သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

႐ု႐ွားသမၼတ Putin ေခတ္ ဆံုးခန္းတိုင္ေတာ႔မွာလား


ဒီ သီတင္းပတ္ထဲ က်င္းပတဲ့ ရုရွားႏုိင္ငံ ေဒသဆိုင္ရာ ေရြးေကာက္ပြဲေတြမွာ မဲေပးသူေတြက သမၼတ ဗလာဒီမာ ပူတင္ရဲ႕ အာဏာရ ပါတီကို အၾကီးအက်ယ္ ဆန္ု႔က်င္မဲေပးခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒီ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပရာ ေမာ္စကိုျမိဳ႕မွာေတာ့ လမ္းေပၚ ဆႏၵျပမႈေတြနဲ႔ ရဲတပ္ဖြဲ႕ရဲ႕ ႏွိမ္နင္းမႈလည္း ျဖစ္ေပၚခဲ့ပါတယ္။ အဓိကက်တဲ့ေဒသေတြမွာ သမၼတပူတင္ရဲ႕ ညီညြတ္ေသာ ရုရွားပါတီ ရႈံးနိမ့္မႈေတြ ၾကံဳေတြ႕ေနရတာေၾကာင့္ သမၼတပူတင္အေနနဲ႔ မေက်မနပ္မႈေတြ တိုးပြားလာေနတဲ့ ဒီတိုင္းျပည္ကို ဘယ္ေလာက္ၾကာၾကာ ဦးေဆာင္ႏုိင္မလဲဆိုတဲ့ ေမးခြန္းလည္း ထြက္ေပၚလာပါတယ္။

VOA သတင္းေထာက္ Ricardo Marquina နဲ႔ OlgaPavlova ေမာ္စကိုကေန သတင္းေပးပို႔ ထားတာကို ကိုရဲမင္းထြန္းက ေျပာျပပါမယ္။

ျပည္သူေတြရဲ႕ မေက်မနပ္မႈေတြ တိုးပြားေနတာ ေရာင္ျပန္ဟပ္လိမ့္မယ္လုို႔ အမ်ား ယူဆထားၾကတဲ့ ရုရွား ေဒသဆိုင္ရာ ေရြးေကာက္ပြဲကို ရုရွား သမၼတ Vladimir Putin ကိုယ္တိုင္လည္း သြားေရာက္မဲေပးခဲ့ပါတယ္။ ရုရွားႏုိင္ငံမွာ ႏုိင္ငံေရးနဲ႔ စီးပြားေရး တိုးတက္မႈေတြ ရပ္တန္႔ေနတဲ့ အခ်က္ အေပၚ အေျခခံျပီး ခန္႔မွန္းခဲ့တာပါ။ ခန္႔မွန္းထားတဲ့အတိုင္းလည္း ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။ ဒီ အဓိကက်တဲ့ ေဒသေတြမွာ သမၼတ ပူတင္ရဲ႕ ပါတီဟာ လူမ်ားစု အေနအထားကို ထိန္းထား ႏိုင္ရုံေလာက္သာ ရွိပါေတာ့တယ္။

ႏိုင္ငံေရးေလ့လာသူ Boris Kagorlitsky က အခုလိုေျပာပါတယ္။

“ေရြးေကာက္ပြဲ ရလဒ္က အျငင္းပြားစရာေလ။ တစ္နည္းေျပာရရင္လည္း မဲေပးသူေတြက အာဏာပိုင္ေတြကို ေတာ္ေတာ္ၾကီးၾကီးက်ယ္က်ယ္ပဲ ဆန္႔က်င္မဲေပးခဲ့ၾကလို႔ပါ။ ေမာ္စကိုမွာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ေတြ႕ရတာက မဲဆႏၵနယ္ ၁၉ - ၂၀ ေလာက္ အတိုက္အခံေတြ ႏုိင္သြားခဲ့တယ္။ ဒီအျဖစ္ကို ေနာက္ဆုံး အခ်ိန္အထိ ေရေရရာရာ မသိခဲ့ရဘူး။ ေျပာရရင္ မဲဆႏၵနယ္အားလုံးရဲ႕ တစ္၀က္ပဲဗ်။ လူေတြ မေက်နပ္ဘူးဆိုတာကို ျပေနတာပဲ။”

ဒီ ေရြးေကာက္ပြဲေတြမွာ ထင္ရွားတဲ့ ႏုိင္ငံေရး ေခါင္းေဆာင္ေတြကို ပါ၀င္ အေရြးခံခြင့္ မေပးခဲ့တာေၾကာင့္ ဆႏၵျပပြဲေတြနဲ႔ ရဲက ႏွိမ္နင္းတာေတြနဲ႔ ရုပ္ပ်က္ဆင္းပ်က္ ျဖစ္ခဲ့ပါေသးတယ္။

အတိုက္အခံေခါင္းေဆာင္ Alexei Navalny က မဲဆႏၵရွင္ေတြကို ပူတင္ရဲ႕ မဟာမိတ္ ကိုယ္စားလွယ္ေတြကို အႏုိ္င္ရႏိုင္ေျခ အမ်ားဆုံး ရွိတဲ့ အတိုက္အခံ ကိုယ္စားလွယ္ေတြကို မဲေပးဖို႔ မဟာဗ်ဴဟာကို ခ်ေပးခဲ့ပါတယ္။ ေလ့လာသူေတြက Nalvany ရဲ႕ ဗ်ဴဟာ အႏုိ္င္ရတဲ့ပြဲလို႔လည္း ေခၚဆိုခဲ့ပါတယ္။

အခုေတာ့ ၂၀၂၁ ခုႏွစ္မွာ က်င္းပမယ့္ ရုရွား ပါလီမန္ ေရြးေကာက္ပြဲမွာလည္း ဒီ ဗ်ဴဟာ အလုပ္ျဖစ္ မျဖစ္ ဆိုတာကို လူေတြအားလုံး စိတ္၀င္တစား ေစာင့္ၾကည့္ ေနၾကလိမ့္မယ္လို႔လည္း ကၽြမ္းက်င္သူေတြက ဆိုပါတယ္။

ႏိုင္ငံေရးေလ့လာသူAndrei Kortunov က Duma လႊတ္ေတာ္ ေရြးေကာက္ပြဲေတြအတြက္ တေျဖးေျဖးစတင္ျပင္ဆင္ေနၾကၿပီလို႔ ေျပာပါတယ္။

“ေမာ္စကို ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ထဲထဲ၀င္၀င္ ပါ၀င္ခဲ့တဲ့ ႏုိင္ငံေရး အင္အားစုေတြဟာ Duma လႊတ္ေတာ္ ေရြးေကာက္ပြဲ မဲဆြယ္ပြဲေတြအတြက္ တျဖည္းျဖည္း စတင္ျပင္ဆင္ေနၾကပါျပီ။ အဲဒီ မဲဆြယ္ပြဲေတြက ၂၀၂၁ ခုႏွစ္မွာ စဖို႔ရွိတယ္။ ၂ ႏွစ္ဆိုေတာ့ အခ်ိန္ လုံလုံေလာက္ေလာက္ ရွိလိမ့္မယ္။ ဒါေပမဲ့ ကၽြန္ေတာ့္အျမင္က ေမာ္စကိုမွာ အခုျဖစ္ခဲ့တဲ့ဟာက အမ်ိဳးသား အဆင့္ ေရြးေကာက္ပြဲေတြမွာ အႏုိင္ရဖို႔ ေစ့ေဆာ္ခ်က္ တစ္ခုလည္း ျဖစ္လာေနပါတယ္။”

ဒါေပမဲ့ ဒီလို ႏုိင္ငံေရး ဇတ္ကြက္ေတြ ေပၚလာေနေပမဲ့လည္း ေမာ္စကို ေရြးေကာက္ပြဲမွာ လူ အမ်ား မဲ မေပးပဲေနၾကတာက အဓိက ျပကြက္ တစ္ခုျဖစ္လာေနပါတယ္။ မဲေပးႏုိင္သူ ၁၇ ရာခိုင္ႏွဳန္းကပဲ ေမာ္စကို ေရြးေကာက္ပြဲမွာ မဲေပးခဲ့ၾကပါတယ္။

မဲေပးသူ မမ်ားေပမဲ့လည္း မဲေပးသူေတြအၾကား အေျပာင္းအလဲကိုေတြ႕ခ်င္တဲ့ ဆႏၵရွိေနတာကေတာ့ အထင္အရွားပါပဲ။

Moscow မွာ မဲေပးခဲ့သူ Natasha ကလည္း အခုလို ေျပာပါတယ္။

“ကၽြန္မ ျမင္ခ်င္တာက Duma လႊတ္ေတာ္ မွာ ေျပာင္းလဲတာတင္မကဘူး ဒီ တိုင္းျပည္ထဲ ေနေနတဲ့ လူေတြအေပၚ အာဏာပိုင္ေတြ ထားတဲ့ အျပဳအမူနဲ႕သေဘာထား တစ္ခုလုံးကိုလည္း ေျပာင္းလဲေစခ်င္ပါတယ္။”

ရုရွား ေခါင္းေဆာင္ေတြရဲ႕ အေနအထားက လမ္းဆုံလမ္းခြကို ေရာက္ေနပါျပီလို႔ ေလ့လာသူတစ္ခ်ိဳ႕က ျမင္ပါတယ္။ သီအိုရီအရကေတာ့ ဒါက သမၼတ ပူတင္ရဲ႕ ေနာက္ဆုံး သက္တမ္းျဖစ္ျပီး ရုရွားႏို္င္ငံရဲ႕ အာဏာ ဖြဲ႕စည္းတည္ေဆာက္ထားတဲ့ပုံ သ႑န္ကလည္း ေျပာင္းလဲပစ္ဖို႔ အခ်ိန္တန္ေနပါျပီ။

ေနာက္ ေရြးေကာက္ပြဲေတြက က်င္းပဖို႔ကေတာ့ ႏွစ္အတန္ၾကာလုိပါေသးတယ္။ လက္ရွိ သမၼတ သက္တမ္းက ၂၀၂၄ ခုႏွစ္မွာ ကုန္ဆုံးမွာျဖစ္ေပမဲ့လို တစ္ခ်ိဳ႕ေတြကေတာ့ ပူတင္ ေခတ္လြန္ ရုရွားႏိုင္ငံအတြက္ ၾကိဳတင္ ၾကံစည္ေနသလို စတင္လည္း ျပင္ဆင္လို႔ ေနၾကေၾကာင္းပါ။

...........

Unicode Version

....................

ဒီ သီတင်းပတ်ထဲ ကျင်းပတဲ့ ရုရှားနိုင်ငံ ဒေသဆိုင်ရာ ရွေးကောက်ပွဲတွေမှာ မဲပေးသူတွေက သမ္မတ ဗလာဒီမာ ပူတင်ရဲ့ အာဏာရ ပါတီကို အကြီးအကျယ် ဆန်ု့ကျင်မဲပေးခဲ့ကြပါတယ်။ ဒီ ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပရာ မော်စကိုမြို့မှာတော့ လမ်းပေါ် ဆန္ဒပြမှုတွေနဲ့ ရဲတပ်ဖွဲ့ရဲ့ နှိမ်နင်းမှုလည်း ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပါတယ်။ အဓိကကျတဲ့ဒေသတွေမှာ သမ္မတပူတင်ရဲ့ ညီညွတ်သော ရုရှားပါတီ ရှုံးနိမ့်မှုတွေ ကြုံတွေ့နေရတာကြောင့် သမ္မတပူတင်အနေနဲ့ မကျေမနပ်မှုတွေ တိုးပွားလာနေတဲ့ ဒီတိုင်းပြည်ကို ဘယ်လောက်ကြာကြာ ဦးဆောင်နိုင်မလဲဆိုတဲ့ မေးခွန်းလည်း ထွက်ပေါ်လာပါတယ်။

VOA သတင်းထောက် Ricardo Marquina နဲ့ OlgaPavlova မော်စကိုကနေ သတင်းပေးပို့ ထားတာကို ကိုရဲမင်းထွန်းက ပြောပြပါမယ်။

ပြည်သူတွေရဲ့ မကျေမနပ်မှုတွေ တိုးပွားနေတာ ရောင်ပြန်ဟပ်လိမ့်မယ်လို့ အများ ယူဆထားကြတဲ့ ရုရှား ဒေသဆိုင်ရာ ရွေးကောက်ပွဲကို ရုရှား သမ္မတ Vladimir Putin ကိုယ်တိုင်လည်း သွားရောက်မဲပေးခဲ့ပါတယ်။ ရုရှားနိုင်ငံမှာ နိုင်ငံရေးနဲ့ စီးပွားရေး တိုးတက်မှုတွေ ရပ်တန့်နေတဲ့ အချက် အပေါ် အခြေခံပြီး ခန့်မှန်းခဲ့တာပါ။ ခန့်မှန်းထားတဲ့အတိုင်းလည်း ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။ ဒီ အဓိကကျတဲ့ ဒေသတွေမှာ သမ္မတ ပူတင်ရဲ့ ပါတီဟာ လူများစု အနေအထားကို ထိန်းထား နိုင်ရုံလောက်သာ ရှိပါတော့တယ်။

နိုင်ငံရေးလေ့လာသူ Boris Kagorlitsky က အခုလိုပြောပါတယ်။

“ရွေးကောက်ပွဲ ရလဒ်က အငြင်းပွားစရာလေ။ တစ်နည်းပြောရရင်လည်း မဲပေးသူတွေက အာဏာပိုင်တွေကို တော်တော်ကြီးကြီးကျယ်ကျယ်ပဲ ဆန့်ကျင်မဲပေးခဲ့ကြလို့ပါ။ မော်စကိုမှာ ကျွန်တော်တို့တွေ့ရတာက မဲဆန္ဒနယ် ၁၉ - ၂၀ လောက် အတိုက်အခံတွေ နိုင်သွားခဲ့တယ်။ ဒီအဖြစ်ကို နောက်ဆုံး အချိန်အထိ ရေရေရာရာ မသိခဲ့ရဘူး။ ပြောရရင် မဲဆန္ဒနယ်အားလုံးရဲ့ တစ်ဝက်ပဲဗျ။ လူတွေ မကျေနပ်ဘူးဆိုတာကို ပြနေတာပဲ။”

ဒီ ရွေးကောက်ပွဲတွေမှာ ထင်ရှားတဲ့ နိုင်ငံရေး ခေါင်းဆောင်တွေကို ပါဝင် အရွေးခံခွင့် မပေးခဲ့တာကြောင့် ဆန္ဒပြပွဲတွေနဲ့ ရဲက နှိမ်နင်းတာတွေနဲ့ ရုပ်ပျက်ဆင်းပျက် ဖြစ်ခဲ့ပါသေးတယ်။

အတိုက်အခံခေါင်းဆောင် Alexei Navalny က မဲဆန္ဒရှင်တွေကို ပူတင်ရဲ့ မဟာမိတ် ကိုယ်စားလှယ်တွေကို အနိုင်ရနိုင်ခြေ အများဆုံး ရှိတဲ့ အတိုက်အခံ ကိုယ်စားလှယ်တွေကို မဲပေးဖို့ မဟာဗျူဟာကို ချပေးခဲ့ပါတယ်။ လေ့လာသူတွေက Nalvany ရဲ့ ဗျူဟာ အနိုင်ရတဲ့ပွဲလို့လည်း ခေါ်ဆိုခဲ့ပါတယ်။

အခုတော့ ၂၀၂၁ ခုနှစ်မှာ ကျင်းပမယ့် ရုရှား ပါလီမန် ရွေးကောက်ပွဲမှာလည်း ဒီ ဗျူဟာ အလုပ်ဖြစ် မဖြစ် ဆိုတာကို လူတွေအားလုံး စိတ်ဝင်တစား စောင့်ကြည့် နေကြလိမ့်မယ်လို့လည်း ကျွမ်းကျင်သူတွေက ဆိုပါတယ်။

နိုင်ငံရေးလေ့လာသူAndrei Kortunov က Duma လွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲတွေအတွက် တဖြေးဖြေးစတင်ပြင်ဆင်နေကြပြီလို့ ပြောပါတယ်။

“မော်စကို ရွေးကောက်ပွဲမှာ ထဲထဲဝင်ဝင် ပါဝင်ခဲ့တဲ့ နိုင်ငံရေး အင်အားစုတွေဟာ Duma လွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲ မဲဆွယ်ပွဲတွေအတွက် တဖြည်းဖြည်း စတင်ပြင်ဆင်နေကြပါပြီ။ အဲဒီ မဲဆွယ်ပွဲတွေက ၂၀၂၁ ခုနှစ်မှာ စဖို့ရှိတယ်။ ၂ နှစ်ဆိုတော့ အချိန် လုံလုံလောက်လောက် ရှိလိမ့်မယ်။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော့်အမြင်က မော်စကိုမှာ အခုဖြစ်ခဲ့တဲ့ဟာက အမျိုးသား အဆင့် ရွေးကောက်ပွဲတွေမှာ အနိုင်ရဖို့ စေ့ဆော်ချက် တစ်ခုလည်း ဖြစ်လာနေပါတယ်။”

ဒါပေမဲ့ ဒီလို နိုင်ငံရေး ဇတ်ကွက်တွေ ပေါ်လာနေပေမဲ့လည်း မော်စကို ရွေးကောက်ပွဲမှာ လူ အများ မဲ မပေးပဲနေကြတာက အဓိက ပြကွက် တစ်ခုဖြစ်လာနေပါတယ်။ မဲပေးနိုင်သူ ၁၇ ရာခိုင်နှုန်းကပဲ မော်စကို ရွေးကောက်ပွဲမှာ မဲပေးခဲ့ကြပါတယ်။

မဲပေးသူ မများပေမဲ့လည်း မဲပေးသူတွေအကြား အပြောင်းအလဲကိုတွေ့ချင်တဲ့ ဆန္ဒရှိနေတာကတော့ အထင်အရှားပါပဲ။

Moscow မှာ မဲပေးခဲ့သူ Natasha ကလည်း အခုလို ပြောပါတယ်။

“ကျွန်မ မြင်ချင်တာက Duma လွှတ်တော် မှာ ပြောင်းလဲတာတင်မကဘူး ဒီ တိုင်းပြည်ထဲ နေနေတဲ့ လူတွေအပေါ် အာဏာပိုင်တွေ ထားတဲ့ အပြုအမူနဲ့သဘောထား တစ်ခုလုံးကိုလည်း ပြောင်းလဲစေချင်ပါတယ်။”

ရုရှား ခေါင်းဆောင်တွေရဲ့ အနေအထားက လမ်းဆုံလမ်းခွကို ရောက်နေပါပြီလို့ လေ့လာသူတစ်ချို့က မြင်ပါတယ်။ သီအိုရီအရကတော့ ဒါက သမ္မတ ပူတင်ရဲ့ နောက်ဆုံး သက်တမ်းဖြစ်ပြီး ရုရှားနိုင်ငံရဲ့ အာဏာ ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ထားတဲ့ပုံ သဏ္ဍန်ကလည်း ပြောင်းလဲပစ်ဖို့ အချိန်တန်နေပါပြီ။

နောက် ရွေးကောက်ပွဲတွေက ကျင်းပဖို့ကတော့ နှစ်အတန်ကြာလိုပါသေးတယ်။ လက်ရှိ သမ္မတ သက်တမ်းက ၂၀၂၄ ခုနှစ်မှာ ကုန်ဆုံးမှာဖြစ်ပေမဲ့လို တစ်ချို့တွေကတော့ ပူတင် ခေတ်လွန် ရုရှားနိုင်ငံအတွက် ကြိုတင် ကြံစည်နေသလို စတင်လည်း ပြင်ဆင်လို့ နေကြကြောင်းပါ။

႐ု႐ွားသမၼတ Putin ေခတ္ ဆံုးခန္းတိုင္ေတာ႔မွာလား
please wait

No media source currently available

0:00 0:04:17 0:00
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္


XS
SM
MD
LG