သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ျမန္မာသတင္းလြတ္လပ္ခြင္႔ အေျခအေန ျမန္မာသတင္းသမားေတြ ရွင္းျပ


ျမန္မာသတင္းလြတ္လပ္ခြင္႔ အေျခအေန ျမန္မာသတင္းသမားေတြ ရွင္းျပ (VOA-Aung Sway)

ျမန္မာႏိုုင္ငံမွာ သတင္းေထာက္ေတြ၊ သတင္းမီဒီယာေတြဟာအစိုုးရရဲ႔ မ်က္ေျခမျပတ္ေစာင့္ၾကည့္မႈကိုု ခံေနရၿပီး သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္အေျခအေနဟာလည္း ပိုဆိုးရြားလာေနတယ္လိုု႔ ျမန္မာသတင္းေထာက္ေတြကေျပာပါတယ္။ အေမရိကန္ အထက္လႊတ္ေတာ္ အေဆာက္အဦးမွာက်င္းပတဲ့ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ အေျခအေနဆုိင္ရာ ရွင္းလင္းပြဲအတြင္း အခုလို ေျပာလိုက္တာပါ။ ဒါ့အျပင္ ႏုိင္ငံတကာ အသိုင္းအ၀ိုင္းအေနနဲ႔ျမန္မာႏိုင္ငံအႏွံ႔အျပားက လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖါက္မႈအေျခအေနေတြကိုလည္း မ်က္ခ်ည္မျပတ္ေစာင့္ၾကည့္ၿပီး ထုတ္ေဖၚေျပာၾကားဖို႔ တိုက္တြန္းပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္း ကိုယ္တုိင္သတင္းသြားေရာက္ယူခဲ့တဲ့ ကိုေအာင္ေအာင္က တင္ျပေပးပါလိမ့္မယ္။

Russell အေမရိကန္အထက္လႊတ္ေတာ္အေဆာက္အဦးမွာ က်င္းပတဲ့ အႏၱရယ္က်ေရာက္ေနတဲ့ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ဆိုတဲ့ေခါင္းစဥ္နဲ႔ ရွင္းလင္းပြဲအတြင္း ဆုတ္ယုတ္လာေနတဲ့ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္အေျခအေနကိုျမန္မာသတင္းေထာက္ေတြက ရွင္းလင္းေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ ေမလ ၂၄ ရက္ေန႔မွာ က်င္းပတဲ့ ဒီရွင္းလင္းပြဲအတြင္း အရပ္သားအစိုးရလက္ထက္ လြန္ခဲ့တဲ့ ၂ ႏွစ္တာကာလမွာ အစိုးရက သတင္းသမားေတြအေပၚ ပိုတင္းတင္းၾကပ္ၾကပ္ ကိုင္တြယ္လာတယ္လို႔ ဧရာ၀တီသတင္းဌာန သတင္းေထာက္ ကိုလ၀ီ၀မ္က ေျပာၾကားပါတယ္။

"က်ေနာ္က တကယ့္တကယ္က Conflict Reporter ေပါ့ ပဋိိပကၡျဖစ္တဲ့ေနရာကို လိုက္ၿပီးေတာ့ ေရးတဲ့သတင္းေထာက္ဆိုေတာ့ အစံုသြားတယ္ေပါ့။ ကခ်င္တို႔ရွမ္းတို႔ ပေလာင္တို႔ ရခိုင္လည္းသြားဖူးတယ္ေပါ့။ အဲဒီအခ်ိန္တုန္းက က်ေနာ္အစကသြားတုန္းကဆိုရင္ အဲဒီေခတ္တုန္းက ဘာမွျဖစ္ခဲ့တာမရွိဘူးေပါ့ေနာ္။ ဒါေပမယ့္ ၂၀၁၇တုန္းက အဖမ္းခံရေတာ့ ပထမထင္တာေပါေ့နာ္၊ ဒီမိုကေရစီဆိုေတာ့ သတင္းေထာက္ကို မဖမ္းဘူးလို႔ထင္တယ္ေပါေ့နာ္။ ဒီမိုကေရစီဆိုေတာ့ သတင္းေထာက္က ျပည္သူနဲ႔ အလုပ္အေကၽြးျပဳမယ္ ေနာက္ၿပီးေတာ့ စတုတၳ မ႑ိဳင္လို႔သူတို႔ေျပာထားေတာ့ အဲဒီမွာသြားယံုေနတယ္။ တကယ္အဖမ္းခံရေတာ့မွ ျပန္စဥ္းစားေတာ့ မဟုတ္ေသးဘူးခင္ဗ်။ သတင္းလြတ္လပ္မႈရွိၿပီလားဆိုေတာ့ မရွိေသးဘူးခင္ဗ်"

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဇြန္လကုန္ပိုင္းက ကိုလ၀ီ၀မ္အပါအ၀င္ တျခား သတင္းေထာက္ ၂ဦးဟာTNLA ေခၚ တအာင္း ပေလာင္ တပ္ဖဲြ႔ရဲ့ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ မူးယစ္ေဆး၀ါးအလဲြသံုးမႈနဲ႔ တရားမ၀င္ ေရာင္း၀ယ္မႈ တိုက္ဖ်က္ေရး ေန႔အခမ္းအနားကို သြားေရာက္ သတင္းယူခဲ့တာေၾကာင့္ အဖမ္းခံခဲ့ရပါေသးတယ္။ ဒါ့အျပင္ ႏုိင္ငံတကာအသိုင္းအ၀ို္င္းအေနနဲ႔ ႏိုင္ငံတ၀ွမ္းက လူ႔အခြင့္အေရးအေျခအေတြကိုလည္း ေစာင့္ၾကည့္ၿပီး ေထာက္ျပေျပာဆိုဖို႔ ကိုလ၀ီက အၾကံျပဳေျပာဆိုပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္း ရခိုင္ျပည္နယ္အျပင္ ကခ်င္ျပည္နယ္၊ ရွမ္းျပည္နယ္၊ ကရင္ျပည္နယ္ စတဲ့ေနရာေတြမွာလည္း စစ္တပ္နဲ႔ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္တပ္ေတြရဲ႔ ပဋိပကၡေတြအတြင္း အရပ္သားသိန္းနဲ႔ခ်ီဟာ အိုးအိမ္စြန္႔ခြါထြက္ေျပးေနရတဲ့ အေျခအေနကိုလည္း သူကေထာက္ျပခဲ့ပါတယ္။သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ အေျခအေန ရွင္းလင္းတင္ျပတဲ့ပြဲမွာေတာ့ ကိုလ၀ီ၀မ္အပါအ၀င္၊ ပူလစ္ဇာဆုရွင္ သတင္းေထာက္ မအက္စသာထူးစံ၊ လူ႔အခြင့္အေရးအေျခအေန ေစာင့္ၾကည္အကဲခတ္ေလ့လာေနတဲ့ မအိမ့္သီရိသူတို႔လည္း တက္ေရာက္ၿပီး ရွင္းလင္းေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ Amnesty International လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔ႀကီးက Emily Walsh ကလည္း ရခုိင္ျပည္နယ္က ပဋိပကၡေတြအေၾကာင္း စံုစမ္းေဖၚထုတ္ရင္း အစိုးရရဲ႔ ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းျခင္းကို ခံရတဲ့ရိုုက္တာ သတင္းေထာက္ ကိုု၀လံုုးနဲ႔ ကိုုေက်ာ္စုုိးဦးတိုု႔ အပါအ၀င္ ျမန္မာႏိုင္ငံက သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္အေျခအေနကို မီးေမာင္းထုိးျပခ်င္တာေၾကာင့္ အခုလို ရွင္းလင္းပြဲက်င္းပတာျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာပါတယ္။

"သတင္းသမားတဦးဖမ္းဆီးေထာင္ခ်ခံရၿပီဆိုရင္ သူနဲ႔ဆက္စပ္ပတ္သက္ေနတဲ့ပတ္၀န္းက်င္တခုလံုးကိုထိခိုက္ေစတာပါ။ သတင္းသမားရဲ႕လုပ္ေဖၚကိုင္ဖက္ေတြ၊ သူ႕ရဲ႕မိသားစု၀င္ေတြ၊ သူ႔ရဲ႕ လူမႈမိတ္ေဆြအသိုင္းအ၀ိုင္း၊ အားလံုးကို ထိခုိက္တာပါ။ ဘာေတြျဖစ္ေနသလဲ ဆိုတာကို ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအ၀ိုင္းက သိႏိုင္ဖို႔ သတင္းက သိပ္ၿပီးအေရးႀကီးပါတယ္။ လူ႕အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖါက္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ တာ၀န္ရွိသူေတြကိုေဖၚထုတ္အေရးယူႏိုင္ဖို႔ Amnesty International ႏိုင္ငံတကာလြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္လို အဖြဲ႕အစည္းေတြကို သတင္းေတြ တင္ျပႏိုင္ဖို႔လိုပါတယ္။ သတင္းလုပ္ငန္းလုပ္တာဟာ ျပစ္မႈမဟုတ္ပါဘူး။ ဒါကို ထင္ထင္ ရွားရွား သိေစႏိုင္ဖို႔က်မတို႔ဒီကေန႔ ဒီကိုေရာက္ေနတာပါ။ ကို၀လံုးနဲ႔ ကိုေက်ာ္စိုးဦးတို႔ကို ခ်က္ခ်င္းလႊတ္ေပးသင့္ပါတယ္။"

ရိုက္တာသတင္းေထာက္ ကို၀လံုးနဲ႔ ကိုေက်ာ္စိုးဦးတို႔ ၂ ဦးကို ဆုခ်ီးျမွင့္ေပးအပ္ခဲ့တဲ့ Pen America အဖြဲ႔ရဲ႔ ၀ါရွင္တန္ဆိုင္ရာ ညႊန္ၾကားေရးမွဴး Thomas Melia ကလည္း ျမန္မာ့ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္အေျခအေနကို အခုလို ေထာက္ျပခဲ့ပါတယ္။

"ျမန္မာျပည္မွာ တလြဲတေခ်ာ္ေတြျဖစ္ပ်က္ေနတယ္ဆိုတာ ျငင္းလို႔မရပါဘူး။ ၀မ္းနည္းဖို႔လည္းေကာင္းပါတယ္။ လြတ္လပ္ စြာ ေရးသားေဖၚထုတ္ခြင့္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး သတင္းလုပ္ငန္းဟာ ျမန္မာျပည္မွာ ပိုဆိုး၀ါးလာေနပါတယ္။ ၂၀၁၅ေရြးေကာက္ ပြဲကတက္လာတဲ့ NLD အရပ္သားအစိုးရ က လႊတ္ေတာ္မွာဦးေဆာင္လာၿပီးကတည္းက လြတ္လပ္စြာေရးသားေျပာဆို ေဖၚထုတ္ခြင့္ေတြအေပၚ စစ္တပ္နဲ႔လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕ေတြက ႏွိပ္ကြပ္မႈေတြပိုၿပီးတိုးလာခဲ့တာပါ။ အေျခအေနေတြက စိတ္၀င္ စားဖို႔လည္းေကာင္းတယ္။ စိုးရိမ္ဖို႔လည္းေကာင္းပါတယ္။"

လြန္ခဲ့တဲ့ ေမလ ၂ ၂ ရက္ေန႔တုုန္းကလည္း Pen American အဖြဲ႔ဟာ ကိုု၀လံုုးနဲ႔ ကိုုေက်ာ္စိုုးဦးတိုု႔ကိုု Barbey Freedom to Write ဆုုခ်ီးျမွင့္ေပးအပ္ခဲ့ပါတယ္။ နယူးေယာက္ၿမိဳ႔က ဒီဆုုေပးပြဲအခမ္းအနားကိုုေတာ့ မိသားစုု၀င္ေတြက ကုုိယ္စား ဆုုလက္ခံရယူခဲ့ပါတယ္။ ဒီကေန႔က်ငး္ပတဲ့ ျမန္မာ့သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ အေျခအေနရွင္းလင္းပြဲ ျဖစ္ေျမာက္ေရးအတြက္ Amnesty International, သတငး္ေထာက္မ်ားကာကြယ္ေရးအဖြဲ႔ CPJ နဲ႔ နယ္စညး္မထား သတင္းေထာက္မ်ားအဖြဲ႔တုုိ႔ကလည္း ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ခဲ့ပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG