သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျပည္တြင္းစစ္မရပ္ဘဲ ဒုကၡသည္ မပေပ်ာက္ႏိုိင္


ျပည္တြင္းစစ္ရပ္ေရး ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ဆႏၵျပေနသူမ်ား။ ( ႏိုဝင္ဘာ ၂၀၁၅)

လာမယ့္ တနလၤာေန႔မွာက်ေရာက္မယ့္ ကမာၻ႔ဒုကၡသည္ေန႔ အခမ္းအနားေတြ ကို ႏုိင္ငံတကာမွာ က်င္းပဖို႔ ျပင္ဆင္ေနခ်ိန္ - ျမန္မာႏုိင္ငံသား ဒုကၡသည္ေတြအေနနဲ႔ ကေတာ့ ေနရပ္ျပန္ဖုိ႔ အလွမ္းေ၀းေနဆဲလို႔ - ဒုကၡသည္ အေရး ေဆာင္ရြက္ေပးေနသူေတြ နဲ႔ ကရင္တုိင္းရင္းသားေခါင္းေဆာင္တဦး က ေျပာဆုိလုိက္ပါတယ္။ ျမန္မာျပည္က ဒုကၡသည္ျပႆနာဟာ လက္နက္ကိုင္တိုက္ပြဲေတြနဲ႔ ဆက္စပ္ေနတဲ့အတြက္ ေသနတ္သံေတြမစဲသ၍ ဒုကၡသည္ေတြ ျပန္ႏုိင္ဦးမွာ မဟုတ္ဘူးလို႔ ေထာက္ျပခဲ့ၾကတာပါ။ အေသးစိတ္ကိုေတာ့ မနႏၵာခ်မ္းက ေျပာျပပါမယ္။

ကမၻာတ၀ွမ္းက ဒုကၡသည္ေတြရဲ႕ အေျခအေနေတြကို ပိုမို သတိထားမိလာေစဖို႔ ရည္ရြယ္ၿပီး ႏွစ္စဥ္ ဇြန္လ ၂၀ ရက္ေန႔ေရာက္တုိင္း ကမၻာ့ဒုကၡသည္ေန႔ အခမ္းအနားေတြကို ပံုစံမ်ိဳးစံုနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာမွာ ဆင္ႏႊဲေလ့ရွိၾကပါတယ္။ ဒီႏွစ္က်ေရာက္တဲ့ ၂၀၁၆ ကမာၻ႔ဒုကၡသည္ေန႔ရဲ႕ ေဆာင္ပုဒ္ကေတာ့ We Stand Together With Refugee – “ဒုကၡသည္ေတြနဲ႔ အတူတူ ရပ္တည္ၾကမယ္” ဆိုတာပါ။

စစ္ေျပးဒုကၡသည္မ်ား
စစ္ေျပးဒုကၡသည္မ်ား

ကမၻာတ၀ွမ္း ဒုကၡသည္ဦးေရ သန္းေပါင္း ၆၀ ေက်ာ္ထဲမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံက ဒုကၡသည္ေတြလည္း ပါ၀င္ပါတယ္။ ဘာသာေရး၊ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡေတြေၾကာင့္ ေနရပ္စြန္႔ခြာထြက္ေျပးၾကရတဲ့ ျမန္မာဒုကၡသည္အမ်ားစုဟာ - အိမ္နီးခ်င္း ထုိင္းႏုိင္ငံမွာရွိတဲ့ ဒုကၡသည္စခန္းေတြမွာ အဓိက ခိုလံႈခဲ့ၾကရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီကေနမွတဆင့္ UNHCR အစီအစဥ္နဲ႔ တတိယႏုိင္ငံေတြဆီ ထြက္ခြာၾကသူေတြလည္း ရွိပါတယ္။

ကခ်င္စစ္ေျပးဒုကၡသည္မ်ား
ကခ်င္စစ္ေျပးဒုကၡသည္မ်ား

Morrison Johnny ဟာဆုိရင္ တခ်ိန္က ထုိင္းနယ္စပ္ခိုလံႈဖူးၿပီး စစ္ပြဲေတြက ထြက္ေျပးၾကရတဲ့ IDP ဒုကၡသည္ေတြအေရး အဓိက ေဆာင္ရြက္ခဲ့သူပါ။ လက္ရွိ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု မနီဆုိးဒါးျပည္နယ္မွာ ေနထုိင္ေနေပမဲ့ အတိတ္က သူ႔အေတြ႔အႀကံဳကို ျပန္ေျပာင္း အမွတ္ရေနဆဲျဖစ္ပါတယ္။

“IDP ဆိုတာ ေျပးတဲ့လူေတြ ျပည္တြင္းထဲမွာရွိတယ္ဗ်။ ဒီလူေတြက တကယ္ေတာ့ ဘာအျပစ္မွ ရွိတဲ့သူေတြမဟုတ္ဘူး။ မနက္ျဖန္ဆုိတာလည္း သူတုိ႔အတြက္ မရွိဘူး။ ဒီေတာ့ ဒီလူေတြကို က်ေနာက္ေန က်န္တဲ့လူေတြနဲ႔ တြဲၿပီးေတာ့ မိုင္းတြင္းထဲ၊ တိုက္ပြဲတြင္းထဲကေန ဆြဲထုတ္၊ တခ်ိဳ႕ကလည္း ေသနတ္ဒဏ္ရာနဲ႔ တခ်ိဳ႕ကလည္း ေရာဂါဘယနဲ႔။ အမ်ားအားျဖင့္ က်ေနာ္တုိ႔ ေတြ႔ရတာကေတာ့ လူႀကီး သက္ႀကီးရြယ္အို အဖြားႀကီးေတြ၊ ကေလးေတြေပါ့ေနာ္။ က်ေနာ့္မ်က္စိေရွ႕မွာတင္ပဲ ဗံုးကြဲၿပီးေတာ့ အပိုင္းပိုင္းျဖစ္သြားတာေတြ ေတြ႔ရတယ္ ေတာ္ေတာ္ေတာ့ စိတ္မေကာင္းဘူးေပါ့။ ဒါေပမ့ဲ ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ ဒီလို ခက္ခဲတဲ့ဘ၀ေလးေတြကို ကိုယ္က ေက်ာ္လႊားလာခဲ့တယ္။ သူတုိ႔ကိုလည္း ေက်ာ္လႊားေစခ်င္တယ္။ သူတုိ႔ကိုလည္း ဒီဘက္ နယ္ျခားထဲ ျပန္ေခၚလာၿပီးေတာ့ လံုၿခံဳစိတ္ခ်တဲ့ေနရာေတြ၊ ဒုကၡသည္စခန္းေတြ ပို႔ရတယ္ေပါ့။”

ထိုင္း-ျမန္မာနယ္စပ္ ဒုကၡသည္စခန္းတခုျမင္ကြင္း။
ထိုင္း-ျမန္မာနယ္စပ္ ဒုကၡသည္စခန္းတခုျမင္ကြင္း။

လက္ရွိ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ လူထုက ေရြးခ်ယ္တင္ေျမႇာက္ခဲ့တဲ့ NLD အရပ္သားအစိုးရစစ္စစ္ တက္လာခဲ့ပါၿပီ။ ဒါေၾကာင့္ ဆယ္စုႏွစ္ေပါင္း မ်ားစြာ ေနရပ္စြန္႔ခြာ ထြက္ေျပးခဲ့ၾကတဲ့ ျမန္မာဒုကၡသည္ေတြၾကား - အိမ္ျပန္ရေတာ့မလား ဆုိတဲ့ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေရာင္ျခည္ေတြလည္း သန္းလာေနပါတယ္။ သမၼတ ဦးထင္ေက်ာ္ ဦးေဆာင္တဲ့ အစိုးရသစ္အေနနဲ႔လည္း - ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကိစၥဟာ အဓိက ဦးစားေပးကိစၥရပ္ ျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာဆုိထားတာေၾကာင့္ ဒီဒုကၡသည္ေတြ ေနရပ္ျပန္ဖုိ႔ ဘယ္ေလာက္ နီးစပ္လာေနၿပီလဲ။

Morrison Johnny ကေတာ့ - နယ္စပ္က ဒုကၡသည္ေတြ အိမ္ျပန္ဖို႔ အဆင္သင့္ မျဖစ္ေသးဘူးလို႔ ျမင္ပါတယ္။

“အဆင္သင့္မျဖစ္ေသးပါဘူး။ အိမ္ကေလးေဆာက္ၿပီး႐ံုနဲ႔ မျဖစ္ႏုိင္ပါဘူး။ အမ်ားႀကီးလုပ္စရာေတြ ရွိေနပါေသးတယ္။ လူေတြေျပာသံ က်ေနာ္ တခါမွ မၾကားေသးဘူး။ မိုင္းဘယ္ႏွစ္လံုး ရွင္းလို႔ရၿပီးၿပီလဲဆုိတာ တခါမွ မၾကားဖူးဘူး။ ၾကားတာက အခုေနာက္ပိုင္းဆုိရင္ ေသနတ္ေပါက္သံႀကီးပဲ ၾကားေနရ တယ္။ ဆုိေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ တကယ္လုပ္ရမယ့္ အလုပ္ေလးေတြ အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။ ႏွစ္ေပါင္း ၄၊ ၅၊ ၆၀ နဲ႔ ခ်ီၿပီးေတာ့ တက္လာခဲ့တဲ့ ျပႆနာကို ၄၊ ၅၊ ၆ ရက္နဲ႔ ေျဖရွင္းလို႔ မရဘူးေလ။ က်ေနာ္ထင္တာ ေခါင္းေဆာင္ေတြလည္း သိပါတယ္။ ဒီေတာ့ အခ်ိန္ကကုစားသြားပါလိမ့္မယ္။ အခ်ိန္ကိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔ အက်ိဳးရွိရွိ အသံုးခ်ဖို႔ လိုအပ္တယ္။ မူေတြ က်ေနာ္တုိ႔ ခ်ၿပီးေတာ့ ဒီဒုကၡသည္ေတြနဲ႔ အခုအစိုးရေတြကေတာ့ ေဆြးေႏြးေနတာေပါ့ေနာ္ အေသးစိတ္။ က်ေနာ္ထင္တာကေတာ့ ေတာ္ေတာ္ေလးေတာ့ ေစာေသးတယ္ေပါ့။”

စစ္ေရွာင္ဒုကၡသည္မ်ား
စစ္ေရွာင္ဒုကၡသည္မ်ား

လက္ရွိ ျမန္မာႏုိင္ငံက လာေရာက္တဲ့ ဒုကၡသည္ ၁ ေသာင္း ၂ ေထာင္ ေနထုိင္ရာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု မနီဆိုးဒါးျပည္နယ္က ကရင္ေခါင္းေဆာင္ တဦးျဖစ္တဲ့ မန္းေရာဘတ္ဇံ ကလည္း - ဒီဒုကၡသည္ေတြ အတြက္ အေျခခံလိုအပ္ခ်က္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အခုလို ေထာက္ျပခဲ့ပါတယ္။

“ဒုကၡသည္ျပႆနာက ျပည္တြင္းစစ္နဲ႔ ပတ္သက္လာတာကိုး။ အဲဒီေတာ့ စစ္ေၾကာင့္ ထြက္ေျပးလာၾကရတဲ့အတြက္ ဒီစစ္ကို အဆံုးသတ္ႏုိင္ဖုိ႔ အေရးႀကီးပါတယ္။ အခုက မၾကာေတာ့မယ့္ကာလမွာ ၂၁ ပင္လံုေခၚ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံကုိ ေဒၚစုေခါင္းေဆာင္ၿပီးေတာ့ လုပ္ၾကေတာ့မွာဆုိေတာ့ သူ႔ရဲ႕ဆံုးျဖတ္ခ်က္တုိင္းကို ဗမာ့တပ္မေတာ္က လိုက္နာပါ့မလား။ စစ္မျဖစ္ေတာ့ပါဘူးလို႔ ေဒၚစုတုိ႔က တာ၀န္ယူႏုိင္မလား။ က်ေနာ္ကေတာ့ သံသယရွိ တယ္ေလ။ ဆုိလိုတာက ဒီေန႔ အပစ္အခတ္ရပ္စဲထားတယ္။

သမၼတကိုယ္တုိင္က အမိန္႔ေပးလို႔ မရဘူး စစ္တပ္ကို။ သူတိုက္ခ်င္တုိက္ေနတာပဲ။ အခု စစ္တပ္ေတြကလည္း သြားေနတာပဲ။ တုိက္ပြဲေတြလည္း ျဖစ္ေနတာပဲ။ ကရင္တုိ႔ မြန္တုိ႔၊ ကရင္နီတုိ႔ဘက္မွာ မျဖစ္ေသးတာပဲရွိတယ္။ က်န္တဲ့စစ္ေျမျပင္ မွာ ေန႔တုိင္း သူတုိ႔အစီအစဥ္အတုိင္း တိုက္ေနတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္မို႔ တကယ္ စစ္ပြဲကို ရႏုိင္မယ္ဆုိရင္ေတာ့ ျပန္သင့္ပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ျပည္တြင္းစစ္ မရပ္ဘဲနဲ႔ ဒုကၡသည္ေတြျပန္ရင္ ဒုကၡပိုေရာက္သြားမယ္။ ဆုိလိုတာက မိုင္းေတြရွင္းရဦးမယ္။ ျပန္သြားလို႔ ရွိရင္ အေဆာက္အဦးကအစ စား၀တ္ေနေရး၊ က်န္းမာေရး၊ ပညာေရး အစေပါ့ဗ်ာ။ ဘယ္သူေတြက တာ၀န္ယူမွာလဲ။ က်ေနာ့္စိတ္ထင္ ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရးရဖို႔ကေတာ့ မလြယ္ေသးဘူး ထင္ပါ တယ္။”

လာမယ့္သီတင္းပတ္က်ရင္ေတာ့ျမန္မာႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ ထုိင္းႏုိင္ငံကို ၃ ရက္ၾကာ သြားေရာက္မွာျဖစ္ၿပီး၊ သူ႔ခရီးစဥ္အတြင္း - ဒုကၡသည္စခန္းေတြကို သြားေရာက္လိုတယ္လို႔ ေျပာဆုိထားေပမဲ့ - ဘယ္စခန္းေတြကို သြားမယ္ဆုိတာေတာ့ အတိအက် မသိရေသးပါဘူး။

အခုလို ျပည္တြင္းစစ္ျဖစ္ခဲ့တဲ့ ဆယ္စုႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အတြင္း ျမန္မာအစိုးရ ထိပ္တန္းေခါင္းေဆာင္တဦးရဲ႕ ထုိင္းနယ္စပ္က ဒုကၡသည္ စခန္းေတြဆီ သြားေရာက္မွာ ပထမဦးဆံုးလို႔ ဆုိႏုိင္ေပမဲ့ - ဒုကၡသည္ေတြ ေနရပ္ျပန္ႏုိင္ဖုိ႔ကေတာ့ မေသခ်ာ မေရရာ အေျခအေနမွာပဲ ရွိေနဆဲျဖစ္ပါတယ္။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG