သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္းက ရုိဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ လတ္တေလာ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈ အစီရင္ခံစာထုတ္ျပန္


ႏိုင္ငံတကာခံု႐ံုး ICJ ကို ျမန္မာအစိုးရ အစီရင္ခံစာမတင္ခင္မွာပဲ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္း လက္ရွိျဖစ္ေနတဲ့ စစ္ေရးပဋိပကၡေတြထဲ ရိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈရွိတယ္ဆိုတဲ့ သတင္းမွတ္တမ္းေတြ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ေရာက္ ႐ိုဟင္ဂ်ာအဖြဲ႔အစည္းေတြက ထုတ္ျပန္လိုက္တဲ့သတင္းကို မဆုမြန္ ေျပာျပပါမယ္။

ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္း အၾကမ္းဖက္ပဋိပကၡေတြရဲ႕ေနာက္ဆက္တြဲ နယ္ေျမရွင္းလင္းမႈေတြအတြင္း အသက္အႏၱရာယ္စိုးရိမ္ရလို႔႔ အိမ္နီးခ်င္းဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံဘက္ သိန္းခ်ီတိမ္းေရွာင္ထြက္ေျပးလာတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္အဖြဲ႔အစည္းေတြ စုေပါင္းၿပီးေတာ့ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္း အခုအခ်ိန္အထိ ၾကံဳေတြ႔ရင္ဆုိင္ေနရဆဲ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈ သတင္းမွတ္တမ္းေတြကို ICJ ႏိုင္ငံတကာတရားခံု႐ံုးကို ျမန္မာႏိုင္ငံက လူမ်ိဳးတံုး သတ္ျဖတ္မႈ ဟန္႔တားဖို႔ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ အစီရင္ခံစာ ေပးပို႔ဖို႔ျပင္ဆင္ေနခ်ိန္မွာ ထုတ္ျပန္လိုက္တာပါ။

၂၀၂၀ ခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီလကေန ၂၀၂၀ ခုႏွစ္ ေမလအတြင္း ရခုိင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွာ ျဖစ္ပ်က္ခဲ့တဲ့ ျမန္မာစစ္တပ္နဲ႔ရခုိင္တပ္မေတာ္ AAတို႔ၾကား စစ္ေရးပဋိပကၡေတြအတြင္း ရိုဟင္ဂ်ာေတြၾကံဳခဲ့ရတဲ့ အိုးအိမ္ေတြ ပ်က္ဆီးဆံုး႐ံႈးရတာေတြမိုင္းထိမွန္တာလက္နက္ၾကီးက်ည္က်လို႔ အသက္ေသဆံုး ထိခိုက္ဒဏ္ရာရတာေတြအိုးအိမ္စြန္႔ခြာထြက္ေျပးရတာေတြနဲ႔ရင္ဆိုင္ေနရဆဲ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္ခံရမႈ အေၾကာက္တရားေတြကို အရပ္ဖက္အဖြဲ႔အစည္း လူမႈ႔အသိုင္းအဝိုင္းဆိုင္ရာ အမ်ိဳးသမီး လူငယ္ကြန္ရက္စတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာလူမႈအဖြဲ႔အစည္းေပါင္းစံုပူးေပါင္းၿပီး ICJ တရားရံုး လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ ကုလသမဂၢအပါအဝင္ ႏိုင္ငံတကာကို သိေစခ်င္တဲ့အတြက္ ထုတ္ျပန္တာျဖစ္ေၾကာင္း ႐ိုဟင္ဂ်ာအဖြဲ႔ေတြကေျပာပါတယ္။

အထူးသျဖင့္ကေတာ့ လူမ်ိဳးတံုးသတ္ျဖတ္မႈစြပ္စြဲခ်က္အေပၚ စစ္ေဆးေနတဲ့ ႏိုင္ငံတကာခံု႐ံုးICJ က ဥပေဒေရးရာ အဖြဲ႔ေတြကိုသိေစခ်င္ပါတယ္လို႔လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈဆုိင္ရာ သတင္းမွတ္တမ္းေတြကို ပူးတြဲထုတ္ျပန္တဲ့အဖြဲ႔အစည္းမွာပါဝင္သူ Rohingya Youth Association ႐ိုဟင္ဂ်ာလူငယ္အသင္းRYA ရဲ႕ လူငယ္တာဝန္ခံ ဘာလုခါလီဒုကၡသည္စခန္းေန ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ ကို Ali JinnH Hussin က ဗီြအိုေအကိုေျပာပါတယ္။

"ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ အခုထက္ထိျဖစ္ပြားေနတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အခုလိုစုေပါင္းထုတ္ျပန္ရတာကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ခ႐ိုင္ ေကာ့ဇ္ဘဇားမွာရွိေနတဲ့႐ိုဟင္ဂ်ာကမ့္အားလံုးမွာရွိတဲ့ CSO Civil Society ေတြ စုေပါင္းၿပီး Documents and Evidence သက္ေသအေထာက္အထားေတြ သတင္းမွတ္တမ္းေတြကို ထုတ္လိုက္တာျဖစ္ပါတယ္။ အခုဆိုရင္ မၾကာခင္မွာ ႏိုင္ငံတကာခံု႐ံုး ICC မွာ ျမန္မာအစိုးရက အစီရင္ခံစာတခုလည္း တင္ဖို႔ရွိတယ္။ ရိုဟင္ဂ်ာေတြကို ကယ္ဆယ္တယ္ အက်ိဳးရွိတယ္ဆိုတဲ့ တခု ႏွစ္ခုေလာက္ကို ပို႔မယ့္အစီရင္ခံစာဟာ က်ေနာ္တို႔အတြက္ အသံုးဝင္မယ္လို႔ မယူဆပါဘူး။ တင္သြင္းမယ့္ အစီရင္ခံစာကလည္း အေကာင္းေတြပဲ ကမာၻကိုျပဖို႔သက္သက္နဲ႔ က်ေနာ္တို႔႐ိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ လုပ္ထားတာေတြကို ဖုန္းကြယ္ထားဖို႔ပဲျဖစ္ပါတယ္။ အဲ့ဒီ့အခ်ိန္မွာ က်ေနာ္တို႔က ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္းက အေျခအေနေတြကို ရယူစုေဆာင္းၿပီးေတာ့ ဇန္နဝါရီလကေန ေမလ ၂၀၂၀ အတြင္း ျဖစ္ပ်က္ခဲ့တဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ ႏွိပ္စက္မႈေတြထပ္ခါထပ္ခါ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့အျဖစ္အပ်က္ေတြကို ေနရာေတြ နာမည္ေတြနဲ႔ကို သက္ေသေတြနဲ႔စုေဆာင္းၿပီးICC ၊ UN တို႔အထိ ေပးပို႔မွာပါ။"

အခုထက္ထိ ရခုိင္မွာ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြရွိေနေပမဲ့ ဒီဒုကၡသည္စခန္းေတြထဲမွာလည္း ဒုကၡမ်ိဳးစံုနဲ႔ရင္ဆိုင္ေနရတာမို႔ ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြအေနနဲ႔ လံုျခံဳတဲ့အာမခံခ်က္ရရင္ မိမိတို႔ရဲ႕ေနရပ္ရင္းကိုပဲျပန္လိုၾကေၾကာင္း ႏုိင္ငံတကာနဲ႔ တရားစီရင္ေနတဲ့ခံု႐ံုးကို ဒုကၡသည္ေတြဘက္က ေတာင္းဆုိပါတယ္လို႔ ကုတုပေလာင္ဒုကၡသည္စခန္းေန ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္လည္းျဖစ္ Arakan Rohingya National Union ရဲ႕ အတြင္းေရးမွဴး ဦး အီလီယာစ္က ေျပာပါတယ္။

"က်ေနာ္တို႔႐ိုဟင္ဂ်ာေတြဟာ အသက္ရွင္လို႔မရလို႔ အသက္လုၿပီးထြက္ေျပးခဲ့ရလို႔ အခု ဒီဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကိုေရာက္ေနၾကရတာ က်ေနာ္တို႔ေတြဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြျဖစ္ၾကတယ္။အခုက ျမန္မာစစ္တပ္ဘက္က က်ေနာ္တို႔မိသားစုေတြေရာ ရြာေတြကိုေရာဖ်က္ဆီးေတာ့ အသက္ပါဆံုး႐ံႈးေနရလို႔ က်ေနာ္တို႔က မ်က္ျမင္သက္ေသေတြပါ က်ေနာ္တို႔ဘက္က အဲ့တာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ႏုိင္ငံတကာကိုေရာICC /ICJ ကိုေရာ ေတာင္း ဆိုထားတာေတြရွိပါတယ္။ အဓိက ေတာင္းဆိုတာကေတာ့ ႏုိင္ငံသားအခြင့္အေရး ရေစခ်င္ပါတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ေဘးကင္းလံုျခံဳစြာ မူရင္းေနရပ္ကိုပဲျပန္ခ်င္တယ္ ကိုယ့္နယ္ေျမကိုပဲ ကိုယ့္အိမ္ကိုပဲ ကိုယ္သြားခ်င္ပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔အသက္ကို ဘယ္လိုကာကြယ္ေပးမလဲ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ဥစၥာပစၥည္းကို ဘယ္လိုကာကြယ္ေပးမလဲ အဲ့တာကိုပဲ အဓိက ေတာင္းဆိုလိုတယ္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အစိုးရနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာကိုလည္း ေတာင္းဆိုထားတာရွိတယ္ ႏုိင္ငံသားအခြင့္အေရးရယ္ေနာက္ လူ႔အခြင့္အေရးမွန္သမွ် က်ေနာ္တို႔ အကုန္ဆံုး႐ံႈးခံေနရတယ္။ က်ေနာ္တို႔အတြက္ အာမခံလိုခ်င္ပါတယ္ ေနာက္တခါ ထပ္ၿပီးေတာ့ ဂ်ီႏိုဆုိက္မလုပ္ဘူး။ အမွားျဖစ္ခဲ့တယ္ဆုိတာ ဝန္ခံဖို႔ပါပဲ အခုလည္း ဆက္ၿပီးေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြက ဆိုးဆိုးဝါးဝါးဆက္ျဖစ္ေနတုန္းဆိုရင္ က်ေနာ္တို႔လူေတြက ဘယ္လိုျပန္ရဲမွာလဲ။ က်ေနာ္တို႔က စုိးရိမ္မႈေတြနဲ႔ ၾကပ္တည္းေနတဲ့ေနရာမွာေနေနရတာပါ။ က်ေနာ္တို႔ ၃ႏွစ္ရွိၿပီ ဒီဒုကၡသည္စခန္းထဲေနရတာ ဒီမွာေနခ်င္ၾကတာမွမဟုတ္တာ။ က်ေနာ္တို႔ေနရပ္ကိုပဲ အျမန္ဆံုးျပန္ခ်င္ပါတယ္။ ဒီဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဒုကၡသည္စခန္းေတြထဲမွာ ဘယ္လိုမွ မေနခ်င္ပါဘူး ေတာ္ေတာ္ေလးကို အခက္ခဲေတြနဲ႔ေနေနၾကရတာျဖစ္ပါတယ္။"

ICJ ကို ျမန္မာအစိုးရက ေလးလျပည့္ အစီရင္ခံစာ တင္သြင္းမယ့္ ေမလ ၂၃ ရက္ေန႔ မတိုင္ခင္ ရက္ပိုင္းအလိုအထိ တရား႐ံုးက ခ်မွတ္ထားတဲ့ ၾကားျဖတ္အေရးယူေဆာင္ရြက္ဖို႔ တိုက္တြန္းခ်က္ျဖစ္တဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာေတြကို လူမ်ဳိးတုန္း သတ္ျဖတ္မႈကေနျမန္မာအစိုးရက အကာအကြယ္ေပးဖို႔ ပ်က္ကြက္ခဲ့တယ္လို႔ ႏုိင္ငံတကာ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္အဖြဲ႔ Amnesty International ကလည္း ေမလ ၂၂ရက္ေန႔မွာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုပါတယ္။

ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္း ဒုကၡသည္စခန္းေတြမွာထားတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာ၁သိန္း ၂ေသာင္းေျခာက္ေထာင္အပါအဝင္ ႏိုင္ငံတြင္းက ႐ိုဟင္ဂ်ာေျခာက္သိန္းရဲ႕ အခြင့္အေရး လြတ္လပ္စြာလႈပ္ရွားသြားလာခြင့္က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈေတြ ျငင္းပယ္ခံရတာေတြရွိသလို ရခိုင္တပ္နဲ႔ျမန္မာစစ္တပ္ၾကား စစ္ေရးပဋိပကၡေတြရဲ႕ဒဏ္ကိုလည္း ခံေနၾကရတဲ့အတြက္ စိုးရိမ္မကင္းျဖစ္ေၾကာင္း ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုထားပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ ဇန္နဝါရီလတုန္းက ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ ၾကားျဖတ္စီရင္ခ်က္ ေလးခ်က္ ICJ က ခ်မွတ္ခဲ့ရာမွာ ေလးလအတြင္း ျမန္မာအစိုးရဘက္က ေဆာင္႐ြက္မႈေတြကို ICJ ကို ျပန္အစီရင္ခံရမယ္ဆိုတာ ပါဝင္တာပါ။ ႐ိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့အသံုးကို လက္ခံမထားတဲ့ ျမန္မာအစိုးရဘက္ကေတာ့ ေမလ ၂၃ ရက္ေန႔က်ရင္ အစီရင္ခံစာကို အခ်ိန္မီတင္သြင္းသြားဖို႔ ျပင္ဆင္ေနတယ္လို႔သာ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာန အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားနဲ႔ ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးေရးဌာန ၫႊန္ၾကားေရးမႉးခ်ဳပ္က ဗီြအိုေအျမန္မာပိုင္းကိုေျပာဆိုထားပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္


...............

ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်းက ရိုဟင်ဂျာတွေအပေါ်လတ်တလော လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှု အစီရင်ခံစာထုတ်ပြန်

(Unicode)

နိုင်ငံတကာခုံရုံး ICJ ကို မြန်မာအစိုးရ အစီရင်ခံစာမတင်ခင်မှာပဲ ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်း လက်ရှိဖြစ်နေတဲ့ စစ်ရေးပဋိပက္ခတွေထဲ ရိုဟင်ဂျာတွေအပေါ် လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုရှိတယ်ဆိုတဲ့ သတင်းမှတ်တမ်းတွေ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ရောက် ရိုဟင်ဂျာအဖွဲ့အစည်းတွေက ထုတ်ပြန်လိုက်တဲ့သတင်းကို မဆုမွန် ပြောပြပါမယ်။

ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်း အကြမ်းဖက်ပဋိပက္ခတွေရဲ့နောက်ဆက်တွဲ နယ်မြေရှင်းလင်းမှုတွေအတွင်း အသက်အန္တရာယ်စိုးရိမ်ရလို့ အိမ်နီးချင်းဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံဘက် သိန်းချီတိမ်းရှောင်ထွက်ပြေးလာတဲ့ ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်အဖွဲ့အစည်းတွေ စုပေါင်းပြီးတော့ ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်း အခုအချိန်အထိ ကြုံတွေ့ရင်ဆိုင်နေရဆဲ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှု သတင်းမှတ်တမ်းတွေကို ICJနိုင်ငံတကာတရားခုံရုံးကို မြန်မာနိုင်ငံက လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှု ဟန့်တားဖို့ ဆောင်ရွက်ချက် အစီရင်ခံစာ ပေးပို့ဖို့ပြင်ဆင်နေချိန်မှာ ထုတ်ပြန်လိုက်တာပါ။

၂၀၂၀ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလကနေ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မေလအတွင်း ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းမှာ ဖြစ်ပျက်ခဲ့တဲ့ မြန်မာစစ်တပ်နဲ့ရခိုင်တပ်မတော် AAတို့ကြား စစ်ရေးပဋိပက္ခတွေအတွင်း ရိုဟင်ဂျာတွေကြုံခဲ့ရတဲ့ အိုးအိမ်တွေ ပျက်ဆီးဆုံးရှုံးရတာတွေမိုင်းထိမှန်တာလက်နက်ကြီးကျည်ကျလို့ အသက်သေဆုံး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရတာတွေအိုးအိမ်စွန့်ခွာထွက်ပြေးရတာတွေနဲ့ရင်ဆိုင်နေရဆဲ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်ခံရမှု အကြောက်တရားတွေကို အရပ်ဖက်အဖွဲ့အစည်း လူမှု့အသိုင်းအဝိုင်းဆိုင်ရာ အမျိုးသမီး လူငယ်ကွန်ရက်စတဲ့ ရိုဟင်ဂျာလူမှုအဖွဲ့အစည်းပေါင်းစုံပူးပေါင်းပြီးICJ တရားရုံး လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့အစည်းတွေနဲ့ ကုလသမဂ္ဂအပါအဝင် နိုင်ငံတကာကို သိစေချင်တဲ့အတွက် ထုတ်ပြန်တာဖြစ်ကြောင်း ရိုဟင်ဂျာအဖွဲ့တွေကပြောပါတယ်။

အထူးသဖြင့်ကတော့ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုစွပ်စွဲချက်အပေါ် စစ်ဆေးနေတဲ့ နိုင်ငံတကာခုံရုံးICJ က ဥပဒေရေးရာ အဖွဲ့တွေကိုသိစေချင်ပါတယ်လို့လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုဆိုင်ရာ သတင်းမှတ်တမ်းတွေကို ပူးတွဲထုတ်ပြန်တဲ့အဖွဲ့အစည်းမှာပါဝင်သူ Rohingya Youth Association ရိုဟင်ဂျာလူငယ်အသင်းRYA ရဲ့ လူငယ်တာဝန်ခံ ဘာလုခါလီဒုက္ခသည်စခန်းနေ ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည် ကိုအလီဂျဟတ်ဟူဆန် Ali JinnH Hussin က ဗွီအိုအေကိုပြောပါတယ်။

"ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ အခုထက်ထိဖြစ်ပွားနေတဲ့ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုတွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး အခုလိုစုပေါင်းထုတ်ပြန်ရတာကတော့ ကျနော်တို့ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ခရိုင် ကော့ဇ်ဘဇားမှာရှိနေတဲ့ရိုဟင်ဂျာကမ့်အားလုံးမှာရှိတဲ့ CSO Civil Society တွေ စုပေါင်းပြီး Documents and Evidence သက်သေအထောက်အထားတွေ သတင်းမှတ်တမ်းတွေကို ထုတ်လိုက်တာဖြစ်ပါတယ်။ အခုဆိုရင် မကြာခင်မှာ နိုင်ငံတကာခုံရုံး ICC မှာ မြန်မာအစိုးရက အစီရင်ခံစာတခုလည်း တင်ဖို့ရှိတယ်။ ရိုဟင်ဂျာတွေကို ကယ်ဆယ်တယ် အကျိုးရှိတယ်ဆိုတဲ့ တခု နှစ်ခုလောက်ကို ပို့မယ့်အစီရင်ခံစာဟာ ကျနော်တို့အတွက် အသုံးဝင်မယ်လို့ မယူဆပါဘူး။ တင်သွင်းမယ့် အစီရင်ခံစာကလည်း အကောင်းတွေပဲ ကမ္ဘာကိုပြဖို့သက်သက်နဲ့ ကျနော်တို့ရိုဟင်ဂျာတွေအပေါ် လုပ်ထားတာတွေကို ဖုန်းကွယ်ထားဖို့ပဲဖြစ်ပါတယ်။ အဲ့ဒီ့အချိန်မှာ ကျနော်တို့က မြန်မာနိုင်ငံတွင်းက အခြေအနေတွေကို ရယူစုဆောင်းပြီးတော့ ဇန်နဝါရီလကနေ မေလ ၂၀၂၀ အတွင်း ဖြစ်ပျက်ခဲ့တဲ့ အကြမ်းဖက်မှုတွေ နှိပ်စက်မှုတွေထပ်ခါထပ်ခါ ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့အဖြစ်အပျက်တွေကို နေရာတွေ နာမည်တွေနဲ့ကို သက်သေတွေနဲ့စုဆောင်းပြီးICC UN တို့အထိ ပေးပို့မှာပါ။"

အခုထက်ထိ ရခိုင်မှာ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုတွေရှိနေပေမဲ့ ဒီဒုက္ခသည်စခန်းတွေထဲမှာလည်း ဒုက္ခမျိုးစုံနဲ့ရင်ဆိုင်နေရတာမို့ ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်တွေအနေနဲ့ လုံခြုံတဲ့အာမခံချက်ရရင် မိမိတို့ရဲ့နေရပ်ရင်းကိုပဲပြန်လိုကြကြောင်း နိုင်ငံတကာနဲ့ တရားစီရင်နေတဲ့ခုံရုံးကို ဒုက္ခသည်တွေဘက်က တောင်းဆိုပါတယ်လို့ ကုတုပလောင်ဒုက္ခသည်စခန်းနေ ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်လည်းဖြစ် Arakan Rohingya National Union ရဲ့ အတွင်းရေးမှူး ဦး အီလီယာစ်က ပြောပါတယ်။

"ကျနော်တို့ရိုဟင်ဂျာတွေဟာ အသက်ရှင်လို့မရလို့ အသက်လုပြီးထွက်ပြေးခဲ့ရလို့ အခု ဒီဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ကိုရောက်နေကြရတာ ကျနော်တို့တွေဟာ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေဖြစ်ကြတယ်။အခုက မြန်မာစစ်တပ်ဘက်က ကျနော်တို့မိသားစုတွေရော ရွာတွေကိုရောဖျက်ဆီးတော့ အသက်ပါဆုံးရှုံးနေရလို့ ကျနော်တို့က မျက်မြင်သက်သေတွေပါ ကျနော်တို့ဘက်က အဲ့တာနဲ့ပတ်သက်ပြီးတော့ နိုင်ငံတကာကိုရောICC /ICJ ကိုရော တောင်း ဆိုထားတာတွေရှိပါတယ်။ အဓိက တောင်းဆိုတာကတော့ နိုင်ငံသားအခွင့်အရေး ရစေချင်ပါတယ်။ နောက်ပြီးတော့ ဘေးကင်းလုံခြုံစွာ မူရင်းနေရပ်ကိုပဲပြန်ချင်တယ် ကိုယ့်နယ်မြေကိုပဲ ကိုယ့်အိမ်ကိုပဲ ကိုယ်သွားချင်ပါတယ်။ ကျနော်တို့အသက်ကို ဘယ်လိုကာကွယ်ပေးမလဲ ကျနော်တို့ရဲ့ဥစ္စာပစ္စည်းကို ဘယ်လိုကာကွယ်ပေးမလဲ အဲ့တာကိုပဲ အဓိက တောင်းဆိုလိုတယ် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်အစိုးရနဲ့ နိုင်ငံတကာကိုလည်း တောင်းဆိုထားတာရှိတယ် နိုင်ငံသားအခွင့်အရေးရယ်နောက် လူ့အခွင့်အရေးမှန်သမျှ ကျနော်တို့ အကုန်ဆုံးရှုံးခံနေရတယ်။ ကျနော်တို့အတွက် အာမခံလိုချင်ပါတယ် နောက်တခါ ထပ်ပြီးတော့ ဂျီနိုဆိုက်မလုပ်ဘူး။ အမှားဖြစ်ခဲ့တယ်ဆိုတာ ဝန်ခံဖို့ပါပဲ အခုလည်း ဆက်ပြီးတော့ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုတွေက ဆိုးဆိုးဝါးဝါးဆက်ဖြစ်နေတုန်းဆိုရင် ကျနော်တို့လူတွေက ဘယ်လိုပြန်ရဲမှာလဲ။ ကျနော်တို့က စိုးရိမ်မှုတွေနဲ့ ကြပ်တည်းနေတဲ့နေရာမှာနေနေရတာပါ။ ကျနော်တို့ ၃နှစ်ရှိပြီ ဒီဒုက္ခသည်စခန်းထဲနေရတာ ဒီမှာနေချင်ကြတာမှမဟုတ်တာ။ ကျနော်တို့နေရပ်ကိုပဲ အမြန်ဆုံးပြန်ချင်ပါတယ်။ ဒီဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ဒုက္ခသည်စခန်းတွေထဲမှာ ဘယ်လိုမှ မနေချင်ပါဘူး တော်တော်လေးကို အခက်ခဲတွေနဲ့နေနေကြရတာဖြစ်ပါတယ်။"

ICJ ကို မြန်မာအစိုးရက လေးလပြည့် အစီရင်ခံစာ တင်သွင်းမယ့် မေလ ၂၃ ရက်နေ့ မတိုင်ခင် ရက်ပိုင်းအလိုအထိ တရားရုံးက ချမှတ်ထားတဲ့ ကြားဖြတ်အရေးယူဆောင်ရွက်ဖို့ တိုက်တွန်းချက်ဖြစ်တဲ့ ရိုဟင်ဂျာတွေကို လူမျိုးတုန်း သတ်ဖြတ်မှုကနေမြန်မာအစိုးရက အကာအကွယ်ပေးဖို့ ပျက်ကွက်ခဲ့တယ်လို့ နိုင်ငံတကာ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်အဖွဲ့ Amnesty International ကလည်း မေလ ၂၂ရက်နေ့မှာ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုပါတယ်။

ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်း ဒုက္ခသည်စခန်းတွေမှာထားတဲ့ ရိုဟင်ဂျာ၁သိန်း ၂သောင်းခြောက်ထောင်အပါအဝင် နိုင်ငံတွင်းက ရိုဟင်ဂျာခြောက်သိန်းရဲ့ အခွင့်အရေး လွတ်လပ်စွာလှုပ်ရှားသွားလာခွင့်ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုတွေ ငြင်းပယ်ခံရတာတွေရှိသလို ရခိုင်တပ်နဲ့မြန်မာစစ်တပ်ကြား စစ်ရေးပဋိပက္ခတွေရဲ့ဒဏ်ကိုလည်း ခံနေကြရတဲ့အတွက် စိုးရိမ်မကင်းဖြစ်ကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောဆိုထားပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ ဇန်နဝါရီလတုန်းက မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် ကြားဖြတ်စီရင်ချက် လေးချက် ICJ က ချမှတ်ခဲ့ရာမှာ လေးလအတွင်း မြန်မာအစိုးရဘက်က ဆောင်ရွက်မှုတွေကို ICJ ကို ပြန်အစီရင်ခံရမယ်ဆိုတာ ပါဝင်တာပါ။ ရိုဟင်ဂျာဆိုတဲ့အသုံးကို လက်ခံမထားတဲ့ မြန်မာအစိုးရဘက်ကတော့ မေလ ၂၃ ရက်နေ့ကျရင် အစီရင်ခံစာကို အချိန်မီတင်သွင်းသွားဖို့ ပြင်ဆင်နေတယ်လို့သာ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများနဲ့ စေ့စပ်ဆွေးနွေးရေးဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်က ဗွီအိုအေမြန်မာပိုင်းကိုပြောဆိုထားပါတယ်။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG