း လှည့်လည်ခြင်းဆိုင်ရာ ဥပဒေလို လွတ်လပ်စွာထုတ်ဖော်ပြောဆိုခွင့်ကို အဟန့်အတားဖြစ်စေတဲ့ ဥပဒေတွေ ရှိနေသေးတာကို ထောက်ပြကြပါတယ်။ ဒီအကြောင်း ဗွီအိုအေသတင်းထောက် မမေခက ပြောပြပါမယ်။

လက်ရှိ ပြည်သူ့အစိုးရလို့ခေါ်တဲ့ ဒီမိုကရေစီ အစိုးရ လက်ထက်မှာ လွတ်လပ်စွာ ထုတ်ဖော်ပြောဆို ခွင့် တိုးတက်လာ မယ်လို့ တက်ကြွ လှုပ်ရှားသူတွေနဲ့ နိုင်ငံရေး လေ့လာစောင့်ကြည့်သူတွေက သုံးသပ် ခဲ့ကြပေမယ့် တကယ်လက်တွေ့မှာ တော့ လွတ်လပ်စွာ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခွင့်ဟာ ထင်သလောက် တိုးတက်လာတာမရှိခဲ့ဘူးလို့ လွတ်လပ်စွာထုတ်ဖော်ပြောဆိုခွင့် လှုပ်ရှားမှုအဖွဲ့က သုတေသနမှူးကိုပြည့်ဖြိုးအောင် ဆိုပါတယ်။

“အမှန် ငြိမ်းစုစီဆိုတဲ့ သဘောတရားက နိုင်ငံသားတယောက်ချင်းဆီရဲ့ လွတ်လပ်စွာ ထုတ်ဖော်ပြော ဆိုခွင့်ကိုကာ ကွယ်ပေးရ မှာပါ။ ထောက်ခံသည်ဖြစ်စေ၊ ကန့်ကွက်နေတာဖြစ်စေ ဒီဥပဒေအရ ကို အကာအကွယ်ပေးရမှာပါ။ ဆန္ဒပြသူတွေလုံခြုံရေး အပြင် ဆန္ဒပြနေစဉ်အတွင်းမှာလဲ ကာကွယ်ပေးနိုင် ရပါမယ်။ အခုက အဲလိုမဟုတ်ဘူး။ဆန္ဒပြ တယ်၊ စာတင်တယ်၊ ခွင့်ပြုချက်မရရင် ပိတ်ပင်တယ်။ အဲတော့ သက်ဆိုင်ရာပြည်ထဲရေးတို့အုပ်ချုပ်ရေးဘက်က လူတွေက သူတို့ မကျေနပ်ရင် မကျေနပ်သလို၊ လိုသလို ပုံဖော်နေ သလိုဖြစ်နေ တာပေါ့။ နောက်ပြီး တိုင်းဒေသတွေမှာ ဆိုလဲ ဘယ်မြို့နယ်မှာ ဆန္ဒပြလို့မရတာ ဆိုတာ ပိတ်ပင်တာမျိုးတွေ လည်းထွက် လာတယ်။ လွတ်လပ်စွာထုတ်ဖော်ခွင့်ရှိတယ်လို့လူတယောက်ချင်း ဆီမှာ သို့သော် မင်းတို့က ဘယ်ဟာတော့ မပြောသင့်ဘူး။ အဲလို တိုက်ရိုက်တော့မတားဘူး။ သွယ်ဝိုက်သော နည်းနဲ့ ပိတ်ပင်တာ လို့ ကျနော်တို့ ယူဆတယ်။”

မကြာသေးခင်က လွတ်လပ်စွာထုတ်ဖော်ပြောဆိုခွင့် လှုပ်ရှားမှုအဖွဲ့ကထုတ်ပြန်ထားတဲ့ စစ်တမ်းမှာ လည်း ငြိမ်းစုစီ ဥပဒေလို့လူသိများတဲ့ ငြိမ်းချမ်းစွာ စီတန်း လှည့်လည်ခြင်း ဆိုင်ရာ ဥပဒေဟာ ငြိမ်းချမ်းစွာ ဆန္ဒဖော်ထုတ်ခွင့် ကို အဆင် ပြေစေဖို့ထက် လွတ်လပ်စွာ ထုတ်ဖော်ပြောဆို ခွင့်ကို အဟန့်အတားဖြစ်စေတဲ့ ဥပဒေတခု ဖြစ်နေသလို လူ့အခွင့် အရေးကို ကန့်သတ်နေတယ် လို့ဖော်ပြ ထားပါတယ်။

တကောင်းနိုင်ငံရေး လေ့လာမှုအဖွဲ့က ကိုရဲမျိုးဟိန်းကတော့ ဒီမိုကရေစီအသွင်ကူးပြောင်းဖို့လုပ်နေတဲ့ နိုင်ငံတခုအနေနဲ့ ဒီအခြေအနေက အန္တရာယ်ရှိတဲ့ အခြေအနေတခုဖြစ်နေတာကြောင့် လွတ်လပ်စွာ ထုတ်ဖော်ခွင့် ကန့်သတ်တာတွေကိုလျော့ချဖို့နဲ့ နိုင်ငံရေး အကျိုးစီးပွားအတွက် အသုံးချတာကို ရပ်ဖို့ လိုတယ်လို့ ထောက်ပြပါ တယ်။

“အများပြည်သူရဲ့ လွတ်လပ်စွာ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခွင့် ပလက်ဖောင်းကို ချဲ့ပေးဖို့လိုပါတယ်။ လွတ်လပ်စွာ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခွင့် ပလက်ဖောင်းကို မချဲ့ပဲနဲ့ လွတ်လပ်စွာ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခွင့် ဆိုတာကို ကိုယ့်ရဲ့နိုင်ငံရေး အကျိုးစီးပွားအတွက်ဘဲ သုံးမယ်ဆိုရင် ဒီမိုကရေစီ အသွင်ကူးပြောင်းစ နိုင်ငံတွေမှာ အရမ်း အန္တရာယ်ရှိပါတယ်။ ကိုယ့်ရဲ့ နိုင်ငံရေး အကျိုးစီးပွားကို မြှင့်ဖို့အတွက်ကို လွတ်လပ်စွာ ထုတ်ပြောခွင့် ပလက်ဖောင်းတွေကို သုံးမယ်ဆို ဘယ်ဘက်က သုံးသုံး အန္တရာယ်ရှိတယ်။ ဒီပလက်ဖောင်းတွေက တဆင့် တဘက်နဲ့ တဘက်ကြားမှာ နိုင်ငံရေးတိုက်ပွဲတွေ တိုက်လာတာ ဆိုရင်တော့ ပိုပြီးတော့ အန္တရာယ်ရှိတယ်လို့ ကျနော်မြင်ပါတယ်။”

လွတ်လပ်စွာ ထုတ်ဖော်ပြောဆို ခဲ့လို့ တရား ရင်ဆိုင်နေရ တဲ့ ဥပဒေ ပညာရှင်တဦး ဖြစ်တဲ့ ရှေ့နေ ဦးကြီးမြင့်ကတော့ မြန်မာနိုင်ငံမှာ တည်ဆဲဥပဒေတချို့ကို မတရားဖိနှိပ်ဖို့အတွက် ရည်ရွယ် အသုံးချနေတာတွေကြောင့် လွတ် လပ်စွာ ထုတ်ဖော်ခွင့် အကန့်သတ်ခံနေရတယ်လို့ ဝေဖန်ပါတယ်။

“ကိုယ်တိုင်ခံနေရတာဗျာ။ သဘောတရား ကိုပြောနေတာမဟုတ်ဘူး။ လွတ် လပ်စွာ ထုတ်ဖော်ခွင့် ဆိုရင် လုမျိုးစုတွေ ခြိမ်းခြောက် ခံနေရတယ်။ အလုပ်သမားတွေ၊ ကျောင်းသားတွေ၊ ဆရာဆရာမတွေ ၊ ဝန်ထမ်းတွေ ခြိမ်းခြောက် ခံနေရတာတွေ ရှိတယ်။ ဒါတွေအားလုံးဟာ တပ်ကခြိမ်းခြောက် တာကတမျိုး စစ်တပ်ကတော့ ပိုဆိုးတာပေါ့ဗျာ။ သူက တပ်ဆိုတော့ ဘယ်သူ့မှကို ဂရုစိုက်တာမဟုတ်ဘူး။ အစိုးရဘက်ကလည်း ဦးသိန်းစိန် လက်ထက်ကထက် တိုးတက်လာတာ မတွေ့ရဘူးဗျာ။ အဲဒါကြောင့် ခြိမ်းခြောက် ခံနေရတာ အမှန်ဘဲလို့ အတည်ပြုပါတယ်ဗျာ။”

အသံအဖွဲ့ရဲ့ ဆန်းစစ်ချက် အရ ၂၀၁၉ ခုနှစ်အတွင်းမှာ ဆန္ဒပြပွဲပေါင်း ၃၀၀ကျော်ရှိ ပြီး အဲဒီထဲက အမျိုးသားရေး ဝါဒ လှုံဆော် ဆန္ဒပြပွဲ၊ အစိုးရထောက်ခံပွဲ၊ တပ်မတော်ထောက်ခံပွဲနဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံ ဥပဒေပြင်ဆင်ရေး ဆန္ဒပြပွဲတွေ အတော်များများဟာ အုပ်ချုပ်ရေး ယန္တရား ရဲ့ မျက်နှာသာအပေး ခံရတဲ့ ဆန္ဒပြပွဲ တွေ ဖြစ်ကြောင်း ဖေါ်ပြထားပါတယ်။

ငြိမ်းစုစီ ဥပဒေနဲ့ တရားစွဲခံရတဲ့ အမှုပေါင်း ကတော့ ၁၂ မှု ရှိခဲ့ပြီး တရားစွဲခံရသူက အယောက် ၆၀နီးပါးရှိကာ ဒီထဲမှာတက်ကြွလှုပ်ရှားသူ အယောက် ၅၀နီးပါးနဲ့ ကျောင်းသား ၉ ဦးတို့ ပါဝင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG