သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ေဒသတြင္းအကူအညီေတြ နဲ႔ မလံုေလာက္ေအာင္မ်ားျပားလာတဲ႔ စစ္ေဘးေရွာင္မ်ား


ခ်င္းျပည္နယ္က စစ္ေရွာင္မ်ား

(Zawgyi/Unicode)

တိုက္ပြဲေတြေၾကာင့္ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ေနရတဲ့ ေသာင္းခ်ီတဲ့ စစ္ေဘးေရွာင္ေတြဟာ အေရးေပၚအကူအညီေတြ လိုအပ္ေနၿပီး ႏိုင္ငံတကာက ဒါကို ဝိုင္းဝန္းကူညီဖို႔လိုေၾကာင္း ထိုင္းအေျခစိုက္ ကခ်င္အမ်ိဳးသမီးအစည္းအ႐ုံး KWAT က ေတာင္းဆိုလိုက္ပါတယ္။ ရန္ကုန္ကေပးပို႔လာတဲ့ ျပည္တြင္းေနရာတခ်ိဳ႕က တိုက္ပြဲေရွာင္ေတြရဲ႕ ေနာက္ဆုံးအေျခအေနေတြကို ကိုခင္ေမာင္စုိးမင္း က ေျပာျပေပးမွာပါ။

စစ္ေကာင္စီနဲ႔ ေဒသခံလက္နက္ကိုင္ေတြၾကား တိုက္ပြဲေတြေၾကာင့္ ထြက္ေျပးတိမ္ေရွာင္လာတဲ့ ေဒသခံေတြကို ကူညီဖို႔ ခက္ခဲေနဆဲျဖစ္ေၾကာင္း အရပ္ဘက္အဖြဲ႕အစည္းေတြနဲ႔ စစ္ေရွာင္စခန္း တာဝန္ခံေတြက ေျပာပါတယ္။ အေၾကာင္းကေတာ့ နယ္ေျမလုံၿခဳံေရးေၾကာင့္ ပို႔ေဆာင္ဆက္သြယ္ေရး လမ္းေၾကာင္းေတြကို စစ္ေကာင္စီဘက္က စစ္ေဆးတင္းက်ပ္ထားသလို အရပ္ဘက္အဖြဲ႕ေတြကလည္း နယ္စပ္ ေတာေတာင္ေတြထဲထိ လိုက္လံကူညီဖို႔ ခက္ခဲေနတာပါ။

အရင္က အစိုးရနဲ႔ ျပည္တြင္း အရပ္ဘက္အဖြဲ႕ေတြက စစ္ေရွာင္အေရးကိစၥကို ပူးေပါင္းလုပ္ၾကေပမဲ့ အခုေတာ့ ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းဝန္းရဲ႕ နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္ အကူအညီေပးေရးက ပိုၿပီးလိုအပ္လာေၾကာင္း ကခ်င္ အမ်ိဳးသမီးအစည္းအ႐ုံး ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ မြန္းေနလီက ဗြီအိုေအကို ေျပာပါတယ္။

“ဆိုေတာ့ ႏိုင္ငံတကာရဲ႕ ကူညီပံ့ပိုးမႈက အမ်ားႀကီး အေရးတႀကီး လိုအပ္တယ္ဆိုတာက ဒီ cross-border ေပါ့ေနာ္၊ က်မတို႔ ေျပာေနတာက နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္တဲ့ အကူအညီ ဆိုတဲ့ဟာေပါ့ေနာ္။ အဲဒီ အဓိပၸာယ္ကေတာ့ အစိုးရကေနတိုက္႐ိုက္ သြားတာမဟုတ္ဘဲနဲ႔ အဲဒီမွာ လက္ေတြ႕ကူညီ ေထာက္ပံ့ေနတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းေတြ ေပါ့ေနာ္ CSO ေတြလည္း အမ်ားႀကီးရွိတယ္၊ ၿပီးရင္ လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕အစည္းေတြေပါ့ေနာ္ တကယ္ျပည္သူ လူထုေတြကို ကူညီေထာက္ပံ့ေပးေနတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းေတြနဲ႔ တိုက္႐ိုက္ခ်ိတ္ဆက္ၿပီးေတာ့ လမ္းေၾကာင္းရွာၿပီးေတာ့ အကူအညီေပးဖို႔အတြက္ ေပါ့ေနာ္ အမ်ားႀကီး လိုအပ္တယ္ေပါ့။”

ခ်င္းျပည္နယ္၊ ကယားျပည္နယ္၊ ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းနဲ႔ ကခ်င္ျပည္နယ္ထဲက တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ေတြနဲ႔ စစ္ေကာင္စီတပ္ေတြရဲ႕ တိုက္ပြဲေတြက ေမလကစလို႔ ပိုၿပီးျပင္းထန္လာေနပါတယ္။ ၿမိဳ႕ေပၚတိုက္ပြဲေတြေၾကာင့္ အရပ္သားေသဆုံးမႈေတြ တိုးလာသလို တခ်ိဳ႕ေဒသေတြမွာ ႐ြာလုံးကြၽတ္နီးပါး ထြက္ေျပးေနရၿပီး ယာယီစစ္ေရွာင္စခန္းေတြမွာ ေနထိုင္ေနရတာပါ။

“ အရင္ကတည္းကလည္း စစ္ရာဇဝတ္မႈေတြ က်ဴးလြန္တာေတြ အမ်ားႀကီးရွိတာေပါ့။ ဆိုေတာ့ အခုျဖစ္ေနတဲ့ပုံစံက ပိုၿပီးေတာ့ ၿမိဳ႕ျပေတြမွာ က်ဴးလြန္မႈေတြ ပိုၿပီးေတာ့ ျဖစ္လာတာေတြ ေတြ႕ရတယ္။ အဓိကေတာ့ ျပည္သူလူထုရဲ႕ လုံၿခဳံေရးေပါ့ေနာ္။”

ခ်င္းျပည္နယ္ထဲက ပဋိပကၡေတြေၾကာင့္ ျပည္သူ ၅၀,၀၀၀ ေက်ာ္ေလာက္ တိမ္းေရွာင္ေနရပါတယ္။ အဲဒီအထဲမွာ အေယာက္ ၁၀,၀၀၀ ေက်ာ္က အိႏၵိယ၊ မီဇိုးရမ္ျပည္နယ္ထဲက ယာယီခိုလႈံေရးစခန္းေတြဆီ ေရာက္သြားၾကတာပါ။

ကခ်င္ျပည္နယ္မွာေတာ့ တေၾကာ့ျပန္တိုက္ပြဲေတြျပန္ျဖစ္တဲ့ ၂၀၁၁ ကတည္းက လူဦးေရ ၉၅,၀၀၀ ေက်ာ္ဟာ အခုအခ်ိန္အထိ စစ္ေဘးေရွာင္စခန္းေတြမွာ ေနထိုင္ေနရတုန္း ျဖစ္ပါတယ္။ အခု စစ္ေကာင္စီ လက္ထက္မွာလည္း တိုက္ပြဲေတြ ဆက္ျဖစ္ေနၿပီး ေနာက္ထပ္ လူဦးေရ ၁၀,၀၀၀ ေက်ာ္ေလာက္ စစ္ေရွာင္ စခန္းေတြဆီ ေရာက္သြားေၾကာင္း ကုလလူသားခ်င္းစာနာေရးအဖြဲ႕ OCHA က ဒီေန႔ထုတ္ျပန္ထားတာပါ။

ရွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္းမွာေတာ့ အခုႏွစ္စကတည္းျဖစ္တဲ့ တိုက္ပြဲေတြေၾကာင့္ လူဦးေရ ၁၅,၀၀၀ ဟာ ေနရပ္ကေန တိမ္းေရွာင္ေနရၿပီး၊ ရွမ္းျပည္နယ္ ေတာင္ပိုင္းမွာေတာ့ ၁,၉၀၀ ဝန္းက်င္ရွိလိမ့္မယ္လို႔ OCHA က ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

အခုလက္ရွိတိုက္ပြဲေတြေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ အေရွ႕ေတာင္ပိုင္းက ထြက္ေျပးခဲ့ရသူဟာ ၁၆၀,၄၀၀ ရွိတယ္လို႔ UNHCR ကထုတ္ျပန္ပါတယ္။ ဒီထဲမွာ ကယားျပည္နယ္က အမ်ားဆုံးျဖစ္ၿပီး အေယာက္ ၁၀၈,၀၀၀ ေက်ာ္ရွိတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ က်န္တဲ့ အေရအတြက္ကေတာ့ မြန္၊ ကရင္နဲ႔ ပဲခူးတိုင္းကေန တိမ္းေရွာင္လာသူေတြပါ။

ကယားျပည္နယ္မွာ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရးအားလုံး ျပတ္ေတာက္ေနၿပီး တိုက္ပြဲေရွာင္ေတြအတြက္ စားနပ္ရိကၡာ ရွားပါးလာပါတယ္။

“ အလႉရွင္ေတြ၊ ျပည္တြင္း၊ ျပည္ပ ဘယ္ေလာက္ပဲ လႉလႉေပးေနပေစ က်ေနာ္တို႔ ကယားျပည္နယ္ထဲ ေရာက္လာတယ္ဆိုရင္ က်ေနာ္တို႔ ဒီပရဟိတ လုပ္ေနတဲ့သူေတြ စစ္ေဘးေရွာင္စခန္းအထိ သြားေရာက္ကူညီ၊ ပံ့ပိုးေပးေနသူအတြက္ေတာ့ စိန္ေခၚမႈေတြ အခက္အခဲေတြ အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။ စစ္ေကာင္စီဘက္က လမ္းေပၚမွာ ေစာင့္ၿပီးမွ တားတာတို႔၊ စစ္ေဆးေမးျမန္းတာတို႔၊ ဖမ္းသြားတာမ်ိဳးေတြ၊ တခ်ိဳ႕ ပစၥည္းေတြ ျဖတ္ယူသြားတာေတြ၊ ပစၥည္း သြားထုတ္ရင္ေတာင္မွ ဖမ္းသြားတယ္ဆိုတာလည္း ရွိတယ္။”

ကယားျပည္နယ္၊ ဒီးေမာဆိုးၿမိဳ႕နယ္က ယာယီစစ္ေရွာင္စခန္းမွာ ကူညီေပးေနတဲ့ ခြန္ၾကယ္နီ အခုလုိ ေျပာပါတယ္။

မိုးတြင္းေရာက္လာလို႔ ကေလးနဲ႔ သက္ႀကီး႐ြယ္အိုေတြရဲ႕ က်န္းမာေရးအတြက္ လုံေလာက္တဲ့ေဆးဝါး မရွိလို႔ စိုးရိမ္ေနရေၾကာင္း ကယားျပည္နယ္က ေဒသခံတခ်ိဳ႕က ေျပာပါတယ္။ ကယားျပည္နယ္ထဲမွာ တိုက္ပြဲေတြယာယီ ရပ္ဆိုင္းမယ္ဆိုတဲ့ သတင္းေၾကာင့္ ေနရပ္ျပန္လာတဲ့သူ အနည္းအက်ဥ္းေတာ့ ရွိပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ ကုလသမဂၢနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာအဖြဲ႕အစည္း တခ်ိဳ႕ကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း အေျခအေနေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အထူးစိုးရိမ္ေၾကာင္း သူတို႔ရဲ႕ သေဘာထားကို ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုထားပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္



..............

ဒေသတွင်းအကူအညီတွေ နဲ့ မလုံလောက်အောင်များပြားလာတဲ့ စစ်ဘေးရှောင်များ

(Unicode)

တိုက်ပွဲတွေကြောင့် ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရတဲ့ သောင်းချီတဲ့ စစ်ဘေးရှောင်တွေဟာ အရေးပေါ်အကူအညီတွေ လိုအပ်နေပြီး နိုင်ငံတကာက ဒါကို ဝိုင်းဝန်းကူညီဖို့လိုကြောင်း ထိုင်းအခြေစိုက် ကချင်အမျိုးသမီးအစည်းအရုံး KWAT က တောင်းဆိုလိုက်ပါတယ်။ ရန်ကုန်ကပေးပို့လာတဲ့ ပြည်တွင်းနေရာတချို့က တိုက်ပွဲရှောင်တွေရဲ့ နောက်ဆုံးအခြေအနေတွေကို ကိုခင်မောင်စိုးမင်း. က ပြောပြပေးမှာပါ။

စစ်ကောင်စီနဲ့ ဒေသခံလက်နက်ကိုင်တွေကြား တိုက်ပွဲတွေကြောင့် ထွက်ပြေးတိမ်ရှောင်လာတဲ့ ဒေသခံတွေကို ကူညီဖို့ ခက်ခဲနေဆဲဖြစ်ကြောင်း အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းတွေနဲ့ စစ်ရှောင်စခန်း တာဝန်ခံတွေက ပြောပါတယ်။ အကြောင်းကတော့ နယ်မြေလုံခြုံရေးကြောင့် ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး လမ်းကြောင်းတွေကို စစ်ကောင်စီဘက်က စစ်ဆေးတင်းကျပ်ထားသလို အရပ်ဘက်အဖွဲ့တွေကလည်း နယ်စပ် တောတောင်တွေထဲထိ လိုက်လံကူညီဖို့ ခက်ခဲနေတာပါ။

အရင်က အစိုးရနဲ့ ပြည်တွင်း အရပ်ဘက်အဖွဲ့တွေက စစ်ရှောင်အရေးကိစ္စကို ပူးပေါင်းလုပ်ကြပေမဲ့ အခုတော့ နိုင်ငံတကာ အသိုင်းဝန်းရဲ့ နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် အကူအညီပေးရေးက ပိုပြီးလိုအပ်လာကြောင်း ကချင် အမျိုးသမီးအစည်းအရုံး ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ မွန်းနေလီက ဗွီအိုအေကို ပြောပါတယ်။

“ဆိုတော့ နိုင်ငံတကာရဲ့ ကူညီပံ့ပိုးမှုက အများကြီး အရေးတကြီး လိုအပ်တယ်ဆိုတာက ဒီ cross-border ပေါ့နော်၊ ကျမတို့ ပြောနေတာက နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်တဲ့ အကူအညီ ဆိုတဲ့ဟာပေါ့နော်။ အဲဒီ အဓိပ္ပာယ်ကတော့ အစိုးရကနေတိုက်ရိုက် သွားတာမဟုတ်ဘဲနဲ့ အဲဒီမှာ လက်တွေ့ကူညီ ထောက်ပံ့နေတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေ ပေါ့နော် CSO တွေလည်း အများကြီးရှိတယ်၊ ပြီးရင် လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းတွေပေါ့နော် တကယ်ပြည်သူ လူထုတွေကို ကူညီထောက်ပံ့ပေးနေတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေနဲ့ တိုက်ရိုက်ချိတ်ဆက်ပြီးတော့ လမ်းကြောင်းရှာပြီးတော့ အကူအညီပေးဖို့အတွက် ပေါ့နော် အများကြီး လိုအပ်တယ်ပေါ့။”

ချင်းပြည်နယ်၊ ကယားပြည်နယ်၊ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းနဲ့ ကချင်ပြည်နယ်ထဲက တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေနဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်တွေရဲ့ တိုက်ပွဲတွေက မေလကစလို့ ပိုပြီးပြင်းထန်လာနေပါတယ်။ မြို့ပေါ်တိုက်ပွဲတွေကြောင့် အရပ်သားသေဆုံးမှုတွေ တိုးလာသလို တချို့ဒေသတွေမှာ ရွာလုံးကျွတ်နီးပါး ထွက်ပြေးနေရပြီး ယာယီစစ်ရှောင်စခန်းတွေမှာ နေထိုင်နေရတာပါ။

“ အရင်ကတည်းကလည်း စစ်ရာဇဝတ်မှုတွေ ကျူးလွန်တာတွေ အများကြီးရှိတာပေါ့။ ဆိုတော့ အခုဖြစ်နေတဲ့ပုံစံက ပိုပြီးတော့ မြို့ပြတွေမှာ ကျူးလွန်မှုတွေ ပိုပြီးတော့ ဖြစ်လာတာတွေ တွေ့ရတယ်။ အဓိကတော့ ပြည်သူလူထုရဲ့ လုံခြုံရေးပေါ့နော်။”

ချင်းပြည်နယ်ထဲက ပဋိပက္ခတွေကြောင့် ပြည်သူ ၅၀,၀၀၀ ကျော်လောက် တိမ်းရှောင်နေရပါတယ်။ အဲဒီအထဲမှာ အယောက် ၁၀,၀၀၀ ကျော်က အိန္ဒိယ၊ မီဇိုးရမ်ပြည်နယ်ထဲက ယာယီခိုလှုံရေးစခန်းတွေဆီ ရောက်သွားကြတာပါ။

ကချင်ပြည်နယ်မှာတော့ တကြော့ပြန်တိုက်ပွဲတွေပြန်ဖြစ်တဲ့ ၂၀၁၁ ကတည်းက လူဦးရေ ၉၅,၀၀၀ ကျော်ဟာ အခုအချိန်အထိ စစ်ဘေးရှောင်စခန်းတွေမှာ နေထိုင်နေရတုန်း ဖြစ်ပါတယ်။ အခု စစ်ကောင်စီ လက်ထက်မှာလည်း တိုက်ပွဲတွေ ဆက်ဖြစ်နေပြီး နောက်ထပ် လူဦးရေ ၁၀,၀၀၀ ကျော်လောက် စစ်ရှောင် စခန်းတွေဆီ ရောက်သွားကြောင်း ကုလလူသားချင်းစာနာရေးအဖွဲ့ OCHA က ဒီနေ့ထုတ်ပြန်ထားတာပါ။

ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းမှာတော့ အခုနှစ်စကတည်းဖြစ်တဲ့ တိုက်ပွဲတွေကြောင့် လူဦးရေ ၁၅,၀၀၀ ဟာ နေရပ်ကနေ တိမ်းရှောင်နေရပြီး၊ ရှမ်းပြည်နယ် တောင်ပိုင်းမှာတော့ ၁,၉၀၀ ဝန်းကျင်ရှိလိမ့်မယ်လို့ OCHA က ဖော်ပြထားပါတယ်။

အခုလက်ရှိတိုက်ပွဲတွေကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံ အရှေ့တောင်ပိုင်းက ထွက်ပြေးခဲ့ရသူဟာ ၁၆၀,၄၀၀ ရှိတယ်လို့ UNHCR ကထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ဒီထဲမှာ ကယားပြည်နယ်က အများဆုံးဖြစ်ပြီး အယောက် ၁၀၈,၀၀၀ ကျော်ရှိတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ကျန်တဲ့ အရေအတွက်ကတော့ မွန်၊ ကရင်နဲ့ ပဲခူးတိုင်းကနေ တိမ်းရှောင်လာသူတွေပါ။

ကယားပြည်နယ်မှာ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးအားလုံး ပြတ်တောက်နေပြီး တိုက်ပွဲရှောင်တွေအတွက် စားနပ်ရိက္ခာ ရှားပါးလာပါတယ်။

“ အလှူရှင်တွေ၊ ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပ ဘယ်လောက်ပဲ လှူလှူပေးနေပစေ ကျနော်တို့ ကယားပြည်နယ်ထဲ ရောက်လာတယ်ဆိုရင် ကျနော်တို့ ဒီပရဟိတ လုပ်နေတဲ့သူတွေ စစ်ဘေးရှောင်စခန်းအထိ သွားရောက်ကူညီ၊ ပံ့ပိုးပေးနေသူအတွက်တော့ စိန်ခေါ်မှုတွေ အခက်အခဲတွေ အများကြီးရှိပါတယ်။ စစ်ကောင်စီဘက်က လမ်းပေါ်မှာ စောင့်ပြီးမှ တားတာတို့၊ စစ်ဆေးမေးမြန်းတာတို့၊ ဖမ်းသွားတာမျိုးတွေ၊ တချို့ ပစ္စည်းတွေ ဖြတ်ယူသွားတာတွေ၊ ပစ္စည်း သွားထုတ်ရင်တောင်မှ ဖမ်းသွားတယ်ဆိုတာလည်း ရှိတယ်။”

ကယားပြည်နယ်၊ ဒီးမောဆိုးမြို့နယ်က ယာယီစစ်ရှောင်စခန်းမှာ ကူညီပေးနေတဲ့ ခွန်ကြယ်နီ အခုလို ပြောပါတယ်။

မိုးတွင်းရောက်လာလို့ ကလေးနဲ့ သက်ကြီးရွယ်အိုတွေရဲ့ ကျန်းမာရေးအတွက် လုံလောက်တဲ့ဆေးဝါး မရှိလို့ စိုးရိမ်နေရကြောင်း ကယားပြည်နယ်က ဒေသခံတချို့က ပြောပါတယ်။ ကယားပြည်နယ်ထဲမှာ တိုက်ပွဲတွေယာယီ ရပ်ဆိုင်းမယ်ဆိုတဲ့ သတင်းကြောင့် နေရပ်ပြန်လာတဲ့သူ အနည်းအကျဉ်းတော့ ရှိပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ ကုလသမဂ္ဂနဲ့ နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်း တချို့ကတော့ မြန်မာနိုင်ငံတွင်း အခြေအနေတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အထူးစိုးရိမ်ကြောင်း သူတို့ရဲ့ သဘောထားကို ထုတ်ဖော်ပြောဆိုထားပါတယ်။

၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ သမၼတေရြးေကာက္ပြဲ ျပည္နယ္အသီးသီးအလိုက္ရလဒ္မ်ား

XS
SM
MD
LG