သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ရခုိင္ေျမာက္ပုိင္းေက်းရြာေတြ မီးရိႈ႕ခံရမႈနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ တပ္မေတာ္နဲ႔ AA အျပန္အလွန္စြပ္စြဲ


(Zawgyi/Unicode)

စစ္ေရးတင္းမာေနတဲ့ ရခိုင္ေျမာက္ပိုင္း ေက်းရြာတစ္ခ်ိဳ႕ တိုက္ပြဲအတြင္း မီး႐ိႈ႕ခံေနရတဲ့အေပၚ အစိုးရတပ္နဲ႔ AA ရခိုင္လက္နက္ကိုင္အဖဲြ႔တို႔ အျပန္အလွန္စြပ္စြဲျပစ္တင္ေနတဲ့အေၾကာင္း ကိုသက္ႏိုင္ ေျပာျပေပးမွာပါ။

ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၈ အကုန္ပိုင္းေလာက္ကတည္းက အခုအခ်ိန္ထိ စစ္ေရးတင္းမာေနတဲ့ ရခိုင္ေျမာက္ပိုင္းမွာ တိုက္ပြဲအတြင္း ေက်းရြာတစ္ခ်ိဳ႕လည္း မီး႐ိႈ႕ဖ်က္စီးတာေတြကို ခံေနၾကရပါတယ္။ ၿပီးခဲ့ ေမလ ၁၆ရက္ေန႔ စေနေန႔ ကလည္း ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕နယ္ လက္ကာေက်းရြာကေနအိမ္ တစ္ရာေက်ာ္ေလာက္ မီး႐ိႈႈ႕ ဖ်က္စီးခံခဲ့ရတယ္လို႔ မ်က္ျမင္ေဒသခံေတြက ေျပာဆိုၾကပါတယ္။

အဲဒီေန႔က လက္ကၠာေက်းရြာအနီးမွာ တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားၿပီး AAအဖြဲ႔က တပ္မေတာ္ကို ျပည္သူလူထုၾကားမွာ အထင္လြဲမွားေအာင္ လက္ကာေက်းရြာကို တမင္မီး႐ိႈ႕ခဲ့တာျဖစ္တယ္လို႔ တပ္မေတာ္သတင္းမွန္ၾကားေရးအဖြဲ႔ ေျပာခြင့္ရ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ထြန္းထြန္းညီက ေျပာပါတယ္။

" အဲဒီအနားမွာ တိုက္ပြဲျဖစ္တယ္။ တပ္ကို အထင္အျမင္လြဲေအာင္လို႔ ရြာကို မီးရိႈ႕သြားတယ္။ တမင္လုပ္တာေပါ့ တပ္ကို အထင္လြဲေအာင္။ သူတို႔က တပ္ကို ႏိုင္ငံတကာနဲ႔ ျပည္သူလူထုၾကားမွာ အထင္မွားေအာင္လို႔ လုပ္တာ။"

တပ္မေတာ္ရဲ႕ ေျပာဆိုခ်က္နဲ႔ ပတ္သတ္ၿပီး ရခိုင္လက္နက္ကိုင္ AAအဖြဲ႕ေျပာခြင့္ရ ခိုင္သုခက အခုလိုေျပာ ပါတယ္။

" ျမန္မာစစ္တပ္ဘက္ကေတာ့ သူတို႔ဆက္တိုက္ က်ဴးလြန္လာတဲ့ စစ္ရာဇ၀တ္မႈေတြကို ဘယ္တုန္းကမွ ဝင္ခံ တယ္ဆို တာမရွိဘူး။ အဲဒီစေနေန႔တုန္းက မီးရႈိ႕တဲ့ ျဖစ္စဥ္တုန္းကလည္း ရြာသားေတြလည္း အကုန္ေျပာၿပီးၿပီ ျမန္မာစစ္ တပ္ရဲ႕ တပ္မ ၄၄ လက္ေအာက္ခံ ၊ ခမရ ၈ ကေနလုပ္တယ္ဆိုတာ မ်က္ျမင္ကိုယ္ေတြ႔ ေတြ႕တဲ့ ရြာသား ေတြက လည္း ေျပာၿပီးၿပီ။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ျမန္မာစစ္တပ္ဟာ ရခိုင္ေဒသမွာ အင္တာနက္ေတြကို ျဖတ္ သတင္းအေမွာင္ ခ်ၿပီးေတာ့ ေဒသခံေတြကို ေန႔စဥ္နဲ႔ အမၽွ စစ္ရာဇဝတ္မႈေတြ ကို က်ဴးလြန္ေနတာျဖစ္တယ္။"

တပ္မေတာ္နဲ႔ AAအဖြဲ႔ကေတာ့ ရခိုင္ေက်းရြာေတြ မီး႐ိႈ႕ခံရတာနဲ႔ ပတ္သတ္ၿပီး တစ္ဘက္နဲ႔ တစ္ဘက္အျပန္ အလွန္စြပ္စြဲေျပာဆိုေနတာပါ။

လက္ကၠာေက်းရြာဟာ ၿပီးခဲ့၂၀၁၉ အစပိုင္းကတည္းက တိုက္ပြဲေတြေၾကာင့္ ေဒသခံရြာသားေတြ ထြက္ေျပး ေနၾကၿပီး စေန႔ေန႔က မီး႐ိႈ႕မခံရမီ ေက်းရြာအတြင္းသို႔ တပ္မေတာ္သား ၅၀ နီးပါးဝင္သြားၿပီး သိပ္မၾကာခင္ မီးခိုးေတြ ထြက္လာတာကို အနီးအနားေက်းရြာေတြက ျမင္ရတယ္လုို႔ လက္ကာေဒသခံတစ္ဦးကေျပာပါတယ္။

" ရြာမွာ မီးရိႈ႕တယ္ဆိုတာကေတာ့ ဘယ္သူရိႈ႕တယ္ဆိုတာ ဘယ္သူမွ မသိၾကဘူးေလ။ဒါေပမယ့္ တိမ္ညိဳရြာက ေနၿပီးေတာ့ ေန႔လည္ပိုင္းတစ္နာရီ ၅၀ ေလာက္မွာ တိမ္ညိဳဖက္က တက္လာတဲ့ ျမန္မာ့ တပ္မေတာ္စစ္ေၾကာင္း တစ္ေၾကာင္းက လူအင္အား ၅၀ ေလာက္ က်ေနာ္တို႔ ရြာထဲကို လမ္းေလ်ာက္ၿပီးဝင္သြား တာေတြ႔တယ္တဲ့။ အနီးအနားရြာေတြက ေျပာတာ။ သူတို႔ရြာကို ဝင္သြားၿပီး ၁၀မိနစ္ေလာက္အၾကာမွာ မီးခိုးေတြ ထြက္လာတယ္။ ေသနတ္သံေတြ ၾကားတယ္လို႔ ေျပာၾကပါတယ္။"

ရခိုင္ေျမာက္ပိုင္းမွာ အခုအခ်ိန္ထိ တိုက္ပြဲေတြ ျပင္းထန္ေနေသးသလို ေက်ာက္ေတာ္ၿမိဳ႕နယ္ တင္းမေက်းရြာ ရေသ့ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ ငေတာက္တူေက်းရြာ ေက်ာက္တန္းေက်းရြာ နဲ႔ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕နယ္က လက္ကၠာေက်းရြာ ေတြကေတာ့ မီး႐ိႈ႕ဖ်က္စီးတာကို ခံခဲ့ရတာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

အစိုးရဘက္ကေတာ့ တိုက္ပြဲေတြအတြင္း မီး႐ိႈ႕ခံခဲ့ရတဲ့ ေက်းရြာေတြက မိသားစုေတြကို ကူညီေပး ေနတာရွိတယ္ လို႔ ရခိုင္ျပည္နယ္ ေဘးအႏၱာရယ္စီမံခန္႔ခြဲမႈဦးစီးဌာနက ဦးစီးအရာရွိ ဦးရဲမင္းဦးက ေျပာပါတယ္။

" က်ေနာ္တို႔ကေတာ့ သဘာဝေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ေဘးအႏၱာရယ္ေနာက္ၿပီးေတာ့ လူေၾကာင့္ အခုလိုစစ္ပြဲေတြ ပဠိပကၡေတြေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့ ေဘးအႏၱရာယ္ေတြေၾကာင့္ ဒုကၡေရာက္တယ္ ၊ က်ေနာ္တို႔ ေထာက္ပ့ံရတယ္။ အခုဆိုရင္ လက္နက္ႀကီးက်လို႔ မီးေလာင္သြားတဲ့ ရြာေတြရွိတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ သိန္း တစ္ေသာင္းနီးပါး ေထာက္ပံ့ထားတဲ့ တင္းမေက်းရြာတို႔ ရွိတယ္။ မီးေလာင္သြားတဲ့ အိမ္ေတြအတြက္ သတ္မွတ္ထားတဲ့ ႏႈန္းထားရွိတယ္။ တစ္ဝက္တစ္ပ်က္ေလာင္ သြားတာတို႔ ၊ တစ္အိမ္လံုးေလာင္သြားတာတို႔ ၊ ဝါးအိမ္ ဆိုရင္ဘယ္ေလာက္ အုတ္နဲ႔ေဆာက္ထားတာတို႔ဘယ္ဆိုၿပီး အိမ္အမ်ိဳးအစားေပၚမႈတည္ၿပီးေတာ့ ေပးတာေပါ့။"

ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္းမွာ ျဖစ္ပ်က္ေနတာကို ေျပာဆိုရမွာ ခက္ေပမယ့္ တိုက္ပြဲအတြင္း အရပ္သားေတြ လူ႔အခြင့္ ေရးခ်ိဳး ေဖာက္ခံေနရတာေတြ ေနအိမ္ေတြ မီး႐ိႈ႕ခံေနရတာနဲ႔ ပတ္သတ္ၿပီး အစိုးရနဲ႔ လြတ္ေတာ္က ေျဖရွင္းေပး သင့္သလို မ်က္နွာမလြဲသင့္ဘူးလို႔ တိုင္းရင္းသားအေရးေလ့လာသံုးသပ္သူစာေရးဆရာ ဦးေမာင္ေမာင္စိုး ကေျပာပါတယ္။

" အဲဒီအေျခအေနကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ေျပာရခက္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အစိုးရနဲ႔ လြတ္ေတာ္ကေတာ့ ဒီအေျခအေနကို မ်က္ေမွာက္လြဲထားတာကေတာ့ ေကာင္းတဲ့ကိစၥမဟုတ္ပါဘူး။ ရခိုင္ျပည္မွာ ျဖစ္ေနတဲ့ ကိစၥကို အစိုးရနဲ႔ လႊတ္ေတာ္က ဒီထက္ပိုၿပီး လက္လြတ္ထားရင္ အစိုးရနဲ႔ လြတ္ေတာ္ရဲ႕ တာဝန္ယူမႈအခန္း ေပ်ာက္သြားတယ္ လို႔ ေျပာရပါမယ္။ ေနာက္တစ္ခုက ဒီကိစၥေတြကို ႏိုင္ငံတကာက ေျပာလာမွ ႏိုင္ငံတကာက ဖိအားေပးလာမွ ျပစ္တင္ေဝဖန္လာမွာ ထလုပ္မယ္ဆိုရင္ အရမ္းေနာက္က်သြားလိမ့္မယ္လို႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။"

လက္ရွိ COVID-19ကာလမွာ ရခိုင္တိုက္ပြဲေတြ ရပ္ဖို႔ႏုိင္ငံတကာေတြ အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းေတြက တိုက္တြန္း ေနၾကေပမယ့္ ရခိုင္ေျမာက္ပိုင္းမွာ တိုက္ပြဲေတြ ဆက္တိုက္ျပင္းထန္ေနသလို ေဒသခံေတြ အိုးအိမ္ စြန္႔ခြာထြက္ေျပး ေနရခ်ိန္ ေက်းရြာေတြလည္း မီး႐ိႈ႕ဖ်က္စီးျခင္းကို ခံေနၾကရတာပါ။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္


................

ရခိုင်မြောက်ပိုင်းကျေးရွာတွေ မီးရှို့ခံရမှုနဲ့ပတ်သက်လို့ တပ်မတော်နဲ့ AA အပြန်အလှန်စွပ်စွဲ

(Unicode)

စစ်ရေးတင်းမာနေတဲ့ ရခိုင်မြောက်ပိုင်း ကျေးရွာတစ်ချို့ တိုက်ပွဲအတွင်း မီးရှို့ခံနေရတဲ့အပေါ် အစိုးရတပ်နဲ့ AA ရခိုင်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တို့ အပြန်အလှန်စွပ်စွဲပြစ်တင်နေတဲ့အကြောင်းကိုသက်နိုင် ပြောပြပေးမှာပါ။

ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၈ အကုန်ပိုင်းလောက်ကတည်းက အခုအချိန်ထိ စစ်ရေးတင်းမာနေတဲ့ ရခိုင်မြောက်ပိုင်းမှာ တိုက်ပွဲအတွင်း ကျေးရွာတစ်ချို့လည်း မီးရှို့ဖျက်စီးတာတွေကို ခံနေကြရပါတယ်။ ပြီးခဲ့ မေလ ၁၆ရက်နေ့ စနေနေ့ ကလည်း မြောက်ဦးမြို့နယ် လက်ကာကျေးရွာကနေအိမ် တစ်ရာကျော်လောက် မီးရှိုှု့ ဖျက်စီးခံခဲ့ရတယ်လို့ မျက်မြင်ဒေသခံတွေက ပြောဆိုကြပါတယ်။

အဲဒီနေ့က လက်က္ကာကျေးရွာအနီးမှာ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားပြီး AAအဖွဲ့က တပ်မတော်ကို ပြည်သူလူထုကြားမှာ အထင်လွဲမှားအောင် လက်ကာကျေးရွာကို တမင်မီးရှို့ခဲ့တာဖြစ်တယ်လို့ တပ်မတော်သတင်းမှန်ကြားရေးအဖွဲ့ ပြောခွင့်ရ ဗိုလ်ချုပ် ထွန်းထွန်းညီက ပြောပါတယ်။

" အဲဒီအနားမှာ တိုက်ပွဲဖြစ်တယ်။ တပ်ကို အထင်အမြင်လွဲအောင်လို့ ရွာကို မီးရှို့သွားတယ်။ တမင်လုပ်တာပေါ့ တပ်ကို အထင်လွဲအောင်။ သူတို့က တပ်ကို နိုင်ငံတကာနဲ့ ပြည်သူလူထုကြားမှာ အထင်မှားအောင်လို့ လုပ်တာ။"

တပ်မတော်ရဲ့ ပြောဆိုချက်နဲ့ ပတ်သတ်ပြီး ရခိုင်လက်နက်ကိုင် AAအဖွဲ့ပြောခွင့်ရ ခိုင်သုခက အခုလိုပြော ပါတယ်။

" မြန်မာစစ်တပ်ဘက်ကတော့ သူတို့ဆက်တိုက် ကျူးလွန်လာတဲ့ စစ်ရာဇဝတ်မှုတွေကို ဘယ်တုန်းကမှ ဝင်ခံ တယ်ဆို တာမရှိဘူး။ အဲဒီစနေနေ့တုန်းက မီးရှို့တဲ့ ဖြစ်စဉ်တုန်းကလည်း ရွာသားတွေလည်း အကုန်ပြောပြီးပြီ မြန်မာစစ် တပ်ရဲ့ တပ်မ ၄၄ လက်အောက်ခံ ၊ ခမရ ၈ ကနေလုပ်တယ်ဆိုတာ မျက်မြင်ကိုယ်တွေ့ တွေ့တဲ့ ရွာသား တွေက လည်း ပြောပြီးပြီ။ နောက်ပြီးတော့ မြန်မာစစ်တပ်ဟာ ရခိုင်ဒေသမှာ အင်တာနက်တွေကို ဖြတ် သတင်းအမှောင် ချပြီးတော့ ဒေသခံတွေကို နေ့စဉ်နဲ့ အမျှ စစ်ရာဇဝတ်မှုတွေ ကို ကျူးလွန်နေတာဖြစ်တယ်။"

တပ်မတော်နဲ့ AAအဖွဲ့ကတော့ ရခိုင်ကျေးရွာတွေ မီးရှို့ခံရတာနဲ့ ပတ်သတ်ပြီး တစ်ဘက်နဲ့ တစ်ဘက်အပြန် အလှန်စွပ်စွဲပြောဆိုနေတာပါ။

လက်က္ကာကျေးရွာဟာ ပြီးခဲ့၂၀၁၉ အစပိုင်းကတည်းက တိုက်ပွဲတွေကြောင့် ဒေသခံရွာသားတွေ ထွက်ပြေး နေကြပြီး စနေ့နေ့က မီးရှို့မခံရမီ ကျေးရွာအတွင်းသို့ တပ်မတော်သား ၅၀ နီးပါးဝင်သွားပြီး သိပ်မကြာခင် မီးခိုးတွေ ထွက်လာတာကို အနီးအနားကျေးရွာတွေက မြင်ရတယ်လို့ လက်ကာဒေသခံတစ်ဦးကပြောပါတယ်။

" ရွာမှာ မီးရှို့တယ်ဆိုတာကတော့ ဘယ်သူရှို့တယ်ဆိုတာ ဘယ်သူမှ မသိကြဘူးလေ။ဒါပေမယ့် တိမ်ညိုရွာက နေပြီးတော့ နေ့လည်ပိုင်းတစ်နာရီ ၅၀ လောက်မှာ တိမ်ညိုဖက်က တက်လာတဲ့ မြန်မာ့ တပ်မတော်စစ်ကြောင်း တစ်ကြောင်းက လူအင်အား ၅၀ လောက် ကျနော်တို့ ရွာထဲကို လမ်းလျောက်ပြီးဝင်သွား တာတွေ့တယ်တဲ့။ အနီးအနားရွာတွေက ပြောတာ။ သူတို့ရွာကို ဝင်သွားပြီး ၁၀မိနစ်လောက်အကြာမှာ မီးခိုးတွေ ထွက်လာတယ်။ သေနတ်သံတွေ ကြားတယ်လို့ ပြောကြပါတယ်။"

ရခိုင်မြောက်ပိုင်းမှာ အခုအချိန်ထိ တိုက်ပွဲတွေ ပြင်းထန်နေသေးသလို ကျောက်တော်မြို့နယ် တင်းမကျေးရွာ ရသေ့တောင်မြို့နယ် ငတောက်တူကျေးရွာ ကျောက်တန်းကျေးရွာ နဲ့ မြောက်ဦးမြို့နယ်က လက်က္ကာကျေးရွာ တွေကတော့ မီးရှို့ဖျက်စီးတာကို ခံခဲ့ရတာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

အစိုးရဘက်ကတော့ တိုက်ပွဲတွေအတွင်း မီးရှို့ခံခဲ့ရတဲ့ ကျေးရွာတွေက မိသားစုတွေကို ကူညီပေး နေတာရှိတယ် လို့ ရခိုင်ပြည်နယ် ဘေးအန္တာရယ်စီမံခန့်ခွဲမှုဦးစီးဌာနက ဦးစီးအရာရှိ ဦးရဲမင်းဦးက ပြောပါတယ်။

" ကျနော်တို့ကတော့ သဘာဝကြောင့်ဖြစ်တဲ့ဘေးအန္တာရယ်နောက်ပြီးတော့ လူကြောင့် အခုလိုစစ်ပွဲတွေ ပဠိပက္ခတွေကြောင့် ဖြစ်တဲ့ ဘေးအန္တရာယ်တွေကြောင့် ဒုက္ခရောက်တယ် ၊ ကျနော်တို့ ထောက်ပံ့ရတယ်။ အခုဆိုရင် လက်နက်ကြီးကျလို့ မီးလောင်သွားတဲ့ ရွာတွေရှိတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ သိန်း တစ်သောင်းနီးပါး ထောက်ပံ့ထားတဲ့ တင်းမကျေးရွာတို့ ရှိတယ်။ မီးလောင်သွားတဲ့ အိမ်တွေအတွက် သတ်မှတ်ထားတဲ့ နှုန်းထားရှိတယ်။ တစ်ဝက်တစ်ပျက်လောင် သွားတာတို့ ၊ တစ်အိမ်လုံးလောင်သွားတာတို့ ၊ ဝါးအိမ် ဆိုရင်ဘယ်လောက် အုတ်နဲ့ဆောက်ထားတာတို့ဘယ်ဆိုပြီး အိမ်အမျိုးအစားပေါ်မှုတည်ပြီးတော့ ပေးတာပေါ့။"

ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်းမှာ ဖြစ်ပျက်နေတာကို ပြောဆိုရမှာ ခက်ပေမယ့် တိုက်ပွဲအတွင်း အရပ်သားတွေ လူ့အခွင့် ရေးချိုး ဖောက်ခံနေရတာတွေ နေအိမ်တွေ မီးရှို့ခံနေရတာနဲ့ ပတ်သတ်ပြီး အစိုးရနဲ့ လွတ်တော်က ဖြေရှင်းပေး သင့်သလို မျက်နှာမလွဲသင့်ဘူးလို့ တိုင်းရင်းသားအရေးလေ့လာသုံးသပ်သူစာရေးဆရာ ဦးမောင်မောင်စိုး ကပြောပါတယ်။

" အဲဒီအခြေအနေကတော့ ကျနော်တို့ ပြောရခက်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အစိုးရနဲ့ လွတ်တော်ကတော့ ဒီအခြေအနေကို မျက်မှောက်လွဲထားတာကတော့ ကောင်းတဲ့ကိစ္စမဟုတ်ပါဘူး။ ရခိုင်ပြည်မှာ ဖြစ်နေတဲ့ ကိစ္စကို အစိုးရနဲ့ လွှတ်တော်က ဒီထက်ပိုပြီး လက်လွတ်ထားရင် အစိုးရနဲ့ လွတ်တော်ရဲ့ တာဝန်ယူမှုအခန်း ပျောက်သွားတယ် လို့ ပြောရပါမယ်။ နောက်တစ်ခုက ဒီကိစ္စတွေကို နိုင်ငံတကာက ပြောလာမှ နိုင်ငံတကာက ဖိအားပေးလာမှ ပြစ်တင်ဝေဖန်လာမှာ ထလုပ်မယ်ဆိုရင် အရမ်းနောက်ကျသွားလိမ့်မယ်လို့ ပြောချင်ပါတယ်။"

လက်ရှိ COVID-19ကာလမှာ ရခိုင်တိုက်ပွဲတွေ ရပ်ဖို့နိုင်ငံတကာတွေ အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းတွေက တိုက်တွန်း နေကြပေမယ့် ရခိုင်မြောက်ပိုင်းမှာ တိုက်ပွဲတွေ ဆက်တိုက်ပြင်းထန်နေသလို ဒေသခံတွေ အိုးအိမ် စွန့်ခွာထွက်ပြေး နေရချိန် ကျေးရွာတွေလည်း မီးရှို့ဖျက်စီးခြင်းကို ခံနေကြရတာပါ။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG